Atos 17
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs VC
1 Kaanna wɨna yagɨla Anga Aabɨpolɨzɨ wavɨlaꞌna yagɨla Anga Apolonɨya wavɨlaꞌna yagɨla Anga Tezalonaaikana yɨꞌmavaawɨna yagi. Anga saba Juyaraavɨre lotuangeꞌ mannɨkeba.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Yɨꞌmavaawɨna kyagi Kwazaakegaaꞌ lotuangengɨ Polɨ wɨdɨna yadei lotuanga savɨ sara wɨlɨna yaꞌ. Sara wɨlɨna yaka Kwazaaka dawaai dasangɨ Gotɨyare bukuyaꞌna wɨjɨwaakɨna yaꞌ.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Aangyagaalyaꞌ wɨdaꞌ “Gotɨyare yagaalyaꞌ nedɨnɨkeꞌ ‘Kɨraazɨtɨyai Juyara yemwaaidɨvɨsai daanga naanga kuvɨnojɨ mena balojɨ ayɨna dɨkaavadelyɨra.’ Sara nedɨnɨkeꞌ Jizaazai sara yaꞌ. Sara yakei Kɨraazɨtɨyarɨna yɨhɨthɨvanɨgelyɨra Jizaazai.”
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Saꞌna kudaꞌ Juya pwara Polɨmɨre yagaalyaꞌ wɨꞌnyɨna yeva Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraarɨ yeꞌmwannyɨna yeꞌ. Nabaai Gɨrikɨyara Gotɨyarɨ dadɨvɨta kwala naangerajɨ aꞌmwe sɨmunya nayaa yadɨvɨsajɨ sa yeꞌmwannyɨna yeꞌ.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Juyara Kɨraazɨtɨyarɨ malɨmwagyesara tɨganaarya yeva jɨkurya yeva aꞌmwe kayaaꞌnanyara adusangɨ kaanyaꞌ yaasɨwaꞌna yamaryadɨvɨsaraavɨ makabɨna kyeꞌ kwala bwaꞌnaanya jaka naanga dadɨvɨꞌ kayaaꞌna yɨna yeꞌ. Kayaaꞌna sara yɨna kyeꞌ angaba mwaalyaraavɨ sɨnna tɨka davɨna kyaꞌ aꞌmwe kayaaꞌnanyara Jaizonɨmɨre angevɨ kaanyaꞌ yɨpalabaasɨna yeva “Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ aꞌmweraayabanna kotɨyaꞌna makwalyawaana!” deva bɨreva bɨreva yɨna yeꞌ.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Nyɨnna bɨrɨna yeva mabɨramaari yeꞌ. Mabɨramaari yeva Jaizonɨmɨjɨ neyaꞌmwe pwaraavɨjɨ angeba aꞌmwe naangeraayabanna dɨragɨnna mwagiꞌnamaaꞌna yeva jaka wɨdeꞌ “Aꞌmwe Kwaaka yunevaꞌ maragɨnyɨwagakagɨleraai nemɨreba davanna byɨꞌmaꞌmwaalyaraai.
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Dahaaꞌ nemɨre angebanna kabahi Jaizonɨ gannya angevɨ maremwaalɨka. Aꞌmwe saraai Aꞌmwe Naanga Sizaare kɨwɨnya kayaaka yɨgaimanɨgi. Dara kwaasɨyaꞌ nedɨvanɨgi ‘Kwaakevakɨ maremwaaidei Sizaai mɨka. Kingɨya pwai Jizaazai woꞌnɨkei maremwaaidelyɨra.’ ”
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Yagaala saꞌ kudeꞌ kwala bwaꞌnaanyasɨ anga sabanya aꞌmwe naangerajɨ sɨnna tɨka naanga wɨdaꞌdaaꞌnyɨ “Kayaaꞌnanyasɨ,” deva jaka naanga wɨdeꞌ.
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 Jaka naanga sara kudeꞌ aꞌmwe naangera Jaizonɨmɨjɨ pwaraavɨjɨ saraavɨ kotɨyaꞌnajɨ kwaamuꞌmwaalyaꞌnajɨ nɨgwia mena maareva wɨdeꞌ “Wawapɨjaihi dɨwila!”
