Atos 13
A Nãaŋmɩn Nɛtɩr Oaalaa Gãn, Bɩrfʊɔr (BIV) vs NVT
1 A Nãaŋmɩn puorbo bala na be a Antiok, ba tara naa bamɩne ka ba 'yɛrɛ a Nãaŋmɩn 'yɛr ka a bamɩne mɩ ɩ wiwiilbe, Banabasɩ nɩ Simeon ban bʊɔlɔ Nɩsɔɔlaa, Lusiyusɩ na yi a Sirenɩ tẽe pɔ, nɩ Manayen ban dɔ̃ɔ 'mataa guol a Nãa Hɛrɔd, nɩ a Sɔɔl.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 A lɛ ban gal a kɔ̃ na ba sʊɔrɔ a sɩ Soro, ka a Nãaŋmɩn Sɩɛ 'yɛr kʊ ba, “Yɩ ir a Banabasɩ nɩ a Sɔɔl kʊ ma ka ba tʊ̃ a tʊ̃mɔ̃ 'lɔ 'yɔ̃ɔ ɩn bʊɔl ba.”
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 A lɛ ban gal a kɔ̃ ba di bon jaa ɛ, ba dɔɔl ban a nuur sʊɔr Nãaŋmɩn kʊ ba tɩ bar ba sɔr ka ba chen.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 A nɩbɛ ayi banyãna den a sɔr ka a Nãaŋmɩn de ba nie suun be a Selusiya na ba tɩ kpɛ a gboro chiine a Sipurusɩ.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Lɛ ban tɩ ta a Salamis, ba mʊɔl a Nãaŋmɩn 'yɛr a be a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ jiir. Ka a Jɔɔn Maakɩ be a ba sɛ̃ na wʊ sʊ̃nɔ̃ ba.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Ba yɔn a man dõdol wʊ jaa tɩ ta Pafos, be lɛ ba tuor a Juu nɩrɛ jɩbʊrɔ ãsʊɔ na ma ŋmara jirsɩ ka a wʊ yuor di Bar-Yesu.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Wʊ dɔ̃ɔ be a Segiyusɩ Pɔɔlusɩ na kaara a dõdol na ɩ yɛ̃ sʊɔ, a tẽkaara nyãna lɛ bʊɔl a Banabasɩ nɩ a Sɔɔl bʊɔrɔ ɩka wʊ wõ a Nãaŋmɩn 'yɛr.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Tɩchɛ a Elimasɩ na ɩ a jɩbʊrɔ a wʊ yuor par lɛ a lɛ nɛ, ŋmaan a Banabasɩ nɩ a Sɔɔl sɔr ba bʊɔrɔ ɩka a tẽkaara nyãna wʊ sɔɔ a Yesu ɛ.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Ka a Sɔɔl nyãna ban bʊɔlɔ a Pɔɔl na sɛɛn a Nãaŋmɩn Sɩɛ kaara a Elimasɩ jaa tãɩɩ tɩ wa 'yɛr kʊ wʊ.
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 “Fʊ ɩn Satan bie na fʊ ɩ bʊ̃sʊ̃n a jaa dɔ̃dɔ̃mɔ̃. A fʊ pʊɔ sɛɛn naa bɛlfʊ nɩ bɛlfʊ 'yɛr bie, fʊ kʊ̃ bar a jir fʊn bʊɔrɔ ɩka fʊ sɔ̃ɔn a sɩ Soro sɔr dẽdẽe bar ɛ?
