Atos 17
Ŋwaʼaŋlɨ Kɨǹ a Fhi (BMO) vs NTLH
1 Pɔɔ pugu Shaila ni nyīeŋ ntɔgɔ Amfipoli pugu Apolonia nthɔ nchəɨŋ Teshalonika lɨʼɨ haʼaŋ nda luoŋ Minnwi pa Juu ni mbɔ nɛ.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Pɔɔ nii moŋ nda luoŋ Minnwi ghɔ ndɔ haʼaŋ a ghà mbīgi nchwīe nɛ, nnɛ nɔ trɛi taŋ moŋ pa Llɛ́ ji, nthɔ mbīʼi chrà Minnwi pugu pugu.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 A fɨ̄ʼɨ nu ni pugu ndɔ nōoŋ nu llɔ moŋ ghɔ ŋa a ni ŋguʼɔ mbie ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ yəɨ ŋgəʼɨ ndɔ ŋkhu mbɨnɨ ŋkuʼɔ, nchhu nu ŋa, “Jishɔ yei, ŋa ǹthɔ nchrā nu nthɛ vi nɛ pɔ pi ju ghɔ ŋa Minnwi chuʼɔ vi ntaoŋ nɛ.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Pichəɨ pa ŋgwa ni mbiŋ njōu njiŋ Pɔɔ pugu Shaila, ntou pa ŋgwa Gri ŋa pugu pɔgɔ Minnwi nɛ, pugu pa ntou mɛmmɛ piŋgɛ piŋ ŋkaa pugu.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Ndɔ pichəɨ ŋgwa Juu fāʼo kighɨʼə, nnɛ, ŋkɨrɨ pa mbɨgɨ puŋ, mbɔ pa ŋgwa ghagha pugu taoŋ ni mmɛ yú, nchwīe yɔ̀yɔnɔ kuʼɔ moŋ laʼa, pugu ghə̄ɨ nii laʼa Jashoŋ nɔ wɛ̄iŋ nu Pɔɔ pugu Shaila mfɛ ni ŋgwa pugu.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Pugu ni ŋga mieŋ ki lɔ njəɨ vugu fɔ, ŋgwɛ̄iŋ Jashoŋ pugu pa pichəɨ pa ghaŋ piŋ ŋgə̄ɨ ni pugu shhɨ pa thishɨ moŋ laʼa, nchhu nu ŋa, “Ŋgwa pei haʼaŋ pugu thɔ fɛ ŋgəʼɨ ŋguoŋ lɨʼɨ nɛ chəɨŋ nɛ hɛiŋ,
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 Jashoŋ lɔ̄gɔ vugu niʼiŋ nda yu. Pugu thɔ nchɨ̄ʼə ŋguoŋ gɨ́ ŋa Kaisha fɛ nɛ, nchhu nu ŋa yichəɨ fùoŋ pɔ fɔ, ligi yi pɔ Jishɔ.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Pa ŋgwa pugu pa thishɨ moŋ laʼa ni ŋga njaʼo yei nnu, a ghana vugu.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 Pugu chwīe Jashoŋ pugu pa pakwo pi nūʼɔŋ mbɨŋ, nnɛ pi mieŋ vugu pugu ghə̄ɨ.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Tuʼu ni ŋga nshini, pa ghaŋ piŋ kiʼi mfɛ Pɔɔ pugu Shaila fɛ Bɛria. Pugu gha ŋgə̄ɨ ti nchəɨŋ, ŋgə̄ɨ moŋ nda luoŋ Minnwi pa Juu.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Pa ŋgwa Juu fɔ ni mbɔ ŋkiɛŋ ŋgwa nchaa pi Teshalonika, nthɛ ŋa pugu ni mbiŋ chrà Minnwi ni ntou niʼiŋ njùʼɔ, ntou mooŋ yi ŋguoŋ llɛ́ nɔ yəɨ nu ŋa a nnu shini.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Nthɛ yie ghɔ, ntou yugu ni mbiŋ Minnwi, ntou pa mɛmmɛ piŋgɛ ni mɛmmɛ nthɨŋkwo llɔ Gri, pugu pa ntou mbia, piŋ Minnwi.