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Sawɨta kajɨnnaꞌ Anga Beriya neyaꞌmwera Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ saraarɨ lɨka marulyakaasɨna yeꞌ. Lɨka marulyakaasɨna kyeꞌ pɨgaaꞌ anga sabanna yɨꞌmavaawɨna yagɨla Juyaraavɨre lotuangevɨ wɨlɨna yagi.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Anga Beriya mwaalyara sɨduꞌnakera pwaraavɨre yagaalyaꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨsarera. Anga Tezalonaaika mwaalyarabɨsara mɨka. Aꞌmwe sara Naangere yagaalyaꞌ kadɨka nayaa wɨꞌnadɨvɨꞌ “Polɨmɨre yagaalyaꞌ nebulyaꞌna dɨngaka?” deva Gotɨyare bukuyavɨ tɨnna wangadɨvɨꞌ nayaa yawɨresare.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Gotɨyare bukuyavɨ tɨnna wangadɨvɨsavɨdaaꞌnyɨ Naangerɨ lɨmwagesaꞌ, nabaai aꞌmwe Gɨrikɨya naangejɨ aꞌmwe Gɨrikɨyarajɨ lɨmwanna yeꞌ.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Nayaa lɨmwanna kyeꞌ Anga Tezalonaaika mwaalyara Juyara dara wɨꞌnesaꞌ “O, Anga Beriya Polɨ Gotɨyare yagaalyaꞌ duthɨwaka!” Sara deva sabanna bɨna yeva kwaasɨ yagaalya wɨdadaapi kwala bwaꞌnaanyaꞌ yɨkabɨna yeva Polɨmɨvaavɨna sɨnna tɨka wɨdaꞌdaaꞌnyɨyara jaka naanga wɨdeꞌ.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Sara kyeꞌ sagaaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ saalaalyavɨ maangebaarɨna neyaꞌmwera Polɨmɨ waasɨna yeꞌ. Waasɨna kyeꞌ kɨrɨꞌ Anga Beriya Saailaazalyɨ Timotilyɨ mwaalɨna yagi.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Saba mwaalɨna kyagi aꞌmwera Polɨmɨ makwalyuna yadaapi Anga Aathenɨzɨna wɨna yeva yɨꞌmavaawɨna yeꞌ. Yɨꞌmavaawɨna kyeꞌ Polɨ wɨdɨna “ ‘Saailaazai, Timoti saraaihi yɨhɨthɨwaꞌdeꞌ mena yakɨlyɨ yarai dɨvila!’ duzideihɨlyɨra.” Sara wɨdaasɨna yɨna kyaꞌ aꞌmwera Anga Beriya kunnya angebanna ayɨna wɨna yeva yagaala saꞌ wɨdeꞌ.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Anga Aathenɨzɨ Polɨ Saailaazarɨjɨ Timotirɨjɨ yemwaaida dara wanganakeꞌ “O, anga dava yuneba aꞌmwaꞌmwe aꞌmwera yɨlaaya yɨvanɨgasa daaka!” Sara kadaꞌ kale naanga naanga wiaꞌ.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Sarevɨdaaꞌnyɨ Kwazaakegaaꞌ Juyaraavɨre lotuangevɨ wɨlɨna kyaꞌ Juyarajɨ Menyara Gotɨyarɨ dadɨvɨsarajɨ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ. Dɨnyɨna yesaꞌ yɨrɨka yuyagaaꞌ aꞌmwera yɨkabadɨvɨsabanna aꞌmwe pwara bɨna kyeꞌ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Nabaai Epikuriyaazarebwi dadɨvɨsarajɨ Sɨtoyɨkɨyagaala dadɨvɨsarajɨ sɨduꞌnakerajɨ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ. Dɨnyɨna yeva pwara maanga wɨdeꞌ “Sɨduꞌmaayai yagaala pɨjaakuna dadei be yagaala nedɨvanɨka?” Polɨ Jizaazarɨnajɨ dɨkaasavɨnajɨ wɨjɨwaakakeꞌna aꞌmwe pwara wɨdeꞌ “Menyaraavɨre kulakejɨ aꞌmwaꞌmwewaalyɨ wɨdɨvanɨkei dɨngaka?”
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Sara yawɨꞌna yeva Aarɨyopahaazɨ sawɨ kaajolɨyara mwaaihasabanna Polɨmɨ makuna yeva Polɨmɨ wɨdeꞌ “Yagaala mudɨka daꞌ nedɨvanɨgɨnyaꞌna yawɨraana!
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gɨmɨre yawɨta mudɨka pɨnɨ kadɨka wɨꞌnona myawɨrivanɨgona. Sarevɨdaaꞌnyɨ sabwine dɨnejɨwaakya!” wɨdeꞌ.
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Yuyagaaꞌ Anga Aathenɨzɨ mwaalyarajɨ Menyara saba mwaaidɨvɨsarajɨ sara yagaala ge ge kadɨka wɨꞌnyɨna yadɨvɨꞌ yagaala mudɨka sa dɨnyɨna yadɨvɨsare. Sarera yadɨvɨꞌ yɨlaaya yadɨvɨkɨ.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Aarɨyopahaazɨ kaajolɨyara mwaaidapiyaba Polɨ daavɨna yaka wɨdaꞌ “Aathenɨzɨ mwaalyaihi, aꞌmwaꞌmwe kwalaalyangɨ yɨlaaya yadɨvɨsaihɨrɨ yɨhwangamwa.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sarɨmɨre angeba kaanya yamaryena aꞌmwaꞌmwengɨ yɨlaaya yadɨvɨsabannengɨ tɨnna wanganena dara bɨꞌmwaꞌdeꞌ ‘O, kwaraanyaba pɨkarya “Naangerɨ myawɨrivanɨgoꞌnesɨra,” yɨdaꞌnɨkeꞌ daaka!’ Sara dena Naangerɨ myawɨrivanɨgasarɨ yaasɨwaꞌna yɨlaaya yɨvanɨgasaꞌna yɨhɨzɨwaakɨma!