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Pʊ̃pãanyã a sɩ Soro na ŋme fʊ naa ka fʊ jɔ̃ɔ tɩ tãn sɔ̃ɔ kɔ̃ɔ, fʊ kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ nyɛ mɔ̃tɔ̃ɔ chãa ɛ.” Ajienaa lɛ a Elimasɩ nɩbie de, ka a libe pɔɔ wʊ, ka wʊ bɔɔlɔ bʊɔrɔ nɩrɛ na nyɔɔ wʊ nũu.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 A lɛ a tẽkaara na nyɛ a lɛ na ɩ, wʊ sɔɔn de, bojũu nɛɛ 'maa wʊ naa a lɛ ban wile a sɩ Soro yele.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Pɔɔl nɩ a wʊ taaba kpɛ̃n a gboro yi a Pafos chen be a Perga na be a Pamfiliya be lɛ a Jɔɔn Maakɩ tɩ bar ba tɩ lɩɛb chen a Jerusalɛm.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Ka ba yi a Perga chen Antiok na gbʊr a Pisidiya, a Pɛ̃nfʊ Bɩbir daar ba kpɛ̃n a lɔ̃ɔfʊ jie na ba tɩ jãnɛ.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Ban wa kar a Mosesɩ Nɛɛ nɩ a ala a Nãaŋmɩn 'Yɛ'yɛrbɛ na sɛb baar, a lɔ̃ɔfʊ jie nɩbɛrɛ sʊʊr naa Pɔɔl nɩ a wʊ taaba, “Yɛɛr, yɩn tara 'yɛr na sʊ̃ʊn a nɩbɛ sɩ kʊ yɩn sɔr, yɩ 'yɛr.”
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Ka a Pɔɔl vaa ir wɩlwɩl ba a nũu tɩ 'yɛrɛ, “Isɩral nɩbɛ woɩ, nɩ a yɩn na ba ɩ a Isɩral nɩbɛ ɛ, na puoro a Nãaŋmɩn, yɩ chɛlɛ a lɛ ɩn 'yɛrɛ.
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 A Nãaŋmɩn nyã a sɩn Isɩral nɩbɛ na puoro lɛ dɔ̃ɔ chɛl ir a sɩ sãakpãmɩne na wʊ vɛ̃ ka ba dɔɔ paal be a Ijipitɩ pɔ. Kpɛ̃ɔ lɛ wʊ de faan ba yin a paal 'lɔ pɔ,
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 na wʊ bɔ̃ɔ tara ba be a mɔgɔ̃ɔ pɔ yuom lɩjaayi (40).
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Paal bʊrsɩ ayopõi lɛ a Nãaŋmɩn dii bar be a Kanaan tɩ de a wɛr 'lɔ kʊ a wʊ nɩbɛ ka a ɩ ba sofʊ.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 “A anyãna a jaa lɔ̃ɔn taa ɩ yuom kɔɔr anaar dɔɔl lɩjaayi nɩ pie (450). A anyã puor, Nãaŋmɩn kʊ ban 'yɛr tɔɔrbɔ tɩ tãn a Samuwɛl na ɩ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrɛ sɔ̃ɔ.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Be lɛ ka a nɩbɛ pãa wa sʊɔr Samuwɛl a wʊ bɔ nãa kʊ ba, ka Nãaŋmɩn de a Sɔɔl na ɩ a Kɩsɩ bidaba kʊ ba na ɩ a Benjamin bal nɩrɛ a wʊ ɩ a ba nãa yuom lɩjaayi (40).
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Wʊn wa ir a Sɔɔl bar, wʊ den a David ka wʊ ɩ a ba nãa. Nãaŋmɩn 'yɛr naa, ‘N nyɛn a David na ɩ a Jesɩ bidaba ka a n ãgãn 'maa, wʊn maal yele a jaa ɩn bʊɔrɔ ɩka wʊ ɩ.’
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 “A Nãa David nyãna bal par pɔ lɛ a Nãaŋmɩn ir a Fafaara Yesu kʊ a Isɩral nɩbɛ nɩtãa lɛ wʊn dɔ̃ɔ tɩr a nɛɛ.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Sɛrɛ tɩchɛ ka a Yesu wa, Jɔɔn mʊɔlɔ naa a tɩɛr lɩɛbfʊ 'yɛr na wʊ suoro a Isɩral nɩbɛ ba jaa a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Lɛ a Jɔɔn na wa baaraa a wʊ tʊ̃mɔ̃, wʊ 'yɛr kʊ ba, ‘An lɛ yɩ tɩɛr ɩka n ɩ naa? N ba ɩ a 'lɔ yɩn tɩɛr ɛ, tɩchɛ wʊ ben a n puor waara, n ba sɛɛ ɩka n for a wʊ nafɔbɔ ɛ.’
