Mateus 13
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs NVI
1 A daar 'lɔ̃nɔ̃ Yesu yin a yir pɔ tɩ jãnɛ a man kõkoor.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 A nɩyɔɔ na lɔ̃ɔ jũu wʊ kpɛ̃n jɛ̃ a gboro pɔ, tɩchɛ ka a nɩyɔɔ ara a man kõkoor.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Sʊkpar lɛ wʊ lɔɔrɔ wile nɩ ba yelyɔɔ, “Yɩ chɛlɛ, kʊɔraa lɛ yin wʊ bʊ̃bʊrɔ bʊrfʊ jie.
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Wʊ tɩ yaara na yʊɔrɔ nɩ ka amɩne lo sɔr pɔ, ka lubil tuur di. A lubil|src="hk00081b.tif" size="span" loc="Mat 13" copy="British and Foreign Bible Society" ref="13:4 "
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 A bʊ̃bie amɩne mɩ lon kʊsɩr pãn ju naa bul tɩ kpi bojũu tãn ba waa ɛ.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Tɩchɛ a mɔ̃tɔ̃ɔ na wa nyãa, a bʊ̃bulo jʊɔl naa kpi, bojũu a ba ba nyɩbɛ ɛ.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Ka amɩne mɩ lo gʊʊr pɔ 'mataa bul ka a gʊʊr nʊ̃ɔ fãɩn ba.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Tɩchɛ amɩne mɩ lon kɔjɔ̃ pɔ bul dɔɔ jur kɔbaa, amɩne lɩjaata amɩne lɩjɛr nɩ pie.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Nɩrɛ 'lɔ na tara toor wʊ chɛlɛ.”
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 A poturbo wan a wʊ sɛ̃ wa sʊʊr, “Bo lɛ so fʊn ma lɔɔrɔ a sʊkpar kʊrɔ ba?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “Yɩn 'lɔ ɩn vɛ̃ naa ka yɩ bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yelsɔɔlsɩ tɩchɛ a bala na chɛ sʊkpar lɛ n lɔɔrɔ kʊrɔ ba.
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Nɩrɛ 'lɔ jaa na tara Nãaŋmɩn tɩɛr, Nãaŋmɩn na vɛ̃n ka a nɩnyɩnɛ bɔ̃ɔfʊ pʊɔ 'yɔ̃ɔ, tɩchɛ a bala jaa na ba bʊɔrɔ a wʊ bɔ̃ɔfʊ ɛ, Nãaŋmɩn na pɔɔn a ba tɩɛr.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 A par nɩ nyã ɩn lɔɔrɔ a sʊkpar kʊrɔ ba, ba ma kaa naa tɩ maa nyɛ ɛ, na ba ma wõ tɩ maa bɔ̃ɔ a par ɛ.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Bala 'lɔ an ɩn yelmãɛ ɩka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ Isaiya na dɔ̃ɔ 'yɛr ɩka, ‘A nɩbɛ banyã na ma wõ naa tɩ ba kʊ̃ bɔ̃ɔ a par ɛ, ban ma kaa naa tɩ ba kʊ̃ nyɛ ɛ.
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 A nɩbɛ banyã nyãn dar naa ka a ba tobo pɔɔ baa wõnõ ɛ, na ba ũu a ba nɩbie, ka lɛ ba lɛ ɛ, ban taa kãan naa a ba nɩbie na ba wõn a ba tobo, na ba bɔ̃ɔ a par, na ba lɩɛb wa ka n sãa ba.’ (Isaiya 6:9, 10)
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 Tɩchɛ yɩn 'lɔ, yɩ ɩn bɔɔsʊ̃n dẽme, a yɩ nɩbie na nyɛ, ka a yɩ tobo mɩ wõ.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Yelmãɛ lɛ n 'yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ yɔɔ nɩ nɩtorsɩ yɔɔ ta bʊɔrɔ na ɩka ba nyɛ bon 'lɔ yɩn nyɛ tɩchɛ baa nyɛ ɛ, na ba ta wõ bon 'lɔ yɩn wõ tɩchɛ baa tʊ̃ɔ wõ ɛ.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Yɩ pãa chɛlɛ a kʊɔraa sʊkpa par,
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Nɩrɛ 'lɔ jaa na wõ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ 'yɛr tɩ ba bɔ̃ɔ a par ɛ, a dɛɛr sʊɔ ma wan wa ir a bon 'lɔ na bʊr a wʊ nyãa pɔ, a bʊ̃bie anyã lɛ, a ala na lo a sɔr pɔ.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ala mɩ na lo a kʊsɩr pãn ju lɛ a nɩrɛ 'lɔ na wõ a 'yɛr sɔɔ de fɔfɔɔ jaa nɩ pʊpɛl,
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 tɩchɛ a nɩrɛ nyã ba ba nyɩbɛ ɛ, na wʊ di kãnyir ara bãlãa, a lɛ jũu wõm bɩɩ bɛɛr kaa wa pɔɔ wʊ a 'yɛr jũu, a nɩrɛ nyã ma lo naa.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 A bʊ̃bie ala mɩ na lo a gʊʊr pɔ, 'lɔ lɛ a nɩrɛ 'lɔ na wõ a 'yɛr tɩ nʊ̃ a wɛr ju nyɛvʊr yelwõnsɩ nɩ a wɛr ju bʊ̃bʊɔrsɩ fãɩn a 'yɛr ka waa dɔɔ bie ɛ.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Tɩchɛ a bʊ̃bie ala na lo a kɔjɔ̃ pɔ lɛ a nɩrɛ nyã na wõ a 'yɛr bɔ̃ɔ a par, 'lɔ lɛ wɔ̃ wɔ̃mɔ̃ dɔɔ jur, amɩne kɔbaa, amɩne lɩjaata amɩne mɩ lɩjɛr nɩ pie.”
