Mateus 13
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs ARIB
1 A daar 'lɔ̃nɔ̃ Yesu yin a yir pɔ tɩ jãnɛ a man kõkoor.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 A nɩyɔɔ na lɔ̃ɔ jũu wʊ kpɛ̃n jɛ̃ a gboro pɔ, tɩchɛ ka a nɩyɔɔ ara a man kõkoor.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Sʊkpar lɛ wʊ lɔɔrɔ wile nɩ ba yelyɔɔ, “Yɩ chɛlɛ, kʊɔraa lɛ yin wʊ bʊ̃bʊrɔ bʊrfʊ jie.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Wʊ tɩ yaara na yʊɔrɔ nɩ ka amɩne lo sɔr pɔ, ka lubil tuur di. A lubil|src="hk00081b.tif" size="span" loc="Mat 13" copy="British and Foreign Bible Society" ref="13:4 "
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 A bʊ̃bie amɩne mɩ lon kʊsɩr pãn ju naa bul tɩ kpi bojũu tãn ba waa ɛ.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Tɩchɛ a mɔ̃tɔ̃ɔ na wa nyãa, a bʊ̃bulo jʊɔl naa kpi, bojũu a ba ba nyɩbɛ ɛ.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Ka amɩne mɩ lo gʊʊr pɔ 'mataa bul ka a gʊʊr nʊ̃ɔ fãɩn ba.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Tɩchɛ amɩne mɩ lon kɔjɔ̃ pɔ bul dɔɔ jur kɔbaa, amɩne lɩjaata amɩne lɩjɛr nɩ pie.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Nɩrɛ 'lɔ na tara toor wʊ chɛlɛ.”
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 A poturbo wan a wʊ sɛ̃ wa sʊʊr, “Bo lɛ so fʊn ma lɔɔrɔ a sʊkpar kʊrɔ ba?”
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “Yɩn 'lɔ ɩn vɛ̃ naa ka yɩ bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yelsɔɔlsɩ tɩchɛ a bala na chɛ sʊkpar lɛ n lɔɔrɔ kʊrɔ ba.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Nɩrɛ 'lɔ jaa na tara Nãaŋmɩn tɩɛr, Nãaŋmɩn na vɛ̃n ka a nɩnyɩnɛ bɔ̃ɔfʊ pʊɔ 'yɔ̃ɔ, tɩchɛ a bala jaa na ba bʊɔrɔ a wʊ bɔ̃ɔfʊ ɛ, Nãaŋmɩn na pɔɔn a ba tɩɛr.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 A par nɩ nyã ɩn lɔɔrɔ a sʊkpar kʊrɔ ba, ba ma kaa naa tɩ maa nyɛ ɛ, na ba ma wõ tɩ maa bɔ̃ɔ a par ɛ.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Bala 'lɔ an ɩn yelmãɛ ɩka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ Isaiya na dɔ̃ɔ 'yɛr ɩka, ‘A nɩbɛ banyã na ma wõ naa tɩ ba kʊ̃ bɔ̃ɔ a par ɛ, ban ma kaa naa tɩ ba kʊ̃ nyɛ ɛ.
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 A nɩbɛ banyã nyãn dar naa ka a ba tobo pɔɔ baa wõnõ ɛ, na ba ũu a ba nɩbie, ka lɛ ba lɛ ɛ, ban taa kãan naa a ba nɩbie na ba wõn a ba tobo, na ba bɔ̃ɔ a par, na ba lɩɛb wa ka n sãa ba.’ (Isaiya 6:9, 10)
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Tɩchɛ yɩn 'lɔ, yɩ ɩn bɔɔsʊ̃n dẽme, a yɩ nɩbie na nyɛ, ka a yɩ tobo mɩ wõ.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Yelmãɛ lɛ n 'yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ yɔɔ nɩ nɩtorsɩ yɔɔ ta bʊɔrɔ na ɩka ba nyɛ bon 'lɔ yɩn nyɛ tɩchɛ baa nyɛ ɛ, na ba ta wõ bon 'lɔ yɩn wõ tɩchɛ baa tʊ̃ɔ wõ ɛ.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 “Yɩ pãa chɛlɛ a kʊɔraa sʊkpa par,