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 “Maa yɛɛr na ɩ Abraham yɔn nɩ a yɩn na joro a Nãaŋmɩn dãbãɛ na ɩ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, sɩn 'yɔ̃ɔ lɛ a faafʊ nyãna wa.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Bojũu, a nɩbɛ na be a Jerusalɛm nɩ a ba nɩbɛrɛ ba chɛl a Yesu ɛ, na ba 'yɔ̃ɔ wʊ 'yɛr ka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ na sɛb a ba ma kara a Pɛ̃nfʊ Bɩbir jaa ɩ.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Ba gban ba dɔ̃ɔ nyɛ yele jaa na wiil ɩka wʊ sɛɛn kũu ɛ, tɩ ba sʊɔr a Pilate ɩka wʊ vɛ̃ ka ba kʊ a Yesu.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Ban wa maal a lɛ jaa ban sɛb a wʊ yele baar, a wʊ poturbo yɔɔ wʊn a daa ju na ba tɩ ũu a yaa pɔ.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn ir wʊ a kũu pɔ.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 A ber yɔɔ na wa po, a bala wʊn dɔ̃ɔ lɔ̃ɔ yɔn yin a Galilee tɩ tãn a Jerusalɛm, ba nyɛ wʊ naa, bala lɛ ɩ a dãasɩɛ dẽme a pʊ̃pãanyã kʊ a sɩ nɩbɛ.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 “Sɩn 'yɛrɛ naa a 'yɛr nʊ̃ɔ nyãna kʊrɔ yɩ, a Nãaŋmɩn na dɔ̃ɔ tɩr a nɛɛ kʊ a sɩ sãakpãmɩne.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 Nãaŋmɩn maal kʊ a sɩn na ɩ a yɔn a lɛ wʊn dɔ̃ɔ tɩr a nɛɛ kʊ a sɩ sãakpãmɩne, na wʊ sãɩ a Yesu yin a kũu pɔ. Nɩtãa lɛ an sɛb a Yiel Gãma ayi pɔ, ‘Fʊ ɩ naa a maa bie, dɩna n lɩɛb a fʊ sãa.’ (Yiel Gãn 2:7)
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Lɛ a Nãaŋmɩn na sãɩ wʊ a kũu pɔ nɩ nyã, wʊ kʊ̃ lɛ kpi pʊ̃ɔ go ɛ, a 'yɛr nyãna lɛ wʊ 'yɛr, ‘Ɩn kʊ yɩ naa a yelsʊ̃n nɩ a sʊ̃ʊfʊ 'lɔ ɩn tɩr a nɛɛ kʊ a David.’ (Isaiya 55:3)
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 A jie ãsʊɔ lɛ 'yɛr ɩka, ‘Fʊ kʊ̃ vɛ̃ ka a fʊ Chɛchɛ Sʊɔ kpɛ pʊ̃ɔfʊ jie ɛ.’ (Yiel Gãn 16:10)
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 “A Nãa David na wa tʊ̃ lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ a wʊ sɔ̃ɔ, wʊ kpi naa ka ba ũu wʊ be a wʊ sãamɩne yar par, ka a wʊ ãgãn pʊ̃ɔ.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Tɩchɛ a 'lɔ a Nãaŋmɩn na sãɩ a kũu pɔ, ba kpɛ pʊ̃ɔfʊ jie ɛ.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 “A lɛ jũu n yɛɛr, n bʊɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔ ka a tu naa a Yesu 'yɔ̃ɔ ka ba mʊɔl yelbier vɛ̃ kʊfʊ kʊ yɩ.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 A tu naa a wʊ 'yɔ̃ɔ ɩka nɩrɛ jaa na sɔɔ de, Nãaŋmɩn na faa wʊn yin a ala a jaa a Mosesɩ Nɛɛ na kʊ̃ naa tʊ̃ɔ faa wʊ ɛ.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Yɩ bɔ̃ɔnɔ̃ sʊ̃, ka a lɛ a Nãaŋmɩn 'yɛ'yɛrbɛ na dɔ̃ɔ 'yɛr taa wa a yɩ sɛ̃ ɛ.
