Lucas 6
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs ARA
1 A Pɛ̃nfʊ Bɩbir ãsʊɔ daar, Yesu nɩ a wʊ poturbo kpɛ̃n tala a puo sãlsɔɔ, ka a wʊ poturbo piel fɔrɔ a bʊ̃bie na ba ŋmɩɛnɛ nɩ a nuur ɔɔrɔ.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ka a Farasee bamɩne sʊʊr ba, “Bo lɛ yɩ ɩrɛ a lɛ na ba tara sɔr a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar ɛ?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Ka a Yesu 'yɛr kʊ ba, “Yaa kar a Nãaŋmɩn gãn pɔ nyɛ a lɛ a David na dɔ̃ɔ ɩ nɩ a wʊ nɩbɛ a kɔ̃ na kpɛ ba ɛ?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Wʊ kpɛ̃n a Nãaŋmɩn yir tɩ de a paanʊ̃ɔ ala ban bin kʊ Nãaŋmɩn na wʊ 'wɔb an ba tara sɔr ɛ, ka a Nãaŋmɩn bɔɔrlorbo tɛɛ ba lɛ ɛ. Tɩ de amɩne mɩ kʊ a wʊ nɩbɛ.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ka a Yesu pãa 'yɛr kʊ ba, “Maa Nɩsaal Bie lɛ ɩ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Soro.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 A Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar ãsʊɔ, wʊ ben a ba lɔ̃ɔfʊ yir na wʊ wile, ka a daba ãsʊɔ be be a nũsʊ̃ɔ na kpi.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 A Faraseemɩne nɩ a nɛɛ wiwiilbe bʊɔrɔ sɔr na gar 'yɔ̃ɔ a Yesu, lɛ lɛ ba tɔɔ gbʊr kaara wʊ ɩka ba kaa ala ɩ wʊn sãan a baal a Pɛ̃nfʊ Bɩbir ɔ.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Tɩchɛ Yesu bɔ̃ɔn a lɛ ban tɩɛrɛ na wʊ 'yɛr kʊ a daba 'lɔ nũu na kpi, “Ir ara ka nɩrɛ jaa nyɛ fʊ.” Ka a daba ir ara.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Ka a Yesu pãa 'yɛr kʊ ba, “N sʊʊr yɩ kaa, bo lɛ sɛɛ ɩka a maal a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar, fʊ maal vɩla bɩɩ fʊ maal dɛɛr? Fʊ kʊ nɩrɛ bɩɩ fʊ faa nɩrɛ, bɩɩ fʊ sɔ̃ɔ bar?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Wʊ kãan ba jaa gʊɔr tɩ 'yɛr a daba, “Tur a fʊ nũu.” A wʊ tur ka a nũu wʊ jaa sa.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Tɩchɛ ka a suur kpɛ ba ka ba guoro taa a lɛ ban na ɩ a Yesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 A ber ala ãsʊɔ pɔ, Yesu don a tɔ̃ɔ ju Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ jie, wʊ sʊɔr Nãaŋmɩn a tãsɔɔ 'lɔ wʊ jaa.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 A wɛr na wa chaar a bibio, wʊ bʊɔl naa a poturbo ka ba wa a wʊ sɛ̃, ka wʊ ir a ba pɔ pie nɩ ayi bʊɔlɔ ba nɩtʊ̃nsɩ.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 A bala wʊn ir lɛ, Simon wʊn lɛ kʊ yopaalaa Pita, nɩ a wʊ yɛbɛ Andiru, Jemesɩ, Jɔɔn, Filip, Batolomi,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matiu, Tomasɩ, Jemesɩ na ɩ Alfayasɩ bidaba, Simon na mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a wʊ wɛr yele,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Jemesɩ bidaba Judas, nɩ a Judas Isɩkariyot 'lɔ lɛ wa ɩ a gagaraa.