Mateus 12
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs ARA
1 A ba kor ɛ tɩchɛ ka Yesu kpɛ a pʊɔ sãlsɔɔ tala a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar. Kɔ̃ kpɛ̃n a wʊ poturbo, ka ba piel fɔrɔ a bʊ̃bie ɔɔrɔ.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 A Faraseemɩne na wa nyɛ a lɛ, ba sʊʊr a Yesu, “Fʊ nyɛn lɛ na ba tu a nɛbinãa a fʊ poturbo na ɩrɛ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar ɔ?”
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Ka a Yesu 'yɛr kʊ ba, “Yaa kar a Nãaŋmɩn gãn pɔ nyɛ a lɛ a Nãa David na dɔ̃ɔ ɩ nɩ a wʊ nɩbɛ a kɔ̃ na kpɛ ɛ?
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Wʊ kpɛ̃n a Nãaŋmɩn yir ka 'lɔ nɩ a wʊ nɩbɛ tɩ de a paanʊ̃ɔ 'lɔ ban ben kʊ Nãaŋmɩn na ba 'wɔb na ba tara sɔr ɛ, ka ala ba ɩ a Juu nɩbɛ bɔɔrloro tɛɛ ba lɛ ɛ.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Bɩɩ yaa kar a Mosesɩ nɛbinãa pɔ lɛ a Juu nɩbɛ bɔɔrlorbo a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar a puorfʊ yir pɔ na ma tʊ̃ tɩ na baa bʊɔlɔ a lɛ bier ɛ?
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 Yelmãɛ lɛ n 'yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ kɔ̃ɔ ben ka na gar a puorfʊ yir.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 A Nãaŋmɩn 'yɛr a, ‘Nɩbaal lɛ n bʊɔrɔ, a ba ɩ dʊ̃n yɩn kʊ chʊm kʊ ma ɛ.’ (Hosea 6:6) Yɩn ta bɔ̃ɔ a yele nyã par, yɩ kʊ naa bʊɔlɔ nɩbɛ na ba maal dɛɛr ɛ, ɩka bier lɛ ba maal ɛ.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 A maa Nɩsaal Bie lɛ ɩ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Soro.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Yesu yin a be chen a ba lɔ̃ɔfʊ yir pɔ,
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 tɩ nyɛ daba kɔ̃ɔ nũu na kpi. Ka ba sʊʊr wʊ, “A tara na sɔr ɩka fʊ sãa baal a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar ɔ?” Ba sʊʊr a lɛ bʊɔrɔ ɩka ba nyɛ a wʊ pɔ 'yɛr 'yɛr.
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Yesu sʊʊr naa, “Ala ɩ a yɩ ãsʊɔ tara na pɛr ka wʊ lo bulo pɔ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar, ŋmɛ lɛ fʊn ɩ? A ba ɩ fʊn ir wʊn a bɔɔ pɔ ɛ?
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 A nɩsaal gar pɛr. A lɛ jũu a sɩ nɛbinãa bar sɔr ɩka fʊ maal vɩla kʊ nɩrɛ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar.”
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Wʊ 'yɛr kʊ a daba 'lɔ nũu na kpi, “Tur a fʊ nũu.” A wʊ tur ka a nũu wʊ jaa sa kaara a nũu nyã sʊɔ kaar.
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 A Faraseemɩne yin na ba piel guoro a Yesu kʊfʊ.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Yesu na wa bɔ̃ɔn a lɛ ban piel guoro ɩka ba ɩ wʊ, wʊ yin a jie 'lɔ ka nɩyɔɔ jaa turo wʊ. Wʊ sãan a bala an ɔɔrɔ.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Tɩ 'yɛr kʊ ba ɩka ba ta 'yɛr a wʊ yele kʊ nɩrɛ jaa ɛ.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Wʊ maal a nɩtɔ̃, ka a lɛ a Nãaŋmɩn na dɔ̃ɔ 'yɛr tu a 'yɛ'yɛrɛ Isaiya na ɩ yelmãɛ,
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 “A n tʊ̃tʊ̃nɔ̃ lɛ a nyã ɩn kaa ir, a 'lɔ n na nʊ̃, a 'lɔ a n pʊɔ na pɛlʊ. Ɩn yɔ̃ɔ wʊn a n Sɩɛ, ka wʊ mʊɔl a n 'yɛr tɔɔrfʊ yele kʊ a nɩbɛ ba jaa.
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Wʊ kʊ tara nɛchɩrɛ bɩɩ ŋmiere chɛlsɩ bɩɩ pɔɔrɔ gɔ̃mɔ̃ yõo ɛ.
