Lucas 12
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs NVT
1 Min Yésu aamme n’elob yay, bugan súuli ni súuli n’gúkail gúgolol gúharo. Gummemmeŋ iki nihi guhagor ni guot. Ñer Yésu namundum alob n’ulagorol naagil : « Júludo jambi maarat Eᵽárisie yay mítiᵽ mulo ni buru min jíni bugan galet bugaa maagen ti bugo bugo ni’gukoᵽen mo me.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bajut waf wakoᵽeni wañumuti éᵽuren ni maŋannoe, bajut waf waffasuti wañumuti effas.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Yo eĉil me, wo jijae me elob n’emoĉ, bugan bugagu ᵽan guun wo ni maŋannoe ca. Wo jijae me ebunor ñáraru butoŋ, bugan bugagu ᵽan gulob wo fatiya ni fuhay. »
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 « Buru ubugeom, ᵽan ilobul waf wauwe : Jambi júholi me bugan bugo nihi gunemen me enil mbiban mati gúju ekan to uce gutajen.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Ban ilobul ay jíarie júholi : Mbi júholi Aláemit, áju me abenul ni sambun o bamugerul aban. Injé ilobul yo, aĉila jíarie júholi.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Leti mutaja mono futoh ni’gunnomen síralam súuba ? Bare bajut janur ni mo jo Aláemit ájumore.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ban buru, walul faŋawo naᵽinwoᵽin ᵽe. Yo niegeul jambi júholi : hani fuyoŋ faa bataja, jifaŋfofaŋ. »
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 « Injé ilobul yo : An ailo me ni fuhay min aah bújoŋor bugan bugagu : “Yésu aĉilom,” ínje Añol Arafuhow ᵽan may iilo bújoŋor emalaka Aláemit min ioh : “An ahumu ínje iĉilol.”
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Bare an alalom me bújoŋor bugan bugagu, ínje Añol Arafuhow ᵽan may ilalol bújoŋor emalaka Aláemit.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 An alob me maarat aya ni Añol Arafuhow, an ahumu ᵽan áju ayab gaboket ; bare an ajel me Biinum Banabe, aĉila mat’ayab gaboket.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 No gujaeul me éjaenum iki gutaliŋul ni saŋ sasu saa galaw|yaŋ yaa galaw ter bújoŋor ufan ésuh yay, jambi sinilul siteh mala bu jijae me ébal ter wo juñum me elob,
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 mata Biinum Banabe no ᵽan bigitenul me wo jijae me elob. »
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Ni baj ró ni fítiman fafu ace aah Yésu : « Afanom, uoh ᵽaa atiom akan min jigabor fubaj ᵽayóli. »
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Bare Yésu naagol : « Ijoulat tale bi ekan ataliŋa sulobul ter agabora fubajul ! »
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Mbiban, nábaho mbaa fuyoŋ fafu naagil : « Jíkanum jambi nihi jiliᵽ eomen fubaj ! Buroŋ arafuhow bujoumulat ni fubajol, mánoman fújaloe. »
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Ñer Yésu nagitenil búnogor baube naah : « Baje asanum ace abaj ulah uĉej.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Ñer naah m’biinumol : “Injé, bu nijae me ᵽiaŋ ekan ? Ibbañut ibaj tiñ tal ebet baᵽilerom.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Ᵽúrto naah : “Yoo, nijoge wo nijae me ekan. Ᵽan ifum utongom min iteᵽ wo ufaŋ gájalo, mamu ᵽan íju ibet ró wo niᵽit me, ni ᵽoᵽ fubajom ᵽe.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Mbiban, ᵽan iogoro : ‹ Abuge, nubaje fubaj fámah faᵽiloi bi fitiñi símit sammemmeŋ. Maer ñer unamo núelo, nutiñ, nurem, núrasor ! ›”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Bare Aláemit naagol : “Aw núgunoguno ! Efuga yauye déro ᵽan uĉet. Ñer fubaj fafu fo nuomen me, ay ᵽiaŋ mb’aŋar fo me ?” »
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Yésu natajen aagil : « Mamu jae mee éni bi ni ánoan aomene fubaj bi ni o nevonol babe n’ettam, ban bújoŋor Aláemit akanut asanum. »
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Ᵽúrto, Yésu naah ulagorol : « Dáuru diĉil me niegul : Jambi jiĉagor mala buroŋul, mala fitiñul ni ᵽoᵽ mala bisimoul.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Buroŋ bufafaŋ mitiñ, ti may enil efaŋ me bisimo.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Juluj ᵽaa uganar waw : nd’uroh, nd’uᵽit, ubajut butoŋ hani bíjej, bare Aláemit bae nákumenewokumen. Ban buru jifafaŋ ebaj nafa upu waw mámah.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Ay ni buru gaĉagorol gújue gutajen gaᵽio buroŋol hani jatiito ?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Nemme buru jújuut ekan dáuru dafulut me, ñer gaĉagor mala uce bi wa ?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Juluj ᵽaa mafos mamu bu nihi muya me ! Ndi mirien, ndi ᵽoᵽ mieĉ bisimo, bare ínje ilobul yo : Hani ávi ahu Salomoŋ faŋaol, mánoman fubajol fújaloe, ámusut abaj bisimo búari iki bire ni bayaer baa gace ni mafos maumu !
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Iní me Aláemit násangene wári re mamu mafos mamu maa siŋam sasu maroŋ me jama, ban gajem ᵽan mibeni ni sambun, bu ñer mat’afaŋ me nasime wári buru, bugan ge bugo gáinenil gutogut mee ?
