Mateus 13
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs VC
1 Funah faufu, Yésu náᵽurul dó ni yaŋ yay ak’arobo galam fal fafu fáᵽurut me|fal fáᵽurut.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Fítiman fámah ni fúkail fuomunor to naamme ; ni fújalo bireg nájuᵽo ni busana bice ak’anamo ró. Fítiman fafu ni fíni bo ni mahae ni fiiye.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Ñer naŋar búnogor min avareil waf wammeŋe nah’aagil : « Baje abela-euh ace áᵽullo bi eke ebet euh.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 O n’ebet euh yay, eceyo nelo n’galam bulago ; upu waw n’úkail utiñ yo ᵽe.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Yayuyo nelo tiñ taake tabaje sival to eus emmeŋut ; nefaen eil mata guar yo gújuut gunogen síki.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Bare no tinah talu tirabulo me, nepab ehay mala min guar yo gújuut me gunogen síki.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Epayo nelo tiñ taa sijeŋ ; sijeŋ sasu ni síbbagul iki súnumen yo.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Eceyo nelo ni mof maaro : nebuh mitiñ, gahager ganur n’gubuh wono ávi ni guñen, gace wono úvi gúfaji, gagu wono ekeme.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 An abaj me gunnu gal eun, aun ! »
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Ñer ulagora Yésu n’gulofol ban n’guogol : « Wa uĉile nuŋar únogor nulob ni bugo ? »
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Naagil : « Buru Aláemit nájiulji min júju jujoh firim fafu faa Jáviol fásiki me, bare bugo ájiutil yo.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 An abaj me, ᵽan afaŋ nayabe ák’áni ni fusanumet ; bare an abajut me, ᵽan guramol ᵽe bi ni jo náhagum me ró.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Yo eĉil me nih’iŋar únogor min ilob ni bugo, mata gulujeluj gujugérit, guuttenewutten guunérit ban ᵽoᵽ gujogérit.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ban firim faufe fal aboñer ahu Esai ufu n’ekano ni bugo faah me :
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Ey, bugan bugaubugu gubbannobañ gúni bugan gaake uinum,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Bare buru til jibaje gásumay : gúĉilul gujuge, ban gunnuul n’guun !
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Maagen, ínje ilobul yo : uboñer gammeŋe ni ᵽoᵽ bugagu gaĉol me bújoŋor Aláemit gumaŋene gujuh wo buru jujuge me, bare gutogut gujuh wo, gumaŋene guun wo buru juune me, bare gutogut guun wo. »
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 « Buru ñer juutten wo búnogor babu bal abela euh yay bulob me.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Bulago babu dó ece n’eugit yay elo me, dóemme bugan bugagu gautten me firim fafu faa Jávi Aláemit, mbiban gujogut fo : An ahu Aarat me ᵽan ájoul ban ᵽan áᵽuren firim faufu n’uinum bugan bugaubugu.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ettam yay yaak me dóemme bugagu gaun fo me, ban n’gufaen guyab fo to baenah n’ésumay ró,
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 bare fiilut guar ni bugo ; bugo bugan bugom gañumut eᵽio : No sílam sasu ni gálatien gagu sijae me eĉigul mala firim faufu, n’gufaen gubelen gáinenil.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Tiñ talu taa sijeŋ sasu, dóemme bugagu gaun me firim fafu, mbiban gaᵽinor gagu gaa buroŋ babu baa jama ni ᵽoᵽ eliᵽ fubaj yay yabute me ni síkail súnumen fo min fújuut fubugor ni bugo.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Mof mamu máari me, dóemme bugan bugagu gaun me firim fafu ban n’gujoh fo. Bugan bugaubugi ᵽan gúŋarul ni buroŋil waf waaro wammeŋe ti emano : gahager ganur n’gubuh wono ávi ni guñen, gagu wono úvi gúfaji, gace wono ekeme. »
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Mbiban Yésu natajen alobil búnogor bice naagil : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti an abele eugit yaaro ni galagol.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Efuga ece, ésuh yay ᵽe n’gámori, alator áine ahumu nájoul íkiil aroh esisit águñor n’emano yauyu aban najow akay.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 No emano yay eogol me, esisit yay néᵽurul may.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Ñer urokaaw bugal ala yaŋ yay n’gúkail guogol : “Afanóli, leti eugit yaaro nubele ni galagi ? Bu jáorum me ñer ni baj dó esisit ?”
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Naagil : “Dáuru alatorom ace akan mee burok baubu.” N’guogol : “Numaŋe iki jiñah yo jibelen ?”