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 ‘Nyɛ a yɩn na kpɛrɛ, yɩ bʊ̃bʊr na yɩ wɛ, bojũu ɩn maal yele kɔ̃ɔ a yɩ sɔ̃ɔ yɩn ba be na sɔɔ de ɛ, ala ɩ nɩrɛ ãsʊɔ gba 'yɛr kʊ yɩ.’ ” (Habakuk 1:5)
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Lɛ a Pɔɔl nɩ a Banabasɩ na wa yire a ba lɔ̃ɔfʊ jie, a nɩbɛ lɛ sʊɔr ba naa ɩka ba lɛ wa a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar wa 'yɛr a 'yɛr nyãna go.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Lɛ a lɔ̃ɔfʊ dẽme na wa yaar, a Juu nɩbɛ yɔɔ jie nɩ a bala na lɩɛb a Juu nɩbɛ turo naa Pɔɔl nɩ a Banabasɩ na ba bʊrɔ nɩ ba kpãkpãana ba 'yɛrɛ ka ba mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a Nãaŋmɩn wãɛfʊ nyã pɔ.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 A Pɛ̃nfʊ Bɩbir na lɛ wa ta, a tẽdẽme yɔɔ jie tɩ lɔ̃ɔn taa na wõ a sɩ Soro 'yɛr.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Lɛ a Juu nɩbɛ na nyɛ a nɩyɔɔ ba nyãna, nyuur kpɛ ba naa ka ba tʊrɔ chɩrɛ nɩ lɛ a Pɔɔl na 'yɛrɛ.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Ka a Pɔɔl nɩ a Banabasɩ ba jo ba dãbãɛ ɛ, tɩ 'yɛr kʊ ba, “Sɩn 'lɔ, sɩn den nie 'yɛr a Nãaŋmɩn 'yɛr kʊ yɩ. Tɩchɛ yɩn ben tɔr bar na yaa kaa a yɩ mãɛ ɩka yɩ sɛɛn naa a nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ, pʊ̃pãanyã 'lɔ sɩn lɩɛb chen a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ sɛ̃.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Nɩtɔ̃ lɛ a sɩ Soro kpãkpãan sɩ ɩka sɩ ɩ, ‘Ɩn maal fʊ naa ka fʊ ɩ chãa kʊ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, ka fʊn chiin a faafʊ 'yɛr tɩ tãn a tẽe baaraa.’ ” (Isaiya 49:6)
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 A lɛ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, na wõ a 'yɛr ba pʊɔ pɛl naa ka ba de 'yɔ̃ɔfʊ kʊ a sɩ Soro 'yɛr, ka a bala jaa a Nãaŋmɩn na ir ɩka ba nyɛ a nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ, sɔɔ de.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Ka a sɩ Soro 'yɛr yaar a paal 'lɔ wʊ jaa.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Tɩchɛ ka a Juu nɩbɛ dam a pɔbɔ bala na turo a Juu nɩbɛ puorfʊ tɩ ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, nɩ a tẽe nɩdierbe 'yɔ̃ɔ ka ba dii a Pɔɔl nɩ a Banabasɩ bar a paal 'lɔ pɔ.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Ka ba pãpã a ba gbɛɛ tã-uul 'yɔ̃ɔ ba ka a wiil ɩka Nãaŋmɩn na ge ba naa tɩ na ba chen a Ikoniyum.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Ka a nʊ̃ɔ kpɛ a poturbo bala ka ba sɛɛn a Nãaŋmɩn Sɩɛ.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.