Atos 17
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVI
1 Kaanna wɨna yagɨla Anga Aabɨpolɨzɨ wavɨlaꞌna yagɨla Anga Apolonɨya wavɨlaꞌna yagɨla Anga Tezalonaaikana yɨꞌmavaawɨna yagi. Anga saba Juyaraavɨre lotuangeꞌ mannɨkeba.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Yɨꞌmavaawɨna kyagi Kwazaakegaaꞌ lotuangengɨ Polɨ wɨdɨna yadei lotuanga savɨ sara wɨlɨna yaꞌ. Sara wɨlɨna yaka Kwazaaka dawaai dasangɨ Gotɨyare bukuyaꞌna wɨjɨwaakɨna yaꞌ.
2 Segundo o seu costume, Paulo foi à sinagoga e por três sábados discutiu com eles com base nas Escrituras,
3 Aangyagaalyaꞌ wɨdaꞌ “Gotɨyare yagaalyaꞌ nedɨnɨkeꞌ ‘Kɨraazɨtɨyai Juyara yemwaaidɨvɨsai daanga naanga kuvɨnojɨ mena balojɨ ayɨna dɨkaavadelyɨra.’ Sara nedɨnɨkeꞌ Jizaazai sara yaꞌ. Sara yakei Kɨraazɨtɨyarɨna yɨhɨthɨvanɨgelyɨra Jizaazai.”
3 explicando e provando que o Cristo deveria sofrer e ressuscitar dentre os mortos. E dizia: "Este Jesus que lhes proclamo é o Cristo".
4 Saꞌna kudaꞌ Juya pwara Polɨmɨre yagaalyaꞌ wɨꞌnyɨna yeva Polɨjɨ Saailaazalyɨ saraarɨ yeꞌmwannyɨna yeꞌ. Nabaai Gɨrikɨyara Gotɨyarɨ dadɨvɨta kwala naangerajɨ aꞌmwe sɨmunya nayaa yadɨvɨsajɨ sa yeꞌmwannyɨna yeꞌ.
4 Alguns dos judeus foram persuadidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus, e não poucas mulheres de alta posição.
5 Juyara Kɨraazɨtɨyarɨ malɨmwagyesara tɨganaarya yeva jɨkurya yeva aꞌmwe kayaaꞌnanyara adusangɨ kaanyaꞌ yaasɨwaꞌna yamaryadɨvɨsaraavɨ makabɨna kyeꞌ kwala bwaꞌnaanya jaka naanga dadɨvɨꞌ kayaaꞌna yɨna yeꞌ. Kayaaꞌna sara yɨna kyeꞌ angaba mwaalyaraavɨ sɨnna tɨka davɨna kyaꞌ aꞌmwe kayaaꞌnanyara Jaizonɨmɨre angevɨ kaanyaꞌ yɨpalabaasɨna yeva “Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ aꞌmweraayabanna kotɨyaꞌna makwalyawaana!” deva bɨreva bɨreva yɨna yeꞌ.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Reuniram alguns homens perversos dentre os desocupados e, com a multidão, iniciaram um tumulto na cidade. Invadiram a casa de Jasom, em busca de Paulo e Silas, a fim de trazê-los para o meio da multidão.
6 Nyɨnna bɨrɨna yeva mabɨramaari yeꞌ. Mabɨramaari yeva Jaizonɨmɨjɨ neyaꞌmwe pwaraavɨjɨ angeba aꞌmwe naangeraayabanna dɨragɨnna mwagiꞌnamaaꞌna yeva jaka wɨdeꞌ “Aꞌmwe Kwaaka yunevaꞌ maragɨnyɨwagakagɨleraai nemɨreba davanna byɨꞌmaꞌmwaalyaraai.