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Yesu lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba, “Nɩtɔ̃ lɛ ɩn de a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ man. Nɩrɛ ãsʊɔ lɛ bʊr bʊ̃bivɩɛl a wʊ pʊɔ pɔ,
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 nɩrɛ jaa na wa gã gur baar, a dɔ̃sʊɔ wan wa bʊr mɔɩ 'yɔ̃ɔ a chi pɔ tɩ na wʊ kul.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 A sɔ̃ɔ 'lɔ a chi na wa tɩ bulo ka a mɔɩ mɩ bul puro.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 “A daba tʊ̃tʊ̃nbɔ wan wa sʊʊr wʊ, ‘Nɩkpɛ̃ɛ, a ba ɩ bʊ̃bivɩɛl lɛ fʊ bʊr a pʊɔ pɔ ɛ; tɩ nyɛ a mɔɩ mɩ yi?’
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, ‘Dɔ̃sʊɔ lɛ tʊ̃ a lɛ.’ A tʊ̃tʊ̃nbɔ sʊʊr wʊ, ‘Fʊ bʊɔrɔ na ɩka sɩ chen tɩ vɔ̃ a mɔɩ bar bɩɩ?’
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 “Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, ‘Kai, yɩn be vɔ̃nɔ̃ a mɔɩ, yɩn wa vɔ̃n a chi mɩ bar.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Yɩ bar ka a 'mataa nʊ̃ɔ tɩ tãn a ŋmafʊ daar, ɩn 'yɛr kʊ a ŋmaŋmarba ka ba dɔ̃ɔ vɔ̃ a mɔɩ lũ lũ chʊm bar tɩ ŋma a chi 'yɔ̃ɔ a n boor pɔ.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Yesu lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba go, “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka kɔ̃kɔ̃ɔ bir nɩrɛ na de bʊr a wʊ pʊɔ pɔ.
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 'Lɔ lɛ a bʊ̃bie a jaa pɔ bʊ̃bile tɩchɛ 'lɔ wa nʊ̃ɔ, 'lɔ lɛ ma ɩ a tɩɩr a jaa pɔ tɩkpɛ̃ɛ, ka lubil ma 'yɔ̃ɔ choor a wʊ ju.”
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Wʊ lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba, “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka dãbɩl pɔɔ na de 'yɔ̃ɔ jɔ̃ yɔɔ pɔ ka a ir vʊ̃.”
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Yesu den sʊkpar 'yɛrɛ kʊrɔ nɩ a nɩyɔɔ a yelsɩ anyã, wʊ maa 'yɛr 'yɛr kʊ ba ka waa lɔb sʊkpa ɛ.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 A nyã lɛ na wiil ɩka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ na dɔ̃ɔ 'yɛr ɩn yelmãɛ, “Ɩka ɩn ma den a n nɛɛ lɔɔrɔ nɩ sʊkpar naa wiil yɩ yelsɩ ala na sɔɔl a wɛr pielfʊ daar.” (Yiel Gãn 78:2)
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Wʊ yin a nɩyɔɔ pɔ kpɛ a yir, ka a wʊ poturbo wa a wʊ sɛ̃ wa 'yɛrɛ, wiil sɩ a mɔɩ na be a pʊɔ pɔ sʊkpa par.
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “A nɩrɛ 'lɔ na bʊr a bʊ̃bivɩɛl lɛ a maa Nɩsaal Bie.
