Atos 17
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs NAA
1 Ba tun a Amfipolis nɩ Apoloniya na ba wa a Tɛsalonika, be lɛ a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ yir be.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Lɛ a Pɔɔl na ma irɛ lɛ wʊ chen be a lɔ̃ɔfʊ yir, Pɛ̃nfʊsɩ gbɛɛ ata jaa lɛ wʊ kpɛ a be ka a 'lɔ nɩ a bala vɩɛrɛ a Nãaŋmɩn gãma.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Wʊ mana na wile a lɛ an sɛɛ a Nɩ-iraa na di dɔɔyɛ tɩ na wʊ ir a kũu pɔ ɩ vʊr, “A Yesu nyãna ɩn ben 'yɛrɛ a wʊ 'yɛr, lɛ ɩ a Nɩ-iraa.”
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Ka a Juu nɩbɛ bamɩne sɔɔ a lɛ na ba pʊɔ a Pɔɔl nɩ a Silasɩ, 'matãan a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ na dɔ̃ɔ puoro a Nãaŋmɩn lɔ̃ɔn pɔɔ 'yɔ̃ɔnsɩ.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Tɩchɛ ka a nyuur kpɛ a Juu nɩbɛ, ka ba bɔ a ba taaba nɩbomo be a daa pɔ lɔ̃ɔ taa, na ba piel gɔ̃mɔ̃ be a tẽe pɔ. Ba tɩ sɛɛn a Jason yir bʊɔrɔ a Pɔɔl nɩ a Silasɩ ɩka ba yin chiin ba a nɩyɔɔ bala niem.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Tɩchɛ ban ba wa tɩ nyɛ ba ɛ, ba nyɔɔn a Jason nɩ a yɛɛr bamɩne chiin a tẽe nɩbɛrɛ niem tɩ tãna 'yɛrɛ. “A dɔɔr banyãna lɛ dɔ̃ɔnɔ̃ a wɛr wʊ jaa, ba wa tãn ka pʊ̃pãanyã
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 ka a Jason tuor de ba 'yɔ̃ɔ a wʊ yir. Ba sɔ̃ɔnɔ̃ naa a Nãa Siisa chire na ba 'yɛrɛ ɩka nãa ãsʊɔ ben be ban bʊɔlɔ Yesu.”
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 A lɛ a tẽe nɩbɛrɛ nɩ a nɩyɔɔ bala na wõ a 'yɛr nyãna, a dam ba naa.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 A ba pãa 'yɔ̃ɔ a Jason nɩ a yɛɛr bala a ba yab libie tɩ ba bar ba sɔr.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 A lɛ a wɛr na wa tɔ̃ɔ sɔb, ka a yɛɛr bar a Pɔɔl nɩ Silasɩ sɔr ka ba chen be a Beriya. Ban tɩ ta, ba chen be a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ yir.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 A Juu nɩbɛ bala na be a Beriya ɩn chɛchɛlbɛ gar a bala na be a Tɛsalonika, bojũu ba den a 'yɛr nɩ chɩlfʊ na ba vɩɛrɛ a Nãaŋmɩn gãma kaara bɩbir jaa ɩka ba kaa lɛ a Pɔɔl na 'yɛrɛ ɩn yelmãɛ bɩɩ.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 A Juu nɩbɛ yɔɔ jie sɔɔn de a 'yɛr lɔ̃ɔn a bala na ba ɩ Juu nɩbɛ dɔɔr yɔɔ jie, nɩ a pɔɔ 'yɔ̃ɔnsɩ bamɩne yɔɔ jie.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 A Juu nɩbɛ na be a Tɛsalonika na wa bɔ̃ɔn ɩka a Pɔɔl ben a Beriya mʊɔlɔ a Nãaŋmɩn 'yɛr, ba chen a be tɩ chãgbala a nɩbɛ dɔ̃ɔnɔ̃ nɩ ba.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Ka a yɛɛr mɩ tɔ̃ɔ 'yɔ̃ɔ a Pɔɔl a man sɔr a wʊ chen, tɩchɛ ka a Silasɩ nɩ a Timoti 'lɔ jɛ̃ be a Beriya.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 A nɩbɛ bala na bɩɛl a Pɔɔl ba tɩ tãn wʊn a Atensɩ, bala lɛ wʊ lɩɛb tʊ̃ ɩka a Silasɩ nɩ a Timoti a ba wa fɔɔ a wʊ sɛ̃.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 A lɛ wʊn chɛnɛ chɛlɛ ba be a Atensɩ, suur wa tɩ kpɛ wʊ naa a lɛ wʊn nyɛ a tẽe na sɛɛn a tɩbɛ.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Lɛ lɛ 'lɔ nɩ a Juu nɩbɛ nɩ a Greek bala na puoro a Nãaŋmɩn ma mana taa be a ba lɔ̃ɔfʊ yir, nɩ a bala wʊn ma pɔɔ a daa pɔ bɩbir jaa nɩ nɩrɛ jaa wʊn tuor.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ka a bɔ̃bɔ̃ɔnbɔ bamɩne na yi a Epikuriya nɩ a Sɩtoyik gbul pɔ piel chɩrɛ nɩ a Pɔɔl. Ka a bamɩne sʊrɔ, “Bo lɛ a dabʊlɔbʊlɔ nyãna ara 'yɛrɛ?” Ka a bamɩne mɩ 'yɛrɛ, “Ŋmɩn sãansɩ kɔ̃ɔ 'yɛr lɛ wʊ 'yɛrɛ.” Ba 'yɛrɛ naa nɩtɔ̃ bojũu, Pɔɔl mʊɔlɔ naa a Yesu 'yɛr nʊ̃ɔ nɩ a kũu pɔ irfʊ 'yɛr.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Be lɛ ba pãa bʊɔl wʊ chiin be a lɔ̃ɔfʊ jie a Areyopagusɩ na ba 'yɛr, “Fʊn tʊ̃ɔ wiil sɩ a fʊ wiil paalaa nyãna fʊn wile a sɩ bɔ̃ɔ bɩɩ?