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Nɩrɛ 'lɔ jaa na wõ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ 'yɛr tɩ ba bɔ̃ɔ a par ɛ, a dɛɛr sʊɔ ma wan wa ir a bon 'lɔ na bʊr a wʊ nyãa pɔ, a bʊ̃bie anyã lɛ, a ala na lo a sɔr pɔ.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ala mɩ na lo a kʊsɩr pãn ju lɛ a nɩrɛ 'lɔ na wõ a 'yɛr sɔɔ de fɔfɔɔ jaa nɩ pʊpɛl,
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 tɩchɛ a nɩrɛ nyã ba ba nyɩbɛ ɛ, na wʊ di kãnyir ara bãlãa, a lɛ jũu wõm bɩɩ bɛɛr kaa wa pɔɔ wʊ a 'yɛr jũu, a nɩrɛ nyã ma lo naa.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 A bʊ̃bie ala mɩ na lo a gʊʊr pɔ, 'lɔ lɛ a nɩrɛ 'lɔ na wõ a 'yɛr tɩ nʊ̃ a wɛr ju nyɛvʊr yelwõnsɩ nɩ a wɛr ju bʊ̃bʊɔrsɩ fãɩn a 'yɛr ka waa dɔɔ bie ɛ.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Tɩchɛ a bʊ̃bie ala na lo a kɔjɔ̃ pɔ lɛ a nɩrɛ nyã na wõ a 'yɛr bɔ̃ɔ a par, 'lɔ lɛ wɔ̃ wɔ̃mɔ̃ dɔɔ jur, amɩne kɔbaa, amɩne lɩjaata amɩne mɩ lɩjɛr nɩ pie.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yesu lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba, “Nɩtɔ̃ lɛ ɩn de a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ man. Nɩrɛ ãsʊɔ lɛ bʊr bʊ̃bivɩɛl a wʊ pʊɔ pɔ,
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 nɩrɛ jaa na wa gã gur baar, a dɔ̃sʊɔ wan wa bʊr mɔɩ 'yɔ̃ɔ a chi pɔ tɩ na wʊ kul.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 A sɔ̃ɔ 'lɔ a chi na wa tɩ bulo ka a mɔɩ mɩ bul puro.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 “A daba tʊ̃tʊ̃nbɔ wan wa sʊʊr wʊ, ‘Nɩkpɛ̃ɛ, a ba ɩ bʊ̃bivɩɛl lɛ fʊ bʊr a pʊɔ pɔ ɛ; tɩ nyɛ a mɔɩ mɩ yi?’
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, ‘Dɔ̃sʊɔ lɛ tʊ̃ a lɛ.’ A tʊ̃tʊ̃nbɔ sʊʊr wʊ, ‘Fʊ bʊɔrɔ na ɩka sɩ chen tɩ vɔ̃ a mɔɩ bar bɩɩ?’
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 “Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, ‘Kai, yɩn be vɔ̃nɔ̃ a mɔɩ, yɩn wa vɔ̃n a chi mɩ bar.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Yɩ bar ka a 'mataa nʊ̃ɔ tɩ tãn a ŋmafʊ daar, ɩn 'yɛr kʊ a ŋmaŋmarba ka ba dɔ̃ɔ vɔ̃ a mɔɩ lũ lũ chʊm bar tɩ ŋma a chi 'yɔ̃ɔ a n boor pɔ.’ ”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba go, “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka kɔ̃kɔ̃ɔ bir nɩrɛ na de bʊr a wʊ pʊɔ pɔ.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 'Lɔ lɛ a bʊ̃bie a jaa pɔ bʊ̃bile tɩchɛ 'lɔ wa nʊ̃ɔ, 'lɔ lɛ ma ɩ a tɩɩr a jaa pɔ tɩkpɛ̃ɛ, ka lubil ma 'yɔ̃ɔ choor a wʊ ju.”
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Wʊ lɛ lɔb a sʊkpa ãsʊɔ kʊ ba, “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka dãbɩl pɔɔ na de 'yɔ̃ɔ jɔ̃ yɔɔ pɔ ka a ir vʊ̃.”
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu den sʊkpar 'yɛrɛ kʊrɔ nɩ a nɩyɔɔ a yelsɩ anyã, wʊ maa 'yɛr 'yɛr kʊ ba ka waa lɔb sʊkpa ɛ.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 A nyã lɛ na wiil ɩka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ na dɔ̃ɔ 'yɛr ɩn yelmãɛ, “Ɩka ɩn ma den a n nɛɛ lɔɔrɔ nɩ sʊkpar naa wiil yɩ yelsɩ ala na sɔɔl a wɛr pielfʊ daar.” (Yiel Gãn 78:2)
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Wʊ yin a nɩyɔɔ pɔ kpɛ a yir, ka a wʊ poturbo wa a wʊ sɛ̃ wa 'yɛrɛ, wiil sɩ a mɔɩ na be a pʊɔ pɔ sʊkpa par.
