Lucas 12
A Xuxubus Maxat (BJK) vs NAA
1 Ma xö ina axana bung a marakörö möxö oleleng ne arip toxo ot etok, io, idi toxo wawas nanin idi iat. E Jisas ixo urulo bang kua tinenge xöbo bak ne ausu re ine ma ixo tengen, “Tumarang e mum lamun a is köbo Parasi, möxösa, idi tobo eönunu bara idi a lak töxödös saxit.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 A lasa nang te kait pi, irabo tamasawang. Ma a lasa nang i mun sik, irabo ot kö malmalan.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 A lasa mum moxo tengen kö ködö, tabo ölangen kö maras, ma a lasa mum moxo ngunungun min kö talinge mum kölöme xö gunon, tabo kup wösö min meriso xö öxöno gunon.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 “Abo ais se e, e tengen te mum, ganim e mum pa buburin ewe idi nang tabo sexomet a tödi mon ma melamu idi tekebeöt ta pet öbaling ke laa.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ma lamun e rabo osen e mum me ewe nang mum morobo buburin. Mum morobo buburin ine ewe nang melamu nang irabo sexomet a tödi, ine ma lölös sua tewe ösu e mum kö ia sösöt. Turunon, e tengen te mum, mum morobo buburin ine.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Ma a ulik ne tuluwok mon i eöt ta xukun te pitnö ne sigie. Inexalik bara kaim pe öng mere idi God irabo döxömen taun.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Turunon saxit, ma ixoro kos kirip bölök abo bebene öxöno e mum. Ganim e mum pa binuut, möxösa, a to re mum i taxin sik köbo sigie.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 “E tengen te mum, ewenene niang i tenge maras kö wawara xö nangadi lamun e, a Barok kö Tödi irabo pet bölök bie rö ine xö wawara xöbo angelo re God.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Lamun ewe niang i öös tewe e xö wawara xö nangadi, e rabo öös tewe bölök ine xö wawara xöbo angelo re God.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Me idi xirip nang te tengen ögarin a Barok kö Tödi, God irabo döxömen taun a magingin te idi, ma lamun ewe a öng nang i tengen ögarin a Töxödös ne Tanono, God i karabo döxömen taun a magingin tine.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Nang bere mum mo tuu mesila xöbo gunon ne sineseng, bara mesila xöbo tene pet warkurai arixe me idi nang ma ese raxin, ganim bere mum mo dödöm ne binuut bara morobo tuu wi e mum bule, ma bara a lasanene mum morobo tengen kö ina axana bung niang,
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 möxösa, a Töxödös ne Tanono irabo osen e mum ma a lasanene nang mum morobo tengen.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Önga tödi kölöme xö marakörö ixo tengen te ine, “Tene ausu, tengen kö töke bara irabo palang erimine e maa mabo lalaa re tata nang ixo met lie.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Me Jisas ixo balu bira, “Ewe ixo pere kos e bara arabo kure e muu? Me ewe i bulus e bara arabo palang erimine inabo lalaa niang ke muu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Io, ixo tengen te idi, “Tumarang! Mum morobo balaure ödeek e mum, kalik abo mangana tatalien möxö ginumut. A to xö tödi i kobo eöt ta dedeek köbo mangana lalaa oleleng ke ine.”