6 Contudo, não os achando, arrastaram Jasom e alguns outros irmãos para diante dos oficiais da cidade, gritando: "Esses homens que têm causado alvoroço por todo o mundo, agora chegaram aqui,
7 Dahaaꞌ nemɨre angebanna kabahi Jaizonɨ gannya angevɨ maremwaalɨka. Aꞌmwe saraai Aꞌmwe Naanga Sizaare kɨwɨnya kayaaka yɨgaimanɨgi. Dara kwaasɨyaꞌ nedɨvanɨgi ‘Kwaakevakɨ maremwaaidei Sizaai mɨka. Kingɨya pwai Jizaazai woꞌnɨkei maremwaaidelyɨra.’ ”
7 e Jasom os recebeu em sua casa. Todos eles estão agindo contra os decretos de César, dizendo que existe um outro rei, chamado Jesus".
8 Yagaala saꞌ kudeꞌ kwala bwaꞌnaanyasɨ anga sabanya aꞌmwe naangerajɨ sɨnna tɨka naanga wɨdaꞌdaaꞌnyɨ “Kayaaꞌnanyasɨ,” deva jaka naanga wɨdeꞌ.
8 Ouvindo isso, a multidão e os oficiais da cidade ficaram agitados.
9 Jaka naanga sara kudeꞌ aꞌmwe naangera Jaizonɨmɨjɨ pwaraavɨjɨ saraavɨ kotɨyaꞌnajɨ kwaamuꞌmwaalyaꞌnajɨ nɨgwia mena maareva wɨdeꞌ “Wawapɨjaihi dɨwila!”
9 Então receberam de Jasom e dos outros a fiança estipulada e os soltaram.
10 Sawɨta kajɨnnaꞌ Anga Beriya neyaꞌmwera Polɨmɨjɨ Saailaazarɨjɨ saraarɨ lɨka marulyakaasɨna yeꞌ. Lɨka marulyakaasɨna kyeꞌ pɨgaaꞌ anga sabanna yɨꞌmavaawɨna yagɨla Juyaraavɨre lotuangevɨ wɨlɨna yagi.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Chegando ali, eles foram à sinagoga judaica.
11 Anga Beriya mwaalyara sɨduꞌnakera pwaraavɨre yagaalyaꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨsarera. Anga Tezalonaaika mwaalyarabɨsara mɨka. Aꞌmwe sara Naangere yagaalyaꞌ kadɨka nayaa wɨꞌnadɨvɨꞌ “Polɨmɨre yagaalyaꞌ nebulyaꞌna dɨngaka?” deva Gotɨyare bukuyavɨ tɨnna wangadɨvɨꞌ nayaa yawɨresare.
11 Os bereanos eram mais nobres do que os tessalonicenses, pois receberam a mensagem com grande interesse, examinando todos os dias as Escrituras, para ver se tudo era assim mesmo.
12 Gotɨyare bukuyavɨ tɨnna wangadɨvɨsavɨdaaꞌnyɨ Naangerɨ lɨmwagesaꞌ, nabaai aꞌmwe Gɨrikɨya naangejɨ aꞌmwe Gɨrikɨyarajɨ lɨmwanna yeꞌ.
12 E creram muitos dentre os judeus, bem como dentre os gregos, um bom número de mulheres de elevada posição e não poucos homens.
13 Nayaa lɨmwanna kyeꞌ Anga Tezalonaaika mwaalyara Juyara dara wɨꞌnesaꞌ “O, Anga Beriya Polɨ Gotɨyare yagaalyaꞌ duthɨwaka!” Sara deva sabanna bɨna yeva kwaasɨ yagaalya wɨdadaapi kwala bwaꞌnaanyaꞌ yɨkabɨna yeva Polɨmɨvaavɨna sɨnna tɨka wɨdaꞌdaaꞌnyɨyara jaka naanga wɨdeꞌ.
13 Quando os judeus de Tessalônica ficaram sabendo que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Beréia, dirigiram-se também para lá, agitando e alvoroçando as multidões.
14 Sara kyeꞌ sagaaꞌ yɨmeꞌnyaꞌbɨꞌ saalaalyavɨ maangebaarɨna neyaꞌmwera Polɨmɨ waasɨna yeꞌ. Waasɨna kyeꞌ kɨrɨꞌ Anga Beriya Saailaazalyɨ Timotilyɨ mwaalɨna yagi.