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 A pʊɔ lɛ ɩ a wɛr. A bʊ̃bivɩɛl lɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ bibiir. A mɔɩ lɛ a bala na ɩ a dɛɛr sʊɔ bibiir.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 A dɔ̃sʊɔ 'lɔ mɩ na bʊr lɛ ɩ a tɩɩ. A ŋmafʊ lɛ ɩ a wɛr baarfʊ daar, a ŋmaŋmarba lɛ ɩ a Nãaŋmɩn malakasɩ.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 “Lɛ ban na chʊm a mɔɩ bũu pɔ ka a di, lɛ mɩ lɛ na ɩ a wɛr baarfʊ daar.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 A maa Nɩsaal Bie na tʊ̃n a n malakasɩ ka ba wa tuur a nɩsʊ̃n a nãalʊ̃ʊ pɔ, tɩchɛ a bala jaa na vɛ̃ ka a nɩbɛ maala yelbier nɩ yelbe-ɩrbɛ ba jaa 'mataa bar.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Ka ba lɔb ba 'yɔ̃ɔ bũu dagel pɔ, be lɛ ban kõnõ ɔɔrɔ nɩ nyɩmɛ.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 A bala na tor na chaar naa mɔ̃tɔ̃ɔ kaar a ba Sãa nãalʊ̃ʊ pɔ. Nɩrɛ 'lɔ na tara tobo wʊ chɛlɛ.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka nɩrɛ na nyɛ nãbonsɩ pʊɔ pɔ 'mɔɔ sɔɔl tɩchɛ ka a wʊ pʊɔ pɛl, ka wʊ tɩ da a wʊ bonsɩ a jaa wʊn tara tɩ dãn a puo.
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ lɛ kaara naa fɩka nɩrɛ na yʊɔrɔ bʊɔrɔ kʊsɩvɩɛl,
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 wʊn wa nyɛ a ãsʊɔ daa na be tuo, wʊ tɩ dãn a wʊ bonsɩ a jaa tɩ dãn.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ lɛ nyɛntãan fɩka lɔyaar ban lɔb 'yɔ̃ɔ man pɔ, kʊ nyɔɔr jãdẽdẽme.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 A lɔyaar na wa sɛɛ ba tɔɔn yin a gogoro ju, tɩ jãnɛ tuur a jãsʊ̃n 'yɔ̃ɔ a pɛr pɔ, tɩ lɔb a jãdɛbɛ bar.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Lɛ lɛ an be a wɛr baarfʊ daar. A Nãaŋmɩn na tʊ̃n a wʊ malakasɩ ka ba wa tuur a nɩdɛbɛ yin a nɩmɩn pɔ,
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 tɩ na ba lɔb a nɩdɛbɛ 'yɔ̃ɔ a bũu dagel pɔ, be lɛ ban kõnõ tɩ ɔɔrɔ nyɩmɛ.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 “Yɩ bɔ̃ɔn a yelsɩ anyã na a jaa par ɔ?” Ka ba 'yɛr, “Ɔ̃ɔ.”
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “A nɛɛ wile ãsʊɔ jaa ban wiil ka wʊ bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yele kaara naa fɩka yir sʊɔ na de bʊ̃paalaa nɩ bʊ̃koro yin a wʊ boor pɔ.”
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Yesu na wa wiil a sʊkpar anyã par, wʊ yin a be.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 Wʊ wan a wʊ mãɛ paal pɔ tɩ piel wile a nɩbɛ a ba lɔ̃ɔfʊ jiir, ka nɛɛr 'maa ba ka ba 'yɛr, “Nyɛ lɛ a daba nyã nyɛ a yɛ̃ nyã nɩ a nɛ'maa tʊ̃mɔ̃ a nyã?
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 A ba ɩ a mɩmɩɛrɛ bidaba lɛ ɛ? A ba ɩ a wʊ ma lɛ ba bʊɔlɔ a Mɛɛr ɛ? A ba ɩ a wʊ yɛɛr nɩ Jemesɩ nɩ Josefʊ nɩ Simon nɩ Judas ɛ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 A ba ɩ sɩn nɩ a wʊ yɛpɔbɔ ba jaa lɛ 'mataa be a ka ɛ? Nyɩnɛ lɛ a daba nyã nyɛ a kpɛ̃ɔ nyã?”
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Tɩ na ba tɔr a wʊ yele. Tɩchɛ ka a Yesu 'yɛr kʊ ba, “Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ nyɛrɛ na 'yɔ̃ɔfʊ jie jaa tɩchɛ a wʊ mãɛ tẽe nɩ a wʊ mãɛ yir pɔ, wʊ maa nyɛ 'yɔ̃ɔfʊ ɛ.”
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Ban ba sɔɔ de wʊ jũu, waa tʊ̃ɔ tʊ̃ nɛ'maa tʊ̃yɔɔ a be ɛ.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.