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 Wʊn siir wʊ mãɛ kʊ a bala na siir a ba mãɛ, tɩ na wʊ maal vɩla kʊ a bala na ba tara sʊ̃nɔ̃ ɛ. Wʊn ara na kpɛ̃ɔ tɩ tãn a sɔ̃ɔ 'lɔ wʊn na vɛ̃ ka a nɩbɛ sɔɔ de a Nãaŋmɩn yeltorsɩ.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 A wʊ yuor pɔ lɛ a nɩbɛ ba jaa na tara tɩɛrtɔ fʊ jie.” (Isaiya 42:1-4)
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Ba waan na daba na ɩ jɔ̃ɔ tɩ ɩ wõo na tara sɩdɛbɛ Yesu sɛ̃. Wʊ sãn a daba baal, ka wʊ nyɛrɛ tɩ lɛ 'yɛrɛ jaa chɛchɛ.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Nɛɛr 'maan a nɩyɔɔ ka ba sʊrɔ taa ɩka, kaa 'lɔ lɛ ɩ a Nãa David Bie bɩɩ?
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Tɩchɛ a Faraseemɩne na wa wõ a lɛ ba 'yɛr naa, “Wʊ dire na sɩdɛbɛ ka a yire bojũu, a sɩdɛbɛ nãa Beeljebul lɛ kʊ wʊ a kpɛ̃ɔ ka wʊ dire nɩ a sɩdɛbɛ.”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Yesu na bɔ̃ɔn a lɛ ban tɩɛrɛ, a wʊ 'yɛr kʊ ba, “Tẽe 'lɔ na ŋma dẽdẽme jɛɛrɛ taa kʊ kor ɛ. Tẽe 'lɔ bɩɩ yir kpɛ̃ɛ 'lɔ na ŋma dẽdẽme jɛɛrɛ taa kʊ ara ɛ.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Ala ɩ a Satan diin Satan kʊ yi na wʊ ŋma dẽdẽme ŋmɛ lɛ a wʊ nãalʊ̃ʊ na ɩ ara?
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ala ɩ Beeljebul lɛ kʊ ma a kpɛ̃ɔ ka dire nɩ a sɩdɛbɛ, tɩ a bala na ɩ a yɩ poturbo, bo lɛ ba tara dire nɩ a sɩdɛbɛ? A lɛ jũu bala lɛ na ɩ a yɩ 'yɛr tɔɔrbɔ.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Ala ɩ Satan diin Satan kʊ yi na wʊ ŋma dẽdẽme ŋmɛ lɛ a wʊ nãalʊ̃ʊ na ɩ ara? Ala ɩ Nãaŋmɩn Sɩɛ lɛ kʊ ma a kpɛ̃ɔ ka dire nɩ a sɩdɛbɛ ka a yire wiil ɩka a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ ta yɩ naa.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 “Ŋmɩnɛ lɛ nɩrɛ na tʊ̃ɔ ɩ kar kpɛ gãdaa yir de a wʊ bonsɩ, 'lɔ ba de nie lũ a gãdaa nyã tɩ de a wʊ bonsɩ ɛ?
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 “Nɩrɛ 'lɔ na ba be a n sɛ̃ ɛ, tara man nɩ 'yɛr, nɩrɛ 'lɔ na ba pʊɔ ma a sɩ kaal lɔ̃ɔ taa ɛ wʊ ma yɛ̃yɛl bar.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 A lɛ jũu n 'yɛrɛ na kʊrɔ yɩ ɩka nɩbɛ na nyɛn yelbier jaa nɩ 'yɛrdɛɛr jaa ban 'yɛr vɛ̃ kʊ fʊ, tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ na 'yɛr 'yɛrdɛɛr 'yɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊ nyɛ yelbier vɛ̃ kʊ fʊ ɛ.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Nɩrɛ 'lɔ jaa na 'yɛr 'yɛrdɛɛr 'yɔ̃ɔ a maa Nɩsaal Bie na nyɛn yelbier vɛ̃ kʊfʊ, tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ na 'yɛr 'yɛrdɛɛr 'yɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊ nyɛ yelbier vɛ̃ kʊ fʊ ɛ. Dɩna nɩ daar kɔ̃ɔ.
