Lucas 12
Firim fafu fal Aláemit (BQJ) vs ARA
1 Min Yésu aamme n’elob yay, bugan súuli ni súuli n’gúkail gúgolol gúharo. Gummemmeŋ iki nihi guhagor ni guot. Ñer Yésu namundum alob n’ulagorol naagil : « Júludo jambi maarat Eᵽárisie yay mítiᵽ mulo ni buru min jíni bugan galet bugaa maagen ti bugo bugo ni’gukoᵽen mo me.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bajut waf wakoᵽeni wañumuti éᵽuren ni maŋannoe, bajut waf waffasuti wañumuti effas.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yo eĉil me, wo jijae me elob n’emoĉ, bugan bugagu ᵽan guun wo ni maŋannoe ca. Wo jijae me ebunor ñáraru butoŋ, bugan bugagu ᵽan gulob wo fatiya ni fuhay. »
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 « Buru ubugeom, ᵽan ilobul waf wauwe : Jambi júholi me bugan bugo nihi gunemen me enil mbiban mati gúju ekan to uce gutajen.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ban ilobul ay jíarie júholi : Mbi júholi Aláemit, áju me abenul ni sambun o bamugerul aban. Injé ilobul yo, aĉila jíarie júholi.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Leti mutaja mono futoh ni’gunnomen síralam súuba ? Bare bajut janur ni mo jo Aláemit ájumore.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ban buru, walul faŋawo naᵽinwoᵽin ᵽe. Yo niegeul jambi júholi : hani fuyoŋ faa bataja, jifaŋfofaŋ. »
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 « Injé ilobul yo : An ailo me ni fuhay min aah bújoŋor bugan bugagu : “Yésu aĉilom,” ínje Añol Arafuhow ᵽan may iilo bújoŋor emalaka Aláemit min ioh : “An ahumu ínje iĉilol.”
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bare an alalom me bújoŋor bugan bugagu, ínje Añol Arafuhow ᵽan may ilalol bújoŋor emalaka Aláemit.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 An alob me maarat aya ni Añol Arafuhow, an ahumu ᵽan áju ayab gaboket ; bare an ajel me Biinum Banabe, aĉila mat’ayab gaboket.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 No gujaeul me éjaenum iki gutaliŋul ni saŋ sasu saa galaw|yaŋ yaa galaw ter bújoŋor ufan ésuh yay, jambi sinilul siteh mala bu jijae me ébal ter wo juñum me elob,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 mata Biinum Banabe no ᵽan bigitenul me wo jijae me elob. »
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Ni baj ró ni fítiman fafu ace aah Yésu : « Afanom, uoh ᵽaa atiom akan min jigabor fubaj ᵽayóli. »
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Bare Yésu naagol : « Ijoulat tale bi ekan ataliŋa sulobul ter agabora fubajul ! »
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Mbiban, nábaho mbaa fuyoŋ fafu naagil : « Jíkanum jambi nihi jiliᵽ eomen fubaj ! Buroŋ arafuhow bujoumulat ni fubajol, mánoman fújaloe. »
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ñer Yésu nagitenil búnogor baube naah : « Baje asanum ace abaj ulah uĉej.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ñer naah m’biinumol : “Injé, bu nijae me ᵽiaŋ ekan ? Ibbañut ibaj tiñ tal ebet baᵽilerom.”
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Ᵽúrto naah : “Yoo, nijoge wo nijae me ekan. Ᵽan ifum utongom min iteᵽ wo ufaŋ gájalo, mamu ᵽan íju ibet ró wo niᵽit me, ni ᵽoᵽ fubajom ᵽe.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Mbiban, ᵽan iogoro : ‹ Abuge, nubaje fubaj fámah faᵽiloi bi fitiñi símit sammemmeŋ. Maer ñer unamo núelo, nutiñ, nurem, núrasor ! ›”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Bare Aláemit naagol : “Aw núgunoguno ! Efuga yauye déro ᵽan uĉet. Ñer fubaj fafu fo nuomen me, ay ᵽiaŋ mb’aŋar fo me ?” »
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yésu natajen aagil : « Mamu jae mee éni bi ni ánoan aomene fubaj bi ni o nevonol babe n’ettam, ban bújoŋor Aláemit akanut asanum. »
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ᵽúrto, Yésu naah ulagorol : « Dáuru diĉil me niegul : Jambi jiĉagor mala buroŋul, mala fitiñul ni ᵽoᵽ mala bisimoul.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Buroŋ bufafaŋ mitiñ, ti may enil efaŋ me bisimo.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Juluj ᵽaa uganar waw : nd’uroh, nd’uᵽit, ubajut butoŋ hani bíjej, bare Aláemit bae nákumenewokumen. Ban buru jifafaŋ ebaj nafa upu waw mámah.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ay ni buru gaĉagorol gújue gutajen gaᵽio buroŋol hani jatiito ?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Nemme buru jújuut ekan dáuru dafulut me, ñer gaĉagor mala uce bi wa ?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Juluj ᵽaa mafos mamu bu nihi muya me ! Ndi mirien, ndi ᵽoᵽ mieĉ bisimo, bare ínje ilobul yo : Hani ávi ahu Salomoŋ faŋaol, mánoman fubajol fújaloe, ámusut abaj bisimo búari iki bire ni bayaer baa gace ni mafos maumu !