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Yo eĉil me, jambi jike buyoh n’eliᵽ nánonan wo jijae me fitiñ ter marem.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Dáru gabajut me gáinen n’Aláemit nihi guliᵽ mee waf wauwu m’báelout ; bare buru jibaje Ᵽaaya affase búoh buru jusoholawosohola ᵽe.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Jiŋes til Jáviol, mamu aĉila ᵽan atañul wajae bo me eŋaño. »
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 « Aw jukoreom jatiti me, jamb’úholi ! Ᵽayul súmolsum min asenul Jávi jaju.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Junnomen fubajul ᵽe, mbiban n’jisen galeh me síralam sausu. Juomen fubaj fatiya n’émit, dó mati fúmus me fubao. Ᵽan níme ti nihi fíni me ni jiet jo ndi júlu ; úku waw gújuut gutoh fo ró, ban ᵽoᵽ balol babu mati búju fo ró etiñ.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Jiffas búoh : to fubajul fuomme, uinumul ᵽoᵽ uwu to. »
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 « Jiilo jon ti uroka, n’jisinja liŋ bisimoul, ban n’jisaen sijaŋaul jihato.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Jikan ti uroka gaam n’enah afanil o bakaer emat búyabo : ábbañul me o n’eteh ganegen, n’gufaen gúpegulol.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Urokaaw ubugi, ᵽan gásumay gúni ni bugo, íni afanil naĉilo natogil bugo m’bámoit. Maagen, ínje ilobul yo : Aĉila faŋaol ᵽan asinja bisimool, aban nakanil n’gunamo nagabil gutiñ.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Iní ter afan ahu nabbanno n’etut fuh, ter etut fuh bágaler, ban natogulil maluje, urokaaw ubugu ᵽan gásumay gúni ni bugo.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Jiffas dáure : Iní me afan yaŋ naffasene nay áku ᵽan anonulol, mat’ahalol nánonul dó.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Buru ᵽoᵽ, jiilo ni majage, mata Añol Arafuhow ᵽan ájoul tinah to buru jiᵽinorenut. »
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Ñer Ᵽier naah Yésu : « Afanom, búnogor baubu bo nugitenóli mee, ter bi ni wóli barebare, ter bi n’ésuh yay ᵽe ? »
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Ataw naagol : « Ñer ay aamme aroka ahu aĉol me aban najah ? O aamme ahumu o afanol ajae me ebaŋ bi gapoy yaŋol, ni ᵽoᵽ bi esen gupalol uroka gutiñ tinah baĉiger.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Abaj gásumay, aroka ahumu o afanol ajae me etoh, o báolerul, áni n’ekan burokol.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Maagen, ínje ilobul yo : afanol ᵽan asenol wafol ᵽe wo nabaj me aogen.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Bare íni me aroka ahu naage m’biinumol afanol ᵽan aᵽioul, ᵽan ñer náh’álatien gupalol uroka, aban nanamo fitiñ narem áhali.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Aroka ahumu afanol ᵽan aĉigul funah fo aĉila aᵽinorut, tinah to naffasut ; ban no ñer afanol ᵽan ahamol ni yaŋ yay, aban nakanol wo nihi gukan me bugan bugagu ᵽe gáinenerit me.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Aroka affas me wo afanol amaŋ me, ban ailout bi ekan wo, ᵽan ayab gúteh gammemmeŋ.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Bare aroka affasut me wo afanol amaŋe, ban nakan galejeh, gútegol mati gummeŋ. Aláemit áji me an jálo, ᵽan may arorenol jálo ; ban ᵽoᵽ asen me an fubaŋ fámah, ᵽan may arorenol fo faŋ gájalo. »
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Yésu natajen aah : « Nijoulojow bi esaen sambun n’ettam ; min imaŋen me siᵽi bo n’sisa !
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Bare níarie imundum iyab gábatise gaa sílam, ban gaᵽinor gumugom bi no gujae me ekano.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Jíinene búoh gásumay nikelo esen ni mof ? Hani ! Let gaĉila, bare til búfaculor !
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Ujógum to funah faa jama, yaŋ yabaje bugan gono futoh, ᵽan gúfaculor : gúfaji jolil, gúuba jolil.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Ᵽayma mati gujamor ni áᵽurol, jawma mati gujamor ni bájurol, ti ᵽoᵽ ásabul ni asomol guñumut me ejamor. »
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Yésu natajen aah fítiman fafu : « Nánonan no jujuge gápar gañuget gúᵽurul bo tinah tuloe me, leti n’juoh : “Emít yay ᵽan elubul” ? Ban may ni kano.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Leti ᵽoᵽ no jujuge érus yay yaa ni fiye éᵽurul, n’juoh : “Esúᵽa yay uyu n’eĉigul” ? Ban may neĉigul ti maagen.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Buru jilet bugan bugaa maagen ! Ganogor gánogan gabaje n’ettam ter n’émit, buru jiffas go. Ñer wa uĉile mati jítallo gauge gabaj maa maer ? »
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 « Wa uĉile buru guhoul mati juĉob wáari me min jikan wo ?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Iní me nubajore ni an, min jíni n’ejow bi bataliŋ, n’jugum bulago, ᵽan ukan tima n’juunor, mamu jambi ájaenumi bújoŋor ataliŋa ahu min til ábaheni asen bugal ubaŋ gúrur ni fipeh !
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Injé ilobul yo : An ahumu mát’áᵽurul dó ni fipeh fafu o m’babanut ecam ganeol bi n’efaraku ésola. »
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.