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “A nɩrɛ 'lɔ na bʊr a bʊ̃bivɩɛl lɛ a maa Nɩsaal Bie.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 A pʊɔ lɛ ɩ a wɛr. A bʊ̃bivɩɛl lɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ bibiir. A mɔɩ lɛ a bala na ɩ a dɛɛr sʊɔ bibiir.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 A dɔ̃sʊɔ 'lɔ mɩ na bʊr lɛ ɩ a tɩɩ. A ŋmafʊ lɛ ɩ a wɛr baarfʊ daar, a ŋmaŋmarba lɛ ɩ a Nãaŋmɩn malakasɩ.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 “Lɛ ban na chʊm a mɔɩ bũu pɔ ka a di, lɛ mɩ lɛ na ɩ a wɛr baarfʊ daar.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 A maa Nɩsaal Bie na tʊ̃n a n malakasɩ ka ba wa tuur a nɩsʊ̃n a nãalʊ̃ʊ pɔ, tɩchɛ a bala jaa na vɛ̃ ka a nɩbɛ maala yelbier nɩ yelbe-ɩrbɛ ba jaa 'mataa bar.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Ka ba lɔb ba 'yɔ̃ɔ bũu dagel pɔ, be lɛ ban kõnõ ɔɔrɔ nɩ nyɩmɛ.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 A bala na tor na chaar naa mɔ̃tɔ̃ɔ kaar a ba Sãa nãalʊ̃ʊ pɔ. Nɩrɛ 'lɔ na tara tobo wʊ chɛlɛ.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ kaara naa fɩka nɩrɛ na nyɛ nãbonsɩ pʊɔ pɔ 'mɔɔ sɔɔl tɩchɛ ka a wʊ pʊɔ pɛl, ka wʊ tɩ da a wʊ bonsɩ a jaa wʊn tara tɩ dãn a puo.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ lɛ kaara naa fɩka nɩrɛ na yʊɔrɔ bʊɔrɔ kʊsɩvɩɛl,
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 wʊn wa nyɛ a ãsʊɔ daa na be tuo, wʊ tɩ dãn a wʊ bonsɩ a jaa tɩ dãn.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ lɛ nyɛntãan fɩka lɔyaar ban lɔb 'yɔ̃ɔ man pɔ, kʊ nyɔɔr jãdẽdẽme.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 A lɔyaar na wa sɛɛ ba tɔɔn yin a gogoro ju, tɩ jãnɛ tuur a jãsʊ̃n 'yɔ̃ɔ a pɛr pɔ, tɩ lɔb a jãdɛbɛ bar.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Lɛ lɛ an be a wɛr baarfʊ daar. A Nãaŋmɩn na tʊ̃n a wʊ malakasɩ ka ba wa tuur a nɩdɛbɛ yin a nɩmɩn pɔ,
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 tɩ na ba lɔb a nɩdɛbɛ 'yɔ̃ɔ a bũu dagel pɔ, be lɛ ban kõnõ tɩ ɔɔrɔ nyɩmɛ.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 “Yɩ bɔ̃ɔn a yelsɩ anyã na a jaa par ɔ?” Ka ba 'yɛr, “Ɔ̃ɔ.”
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “A nɛɛ wile ãsʊɔ jaa ban wiil ka wʊ bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yele kaara naa fɩka yir sʊɔ na de bʊ̃paalaa nɩ bʊ̃koro yin a wʊ boor pɔ.”
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesu na wa wiil a sʊkpar anyã par, wʊ yin a be.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Wʊ wan a wʊ mãɛ paal pɔ tɩ piel wile a nɩbɛ a ba lɔ̃ɔfʊ jiir, ka nɛɛr 'maa ba ka ba 'yɛr, “Nyɛ lɛ a daba nyã nyɛ a yɛ̃ nyã nɩ a nɛ'maa tʊ̃mɔ̃ a nyã?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 A ba ɩ a mɩmɩɛrɛ bidaba lɛ ɛ? A ba ɩ a wʊ ma lɛ ba bʊɔlɔ a Mɛɛr ɛ? A ba ɩ a wʊ yɛɛr nɩ Jemesɩ nɩ Josefʊ nɩ Simon nɩ Judas ɛ?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 A ba ɩ sɩn nɩ a wʊ yɛpɔbɔ ba jaa lɛ 'mataa be a ka ɛ? Nyɩnɛ lɛ a daba nyã nyɛ a kpɛ̃ɔ nyã?”
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Tɩ na ba tɔr a wʊ yele. Tɩchɛ ka a Yesu 'yɛr kʊ ba, “Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ nyɛrɛ na 'yɔ̃ɔfʊ jie jaa tɩchɛ a wʊ mãɛ tẽe nɩ a wʊ mãɛ yir pɔ, wʊ maa nyɛ 'yɔ̃ɔfʊ ɛ.”
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Ban ba sɔɔ de wʊ jũu, waa tʊ̃ɔ tʊ̃ nɛ'maa tʊ̃yɔɔ a be ɛ.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.