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Iní me Aláemit násangene wári re mamu mafos mamu maa siŋam sasu maroŋ me jama, ban gajem ᵽan mibeni ni sambun, bu ñer mat’afaŋ me nasime wári buru, bugan ge bugo gáinenil gutogut mee ?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Yo eĉil me, jambi jike buyoh n’eliᵽ nánonan wo jijae me fitiñ ter marem.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Dáru gabajut me gáinen n’Aláemit nihi guliᵽ mee waf wauwu m’báelout ; bare buru jibaje Ᵽaaya affase búoh buru jusoholawosohola ᵽe.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Jiŋes til Jáviol, mamu aĉila ᵽan atañul wajae bo me eŋaño. »
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 « Aw jukoreom jatiti me, jamb’úholi ! Ᵽayul súmolsum min asenul Jávi jaju.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Junnomen fubajul ᵽe, mbiban n’jisen galeh me síralam sausu. Juomen fubaj fatiya n’émit, dó mati fúmus me fubao. Ᵽan níme ti nihi fíni me ni jiet jo ndi júlu ; úku waw gújuut gutoh fo ró, ban ᵽoᵽ balol babu mati búju fo ró etiñ.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Jiffas búoh : to fubajul fuomme, uinumul ᵽoᵽ uwu to. »
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 « Jiilo jon ti uroka, n’jisinja liŋ bisimoul, ban n’jisaen sijaŋaul jihato.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Jikan ti uroka gaam n’enah afanil o bakaer emat búyabo : ábbañul me o n’eteh ganegen, n’gufaen gúpegulol.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Urokaaw ubugi, ᵽan gásumay gúni ni bugo, íni afanil naĉilo natogil bugo m’bámoit. Maagen, ínje ilobul yo : Aĉila faŋaol ᵽan asinja bisimool, aban nakanil n’gunamo nagabil gutiñ.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Iní ter afan ahu nabbanno n’etut fuh, ter etut fuh bágaler, ban natogulil maluje, urokaaw ubugu ᵽan gásumay gúni ni bugo.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Jiffas dáure : Iní me afan yaŋ naffasene nay áku ᵽan anonulol, mat’ahalol nánonul dó.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Buru ᵽoᵽ, jiilo ni majage, mata Añol Arafuhow ᵽan ájoul tinah to buru jiᵽinorenut. »
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ñer Ᵽier naah Yésu : « Afanom, búnogor baubu bo nugitenóli mee, ter bi ni wóli barebare, ter bi n’ésuh yay ᵽe ? »
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ataw naagol : « Ñer ay aamme aroka ahu aĉol me aban najah ? O aamme ahumu o afanol ajae me ebaŋ bi gapoy yaŋol, ni ᵽoᵽ bi esen gupalol uroka gutiñ tinah baĉiger.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Abaj gásumay, aroka ahumu o afanol ajae me etoh, o báolerul, áni n’ekan burokol.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Maagen, ínje ilobul yo : afanol ᵽan asenol wafol ᵽe wo nabaj me aogen.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Bare íni me aroka ahu naage m’biinumol afanol ᵽan aᵽioul, ᵽan ñer náh’álatien gupalol uroka, aban nanamo fitiñ narem áhali.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Aroka ahumu afanol ᵽan aĉigul funah fo aĉila aᵽinorut, tinah to naffasut ; ban no ñer afanol ᵽan ahamol ni yaŋ yay, aban nakanol wo nihi gukan me bugan bugagu ᵽe gáinenerit me.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 Aroka affas me wo afanol amaŋ me, ban ailout bi ekan wo, ᵽan ayab gúteh gammemmeŋ.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Bare aroka affasut me wo afanol amaŋe, ban nakan galejeh, gútegol mati gummeŋ. Aláemit áji me an jálo, ᵽan may arorenol jálo ; ban ᵽoᵽ asen me an fubaŋ fámah, ᵽan may arorenol fo faŋ gájalo. »
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yésu natajen aah : « Nijoulojow bi esaen sambun n’ettam ; min imaŋen me siᵽi bo n’sisa !
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Bare níarie imundum iyab gábatise gaa sílam, ban gaᵽinor gumugom bi no gujae me ekano.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Jíinene búoh gásumay nikelo esen ni mof ? Hani ! Let gaĉila, bare til búfaculor !
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Ujógum to funah faa jama, yaŋ yabaje bugan gono futoh, ᵽan gúfaculor : gúfaji jolil, gúuba jolil.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ᵽayma mati gujamor ni áᵽurol, jawma mati gujamor ni bájurol, ti ᵽoᵽ ásabul ni asomol guñumut me ejamor. »
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yésu natajen aah fítiman fafu : « Nánonan no jujuge gápar gañuget gúᵽurul bo tinah tuloe me, leti n’juoh : “Emít yay ᵽan elubul” ? Ban may ni kano.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Leti ᵽoᵽ no jujuge érus yay yaa ni fiye éᵽurul, n’juoh : “Esúᵽa yay uyu n’eĉigul” ? Ban may neĉigul ti maagen.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Buru jilet bugan bugaa maagen ! Ganogor gánogan gabaje n’ettam ter n’émit, buru jiffas go. Ñer wa uĉile mati jítallo gauge gabaj maa maer ? »
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 « Wa uĉile buru guhoul mati juĉob wáari me min jikan wo ?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Iní me nubajore ni an, min jíni n’ejow bi bataliŋ, n’jugum bulago, ᵽan ukan tima n’juunor, mamu jambi ájaenumi bújoŋor ataliŋa ahu min til ábaheni asen bugal ubaŋ gúrur ni fipeh !
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Injé ilobul yo : An ahumu mát’áᵽurul dó ni fipeh fafu o m’babanut ecam ganeol bi n’efaraku ésola. »
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.