14 Imediatamente os irmãos enviaram Paulo para o litoral, mas Silas e Timóteo permaneceram em Beréia.
15 Saba mwaalɨna kyagi aꞌmwera Polɨmɨ makwalyuna yadaapi Anga Aathenɨzɨna wɨna yeva yɨꞌmavaawɨna yeꞌ. Yɨꞌmavaawɨna kyeꞌ Polɨ wɨdɨna “ ‘Saailaazai, Timoti saraaihi yɨhɨthɨwaꞌdeꞌ mena yakɨlyɨ yarai dɨvila!’ duzideihɨlyɨra.” Sara wɨdaasɨna yɨna kyaꞌ aꞌmwera Anga Beriya kunnya angebanna ayɨna wɨna yeva yagaala saꞌ wɨdeꞌ.
15 Os homens que foram com Paulo o levaram até Atenas, partindo depois com instruções para que Silas e Timóteo se juntassem a ele, tão logo fosse possível.
16 Anga Aathenɨzɨ Polɨ Saailaazarɨjɨ Timotirɨjɨ yemwaaida dara wanganakeꞌ “O, anga dava yuneba aꞌmwaꞌmwe aꞌmwera yɨlaaya yɨvanɨgasa daaka!” Sara kadaꞌ kale naanga naanga wiaꞌ.
16 Enquanto esperava por eles em Atenas, Paulo ficou profundamente indignado ao ver que a cidade estava cheia de ídolos.
17 Sarevɨdaaꞌnyɨ Kwazaakegaaꞌ Juyaraavɨre lotuangevɨ wɨlɨna kyaꞌ Juyarajɨ Menyara Gotɨyarɨ dadɨvɨsarajɨ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ. Dɨnyɨna yesaꞌ yɨrɨka yuyagaaꞌ aꞌmwera yɨkabadɨvɨsabanna aꞌmwe pwara bɨna kyeꞌ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ.
17 Por isso, discutia na sinagoga com judeus e com gregos tementes a Deus, bem como na praça principal, todos os dias, com aqueles que por ali se encontravam.
18 Nabaai Epikuriyaazarebwi dadɨvɨsarajɨ Sɨtoyɨkɨyagaala dadɨvɨsarajɨ sɨduꞌnakerajɨ Polɨjɨ dɨnyɨna yeꞌ. Dɨnyɨna yeva pwara maanga wɨdeꞌ “Sɨduꞌmaayai yagaala pɨjaakuna dadei be yagaala nedɨvanɨka?” Polɨ Jizaazarɨnajɨ dɨkaasavɨnajɨ wɨjɨwaakakeꞌna aꞌmwe pwara wɨdeꞌ “Menyaraavɨre kulakejɨ aꞌmwaꞌmwewaalyɨ wɨdɨvanɨkei dɨngaka?”
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos começaram a discutir com ele. Alguns perguntavam: "O que está tentando dizer esse tagarela? " Outros diziam: "Parece que ele está anunciando deuses estrangeiros", pois Paulo estava pregando as boas novas a respeito de Jesus e da ressurreição.
19 Sara yawɨꞌna yeva Aarɨyopahaazɨ sawɨ kaajolɨyara mwaaihasabanna Polɨmɨ makuna yeva Polɨmɨ wɨdeꞌ “Yagaala mudɨka daꞌ nedɨvanɨgɨnyaꞌna yawɨraana!
19 Então o levaram a uma reunião do Areópago, onde lhe perguntaram: "Podemos saber que novo ensino é esse que você está anunciando?
20 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Gɨmɨre yawɨta mudɨka pɨnɨ kadɨka wɨꞌnona myawɨrivanɨgona. Sarevɨdaaꞌnyɨ sabwine dɨnejɨwaakya!” wɨdeꞌ.