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Pa ŋgwa Juu ŋa pugu ni mbɔ Teshalonika gha njaʼo ŋa Pɔɔ shwei chrà Minnwi Bɛria ŋkaa yu nɛ, pugu ghə̄ɨ fɔ, niʼiŋ puŋ ŋgwa, ndɔ ŋkāoŋ vugu ŋa pugu tāra.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ pa ghaŋ piŋ Bɛria fɛ Pɔɔ ŋkɨŋ ŋkhǐ ndɔ Shaila pugu Timoti kɨna Bɛria.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ndɔ̄gɔ Pɔɔ nɔ ghə̄ɨ nu ntiʼi vi nɛ, ghə̄ɨ ti nchəɨŋ Atɛŋ maa mbɨnɨ mbɨ̄nɨ Bɛria ni ŋkɨ̀nɨ ŋa pugu chhu ni Shaila pugu Timoti ŋa pugu para vi wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Pɔɔ ni ŋga nchhɔ njwɛrɛ Shaila pugu Timoti Atɛŋ, njùʼɔ yi ghana vi moŋ ghɔ ŋkiɛŋ yie, nthɛ ŋa laʼataoŋ ghɔ ni ndɨnaoŋ ni pa nnwi.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Nnɛ a shwei chrà Minnwi moŋ nda luoŋ Minnwi ni pa Juu pugu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋa pugu ni nthɔ ŋgaʼo Minnwi nɛ. Mbɨnɨ nchhu moŋ taŋ ŋguoŋ llɛ́ ni pa ŋgwa ŋa pugu ni mbɔ fɔ nɛ.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni nthɔ njōu njiŋ Ɛpikuru nɛ, pugu pa ŋgwa ŋa pugu ni ntɨgɨ ŋgwa ni yaoŋ ŋa Shitoi ni ntɨgɨ nu nɛ, lōu nu pugu pa Pɔɔ. Pichəɨ chhu ŋa, “Yei ŋgaŋ wie nchò chhu pi ŋa?” Pichəɨ khwɛ̄ ŋa, “A fhi nɔ haʼaŋ a chrā nu nɔ ligi nnwi taoŋ nduoŋ.” Pugu ni nchhu yei nthɛ ŋa Pɔɔ ni nthɔ nchīi chrà pi nɔ ligi Jishɔ pugu pa nnu khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Nɛnnɛ, pugu lɔ̄gɔ Pɔɔ ŋgə̄ɨ ni ju shhɨ pa kúŋ Areopagushi nchhu ghɔ ŋa, “Pigi tāʼa nu nji yaoŋ ŋa nnu fhi yei ŋa a yɛʼi nu yie ghɔ nɛ.
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Pichəɨ pa nnu ŋa pigi yaʼo ɔ yɛʼi nu nɛ ghrāo vigi, nthɛ yie ghɔ, pigi tāʼa nu ŋa ɔ ya mbɨnɨ mfɨ̄ʼɨ nnu pei pigi ji.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Pugu ni nchhu nɛiŋ nthɛ ŋa ŋguoŋ pa ŋgwa Atɛŋ pugu pa ghɨ̀nɨ ŋa pugu laʼa nu fɔ nɛ ghà ndɔ̄gɔ ŋguoŋ ndɨɨ yugu nɔ chhu nu ki nɔ yaʼo nu pa pishaʼakhɔ fhi.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Nɛnnɛ, Pɔɔ tithi shhɨ pa kúŋ Areopagushi nchhu ŋa, “Ŋgwa Atɛŋ, ǹjəɨ ŋa moŋ ŋguoŋ puoŋ shɛndaoŋ ghao pəɨ ghà ŋgaʼo pa nnwi.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Nthɛ ŋa nɔ haʼaŋ ǹtɔgɔ moŋ laʼa pəɨ nɛ, nthɔ mbɛʼi pa shhɨ nnwi pəɨ haʼaŋ pəɨ ghaʼo nu nɛ, ǹjəɨ yichəɨ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ pi nāʼaŋ fɔ ŋa, ‘Ni nnwi ŋa pigi lɔ nji vi nɛ.’ Yaoŋ yɛ ŋa pəɨ ghaʼo pi ki lɔ nji nɛ, a yie ghɔ ŋa ǹchrā nu ni pəɨ nthɛ vi nɛ.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “Minnwi ŋa a chwīe mbhi pugu pa ŋguoŋ yaoŋ moŋ ghɔ nɛ, a ju mbɔ Taathɔ po pugu pa shhɛ. A shiʼa njiʼi nchhɔ pi moŋ pa Nda Minnwi haʼaŋ a krao ŋoŋmishua ni mbhɔ mi nɛ,
