Mateus 13
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs ARA
1 Funah faufu, Yésu náᵽurul dó ni yaŋ yay ak’arobo galam fal fafu fáᵽurut me|fal fáᵽurut.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Fítiman fámah ni fúkail fuomunor to naamme ; ni fújalo bireg nájuᵽo ni busana bice ak’anamo ró. Fítiman fafu ni fíni bo ni mahae ni fiiye.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ñer naŋar búnogor min avareil waf wammeŋe nah’aagil : « Baje abela-euh ace áᵽullo bi eke ebet euh.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 O n’ebet euh yay, eceyo nelo n’galam bulago ; upu waw n’úkail utiñ yo ᵽe.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Yayuyo nelo tiñ taake tabaje sival to eus emmeŋut ; nefaen eil mata guar yo gújuut gunogen síki.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Bare no tinah talu tirabulo me, nepab ehay mala min guar yo gújuut me gunogen síki.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Epayo nelo tiñ taa sijeŋ ; sijeŋ sasu ni síbbagul iki súnumen yo.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Eceyo nelo ni mof maaro : nebuh mitiñ, gahager ganur n’gubuh wono ávi ni guñen, gace wono úvi gúfaji, gagu wono ekeme.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 An abaj me gunnu gal eun, aun ! »
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Ñer ulagora Yésu n’gulofol ban n’guogol : « Wa uĉile nuŋar únogor nulob ni bugo ? »
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Naagil : « Buru Aláemit nájiulji min júju jujoh firim fafu faa Jáviol fásiki me, bare bugo ájiutil yo.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 An abaj me, ᵽan afaŋ nayabe ák’áni ni fusanumet ; bare an abajut me, ᵽan guramol ᵽe bi ni jo náhagum me ró.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Yo eĉil me nih’iŋar únogor min ilob ni bugo, mata gulujeluj gujugérit, guuttenewutten guunérit ban ᵽoᵽ gujogérit.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ban firim faufe fal aboñer ahu Esai ufu n’ekano ni bugo faah me :
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ey, bugan bugaubugu gubbannobañ gúni bugan gaake uinum,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Bare buru til jibaje gásumay : gúĉilul gujuge, ban gunnuul n’guun !
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Maagen, ínje ilobul yo : uboñer gammeŋe ni ᵽoᵽ bugagu gaĉol me bújoŋor Aláemit gumaŋene gujuh wo buru jujuge me, bare gutogut gujuh wo, gumaŋene guun wo buru juune me, bare gutogut guun wo. »
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 « Buru ñer juutten wo búnogor babu bal abela euh yay bulob me.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Bulago babu dó ece n’eugit yay elo me, dóemme bugan bugagu gautten me firim fafu faa Jávi Aláemit, mbiban gujogut fo : An ahu Aarat me ᵽan ájoul ban ᵽan áᵽuren firim faufu n’uinum bugan bugaubugu.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ettam yay yaak me dóemme bugagu gaun fo me, ban n’gufaen guyab fo to baenah n’ésumay ró,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 bare fiilut guar ni bugo ; bugo bugan bugom gañumut eᵽio : No sílam sasu ni gálatien gagu sijae me eĉigul mala firim faufu, n’gufaen gubelen gáinenil.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Tiñ talu taa sijeŋ sasu, dóemme bugagu gaun me firim fafu, mbiban gaᵽinor gagu gaa buroŋ babu baa jama ni ᵽoᵽ eliᵽ fubaj yay yabute me ni síkail súnumen fo min fújuut fubugor ni bugo.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Mof mamu máari me, dóemme bugan bugagu gaun me firim fafu ban n’gujoh fo. Bugan bugaubugi ᵽan gúŋarul ni buroŋil waf waaro wammeŋe ti emano : gahager ganur n’gubuh wono ávi ni guñen, gagu wono úvi gúfaji, gace wono ekeme. »
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Mbiban Yésu natajen alobil búnogor bice naagil : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti an abele eugit yaaro ni galagol.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Efuga ece, ésuh yay ᵽe n’gámori, alator áine ahumu nájoul íkiil aroh esisit águñor n’emano yauyu aban najow akay.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 No emano yay eogol me, esisit yay néᵽurul may.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 Ñer urokaaw bugal ala yaŋ yay n’gúkail guogol : “Afanóli, leti eugit yaaro nubele ni galagi ? Bu jáorum me ñer ni baj dó esisit ?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Naagil : “Dáuru alatorom ace akan mee burok baubu.” N’guogol : “Numaŋe iki jiñah yo jibelen ?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Naagil : “A-a, jambi jike yo eñah n’júloĉor manur eugen yay.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Jihat so min sibbagor iki eᵽit yay eĉigul. No ᵽan ioh me uᵽilaaw : Jumundum jiñah esisit yay juhoh gúpuh bi esaen ; emano yay, yo, jibet yo ni bíjejom.” »