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 “Ala ɩ tɩɛ vɩɛlɛ na wʊ ma wɔ̃n wɔ̃vɩɛl, ala ɩ tɩɛ ɩn tɩdɛɛr wʊ ma wɔ̃n wɔ̃dɛbɛ. Tɩɛ jaa a wʊ wɔ̃mɔ̃ lɛ ba ma de bɔ̃ɔn wʊ.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Yɩn waa bibiir! Ŋmɩnɛ lɛ yɩn tʊ̃ɔ 'yɛr 'yɛr vɩɛlsɩ ala ɩ yɩ ɩn yelbe-ɩrbɛ? A ala na sɛɛ a pʊɔ lɛ a nɛɛ ma 'yɛr.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 A nɩsʊ̃ a yelsʊ̃n ala na be a wʊ pʊɔm lɛ wʊ ma 'yɛr, ka a nɩdɛɛr mɩ ma 'yɛr a yeldɛbɛ ala na be a wʊ pʊɔm.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Yelmãɛ jaa lɛ n 'yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, a 'yɛr tɔɔrfʊ daar, nɩrɛ jaa na man 'yɛrdɛɛr 'lɔ jaa bʊrɔ na dɔ̃ɔ yi a wʊ nɛɛ pɔ.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 A fʊ 'yɛrbie lɛ na wiil a lɛ fʊn be, naa wiil a fʊ sɔ̃ɔnaa.”
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Be lɛ ka a nɛɛ wiwiilbe nɩ a Faraseemɩne bamɩne 'yɛr, “Wiwile, sɩ bʊɔrɔ na ɩka sɩ nyɛ nɛ'maa tʊ̃mɔ̃ na ɩ jãnɛ a fʊ jie.”
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Tɩchɛ ka wʊ 'yɛr kʊ ba, “A yɩn banyãna na ɩ a putudẽme nɩ sɛ̃sɛ̃nbɛ tɩ bʊɔrɔ ɩka n tʊ̃ nɛ'maa tʊ̃mɔ̃ ka a na ɩ jãnɛ, tɩchɛ yɩ kʊ̃ nyɛ ãsʊɔ jaa ɛ ka a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ Jona jãnɛ ba lɛ ɛ.
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Nɩtãa lɛ a Jona na dɔ̃ɔ gã a jãnele pʊɔm ber ata nɩ tãsɔɔ gbulo ata lɛ mɩ lɛ a Maa Nɩsaal Bie mɩ na gã a yaa pɔ ber ata nɩ tãsɔɔ gbulo ata.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 A 'yɛr tɔɔrfʊ daar Ninive nɩbɛ na yin 'yɔ̃ɔ a yɩn dɩna nɩbɛ 'yɛr, bojũu ba lɩɛb a ba tɩɛr a Jona na dɔ̃ɔ 'yɛr a Nãaŋmɩn 'yɛr kʊ ba, tɩchɛ yɩ kaa, a 'lɔ na gar a Jona ben ka.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 A pɔɔ nãa na yin be a par a 'yɛr tɔɔrfʊ daar na wʊ wa 'yɔ̃ɔ a yɩn dɩna nɩbɛ 'yɛr, bojũu wʊ dɔ̃ɔ yi be a tẽtɛɛr wa chɛl a Nãa Solomon yɛ̃ 'yɛr, tɩchɛ yɩ kaa a 'lɔ na gar a Solomon ben ka.
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 “Sɩdɛɛr wa yɩ nɩrɛ pɔ, wʊ ma chen dãlpʊʊr pɔ tɩ bʊɔrɔ pɛ̃nfʊ jie 'lɔ baa wa nyɛ ɛ,
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 wʊ ma 'yɛr naa ɩn lɩɛb kul a yir 'lɔ pɔ ɩn dɔ̃ɔ yɩ. Wʊ wa nyɛn a yir ka wʊ ɩ yirkpolo na wʊ vɩɛlɛ,
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 ka wʊ chen tɩ bʊɔl sɩdɛbɛ ayopõi na tara a putuo gar wʊ ka ba tɩ kpɩɛrɛ a be. Ka a nɩrɛ nyã pãa ɩ dɛɛr gar a lɛ wʊn dɔ̃ɔ be. Lɛ lɛ an kaara a yɩn putudẽme a dɩna.”
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Wʊn chɛnɛ 'yɛrɛ nɩ a nɩyɔɔ, a wʊ ma nɩ a wʊ yɛɛr wa ben yõo bʊɔrɔ ɩka ba nyɛ wʊ.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Nɩrɛ ãsʊɔ 'yɛr kʊ wʊ, “Nyɛ a fʊ ma nɩ a fʊ yɛɛr lɛ be yõo bʊɔrɔ ɩka ba nyɛ fʊ.”
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Tɩchɛ Yesu sʊʊr a nɩrɛ 'lɔ na 'yɛr a 'yɛr kʊ wʊ, “An lɛ a ɩ ma nɩ ba boo lɛ ɩ a n yɛɛr?”
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Wʊ lɩɛb tur a wʊ poturbo nũu tɩ 'yɛr, “Nyɛ a n ma nɩ a n yɛɛr!
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Nɩrɛ 'lɔ jaa na maala a lɛ a n Sãa na be a saaju na bʊɔrɔ lɛ ɩ a n yɛɛr nɩ a n ma.”
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.