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 ki mbɔ ni chà yichəɨ yaoŋ haʼaŋ a nthɛ a fàʼa ŋoŋmishua mfɛ ghɔ nɛ, ŋa a ju nduthɔ yi ŋa a fɛ chɔmbhi pugu pa jijwɛ pugu pa ŋguoŋ pa maoŋ nduoŋ ni shesheŋoŋ nɛ.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Ntɔgɔ pi mbɨŋ taʼa ŋoŋmishua, a chwīe ŋguoŋ pa ŋgwa taoŋ taoŋ ŋkuoŋ mbhi, nchwīe ŋa pugu nchhɔ moŋ ŋguoŋ ŋkuoŋ mbhi ghao. Ni ŋkwo nūʼɔŋ pa fiɛŋ yugu pugu pa fɨʼɨ ndɨɨ yɛ ŋa pugu shi nchhɔ ŋkuoŋ mbhi hɛiŋ, ŋkaoŋ pugu maa mbɔ.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 “A ni nchwīe yei nnɛ ŋa a nthɛ pugu tāʼa vi ndɔ njəɨ vi nɔ haʼaŋ pugu mɔnɔ ntāʼa vi nɛ. Ndɔ nɛ, a lɔ njiʼi mbɔ pi fie hiŋ ni shesheŋoŋ via.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Nthɛ ŋa pia chhɔ chɔmbhi, nyīeŋ nu ndɔ mbɔ nu pi mbhɔ yu, wuʼɔ nɔ haʼaŋ pichəɨ ghaŋ shiethɔ shɨna pəɨ chhu nɛ ŋa, ‘Shishini ŋguoŋ via pa puoŋ pi.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Nthɛ ŋa pia púoŋ Minnwi nɛ, kiʼi pia pīʼi ŋa Minnwi pɔ pi nɔ yaoŋ ŋa ŋoŋ chwīe ni laoŋgo, ki ni yaoŋ tɨ́nɨ ki ni ŋgùʼɔ, mbɔ pi yaoŋ ŋa a chhɔ ŋoŋmishua mbīʼi nchwīe nɛ.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Minnwi funu ndɨɨ ŋa ŋgwa ni nchwīe phɨ ki ji nɛ, ndɔ ndwɛ, a fɛ gɨ́ ŋa ŋguoŋ ŋgwa moŋ ŋguoŋ lɨʼɨ pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Nthɛ ŋa a chwīe taʼa llɛ́ nūʼɔŋ ŋa a shi ndɛ nshaʼa ŋguoŋ mbhi ghao moŋ ndɨndɨ ntɔgɔ pi mbɨŋ taʼa ŋoŋ ŋa a chuʼɔ vi nɛ. A nōoŋ lì yei ni shesheŋoŋ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kuʼɔ nu ni ŋoŋ vei llɔ moŋ gu.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Ndɨɨ ŋa pugu ni njaʼo Pɔɔ kāoŋ nnu khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ, pichəɨ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, ndɔ pichəɨ chhu ŋa, “Pigi tāʼa nu mbɨnɨ njaʼo ɔ chrà nnu yei ŋgɛ́ nduoŋ.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Nɛnnɛ, Pɔɔ lɔllɔ mieŋ vugu ŋgə̄ɨ.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Ndɔ pichəɨ yōu njiŋ yi mbiŋ Minnwi. Dionishio mbɔ taʼa ŋkúŋ, ni yichəɨ miŋgwɛ, ligi yi pɔ Damarishi, ni mbɔ shɨna ŋgwa pei, pugu pa pichəɨ ŋgwa nduoŋ.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.