Atos 17
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs NTLH
1 Ba tun a Amfipolis nɩ Apoloniya na ba wa a Tɛsalonika, be lɛ a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ yir be.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Lɛ a Pɔɔl na ma irɛ lɛ wʊ chen be a lɔ̃ɔfʊ yir, Pɛ̃nfʊsɩ gbɛɛ ata jaa lɛ wʊ kpɛ a be ka a 'lɔ nɩ a bala vɩɛrɛ a Nãaŋmɩn gãma.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 Wʊ mana na wile a lɛ an sɛɛ a Nɩ-iraa na di dɔɔyɛ tɩ na wʊ ir a kũu pɔ ɩ vʊr, “A Yesu nyãna ɩn ben 'yɛrɛ a wʊ 'yɛr, lɛ ɩ a Nɩ-iraa.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 Ka a Juu nɩbɛ bamɩne sɔɔ a lɛ na ba pʊɔ a Pɔɔl nɩ a Silasɩ, 'matãan a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ na dɔ̃ɔ puoro a Nãaŋmɩn lɔ̃ɔn pɔɔ 'yɔ̃ɔnsɩ.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Tɩchɛ ka a nyuur kpɛ a Juu nɩbɛ, ka ba bɔ a ba taaba nɩbomo be a daa pɔ lɔ̃ɔ taa, na ba piel gɔ̃mɔ̃ be a tẽe pɔ. Ba tɩ sɛɛn a Jason yir bʊɔrɔ a Pɔɔl nɩ a Silasɩ ɩka ba yin chiin ba a nɩyɔɔ bala niem.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Tɩchɛ ban ba wa tɩ nyɛ ba ɛ, ba nyɔɔn a Jason nɩ a yɛɛr bamɩne chiin a tẽe nɩbɛrɛ niem tɩ tãna 'yɛrɛ. “A dɔɔr banyãna lɛ dɔ̃ɔnɔ̃ a wɛr wʊ jaa, ba wa tãn ka pʊ̃pãanyã
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 ka a Jason tuor de ba 'yɔ̃ɔ a wʊ yir. Ba sɔ̃ɔnɔ̃ naa a Nãa Siisa chire na ba 'yɛrɛ ɩka nãa ãsʊɔ ben be ban bʊɔlɔ Yesu.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 A lɛ a tẽe nɩbɛrɛ nɩ a nɩyɔɔ bala na wõ a 'yɛr nyãna, a dam ba naa.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 A ba pãa 'yɔ̃ɔ a Jason nɩ a yɛɛr bala a ba yab libie tɩ ba bar ba sɔr.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 A lɛ a wɛr na wa tɔ̃ɔ sɔb, ka a yɛɛr bar a Pɔɔl nɩ Silasɩ sɔr ka ba chen be a Beriya. Ban tɩ ta, ba chen be a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ yir.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 A Juu nɩbɛ bala na be a Beriya ɩn chɛchɛlbɛ gar a bala na be a Tɛsalonika, bojũu ba den a 'yɛr nɩ chɩlfʊ na ba vɩɛrɛ a Nãaŋmɩn gãma kaara bɩbir jaa ɩka ba kaa lɛ a Pɔɔl na 'yɛrɛ ɩn yelmãɛ bɩɩ.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 A Juu nɩbɛ yɔɔ jie sɔɔn de a 'yɛr lɔ̃ɔn a bala na ba ɩ Juu nɩbɛ dɔɔr yɔɔ jie, nɩ a pɔɔ 'yɔ̃ɔnsɩ bamɩne yɔɔ jie.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 A Juu nɩbɛ na be a Tɛsalonika na wa bɔ̃ɔn ɩka a Pɔɔl ben a Beriya mʊɔlɔ a Nãaŋmɩn 'yɛr, ba chen a be tɩ chãgbala a nɩbɛ dɔ̃ɔnɔ̃ nɩ ba.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Ka a yɛɛr mɩ tɔ̃ɔ 'yɔ̃ɔ a Pɔɔl a man sɔr a wʊ chen, tɩchɛ ka a Silasɩ nɩ a Timoti 'lɔ jɛ̃ be a Beriya.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 A nɩbɛ bala na bɩɛl a Pɔɔl ba tɩ tãn wʊn a Atensɩ, bala lɛ wʊ lɩɛb tʊ̃ ɩka a Silasɩ nɩ a Timoti a ba wa fɔɔ a wʊ sɛ̃.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 A lɛ wʊn chɛnɛ chɛlɛ ba be a Atensɩ, suur wa tɩ kpɛ wʊ naa a lɛ wʊn nyɛ a tẽe na sɛɛn a tɩbɛ.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 Lɛ lɛ 'lɔ nɩ a Juu nɩbɛ nɩ a Greek bala na puoro a Nãaŋmɩn ma mana taa be a ba lɔ̃ɔfʊ yir, nɩ a bala wʊn ma pɔɔ a daa pɔ bɩbir jaa nɩ nɩrɛ jaa wʊn tuor.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Ka a bɔ̃bɔ̃ɔnbɔ bamɩne na yi a Epikuriya nɩ a Sɩtoyik gbul pɔ piel chɩrɛ nɩ a Pɔɔl. Ka a bamɩne sʊrɔ, “Bo lɛ a dabʊlɔbʊlɔ nyãna ara 'yɛrɛ?” Ka a bamɩne mɩ 'yɛrɛ, “Ŋmɩn sãansɩ kɔ̃ɔ 'yɛr lɛ wʊ 'yɛrɛ.” Ba 'yɛrɛ naa nɩtɔ̃ bojũu, Pɔɔl mʊɔlɔ naa a Yesu 'yɛr nʊ̃ɔ nɩ a kũu pɔ irfʊ 'yɛr.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Be lɛ ba pãa bʊɔl wʊ chiin be a lɔ̃ɔfʊ jie a Areyopagusɩ na ba 'yɛr, “Fʊn tʊ̃ɔ wiil sɩ a fʊ wiil paalaa nyãna fʊn wile a sɩ bɔ̃ɔ bɩɩ?