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yesu tara ban suun ka ba tɩ ara a jie 'lɔ na jãtaa, kaa poturbo yɔɔ be be, ka a nɩyɔɔ mɩ yi Judiya, Jerusalɛm, ka bamɩne mɩ yi a Tire tẽe nɩ a Sidon tẽe na be a man koor.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Ba wa naa ɩka ba wa chɛl a wʊ 'yɛr tɩ wʊ sãa a ba baalsɩ. Wʊ sãan a bala ba jaa na tara a sɩdɛbɛ.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ka a nɩyɔɔ bala dɔ̃ɔnɔ̃ taa bʊɔrɔ a Yesu sɩɩrfʊ bojũu kpɛ̃ɔ yire naa a wʊ pɔ sãana a ba jaa baalsɩ.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yesu kaara naa a wʊ poturbo tɩ 'yɛr, “Pʊpɛl lɛ kʊ a yɩn banyãna na ɩ a nɔ̃n dẽme. Yɩn lɛ so a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Pʊpɛl lɛ kʊ a yɩn a kɔ̃ na kpɛ pʊ̃pãanyã yɩn lɛ na wa tɩɩ. Pʊpɛl lɛ kʊ a yɩn na kõnõ a pʊ̃pãanyã, yɩn wa laara naa.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Pʊpɛl lɛ kʊ yɩ a nɩbɛ na wa 'laar yɩ, na ba oo yɩ bar, tɩ tʊrɔ yɩ na ba sɔ̃ɔnɔ̃ a yɩ yuor fɩka bʊ̃dɛɛr a maa Nɩsaal Bie jũu.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 A bɩbir nyã wa vɩɛ yɩ chɩlɛ nɩ pʊpɛl, bojũu a yɩ sãyar waa naa na be a saaju. Lɛ lɛ a ba sãakpãmɩne dɔ̃ɔ maal a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Nɛbier pɔɔn a yɩn na ɩ a tara dẽme, yɩn 'lɔ nyɛn a yɩ 'maalfʊ.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Nɛbier kpɛ̃n a yɩn na tɩɩ a pʊ̃pãanyã kɔ̃ na kpɛ yɩ naa. Nɛbier kpɛ̃n a yɩn na laara a pʊ̃pãanyã, yɩn lɛ nɩbaal na wa kpɛ a yɩ kõnõ.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Nɛbier kpɛ̃n a yɩn nɩbɛ jaa na bʊɔlɔ yɩ yo sʊ̃, lɛ lɛ a ba sãakpãmɩne mɩ dɔ̃ɔ bʊɔlɔ a jir 'yɛ'yɛrbɛ a yosʊ̃n.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Tɩchɛ n 'yɛrɛ na kʊrɔ a yɩn na chɛlɛ a n 'yɛr, yɩ nʊ̃ a yɩ dɔ̃dɔ̃mɔ̃sɩ na yɩ maal vɩla kʊ a bala na 'laar yɩ.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Yɩ 'yɛr nɛvɩla 'yɔ̃ɔ a bala na pɔ 'yɔ̃ɔ yɩ, na yɩ sʊɔrɔ Nãaŋmɩn kʊrɔ a bala na gere yɩ.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Nɩrɛ wa 'ma fʊ tʊkpal pɔ, lɛ lɩɛb a bʊ̃'yen ka wʊ lɛ 'ma, nɩrɛ wa de a fʊ fuu kpɛ̃ɛ ta mɔ̃ɔ wʊ a fuu bile ɛ.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Nɩrɛ jaa wa sʊɔr fʊ bon de kʊ wʊ, nɩrɛ wa de a fʊ bon taa lɛ wa sʊrɔ wʊ go ɛ.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 A lɛ yɩn bʊɔrɔ ɩka a nɩbɛ ba maal kʊ yɩ, yɩ mɩ maal a lɛ kʊ ba.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Ala ɩ yɩ nʊ̃ naa a bala na nʊ̃ yɩ, yobuor lɛ yɩ nyɛ? A yelbetʊ̃nbɔ gba mɩ nʊ̃n a bala na nʊ̃ ba.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ala ɩ yɩ maala na vɩla kʊrɔ a bala na maal yɩ a vɩla, yobuor lɛ yɩn nyɛ? A yelbetʊ̃nbɔ gba mɩ ɩrɛ naa a lɛ.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ka ala ɩ fʊ pɛ̃ɛn a bala fʊn tɩɛr ɩka ban wa yab fʊ naa, yobuor lɛ yɩn wa nyɛ? A yelbetʊ̃nbɔ ma pɛ̃ɛn a ba taaba tɩɛrɛ ɩka ban wa yab a jaa.