Lucas 6
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs NAA
1 Funah fice faa fíiyay Esúif yay, Yésu ni ulagorol n’gúni n’esat ulah waw. Nihi gutujul gukoñ gagu gumoroj n’guñenil n’guŋar bakol babu guheŋ.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ñer Eᵽárisie guce n’gúkail guogil : « Wa uĉile n’jikan mee ? Fírenifiren ekan dáuru ni funah ti faa jama. »
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Yésu naagil : « Buru til júmusut jijanga wo David akan me funah fice no bieb bujogil me, o ni galageneol me ?
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Leti nanogenogen ni Fúggut Aláemit ák’áŋarul unaĉ waw ᵽe wo gúji ró me Aláemit agabor ni galageneol me, n’gutiñ ? Ban unaĉ wauwu uteŋenaaw bugo bareil guote gutiñ wo. »
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Natajen aagil : « Añol Arafuhow o aamme afan ahu ala fíiyay fafu fololal. »
5 Então Jesus lhes disse:
6 Funah fice faa may fíiyay, Yésu nanogen ni yaŋ yaa galaw ece min áni ró n’gavare. Ni baj ró ánaine ace ahaje ni gañenol gárib.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Ñer úᵽajula gúboñ Aláemit bugagu ni Eᵽárisie yay n’gúni n’elujor Yésu ter ᵽan akan an nahoy funah faufu faamme faa fíiyay, mata gumamaŋ ebaj waa mbi gújogumol me ni wo.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Nemme Yésu naffase gaᵽinoril, naah áine ahu ala gañen gagu : « Uiyul bi tale n’etut ! » Aíne ahu naiyul ti nalobol me.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Ñer Yésu naagil : « Ban irorenul waf wauwe : Wa nuotale ukanal funah faa fíiyay ? Maaro, ter maarat ? Eᵽagen buroŋ an, ter enemen bo ? »
9 Então Jesus disse a eles:
10 Nailo alujil anur-anur, aban naah ala gañen gagu : « Uraw ᵽaa gañeni ! » Naraw go, ban n’guhoy to baenah.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Ñer úᵽajula gúboñ Aláemit bugagu ni Eᵽárisie yay guiñil n’gutiñ min gúni ni síceŋor bu gujae me eilo bi ni o.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Mb’uĉiga funah fice, Yésu nak’ajiŋ fatiya firijaŋ min áni ró n’galaw. Nanamo ró galaw Aláemit efuga yay lám.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 No tihalen me, návogul ulagorol min aĉob ni bugo bugan guñen ni gúuba (12), aban nakanil gajow gagu gaa uᵽotora.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Bugo guomme : Simoŋ o natajen me avoh Ᵽier, ni atiol Andere ; Saak ni Saaŋ ; Fílip ni Barutelemi ;
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mácie ni Toma ; Saak añol Alife ni Simoŋ, atigena ahu ;
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yuda añol Saak ni Yudas Isikariot ajae me ennomen Yésu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Ᵽúrto, Yésu náavul ni firijaŋ fafu manur n’uᵽotoraol, ák’áelo tiñ taree heb. Ni bajen to ᵽoᵽ ulagorol gammeŋe ni fítiman fámah faa bugan gáᵽullo Yúde bi ni Yérusalem dó, ni may ulam waw waa Tir ni Sidoŋ, saamme súsuh saa galam fal fámah.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Bugan bugaubugu gujoulojow bi eutten Yésu ni ᵽoᵽ eliᵽ gahoy gal úsomulil. Bugo siseytane suyogene me, nakanil may n’guhoy.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Anóan ni fuyoŋ fafu nalih bi egorol, mata babaj sembe sáᵽureul ni o. Ban maagen mamu nakanil n’guhoy bugo ᵽe.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Ñer Yésu naluj ulagorol aluj naagil :
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Gásumay gúni ni buru jacaret me maer,
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Gásumay gúni ni buru, no bugan bugagu gujaeul me elat, eham, ejel, émeñ, min jíinen me ni Añol Arafuhow.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Mbi jísangor dáuru baĉigerul, ban n’jíñagor n’ésumay ró, mata bacam bámah ubu bo m’bunageul fatiya n’émit. Maagen mamu, sipail gufan may maumu gúlatien mee may uboñer waw bugal Aláemit.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Bare til mataño mbi míni ni buru jasanumet me,
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 Mataño mbi míni ni buru jaamme ni fupoñ maer,
25 — Ai de vocês
26 Mataño mbi míni ni buru, no ésuh yay ᵽe gujaeul me esalen. Maagen mamu, sipail gufan maumu gukanen mee n’uboñer waw galet me uboñer gúfuh. »
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 « Buru jaamme n’euttenom, ínje umu n’elobul firim fe : Júbboli ulatorul ! Jikan maaro bugan bugagu galaleul me,
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 júsonien bugagu gatabeul me, ban n’jilaw ᵽoᵽ bi mala bugagu gálatieneul me !