20 Você está nos apresentando algumas idéias estranhas, e queremos saber o que elas significam".
21 Yuyagaaꞌ Anga Aathenɨzɨ mwaalyarajɨ Menyara saba mwaaidɨvɨsarajɨ sara yagaala ge ge kadɨka wɨꞌnyɨna yadɨvɨꞌ yagaala mudɨka sa dɨnyɨna yadɨvɨsare. Sarera yadɨvɨꞌ yɨlaaya yadɨvɨkɨ.
21 Todos os atenienses e estrangeiros que ali viviam não cuidavam de outra coisa senão falar ou ouvir as últimas novidades.
22 Aarɨyopahaazɨ kaajolɨyara mwaaidapiyaba Polɨ daavɨna yaka wɨdaꞌ “Aathenɨzɨ mwaalyaihi, aꞌmwaꞌmwe kwalaalyangɨ yɨlaaya yadɨvɨsaihɨrɨ yɨhwangamwa.
22 Então Paulo levantou-se na reunião do Areópago e disse: "Atenienses! Vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Sarɨmɨre angeba kaanya yamaryena aꞌmwaꞌmwengɨ yɨlaaya yadɨvɨsabannengɨ tɨnna wanganena dara bɨꞌmwaꞌdeꞌ ‘O, kwaraanyaba pɨkarya “Naangerɨ myawɨrivanɨgoꞌnesɨra,” yɨdaꞌnɨkeꞌ daaka!’ Sara dena Naangerɨ myawɨrivanɨgasarɨ yaasɨwaꞌna yɨlaaya yɨvanɨgasaꞌna yɨhɨzɨwaakɨma!
23 pois, andando pela cidade, observei cuidadosamente seus objetos de culto e encontrei até um altar com esta inscrição: AO DEUS DESCONHECIDO. Ora, o que vocês adoram, apesar de não conhecerem, eu lhes anuncio.
24 Naangei Gotɨyai Kwaaka davakɨjɨ yunebanna mwaaihasarajɨ kwaakevɨ yuya yɨꞌnaanya kurɨvaarɨya yuya wakakelyɨra. Sɨgunyasɨ Kwaakesɨ yuyangɨ maremwaaidelyɨ Naangei. Aꞌmwera yɨleange madɨna yadɨvɨsangɨ mamwaalyɨka. Aawa.
24 "O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há é o Senhor do céu e da terra, e não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Naangei sahwai aꞌmwe yuyaraavɨne mwaalyaꞌnebulyɨ sɨmudɨnyasɨ yuyajɨ sangɨ wɨjaavadeꞌna aꞌmwera gamɨnyɨne gara yapɨjɨ wɨjaavɨpɨꞌdelaka! Aawa, Naangei yuyangɨ wakakengɨra.
25 Ele não é servido por mãos de homens, como se necessitasse de algo, porque ele mesmo dá a todos a vida, o fôlego e as demais coisas.
26 Yuyangɨ wakaka sɨnnawɨnyarɨ yavɨkaryaakerɨdaaꞌnyɨ anga naanga pimagɨnya gazavasavaꞌ Kwaaka yunebanna wɨmwaaihɨna yaꞌ. Aꞌmwera maayagaaꞌ Naangei aꞌmwe yuyainaavɨna yawɨꞌna ‘Aꞌmwe gabinyaraavɨre kumɨre bwaibwalyajɨ kwaakejɨ kumɨregaasɨ wakɨma!’ yawɨꞌna yaka dɨvi wɨmwaaihɨna yaꞌ.
26 De um só fez ele todos os povos, para que povoassem toda a terra, tendo determinado os tempos anteriormente estabelecidos e os lugares exatos em que deveriam habitar.
27 ‘Aꞌmwera nɨmɨnyɨ yawɨrapɨjɨ yaamɨjɨ nyanganapɨri nyɨbɨramaapɨꞌdeinyɨ daaka?’ sara daka sara wɨmwaaihɨna yaaꞌ. Sara yaakeꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai nemɨnyɨ maavewɨ mamwaalyɨka. Aawa, aꞌmwe yuyainaayaba mwaaidelyɨ.
