Lucas 6
Ŋwaʼaŋlɨ Kɨǹ a Fhi (BMO) vs NVT
1 A ni mbɔ Llɛ́ Ji pa Juu chəɨ, Jishɔ nyīeŋ ntɔgɔ nu moŋ nyìeŋ shíe gɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi ka shíe gɛ, nchiʼi ŋkrù nu.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Pichəɨ pa ŋgwa Farashi pie ŋa, “A kie pi nɛiŋ pəɨ thɔ nchwīe nnu ŋa gɨ́ lɔ njiʼi mbiŋ ŋa pi chwīe Llɛ́ Ji nɛ?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ nnu ŋa Devi ni nchwīe ndɨɨ ŋa njì ni njia vugu pa ŋgwa pi nɛ?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 A ni nii Nda Minnwi, ndɔ̄gɔ brɛi ŋa pi ni mfɛ ni Minnwi ŋkru ndɔ mbɨnɨ fɛ ni ŋgwa pi, mbɔ nnu ŋa gɨ́ shini ndɔ mbiŋ ŋa minthɛ shesheŋoŋ kru, ŋkiɛŋ ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Jishɔ lūgwi nchhu ŋa, “Muuŋ Ŋoŋmishua taathɔ Llɛ́ Ji pa Juu.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 A ni mbɔ yichəɨ Llɛ́ Ji pa Juu, Jishɔ nii nda luoŋ Minnwi njɛʼi nu. Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ ŋgei mbhɔ yi yi jɨ pɔ yi kwikwi.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi ni nthɔ ntāʼa shɨna nɔ wɛ̄iŋ nu Jishɔ ŋa a chwīe nnu ŋa a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɛ. Nthɛ yie ghɔ, pugu pɛʼi vi, njəɨ ŋa a shi njwiŋ mbhɔ ŋoŋ ghɔ Llɛ́ Ji.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ndɔ a ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu nɛ, nchhu ni ŋoŋ ghɔ ŋa mbhɔ yi ni kwikwi nɛ ŋa, “Lɔllɔ ntithi shhɨ ŋguoŋ ŋgwa.” A lɔllɔ ntithi.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Jishɔ pɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Mfāʼo píe yei ni pəɨ. Gɨ́ piŋ ŋa pi chwīe pi yəɨ Llɛ́ Ji, nnu shiʼi ki nnu pɨphɨ? Kwe nu ŋoŋ ki jwi nu mi?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Jishɔ kara noŋ yi mbɛʼi ŋguoŋ yugu ghao, nchhu ni ŋgaŋ ŋɨnɛiŋ mbhɔ ghɔ ŋa, “Shwīi mbhɔ yɔ.” A shwīi, mbhɔ yi kiʼi ndɔ mbɔ pi shiʼi.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Túa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pighɔ pugu pa ŋgwa Farashi pɨgɨ ŋkiɛŋ ntou yi, pugu jɛ̄ nthɔ ŋkri nnu ŋa mimfɛ pi chwīe mbɨŋ Jishɔ nɛ.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Moŋ llɛ́ pighɔ, Jishɔ taoŋ ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra lɨʼɨ luoŋ Minnwi. Ŋkɨna fɔ nduoŋ Minnwi ŋguoŋ tuʼu ghao.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Mbhi ni ŋga ndaŋ, a gɛ̄ ghaŋ younjiŋ pi, ntɛrɛ paanchrɔ shɨna pugu, mɛ̄iŋ vugu ni ghaŋ ntaoŋ pi;
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Shemu, ŋa a ni nchhɔ̄ ligi yi ni Pita, ni Andru ndǐŋ vi, ni Jɛiŋ, pugu Jouŋ, ni Fili, ni Batolomiu,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 ni Matio, pugu Toma, ni Jɛiŋ mbɔ muuŋ Afioshi, ni Shemu ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni kwìni laʼa nɛ,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 ni Judashi, mbɔ muuŋ Jɛiŋ, ni Judashi Ishikario ŋa a ni mfīni vi nɛ.