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 Naangei Gotɨyai Kwaaka davakɨjɨ yunebanna mwaaihasarajɨ kwaakevɨ yuya yɨꞌnaanya kurɨvaarɨya yuya wakakelyɨra. Sɨgunyasɨ Kwaakesɨ yuyangɨ maremwaaidelyɨ Naangei. Aꞌmwera yɨleange madɨna yadɨvɨsangɨ mamwaalyɨka. Aawa.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Naangei sahwai aꞌmwe yuyaraavɨne mwaalyaꞌnebulyɨ sɨmudɨnyasɨ yuyajɨ sangɨ wɨjaavadeꞌna aꞌmwera gamɨnyɨne gara yapɨjɨ wɨjaavɨpɨꞌdelaka! Aawa, Naangei yuyangɨ wakakengɨra.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Yuyangɨ wakaka sɨnnawɨnyarɨ yavɨkaryaakerɨdaaꞌnyɨ anga naanga pimagɨnya gazavasavaꞌ Kwaaka yunebanna wɨmwaaihɨna yaꞌ. Aꞌmwera maayagaaꞌ Naangei aꞌmwe yuyainaavɨna yawɨꞌna ‘Aꞌmwe gabinyaraavɨre kumɨre bwaibwalyajɨ kwaakejɨ kumɨregaasɨ wakɨma!’ yawɨꞌna yaka dɨvi wɨmwaaihɨna yaꞌ.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 ‘Aꞌmwera nɨmɨnyɨ yawɨrapɨjɨ yaamɨjɨ nyanganapɨri nyɨbɨramaapɨꞌdeinyɨ daaka?’ sara daka sara wɨmwaaihɨna yaaꞌ. Sara yaakeꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai nemɨnyɨ maavewɨ mamwaalyɨka. Aawa, aꞌmwe yuyainaayaba mwaaidelyɨ.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Savɨneꞌna pwai pɨkarya yɨdavaꞌ
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Sarevɨdaaꞌnyɨ, gamɨre kaimɨraayaina mwaaihoꞌna dara myawɨraanna! ‘Gotɨyai aꞌmwaꞌmwe golɨyaꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwe sɨlɨvaayaꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwe sɨlaangeꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwengɨ aꞌmwera nayaa yawɨreva yavɨkarigasangɨra. Sara myawɨraannera!’
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Kɨgaaꞌ aꞌmwera Gotɨyarɨna navɨka mwaalesara kayaaꞌna kyeꞌ sagaaꞌ Gotɨyai yagaala yarai majai mwaalaꞌ. Yagaala majai mwaalakeꞌ kɨrɨꞌ dahaasagaaꞌ yunebanna yuyaina mwaaihoinaavɨ nedɨvanɨꞌ ‘Sarɨmɨre sɨmunyabwi mudɨkebwi jawɨramaaryɨla! (Nayaa dɨnyɨmɨdɨnyɨla!)’
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Gotɨyai sara nedɨvanɨkeꞌ aꞌmwe yuyainaavɨna kotɨya naangeꞌ yɨdaꞌmaraangebwina nayaa yade yɨrɨka sagaaꞌ wakɨkelyɨra. Nabaai, aꞌmwe yawɨbwaꞌderɨ dahɨlakakei kotɨyaꞌna mena wɨmwaaihaꞌ. Aꞌmwe sai mena kabalaꞌ Gotɨyai ayɨna yɨdɨkaavakelyɨ. Sareꞌ nemɨ tɨnna wanganona yawɨꞌna ‘Ai, nebulyasɨ. Sai kotɨyaꞌ neyawɨbwaradelyɨ,’ yawɨꞌna yɨvanɨgo,” Polɨ sara wɨdaꞌ Jizaazarɨna.
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Sagaaꞌ baryaraavɨ yɨdɨkaasabwine yagaalyaꞌna pwara kadɨka wɨꞌneva “Kwaasɨyaꞌnesɨ,” deva bɨrala wɨdesaꞌ kɨrɨꞌ pwara “Nebulyaꞌ dɨngaka?” deva wɨdeꞌ “Pɨgaaꞌ saꞌna ayawɨ kanedaꞌgɨzɨ kadɨka guꞌnaadeinera.”
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Sara kudeꞌ pwara Polɨmɨre yagaalyaꞌ kuꞌneꞌ Polɨ yɨkabesaraavɨ yaꞌmaꞌna yaꞌ.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Polɨmɨ wɨꞌnesara yeꞌmwannamwaaina yeva Naangerɨ lɨmwagevera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ. Aꞌmwe pwai Daayonɨzɨyaazai kaajolɨyai Aarɨyopahaazɨ saba yadelyɨ aꞌmwe pɨrɨꞌ Damaarɨzaꞌ woꞌnɨkesɨ pwarajɨ Naangerera yɨmaꞌnyɨna yesarera.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.