27 Deus fez isso para que os homens o buscassem e talvez, tateando, pudessem encontrá-lo, embora não esteja longe de cada um de nós.
28 Savɨneꞌna pwai pɨkarya yɨdavaꞌ
28 ‘Pois nele vivemos, nos movemos e existimos’, como disseram alguns dos poetas de vocês: ‘Também somos descendência dele’.
29 Sarevɨdaaꞌnyɨ, gamɨre kaimɨraayaina mwaaihoꞌna dara myawɨraanna! ‘Gotɨyai aꞌmwaꞌmwe golɨyaꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwe sɨlɨvaayaꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwe sɨlaangeꞌbɨsalyɨ. Aꞌmwaꞌmwengɨ aꞌmwera nayaa yawɨreva yavɨkarigasangɨra. Sara myawɨraannera!’
29 "Assim, visto que somos descendência de Deus, não devemos pensar que a Divindade é semelhante a uma escultura de ouro, prata ou pedra, feita pela arte e imaginação do homem.
30 Kɨgaaꞌ aꞌmwera Gotɨyarɨna navɨka mwaalesara kayaaꞌna kyeꞌ sagaaꞌ Gotɨyai yagaala yarai majai mwaalaꞌ. Yagaala majai mwaalakeꞌ kɨrɨꞌ dahaasagaaꞌ yunebanna yuyaina mwaaihoinaavɨ nedɨvanɨꞌ ‘Sarɨmɨre sɨmunyabwi mudɨkebwi jawɨramaaryɨla! (Nayaa dɨnyɨmɨdɨnyɨla!)’
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância, mas agora ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Gotɨyai sara nedɨvanɨkeꞌ aꞌmwe yuyainaavɨna kotɨya naangeꞌ yɨdaꞌmaraangebwina nayaa yade yɨrɨka sagaaꞌ wakɨkelyɨra. Nabaai, aꞌmwe yawɨbwaꞌderɨ dahɨlakakei kotɨyaꞌna mena wɨmwaaihaꞌ. Aꞌmwe sai mena kabalaꞌ Gotɨyai ayɨna yɨdɨkaavakelyɨ. Sareꞌ nemɨ tɨnna wanganona yawɨꞌna ‘Ai, nebulyasɨ. Sai kotɨyaꞌ neyawɨbwaradelyɨ,’ yawɨꞌna yɨvanɨgo,” Polɨ sara wɨdaꞌ Jizaazarɨna.
31 Pois estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio do homem que designou. E deu provas disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos".
32 Sagaaꞌ baryaraavɨ yɨdɨkaasabwine yagaalyaꞌna pwara kadɨka wɨꞌneva “Kwaasɨyaꞌnesɨ,” deva bɨrala wɨdesaꞌ kɨrɨꞌ pwara “Nebulyaꞌ dɨngaka?” deva wɨdeꞌ “Pɨgaaꞌ saꞌna ayawɨ kanedaꞌgɨzɨ kadɨka guꞌnaadeinera.”
32 Quando ouviram sobre a ressurreição dos mortos, alguns deles zombaram, e outros disseram: "A esse respeito nós o ouviremos outra vez".
33 Sara kudeꞌ pwara Polɨmɨre yagaalyaꞌ kuꞌneꞌ Polɨ yɨkabesaraavɨ yaꞌmaꞌna yaꞌ.
33 Com isso, Paulo retirou-se do meio deles.
34 Polɨmɨ wɨꞌnesara yeꞌmwannamwaaina yeva Naangerɨ lɨmwagevera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ. Aꞌmwe pwai Daayonɨzɨyaazai kaajolɨyai Aarɨyopahaazɨ saba yadelyɨ aꞌmwe pɨrɨꞌ Damaarɨzaꞌ woꞌnɨkesɨ pwarajɨ Naangerera yɨmaꞌnyɨna yesarera.
34 Alguns homens juntaram-se a ele e creram. Entre eles estava Dionísio, membro do Areópago, e também uma mulher chamada Dâmaris, e outros com eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.