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Tɩchɛ yɩ nʊ̃ a yɩ dɔ̃dɔ̃mɔ̃sɩ na yɩ maal vɩla kʊ ba, yɩ pɛ̃ɛ ba na yɩ taa chɛlɛ ɩka ba lɛ wa yab yɩ ɛ. Ala lɛ a yɩ sãyar na waa, ka yɩ na ɩ a saaju Nãaŋmɩn bibiir, bojũu 'lɔ lɛ maala vɩla kʊrɔ a nɩhayasɩ nɩ putudẽme.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Yɩ ɩ nɩbibaal dẽme nɩtãa lɛ a yɩ Sãa na ɩ a nɩbibaal sʊɔ.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Yɩ ta tɔɔr nɩrɛ 'yɛr ɛ, ka Nãaŋmɩn mɩ wa tɔɔr a yɩ 'yɛr ɛ. Yɩ ta 'yɔ̃ɔ nɩrɛ 'yɛr ɛ, ka Nãaŋmɩn mɩ ta 'yɔ̃ɔ yɩ 'yɛr ɛ. Yɩ vɛ̃ kʊ nɩrɛ ka Nãaŋmɩn mɩ vɛ̃ kʊ yɩ.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Yɩ de tɩr, Nãaŋmɩn mɩn kʊ yɩ naa, man vɩla tɩ dib 'yɔ̃ɔ tɩ yɛ yɛɛ ka a yaara, an kpaar dɔɔl a yɩ gbɛɛ ju. A bon 'lɔ yɩn man tɩr, 'lɔ mɩ lɛ a Nãaŋmɩn na man kʊ yɩ.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Sʊkpa nyã lɛ a Yesu lɛ lɔb kʊ ba, “Jɔ̃ɔ na tʊ̃ɔn jɔ̃ɔ tɔɔ? Ba jaa ayi kʊ̃ lo bɔɔ pɔ ɛ?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Nɩrɛ na jãna wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ gar a wʊ wiwile ɛ, tɩ 'lɔ wa jãn baar wʊn tʊ̃ɔ kaara a wʊ wiwile kaar.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Ŋmɩnɛ a fʊ kaara a dabile na be a fʊ yɛbɛ nɩbir pɔ, tɩ ba chɛlɛ a dakpɛ̃ɛ na be a fʊ̃ʊ nɩbir pɔ ɛ?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Bɩɩ Ŋmɩnɛ a ɩ ka fʊ 'yɛr kʊ a fʊ yɛbɛ, n yɛbɛ vɛ̃ ka n ir a a dabile bar a fʊ nɩbir pɔ, tɩ ba ire a dakpɛ̃ɛ na be a fʊ̃ʊ nɩbir pɔ ɛ? Fʊ̃ʊ nɩbɛlɛ nyã, de nie ir a dakpɛ̃ɛ a fʊ nɩbir pɔ bar na fʊ pãa nyɛrɛ tʊ̃ɔ ir a dabile a fʊ yɛbɛ nɩbir pɔ bar.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Tɩsʊ̃ ba wɔ̃nɔ̃ bidɛbɛ ɛ, bɩɩ tɩdɛɛr mɩ ba wɔ̃nɔ̃ bisʊ̃n ɛ.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tɩɛ jaa a wʊ wɔ̃mɔ̃ lɛ ba ma de bɔ̃ɔn wʊ. Ba maa pɔr kɔ̃kɔ̃ɔ gʊtɩɛ ju ɛ, bɩɩ pɔr 'wɔ̃rɔ tamiir tɩɛ ju ɛ.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Nɩsʊ̃ a yelsʊ̃ ala na be a wʊ pʊɔm lɛ wʊ ma 'yɛrɛ, ka a nɩdɛɛr mɩ ma 'yɛrɛ a yeldɛbɛ ala na be a wʊ pʊɔm. Ala na sɛɛ a pʊɔ lɛ a nɛɛ ma 'yɛrɛ.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Ŋmɩnɛ a yɩ bʊɔlɔ ma ɩka Soro, tɩ na yaa turo a lɛ ɩn 'yɛr ɛ?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Nɩrɛ jaa na wa a n sɛ̃ na wʊ wõ a n 'yɛr tɩ maala, ɩn wiil yɩ naa a lɛ wʊn be.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Wʊ kaara fɩka nɩrɛ na mɩɛrɛ yir na wʊ tuu a dachin par kparaa bɔɔ tɩ pɔɔn kʊsɩr na mɛ a dachin dɔɔl. Kʊ̃ɔ wa yaar yi jilʊ̃ a yir, ka a kɔ̃sɛbɛ ŋmiere a yir tɩ waa dam ɛ, bojũu ba mɛ wʊn sʊ̃.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Tɩchɛ nɩrɛ 'lɔ na wõ a n 'yɛr tɩ na waa maala ɛ, wʊ kaara fɩka nɩrɛ na mɛ yir dɔɔl a tãn mʊɔr ju, waa tuu tɩ mɛ ɛ. A kɔ̃sɛbɛ wa yin ŋme a dachin, ka a dachin wʊ jaa lo ŋmɛr.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.