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Naagil : “A-a, jambi jike yo eñah n’júloĉor manur eugen yay.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Jihat so min sibbagor iki eᵽit yay eĉigul. No ᵽan ioh me uᵽilaaw : Jumundum jiñah esisit yay juhoh gúpuh bi esaen ; emano yay, yo, jibet yo ni bíjejom.” »
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yésu nabbañ alobil búnogor bice mul naagil : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti jukol fuyaba jo an aŋare aroh ni galagol.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Jo jifaŋe gatiti mukol mamu ᵽe ; bare jiilul me, ᵽan jifaŋ gájalo mununuh mamu ᵽe maam dó me ni gafat gagu, ban ᵽan jíni bununuh bújalo iki upu waw úkail ulef ró n’uan bo. »
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Natajen mul alobil búnogor be : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti lévir yo anaare atiĉe águñor ni ukib úfaji wal eᵽor ek’eilo ᵽooyo. »
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Ñer Yésu naŋar únogor wauwu ᵽe min alob ni fítiman fafu ; nd’alob ni bugo o m’baŋarut únogor,
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 dó ᵽe min mbi wo Aláemit alob me ni butum aboñer ahu ukano, no naah me :
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 No Yésu aban me, nahato fítiman fafu min abbañ anogen ni yaŋ yay dó naamen me. Ulagorol n’gulofol n’guogol : « Uᵽájuloli búnogor babu bal esisit yay yaa galah gagu. »
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Naagil : « Yoo. An ahu abele me eugit yay yáari me, o aamme Añol Arafuhow ;
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 galah gagu dóemme mof mamu, eugit yay yáari me dóemme guñol Jávi jaju ; esisit yay dóemme guñol An ahu Aarat me.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Alator ahu aroh me esisit yay, o aamme Seytane ; eᵽit yay dóemme gabao mof ; uᵽilaaw bugo guomme emalakaay.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Ban ti gujae me éᵽuren esisit yay gural ni sambun, mo may ᵽan ní mee no gabao mof gujae me eĉigul :
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Añol Arafuhow ᵽan áboñul emalakaol íkiil gúᵽuren ni Jáviol bugan bugagu gaĉile me gupalil n’gutil, ni ukana-maarat bugagu.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Mbiban ᵽan gubenil ni sambun, dó ᵽan níme ukoŋ ni ejoh émiremma.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 No ñer, bugagu gaĉol me ᵽan nihi guij ti tinah dó ni Jávi jaju jaa Ᵽail. An abaj me gunnu gal eun, aun ! »
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 « Jávi jaju jaa fatiya jínini ᵽoᵽ ti fubaj fakoᵽeni ni galah fo an araŋene. No naraŋen fo me, natosen fo akoen dó tice ; násumaet nár ak’annomen wafol ᵽe min annom galah gaugu.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Jávi jaju jaa fatiya maa jínie may : baje annomena ace aam n’eŋes enuh ejaha.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 No najuh me ece yo funnom yo fújaloe mata ebabaj hámma, najow ak’annomen wafol ᵽe min annom yo. »
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 « Jávi jaju jaa fatiya, maa mul jínie : baje fumbal fabeli ni fal fámah, ban ni fujoh eol yánoyan.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 No fimmeŋ me, umbalaaw n’gúñagul fo gural ni búluŋ min gurobo éᵽuren suol sasu. N’gufor sáari me gukan n’utegel, min gubelen saarat me.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Mamu may ᵽan ní mee ni gabao gagu gaa mof : emalakaay ᵽan guke gúfaculor ukana-maarat bugagu ni bugagu gaĉol me,
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 mbiban n’guteb ukana-maarat bugagu gubelen ni sambun sajege : dó ᵽan baj me ukoŋ ni ejoh émiremma. »
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Mbiban naagil : « Jujoge joon dáuru ᵽe ? » N’guogol ey.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ñer naagil : « Aᵽájula gúboñ Aláemit ánoan abbanno áni alagor ala Jávi jaju jaa fatiya nánini ti afan yaŋ áᵽurene me ni ebajol waf uvugul ni ᵽoᵽ waf ufan. »
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 No Yésu alob me únogor wauwu aban, náᵽur to akay.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Najow bi ni mof mamu dó nabugi me, aban nanamo eligen bugan bugagu ni yaŋ yay yaa galaw yolil dó Nasaret. Maagen mamu, naligenil bireg n’gujahali n’guoh : « Bay naŋallo malillo maumu ? Bu nájue nah’akan waf waunderuti ti wauwu ?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Leti dáuru añol acokora gurihinjaŋ ahu ? Leti jaol aamme Mari ? Gutiol leti bugo guomme Saak, Susef, Simoŋ ni Síd ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Gúlinol leti bugo guom maa tale ᵽe ni wolal ? »
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Dáuru ñer n’diĉilil n’gulat éinen ni o. Ñer Yésu naagil : « Aboñer nah’aruheniruhen tíñotiñ iki fádo fiilol ni ésugol dó nabugi me. »
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ñer Yésu akanut ró waf waunderuti wammeŋe mala gáinenut gagu golil.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.