15 Então lhes recomendou:
16 Ma ixo tengen ina tinenge öwuo na: “A komo xö önga asuono orong ixo kip ot a oleleng ne nien.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ine ixo döxömen iat te ine bara, ‘E rabo pet bule im? Kaim e mere xönö rua bulbulus abo nien te e.’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 “Io, ixo tengen, ‘Na arabo pet bira. Arabo öbeng ösu abo gunon mataxen te e ma arabo pet abo gunon mataxen rataxin, ma arabo bulus abo nien mabo lalaa re e ringan ee.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Me e rabo tengen iat te e, “E ma oleleng ne lalaa deek e bulus öxaa lamun a oleleng ne awat. A to re e irabo malus, arabo an, arabo inim ma arabo axanan.” ’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 “Inexalik e God ixo tengen te ine, ‘Nöngön a baulang! Nixinen iat kö dömön örobo met. Io, ewe irabo kip lo abo lalaa nang u rö tagur sik kö nöngön?’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 “Ina na irabo eöt me ewe nang ibo bulbulus ögun abo oleleng ne lalaa rö ine iat, nexalik kaim pe oleleng ne tatalien deek ke ine xö winara xö God.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Io, Jisas ixo tengen köbo bak ne ausu re ine: “Möxö ina na, e tengen te mum, ganim a dinödöm oleleng lamun a to re mum bara a lasa morobo en ma a lasa morobo inim, ma a lasa morobo sige xö aimum.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 A to re mum i taxin köba xö nien, ma a aimum i taxin köba xö man.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Mum moro döxömen lo a bung xöxö. Idi tekara susulo. Ma tekara kin öxaa nien. Idi kaim a gunon mataxen, ma lamun e God ibo tabaa idi ma nien. Ma xö mamaa re God, mum mo taxin sik kö bung pun!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Me ewenene mere mum i dödöm oleleng ulamun abo tiip pe ine, i eöt tua öxase a to re ine ulik baling? Kaim turunon.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ma nang bara mum kebeöt tua wewet ina laa lixilik na, ruasa mum bo dödöm oleleng ulamun abo lalaa xabise?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 “Mum moro dödöm deek köbo pasuno iaa te das bule. Idi tekara ösöxö ra tinörön me idi tekara ösöxö ra söxsöxö man. Inexalik e tengen te mum bere e Solomon kaim ine xo sisige rebo man deek xarnang a öng mere idi.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Io, God i balaure a pirixö niang i to nixinen, ma maxalik tabo tewe öxaa xö ia sösöt. Nang bere God i pet bie xö pirixö, turunon saxit ine irabo tawi nöngön bölök arixe ma man te nöngön. Maris, a nunu re mum i wuruwut köba.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Me mum bele dödöm kö to re mum kö lasanene mum morobo en bara morobo inim. Mum bele tapunuk ulamun.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Ewe me idi nang möxö öxöno lagunon nang tekobo nunu re God, idi tobo wawara siwin inabo mangana lalaa na, ma Tata re mum i ösöxö bara mum mo sasaxan.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Ma lamun mum morobo mana parasiwin abo lalaa i eöt ma kingdom pe ine. Me ine irabo tabaa e mum minabo lalaa xirip bölök.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Turunon bara a nausen mon e mum, ma lamun ganim e mum pa binuut, möxö a Tata re mum i axanan tua tabaa e mum ma kingdom.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Misik mabo mangana lalaa re mum ma moro tabaa a duöng maris. Mum morobo tagure e mum iat kö mangana tuluwok nang i karabo saban, a tabarikik kuso xö watmaep nang i karabo kawam, nang kaim pe tene pililo irabo pulo, ma kaim pe iwis irabo ögarin.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Möxö a bubulus se mum i kis singan ee, ma a to xirip pe mum i kis singan bölök.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 “Mum morobo laulawa dik kua tagure e mum pa tinörön, mabo laam pe mum irabo mana bibio sik,
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 xarnang a duöng te xixiset ma orong ke idi nang irabo baling möxö luxa ne alolo, io, nang bara ine irabo wanot ma irabo wiwidin, saxit mon idi te eöt tua sasawang a marame rö ine.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Irabo deek kö idi abo tultul ewe nang a orong ke idi i pere wösöt idi ma te wawara sik nang ine irabo wanot. Turunon saxit, ine irabo ölaulawa ine iat tua tinörön, ma ina orong iat irabo tengen tö idi rua kinis kö öra möxö nien, me ine iat irabo ot ma irabo tabaa idi ma nien.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Irabo deek kö idi abo tultul ewe nang a orong ke idi i pere wösöt idi te tagur sik nang bara i ot kö luono dömön bara xö puxu bubung.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ma lamun e mum moro döxömen ödeek a na. Nang bara tamana gunon ixere ösöxö a axana bung sa nang bara a tödi pinilo irabo wanot, ine i karabo eöt ta ömaraxen a gunon te ine bara tabo pörök ölaxa.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Mum morobo mana tumarang, möxösa, a Barok kö Tödi irabo wanot kö axana bung nang mum kobo döxömen bara irabo wanot könan.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Pita ixo ose, “Orong, nöngön u rengrengen ina tinenge öwuo na ura re mem bara rua nangadi xirip?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ma Orong ixo balu, “Me ewe iat im ina öng nang a tene nanase ma a tultul turunon ine? Ine nang a orong i bulus ine bara irabo balaure abo tene tinörön kabise ma irabo tabaa ödeek idi ma nien.
