Lucas 12
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs NAA
1 Min Yésu aamme n’elob yay, bugan súuli ni súuli n’gúkail gúgolol gúharo. Gummemmeŋ iki nihi guhagor ni guot. Ñer Yésu namundum alob n’ulagorol naagil : « Júludo jambi maarat Eᵽárisie yay mítiᵽ mulo ni buru min jíni bugan galet bugaa maagen ti bugo bugo ni’gukoᵽen mo me.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Bajut waf wakoᵽeni wañumuti éᵽuren ni maŋannoe, bajut waf waffasuti wañumuti effas.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yo eĉil me, wo jijae me elob n’emoĉ, bugan bugagu ᵽan guun wo ni maŋannoe ca. Wo jijae me ebunor ñáraru butoŋ, bugan bugagu ᵽan gulob wo fatiya ni fuhay. »
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 « Buru ubugeom, ᵽan ilobul waf wauwe : Jambi júholi me bugan bugo nihi gunemen me enil mbiban mati gúju ekan to uce gutajen.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ban ilobul ay jíarie júholi : Mbi júholi Aláemit, áju me abenul ni sambun o bamugerul aban. Injé ilobul yo, aĉila jíarie júholi.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Leti mutaja mono futoh ni’gunnomen síralam súuba ? Bare bajut janur ni mo jo Aláemit ájumore.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Ban buru, walul faŋawo naᵽinwoᵽin ᵽe. Yo niegeul jambi júholi : hani fuyoŋ faa bataja, jifaŋfofaŋ. »
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 « Injé ilobul yo : An ailo me ni fuhay min aah bújoŋor bugan bugagu : “Yésu aĉilom,” ínje Añol Arafuhow ᵽan may iilo bújoŋor emalaka Aláemit min ioh : “An ahumu ínje iĉilol.”
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bare an alalom me bújoŋor bugan bugagu, ínje Añol Arafuhow ᵽan may ilalol bújoŋor emalaka Aláemit.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 An alob me maarat aya ni Añol Arafuhow, an ahumu ᵽan áju ayab gaboket ; bare an ajel me Biinum Banabe, aĉila mat’ayab gaboket.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 No gujaeul me éjaenum iki gutaliŋul ni saŋ sasu saa galaw|yaŋ yaa galaw ter bújoŋor ufan ésuh yay, jambi sinilul siteh mala bu jijae me ébal ter wo juñum me elob,
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 mata Biinum Banabe no ᵽan bigitenul me wo jijae me elob. »
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ni baj ró ni fítiman fafu ace aah Yésu : « Afanom, uoh ᵽaa atiom akan min jigabor fubaj ᵽayóli. »
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Bare Yésu naagol : « Ijoulat tale bi ekan ataliŋa sulobul ter agabora fubajul ! »
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Mbiban, nábaho mbaa fuyoŋ fafu naagil : « Jíkanum jambi nihi jiliᵽ eomen fubaj ! Buroŋ arafuhow bujoumulat ni fubajol, mánoman fújaloe. »
15 Então lhes recomendou:
16 Ñer Yésu nagitenil búnogor baube naah : « Baje asanum ace abaj ulah uĉej.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ñer naah m’biinumol : “Injé, bu nijae me ᵽiaŋ ekan ? Ibbañut ibaj tiñ tal ebet baᵽilerom.”
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ᵽúrto naah : “Yoo, nijoge wo nijae me ekan. Ᵽan ifum utongom min iteᵽ wo ufaŋ gájalo, mamu ᵽan íju ibet ró wo niᵽit me, ni ᵽoᵽ fubajom ᵽe.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mbiban, ᵽan iogoro : ‹ Abuge, nubaje fubaj fámah faᵽiloi bi fitiñi símit sammemmeŋ. Maer ñer unamo núelo, nutiñ, nurem, núrasor ! ›”
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Bare Aláemit naagol : “Aw núgunoguno ! Efuga yauye déro ᵽan uĉet. Ñer fubaj fafu fo nuomen me, ay ᵽiaŋ mb’aŋar fo me ?” »
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Yésu natajen aagil : « Mamu jae mee éni bi ni ánoan aomene fubaj bi ni o nevonol babe n’ettam, ban bújoŋor Aláemit akanut asanum. »
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Ᵽúrto, Yésu naah ulagorol : « Dáuru diĉil me niegul : Jambi jiĉagor mala buroŋul, mala fitiñul ni ᵽoᵽ mala bisimoul.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Buroŋ bufafaŋ mitiñ, ti may enil efaŋ me bisimo.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Juluj ᵽaa uganar waw : nd’uroh, nd’uᵽit, ubajut butoŋ hani bíjej, bare Aláemit bae nákumenewokumen. Ban buru jifafaŋ ebaj nafa upu waw mámah.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ay ni buru gaĉagorol gújue gutajen gaᵽio buroŋol hani jatiito ?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Nemme buru jújuut ekan dáuru dafulut me, ñer gaĉagor mala uce bi wa ?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Juluj ᵽaa mafos mamu bu nihi muya me ! Ndi mirien, ndi ᵽoᵽ mieĉ bisimo, bare ínje ilobul yo : Hani ávi ahu Salomoŋ faŋaol, mánoman fubajol fújaloe, ámusut abaj bisimo búari iki bire ni bayaer baa gace ni mafos maumu !