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 'Yɛr sãan lɛ a nyã fʊn waan a sɩ wõnõ na sɩ bʊɔrɔ ɩka sɩ bɔ̃ɔ a par.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Atensɩ dẽme ba jaa lɔ̃ɔn a sãanba na kpɩɛrɛ a be, baa tara tʊ̃mɔ̃ lɛ pʊɔ a 'yɛr paalaa ban ma 'yɛrɛ na ba chɛlɛ nɩ yelpaalaa na ɩrɛ.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 Lɛ lɛ a Pɔɔl pãa ir a nɩbɛ na lɔ̃ɔ a Areyopagusɩ na wʊ 'yɛr, “Atensɩ dɔɔr, n nyɛn bɔ̃ɔn yɩn nʊ̃ ŋmɩmɛ puorfʊ.
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Bojũu ɩn yʊɔrɔ kaara a yɩ tɩbɛ jiir, n tɩ nyɛn a bɔɔr lofʊ jie ãsʊɔ yɩn sɛb 'yɔ̃ɔ, ŊMƖN 'LƆ SƖN BA BƆ̃Ɔ Ɛ. A Nãaŋmɩn 'lɔ gba yɩn mãɛ na puoro tɩ ba bɔ̃ɔ wʊ ɛ, 'lɔ lɛ n waan ɩka n wa mʊɔl kʊ yɩ.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 “A Nãaŋmɩn 'lɔ na maal a wɛr nɩ a bomo a jaa na be a pɔ, 'lɔ lɛ ɩ a saaju nɩ a tẽe jaa Soro, na waa gãna a yie ala a nɩbɛ na mɛn a ba nuur kʊ wʊ ɛ.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Waa dɩɛl nɩrɛ nũu tʊ̃mɔ̃ ala ɩ wʊ bʊɔrɔ na bon kɔ̃ɔ ɛ, bojũu 'lɔ mãɛ lɛ kʊ nɩrɛ nyɛvʊr, ka wʊ vʊrɔ nɩ bon jaa.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 Dabʊ̃'yen pɔ lɛ wʊ tu na wʊ maal a nɩbʊrsɩ, ka ba kpɩɛrɛ a wɛr wʊ jaa. A wʊ man a sɔ̃ɔsɩ kʊ ba, nɩ a jiir ala ban na kpɩɛrɛ.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Nãaŋmɩn maal naa nɩtɔ̃ ka nɩrɛ na tʊ̃ɔ yɔbɔ wʊ, amɩne sɛ̃ ban nyɛ wʊ naa, bojũu waa jãan a sɩ ãsʊɔ jaa ɛ.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 ‘Bojũu, a wʊ 'yɔ̃ɔ lɛ sɩ chɛnɛ na sɩ be ka a tẽe pɔ,’ na sɩ yʊɔrɔ nɩtãa lɛ a yɩn mãɛ nɩbɛ bamɩne na dɔ̃ɔ 'yɛr, ‘A wʊ bibiir lɛ sɩ ɩ.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “Sɩn ɩ a Nãaŋmɩn bibiir jũu, yɩ taa ɩ a sɩ tɩɛr ɩka a Nãaŋmɩn nyã kaara naa fɩka bon nɩrɛ na de wʊ yɛ̃ bɩɩ bɔ̃ɔfʊ mɛn, sɛlma, bɩɩ libipɩla, bɩɩ kʊsɩr kaar ɛ.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 A kõr jaa 'lɔ, Nãaŋmɩn lɩɛb puor 'yɔ̃ɔ a sɩ ba bɔ̃ɔfʊ, tɩchɛ pʊ̃pãanyã 'lɔ, wʊ kpãkpãana na nɩrɛ jaa jie jaa ɩka, ba lɩɛb ba tɩɛr.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 Bojũu wʊ ir bɩbir bin wʊn na de a daba 'lɔ wʊn ir, na wʊ tɔɔr a wɛr 'yɛr nɩ yeltorsɩ pɔ. Wʊ vɛ̃n ka a chaar kʊ nɩrɛ jaa wʊn sãɩ wʊ a kũu pɔ.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Ban wa wõ a kũu pɔ irfʊ 'yɛr, bamɩne lan wuol, tɩchɛ ka bamɩne mɩ 'yɛr, “Sɩn bʊɔrɔ naa ɩka sɩ lɛ wõ a 'yɛr nyã nɩdaar.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 A lɛ, Pɔɔl bar ba naa a lɔ̃ɔfʊ jie.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Tɩchɛ ka a nɩbɛ bãlãa turo a Pɔɔl na ba sɔɔ de a 'yɛr, a ba ãsʊɔ lɛ Diyonɩsɩs na ɩ a Areyopagusɩ lɔ̃ɔfʊ nɩrɛ, ka a pɔɔ ãsʊɔ mɩ na pʊɔ yuor di Damarisɩ nɩ bamɩne mɩ na pʊɔ.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.