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Jishɔ shwiʼi pugu pa ghaŋ ntaoŋ pi moŋ pɨprəɨ pugu pa ŋkiɛŋ mmɛ yú ghaŋ younjiŋ pi pugu pa ntou ŋgwa llɔ Judia ni Jerushalɛiŋ, ni ŋgwa llɔ ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ Tairɛ pugu Shidoŋ.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Pugu ni nthɔ lɨʼɨ yaʼo pa nnu mbhɔ yu, a lɔ mbɨnɨ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu. Ŋgwa ŋa jijwɛ miŋwɛiŋ ni ŋgana vugu nɛ ni nthɔ ŋkaa pugu a kwe vugu.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Ŋguoŋ ŋgwa pighɔ ni mbaʼo nu nɔ kāoŋ nu vi nthɛ ŋa njɨ ni ntaoŋ nu mbɨŋ yu nthɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu ghao.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 A kə̄rə ligi yi mbɛʼi ghaŋ younjiŋ pi nchhu ni pugu ŋa,
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Mbɔrɔ yəɨ ŋa njì yia vəɨ ndwɛ nɛ,
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Mbɔrɔ yəɨ ndɨɨ ŋa ŋgwa pɨ̄na vəɨ, mfuʼu vəɨ shɨna pugu ndɔ ŋgwɛʼi vəɨ,
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 “Pəɨ fāʼo pwanjuʼɔ moŋ ndɨɨ ghɔ ndɔ ndhi ni pwatua nnɛ nthɛ ŋa kɨ̀nɛiŋ yəɨ yiɛŋ po. A wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pa tǎa pugu ni nchwīe ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 “Ndɔ ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ ghaŋ fàʼo nɛ,
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ yru ndwɛ nɛ,
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ndɨɨ ŋa ŋguoŋ ŋgwa piŋ vəɨ piŋ nɛ,
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 “Ndɔ ni gɔ̀ ŋa ɔ yaʼo nnu ŋa ǹchhu nu nɛ, khwā mbɨ̄na yɔ, nchwīe shiʼi mbɨŋ ŋgwa ŋa pugu pɨ̄na ghɔ nɛ.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Luoŋ mbɔrɔ mbhɔ Minnwi mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu chɔ̄nɔ ghɔ nɛ, nduoŋ Minnwi mfɛ ni ŋgwa haʼaŋ pugu fɛ ŋgəʼɨ vɛ nɛ.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ŋ̈oŋ ŋgwie ghɔ nɔ ghə̀ʼɨ yɔ, ɔ nōoŋ ŋgei nduoŋ ghɔ a pɨnɨ ŋgwie, ŋ̈oŋ nshiri mmɛ ndhwí fɨgəɨ yɔ ŋkwe, ɔ mieŋ fɔ a kwe muuŋ ndhwí yɔ ŋkaa yu.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ŋ̈oŋ nduoŋ yaoŋ mbhɔ ghɔ, ɔ fɛ ghɔ, ti ŋ̈oŋ nshiri yaoŋ yɔ ŋkwe, ɔ mieŋ ghɔ.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Chwīe mbɨŋ ŋgwa nduoŋ nnu haʼaŋ ɔ tāʼa nu ŋa pugu chwīe mbɨŋ ghɔ nɛ.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 “Ä mbɔ ŋa ɔ wuʼɔ ŋkhwā pi ŋgwa ŋa pugu khwā ghɔ nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ kiʼɛ nthɛ pi khɔ? Nthɛ ŋa njiʼi nthɛ pi pa ghaŋ phɨ ghà ŋkhwā pa ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā vugu nɛ.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ä mbɔ ŋa ɔ wuʼɔ nchwīe shiʼi pi mbɨŋ ŋgwa ŋa pugu chwīe shiʼi mbɨŋ ghɔ nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ kiʼɛ nthɛ pi khɔ? Njiʼi nthɛ ghaŋ nchwīe phɨ ghà ŋguʼɔ nchwīe pi nɛnnɛ.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Ɔ̈ ŋguʼɔ fōo yaoŋ pi ni ŋgwa ŋa pugu shi mbɨnɨ nduʼu nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ nthɛ pi khɔ? Njiʼi nthɛ ghaŋ chwīe phɨ ghà mfōo pichəɨ ghaŋ chwīe phɨ ni yaoŋ, nji nu ŋa pugu lɛ nduʼu.