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 'Yɛr sãan lɛ a nyã fʊn waan a sɩ wõnõ na sɩ bʊɔrɔ ɩka sɩ bɔ̃ɔ a par.”
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Atensɩ dẽme ba jaa lɔ̃ɔn a sãanba na kpɩɛrɛ a be, baa tara tʊ̃mɔ̃ lɛ pʊɔ a 'yɛr paalaa ban ma 'yɛrɛ na ba chɛlɛ nɩ yelpaalaa na ɩrɛ.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Lɛ lɛ a Pɔɔl pãa ir a nɩbɛ na lɔ̃ɔ a Areyopagusɩ na wʊ 'yɛr, “Atensɩ dɔɔr, n nyɛn bɔ̃ɔn yɩn nʊ̃ ŋmɩmɛ puorfʊ.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Bojũu ɩn yʊɔrɔ kaara a yɩ tɩbɛ jiir, n tɩ nyɛn a bɔɔr lofʊ jie ãsʊɔ yɩn sɛb 'yɔ̃ɔ, ŊMƖN 'LƆ SƖN BA BƆ̃Ɔ Ɛ. A Nãaŋmɩn 'lɔ gba yɩn mãɛ na puoro tɩ ba bɔ̃ɔ wʊ ɛ, 'lɔ lɛ n waan ɩka n wa mʊɔl kʊ yɩ.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 “A Nãaŋmɩn 'lɔ na maal a wɛr nɩ a bomo a jaa na be a pɔ, 'lɔ lɛ ɩ a saaju nɩ a tẽe jaa Soro, na waa gãna a yie ala a nɩbɛ na mɛn a ba nuur kʊ wʊ ɛ.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Waa dɩɛl nɩrɛ nũu tʊ̃mɔ̃ ala ɩ wʊ bʊɔrɔ na bon kɔ̃ɔ ɛ, bojũu 'lɔ mãɛ lɛ kʊ nɩrɛ nyɛvʊr, ka wʊ vʊrɔ nɩ bon jaa.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Dabʊ̃'yen pɔ lɛ wʊ tu na wʊ maal a nɩbʊrsɩ, ka ba kpɩɛrɛ a wɛr wʊ jaa. A wʊ man a sɔ̃ɔsɩ kʊ ba, nɩ a jiir ala ban na kpɩɛrɛ.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Nãaŋmɩn maal naa nɩtɔ̃ ka nɩrɛ na tʊ̃ɔ yɔbɔ wʊ, amɩne sɛ̃ ban nyɛ wʊ naa, bojũu waa jãan a sɩ ãsʊɔ jaa ɛ.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 ‘Bojũu, a wʊ 'yɔ̃ɔ lɛ sɩ chɛnɛ na sɩ be ka a tẽe pɔ,’ na sɩ yʊɔrɔ nɩtãa lɛ a yɩn mãɛ nɩbɛ bamɩne na dɔ̃ɔ 'yɛr, ‘A wʊ bibiir lɛ sɩ ɩ.’
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 “Sɩn ɩ a Nãaŋmɩn bibiir jũu, yɩ taa ɩ a sɩ tɩɛr ɩka a Nãaŋmɩn nyã kaara naa fɩka bon nɩrɛ na de wʊ yɛ̃ bɩɩ bɔ̃ɔfʊ mɛn, sɛlma, bɩɩ libipɩla, bɩɩ kʊsɩr kaar ɛ.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 A kõr jaa 'lɔ, Nãaŋmɩn lɩɛb puor 'yɔ̃ɔ a sɩ ba bɔ̃ɔfʊ, tɩchɛ pʊ̃pãanyã 'lɔ, wʊ kpãkpãana na nɩrɛ jaa jie jaa ɩka, ba lɩɛb ba tɩɛr.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Bojũu wʊ ir bɩbir bin wʊn na de a daba 'lɔ wʊn ir, na wʊ tɔɔr a wɛr 'yɛr nɩ yeltorsɩ pɔ. Wʊ vɛ̃n ka a chaar kʊ nɩrɛ jaa wʊn sãɩ wʊ a kũu pɔ.”
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Ban wa wõ a kũu pɔ irfʊ 'yɛr, bamɩne lan wuol, tɩchɛ ka bamɩne mɩ 'yɛr, “Sɩn bʊɔrɔ naa ɩka sɩ lɛ wõ a 'yɛr nyã nɩdaar.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 A lɛ, Pɔɔl bar ba naa a lɔ̃ɔfʊ jie.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Tɩchɛ ka a nɩbɛ bãlãa turo a Pɔɔl na ba sɔɔ de a 'yɛr, a ba ãsʊɔ lɛ Diyonɩsɩs na ɩ a Areyopagusɩ lɔ̃ɔfʊ nɩrɛ, ka a pɔɔ ãsʊɔ mɩ na pʊɔ yuor di Damarisɩ nɩ bamɩne mɩ na pʊɔ.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.