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 An ategi me ni garab, nusenol gáutten. An aram me gaᵽalitoŋi, nuhalol ᵽoᵽ naŋar gájuoi.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Anóan ácini me waf, nusenol. An aŋar me wafi, jamb’urondopenol nabbañeni wo.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Mbi jikan nánonan bi ni bugagu ti jimaŋ me gukan bi ni buru.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 Iní me buru bi emaŋ gamaŋeul me bare, ñer enah bacam bice bi wa ? Hani gatile me nihi gumamaŋ gupalil.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Iní me buru bi ekan maaro bi ni bugagu gakaneul mo me, ñer enah bacam bice bi wa ? Gatile me gukanekan ti buru.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Iní me buru bi emagen bugagu bugo jíinen me búoh ᵽan gubbañenul, ñer enah bacam bice bi wa ? Gatile me gumagoremagor may, ban ᵽan gubbañenor umagil bi to.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Niege til : Mbi júbboli ulatorul, jikanil maaro, ban n’jimagenil wáfowaf buru m’babajut gaᵽinor gal ebbañenulul wo ; mamu ᵽan jibaj bacam bámah. Ban ᵽan jíni guñol Aláemit-Fatiya, mata aĉila may maumu násum mee ni bugan bugagu galujérit me an bi ni gáĉelet me ró.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Mbi júju ñarum enil, ti Ᵽayul áju me ñarum enil. »
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 « Jambi jujogoro utaliŋa bugan, mamu may Aláemit mat’ataliŋul. Jambi jujoh bugan ni guiñ, mamu may Aláemit mat’ajogul ni fiiñ. Juboket bugan, mamu may Aláemit ᵽan aboketul.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Mbi nihi júᵽuren jisen, mamu may Aláemit ᵽan asenul. Maagen, ᵽan aligul gacoᵽ gaĉikiĉik iki gupus áulenul júluh, mata galigum gagu go jijae me eŋar n’jiligil, go may ᵽan aligumul me ni go. »
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Mbiban, Yésu naŋar búnogor baube bi éᵽajulil naagil : « An ápipim nájue ᵽiaŋ áĉibben apalol ápima ? Leti bugo éubail ᵽan gulo ni gasun ?
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Bajut aligena afaŋe afanol aligeneol me, bare aligena ánoan no najae me eban, ᵽan are ni afanol.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Wa uĉile núni n’eluj jikaw jaju jalo me n’jíĉil atii, min til ulet n’étallo fusos fafu faamme ni jíya ?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Bu nújue uoh atii : “Atiom, unah níᵽunni jikaw jaju jaamme n’jíĉili !” Aw m’bátallout fusos fafu faamme n’jíya ? Aᵽula-elob e ! Umundum ᵽan úᵽuren fusos fafu faamme n’jíĉili, mamu, ᵽan ujuh ŋanno bi éᵽuren jikaw jaju jaamme n’jíĉil atii. »
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 « Bununuh baaro ndi bubuh mitiñ maarat, ti may bununuh baarat ndi bubuh me mitiñ máariari.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Bununuh bánoban ni mitiñ bo buffasei : an ámusut ábajul gumangu ni bukoho, ban ᵽoᵽ an ámusut ábajul gueĉ ni bindikit.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 An aaro náh’áᵽureᵽuren máarie mamu maamme ni biinumol agiten ésuh yay ; bare aarat me, o, máhojie mamu maamme ni biinumol náh’áᵽuren agiten ésuh yay. Maagen mamu, ánoan wammeŋen me biinumol butumol ni’búᵽuren bulob. »
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 « Wa uĉile nihi juvogom “Ataw, Ataw,” ban jilet n’ekan wo nilobeul me ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 An ájoul me bi n’ínje ákail autten firimom ban nakan wo fulob me, an ahumu ban igitenul bu nanogore :
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Nanogonogor ti an aoge síki min áteᵽul dó yaŋol. Yaŋ ti yauyu, fal fafu fo bámmeŋerul iki fuya ni yo, mati fúju fibet yo, mata naowoh síki balama ateᵽ yo.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Bare til an auttenom me ban mat’akan wo firimom fulob me, an ahumu nanogonogor ti an ateᵽe yaŋol fatiya eus yay o m’baogut. Yaŋ ti yauyu, fal fafu fo bámmeŋerul iki fuya ni yo, ᵽan fufaken yo to baenah fibet evisor ᵽooyo. »
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.