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 “Ndɔ khwā ŋgwa ŋa pugu pɨ̄na ghɔ nɛ, nchwīe shiʼi mbɨŋ pugu, mfōo ŋoŋ ni yaoŋ ki lɔ njwɛrɛ nu ŋa a pɨnɨ nduʼu, nnɛ kaŋ kɨ̀nɛiŋ yɔ shi njiɛŋ, a lɔ nōoŋ ŋa ɔ muuŋ Minnwi ŋa a Chaapifuoŋ nɛ, nthɛ ŋa a ghà nōoŋ pwapuŋ ni ŋgwa ŋa pugu lɔ nji shiʼi nɛ pugu pa ghaŋ phɨ.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Fāʼo kwoshɨnɨ wuʼɔ nɔ haʼaŋ Minnwi Tǎa ghɔ fāʼo kwoshɨnɨ nɛ.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 “Kiʼi nshaʼa ŋgwa nduoŋ nnɛ ŋa kiʼi pi shaʼa ghɔ. Kiʼi ntuo ŋoŋ nɔ ŋgushaʼa, kaŋ mbaʼa ŋoŋ tuo ghɔ nɔ ŋgushaʼa. Līʼɛ phɨ ŋgwa, kaŋ pi shi ndīʼɛ jɔ.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Fɛ yaoŋ ni ŋgwa nduoŋ, kaŋ pi shi mbɨnɨ mfɛ jɔ. Yaoŋ ŋa ɔ fɛ nɛ shi mbɨnɨ mbɨnɨ mbhɔ ghɔ pi niʼiŋ ti mfrɛ̄i, nchɨʼɨ ŋa a lɨnaoŋ ti ŋkwrī. Yaoŋ ŋa ɔ fɨ̄ʼɨ yaoŋ moŋ ghɔ mfɛ nɛ, ki a ghaʼo ki a kɨgəɨ, pi shi ŋguʼɔ mfɨ̄ʼɨ pi moŋ ghɔ nduʼu vɛ.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Jishɔ shwei luʼɔ chrà yei ni pugu: “Mbaʼa nchriligi nōoŋ shɛndaoŋ ni yichəɨ nchriligi, ä nōoŋ, kaŋ ŋguoŋ vugu shi ŋgū moŋ tiɛŋ.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Mbaʼa ŋgaŋ younjiŋ ŋoŋ chaa masha vi, ndɔ ndɨɨ ŋa ŋoŋ mīʼɛŋ yɛʼi nu yaoŋ nɛ, a fhi Masha vi.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “A chwīe khɔ ɔ yəɨ muuŋ ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ, ndɔ ki lɔ mfāʼo ndɨɨ ni mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Ki minthɛ ɔ kie nɛiŋ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Ǹaʼaŋ mfuʼu ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ghɔ nɛ’, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ. Ŋgaŋ mifɨɨ yei, fǔoŋ mfuʼu mmɛ Kuo thɨ ŋa a pɔ ligi ghɔ nɛ, nnɛ kaŋ ɔ shi njəɨ lɨʼɨ shishiʼi nɔ fuʼu nu ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ nɛ.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 “Nthɛ ŋa thɨ shiʼi shiʼa njuŋ ntíɛŋ thɨ pɨphɨ, ndɔ paʼa thɨ pɨphɨ lɔ njuŋ ntíɛŋ thɨ shiʼi.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Pi ghà nji ŋkiɛŋ thɨ pi ŋkuoŋ ntíɛŋ yi. Pi shiʼa ndɨ̄ga ŋguuŋ laʼo shǐe, ndɔ paʼa ndɔ ŋka chìa ŋkuoŋ mbiembie.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Ŋoŋ shiʼi ghà nchrā nnu shiʼi llɔ shɨna pa nnu shiʼi ŋa a lɨnaoŋ njùʼɔ yu nɛ, ŋoŋ pɨphɨ chrā nnu pɨphɨ llɔ shɨna pa nnu pɨphɨ ŋa a lɨnaoŋ njùʼɔ yu nɛ, nthɛ ŋa njùʼɔ ghà ŋga ndɨnaoŋ, nchò chrā.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “A chwīe khɔ ɔ thɔ mɛ̄iŋ a ŋa, ‘Taathɔ, Taathɔ,’ ndɔ paʼa ndɔ nchwīe nnu ŋa ǹchhu vɛ nɛ?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 — ausente —
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 — ausente —
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ndɔ ti ŋoŋ ŋa a yaʼo chrà a ki lɔ nchwīe nɛ pɔ nɔ ŋoŋ ŋa a krao nda shhɛ ndɔ ki lɔ nūʼɔŋ kwò yi, nɨnəɨ gha mbɨ̄gəɨ, ŋkhǐ thɔ mbɨŋ nda ghɔ, a gū wuʼɔ ndɨɨ ghɔ nwīʼiŋ ghao.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.