42 O Senhor respondeu:
43 Irabo deek kö ina tultul ewe nang a orong ke ine i wanot ma i pere bara i wewet bira.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Turunon saxit, ine irabo bulus ine rua balbalaure xirip abo lalaa re ine.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ma lamun nang bara ina tultul i tengen öbaling ke ine iat, ‘A orong ke e i karabo ot baling pasaxit,’ io, irabo urulo ra sese abo tene tinörön, a körö ma balixilik, ma irabo aan ma ininim ma irabo inim saban arixe.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Io, a orong ke ine irabo wanot kö bung nang ine i kobo döxömen sik bara irabo ot könan ma xö axana bung nang i kobo ösöxö bara irabo wanot. Ina orong ke ine irabo tee ölixilik ine ma irabo tewe ine urungan kö xönö möxö kinadik arixe mabo tabuno ölöngö.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Ina tultul ewe nang i ösöxö sik a mamaa xö orong ke ine, ma i kobo tagur sik bara i kobo pet a lasa nang a orong ke ine i mamaa lamun, tabo paxat olengin ine.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ma lamun a öng ewe nang i kobo ösöxö a lasa nang a orong ke ine i mamaa ulamun, ma ibo wewet abo lalaa nang i seseng lo a ömokorot, tabo paxat ine a ulik mon. Me idi nang toxo tabaa idi ma oleleng ne lalaa, idi tabo balu öbaling ma oleleng ne lalaa. Ma nang bara te bulus a oleleng ne lalaa xö limine a öng, idi te seng ine bara irabo balu ma oleleng ne lalaa.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “E xo wanot tua öxat a öxöno lagunon, me e mamaa xöba bara ina ia sösöt na e xoro usumot.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ma lamun e rabo kip lo bang a tiip taxin. Ma balake i tiip köba ot kö nang ina tiip irabo kawam.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Mum mo döxömen bara e xo wanot tua uxis a malum kö öxöno lagunon? Kaim. Inexalik e tengen te mum, e xo wanot tua uxis elixilixin a marakörö.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ma urulo nixinen ma uruo melamu, nang bara a barama a pitnö idiet, tabo uxis elixilixin idi iat, io, a narun tabo tuu elixilik a ninöng, ma ninöng tabo tuu elixilik a narun.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Idi tabo tuu elixilik, a tata irabo tuu talu a barok ma a barok irabo tuu talu a tata, a nago irabo tuu talu a balik ma a balik kalik a nene, ma bara a une tamasik irabo tuu talu a une tamasik ke ine.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Ine ixo tengen kö marakörö, “Nang bara mum bo pere a kubu i önan kaa ruso xö labur, saxit mon mum bo tengen, ‘Irabo bara,’ ma ibo bie.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Ma nang bara a xiki ibo wawaxat mero xö marana en, mum bo tengen, ‘Irabo lelewi,’ ma ibo bie.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Mum abo tene röxröxö! Mum bo ösöxö rua werwere xulen a winara möxö öxöno lagunon ma watmaep. Ma bara bule nang mum kobo eöt tua ösöxö xulen inabo mangana lalaa nang i orot nixinen?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Ruasa mum kobo perexulen öbaling ke mum iat a lasa nang i töxödös?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Nang bara u bo önan arixe ma öng i lamus nöngön kö tene pet warkurai, örobo lölös bara örobo ötöxödös arixe me ine, nang bang mu mo önan arixe xö ngas, xalik ine ibo sat lo nöngön ma irabo isik nöngön kö tene pet warkurai, ma a tene pet warkurai ibo isik nöngön kö duöng möxö balaure a nangadi nang tobo kubus pi idi kölöme xö gunon ne aömokorot, ma ina tödi irabo bulus nöngön könan.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 E tengen te nöngön, ökorobo wan su ot nang örobo isik abo xinuxun kirip pe nöngön.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.