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yésu nabbañ alobil búnogor bice mul naagil : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti jukol fuyaba jo an aŋare aroh ni galagol.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Jo jifaŋe gatiti mukol mamu ᵽe ; bare jiilul me, ᵽan jifaŋ gájalo mununuh mamu ᵽe maam dó me ni gafat gagu, ban ᵽan jíni bununuh bújalo iki upu waw úkail ulef ró n’uan bo. »
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Natajen mul alobil búnogor be : « Jávi jaju jaa fatiya jínini ti lévir yo anaare atiĉe águñor ni ukib úfaji wal eᵽor ek’eilo ᵽooyo. »
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ñer Yésu naŋar únogor wauwu ᵽe min alob ni fítiman fafu ; nd’alob ni bugo o m’baŋarut únogor,
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 dó ᵽe min mbi wo Aláemit alob me ni butum aboñer ahu ukano, no naah me :
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 No Yésu aban me, nahato fítiman fafu min abbañ anogen ni yaŋ yay dó naamen me. Ulagorol n’gulofol n’guogol : « Uᵽájuloli búnogor babu bal esisit yay yaa galah gagu. »
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Naagil : « Yoo. An ahu abele me eugit yay yáari me, o aamme Añol Arafuhow ;
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 galah gagu dóemme mof mamu, eugit yay yáari me dóemme guñol Jávi jaju ; esisit yay dóemme guñol An ahu Aarat me.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Alator ahu aroh me esisit yay, o aamme Seytane ; eᵽit yay dóemme gabao mof ; uᵽilaaw bugo guomme emalakaay.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ban ti gujae me éᵽuren esisit yay gural ni sambun, mo may ᵽan ní mee no gabao mof gujae me eĉigul :
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Añol Arafuhow ᵽan áboñul emalakaol íkiil gúᵽuren ni Jáviol bugan bugagu gaĉile me gupalil n’gutil, ni ukana-maarat bugagu.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Mbiban ᵽan gubenil ni sambun, dó ᵽan níme ukoŋ ni ejoh émiremma.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 No ñer, bugagu gaĉol me ᵽan nihi guij ti tinah dó ni Jávi jaju jaa Ᵽail. An abaj me gunnu gal eun, aun ! »
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 « Jávi jaju jaa fatiya jínini ᵽoᵽ ti fubaj fakoᵽeni ni galah fo an araŋene. No naraŋen fo me, natosen fo akoen dó tice ; násumaet nár ak’annomen wafol ᵽe min annom galah gaugu.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Jávi jaju jaa fatiya maa jínie may : baje annomena ace aam n’eŋes enuh ejaha.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 No najuh me ece yo funnom yo fújaloe mata ebabaj hámma, najow ak’annomen wafol ᵽe min annom yo. »
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 « Jávi jaju jaa fatiya, maa mul jínie : baje fumbal fabeli ni fal fámah, ban ni fujoh eol yánoyan.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 No fimmeŋ me, umbalaaw n’gúñagul fo gural ni búluŋ min gurobo éᵽuren suol sasu. N’gufor sáari me gukan n’utegel, min gubelen saarat me.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Mamu may ᵽan ní mee ni gabao gagu gaa mof : emalakaay ᵽan guke gúfaculor ukana-maarat bugagu ni bugagu gaĉol me,
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 mbiban n’guteb ukana-maarat bugagu gubelen ni sambun sajege : dó ᵽan baj me ukoŋ ni ejoh émiremma. »
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Mbiban naagil : « Jujoge joon dáuru ᵽe ? » N’guogol ey.
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Ñer naagil : « Aᵽájula gúboñ Aláemit ánoan abbanno áni alagor ala Jávi jaju jaa fatiya nánini ti afan yaŋ áᵽurene me ni ebajol waf uvugul ni ᵽoᵽ waf ufan. »
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 No Yésu alob me únogor wauwu aban, náᵽur to akay.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Najow bi ni mof mamu dó nabugi me, aban nanamo eligen bugan bugagu ni yaŋ yay yaa galaw yolil dó Nasaret. Maagen mamu, naligenil bireg n’gujahali n’guoh : « Bay naŋallo malillo maumu ? Bu nájue nah’akan waf waunderuti ti wauwu ?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Leti dáuru añol acokora gurihinjaŋ ahu ? Leti jaol aamme Mari ? Gutiol leti bugo guomme Saak, Susef, Simoŋ ni Síd ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Gúlinol leti bugo guom maa tale ᵽe ni wolal ? »
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Dáuru ñer n’diĉilil n’gulat éinen ni o. Ñer Yésu naagil : « Aboñer nah’aruheniruhen tíñotiñ iki fádo fiilol ni ésugol dó nabugi me. »
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Ñer Yésu akanut ró waf waunderuti wammeŋe mala gáinenut gagu golil.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.