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Iní me Aláemit násangene wári re mamu mafos mamu maa siŋam sasu maroŋ me jama, ban gajem ᵽan mibeni ni sambun, bu ñer mat’afaŋ me nasime wári buru, bugan ge bugo gáinenil gutogut mee ?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Yo eĉil me, jambi jike buyoh n’eliᵽ nánonan wo jijae me fitiñ ter marem.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Dáru gabajut me gáinen n’Aláemit nihi guliᵽ mee waf wauwu m’báelout ; bare buru jibaje Ᵽaaya affase búoh buru jusoholawosohola ᵽe.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Jiŋes til Jáviol, mamu aĉila ᵽan atañul wajae bo me eŋaño. »
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 « Aw jukoreom jatiti me, jamb’úholi ! Ᵽayul súmolsum min asenul Jávi jaju.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Junnomen fubajul ᵽe, mbiban n’jisen galeh me síralam sausu. Juomen fubaj fatiya n’émit, dó mati fúmus me fubao. Ᵽan níme ti nihi fíni me ni jiet jo ndi júlu ; úku waw gújuut gutoh fo ró, ban ᵽoᵽ balol babu mati búju fo ró etiñ.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Jiffas búoh : to fubajul fuomme, uinumul ᵽoᵽ uwu to. »
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 « Jiilo jon ti uroka, n’jisinja liŋ bisimoul, ban n’jisaen sijaŋaul jihato.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Jikan ti uroka gaam n’enah afanil o bakaer emat búyabo : ábbañul me o n’eteh ganegen, n’gufaen gúpegulol.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Urokaaw ubugi, ᵽan gásumay gúni ni bugo, íni afanil naĉilo natogil bugo m’bámoit. Maagen, ínje ilobul yo : Aĉila faŋaol ᵽan asinja bisimool, aban nakanil n’gunamo nagabil gutiñ.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Iní ter afan ahu nabbanno n’etut fuh, ter etut fuh bágaler, ban natogulil maluje, urokaaw ubugu ᵽan gásumay gúni ni bugo.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Jiffas dáure : Iní me afan yaŋ naffasene nay áku ᵽan anonulol, mat’ahalol nánonul dó.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Buru ᵽoᵽ, jiilo ni majage, mata Añol Arafuhow ᵽan ájoul tinah to buru jiᵽinorenut. »
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ñer Ᵽier naah Yésu : « Afanom, búnogor baubu bo nugitenóli mee, ter bi ni wóli barebare, ter bi n’ésuh yay ᵽe ? »
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ataw naagol : « Ñer ay aamme aroka ahu aĉol me aban najah ? O aamme ahumu o afanol ajae me ebaŋ bi gapoy yaŋol, ni ᵽoᵽ bi esen gupalol uroka gutiñ tinah baĉiger.
42 O Senhor respondeu:
43 Abaj gásumay, aroka ahumu o afanol ajae me etoh, o báolerul, áni n’ekan burokol.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Maagen, ínje ilobul yo : afanol ᵽan asenol wafol ᵽe wo nabaj me aogen.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Bare íni me aroka ahu naage m’biinumol afanol ᵽan aᵽioul, ᵽan ñer náh’álatien gupalol uroka, aban nanamo fitiñ narem áhali.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Aroka ahumu afanol ᵽan aĉigul funah fo aĉila aᵽinorut, tinah to naffasut ; ban no ñer afanol ᵽan ahamol ni yaŋ yay, aban nakanol wo nihi gukan me bugan bugagu ᵽe gáinenerit me.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Aroka affas me wo afanol amaŋ me, ban ailout bi ekan wo, ᵽan ayab gúteh gammemmeŋ.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Bare aroka affasut me wo afanol amaŋe, ban nakan galejeh, gútegol mati gummeŋ. Aláemit áji me an jálo, ᵽan may arorenol jálo ; ban ᵽoᵽ asen me an fubaŋ fámah, ᵽan may arorenol fo faŋ gájalo. »
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yésu natajen aah : « Nijoulojow bi esaen sambun n’ettam ; min imaŋen me siᵽi bo n’sisa !
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Bare níarie imundum iyab gábatise gaa sílam, ban gaᵽinor gumugom bi no gujae me ekano.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Jíinene búoh gásumay nikelo esen ni mof ? Hani ! Let gaĉila, bare til búfaculor !
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ujógum to funah faa jama, yaŋ yabaje bugan gono futoh, ᵽan gúfaculor : gúfaji jolil, gúuba jolil.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Ᵽayma mati gujamor ni áᵽurol, jawma mati gujamor ni bájurol, ti ᵽoᵽ ásabul ni asomol guñumut me ejamor. »
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yésu natajen aah fítiman fafu : « Nánonan no jujuge gápar gañuget gúᵽurul bo tinah tuloe me, leti n’juoh : “Emít yay ᵽan elubul” ? Ban may ni kano.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Leti ᵽoᵽ no jujuge érus yay yaa ni fiye éᵽurul, n’juoh : “Esúᵽa yay uyu n’eĉigul” ? Ban may neĉigul ti maagen.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Buru jilet bugan bugaa maagen ! Ganogor gánogan gabaje n’ettam ter n’émit, buru jiffas go. Ñer wa uĉile mati jítallo gauge gabaj maa maer ? »
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 « Wa uĉile buru guhoul mati juĉob wáari me min jikan wo ?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Iní me nubajore ni an, min jíni n’ejow bi bataliŋ, n’jugum bulago, ᵽan ukan tima n’juunor, mamu jambi ájaenumi bújoŋor ataliŋa ahu min til ábaheni asen bugal ubaŋ gúrur ni fipeh !
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Injé ilobul yo : An ahumu mát’áᵽurul dó ni fipeh fafu o m’babanut ecam ganeol bi n’efaraku ésola. »
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.