Lucas 6
Wosoci Gʊaasɩbabaa Daa (BIB) vs NAA
1 Hindeem ʊ, *sabaa hinni ʊ, Yeezuu bra hɔsɩrarɔ ʊ kan a karɩndanyɩnɔ kɩ. A karɩndanyɩnɔ wɔɔ m hɔyaa bɩ yɩnyar, ŋn'a tiŋŋə, ŋn'a sʊrɛ.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Farizɛɛnrɔ gɔsɩnnɔ n a hɩ ŋ nɩ, ŋ ʊ: «Bɔ minto, awɔɔ nɩ naa barɛ? Bɩ n n lɛ ka kʊ n naa ba sabaa hinni ʊ?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Nɔ k'a Davɩd nyasʊ kan a muno kɩ an hɔ niŋŋə ba bɩ,
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 an gasʊ Wosocɛ ʊ, an bur kʊ n y'a ka Woso ʊ bɩ sa, an a bɩ kan a muno wɔɔ kɩ, bɩ n nɩ lɛ ka kʊ n a bɩ kʊ wosocɛmannɩbənno bɛɛ bala bɩ, awɔɔ n a karɩnda ba ra?»
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 A n n'a hɩrɛ ŋ nɩ, a ʊ: «Gʊaanyɩ bɩ m sabaa hinni bɩ minzaa.»
5 Então Jesus lhes disse:
6 Sabaa hinni vanta ʊ, Yeezuu gasʊ sokʊmacɛ ʊ, an nɩ hɔ dɩndam. Gʊaa nɩ b'ʊ, a bɩsɩ ra wɔ n ga.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Wosocikarɩnsaambɔɔ kan farizɛɛnrɔ kɩ nyɩnta, ŋn'ɩ dundom Yeezuu zi, k'a dɩga a, a yaabazaa bɩ waam sabaa hinni ʊ gɛ, k'a ku a mim ka ra.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Bɩ, Yeezuu ŋ hɔɔndarɛ bɩ dɔ. A n a hɩ wɔgərzaa bɩ m, a ʊ: «Wuti ɩ jɩm naa ʊ, zamaa bɩ bire ʊ.» Gʊaa bɩ n wuti an jɩm b'ʊ.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ kʊ m awɔɔ lar: zaa ta ʊ sabaa hinni ʊ, kʊ n nɩ zi mɩŋŋa ba gɛɛ, kʊ n nɩ zi bʊnyaa ba? Zaa ta ʊ kʊ n nɩ gʊaa meeyaa bʊmbɔ gɛɛ, kʊ n n'a zar?»
9 Então Jesus disse a eles:
10 A n dɩga ŋ ma a jɩr ʊ, an a hɩ gʊaa bɩ m, a ʊ: «Ɩ wɔ hʊr.» Gʊaa bɩ n a wɔ hʊr, a wɔ bɩ n a waa.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Bɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ ʊ, k'a mim ka ra rɔ wɔɔ nɔ ma ʊ gʊta, ŋn'a dɩndam kan kʊ kɩ, k'a dɩga hɔ k'a n'a bam Yeezuu m bɩ ma.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Dɔmɩm bɩ do ʊ bɩ, Yeezuu ta ci mim ʊ, k'a yaa yaa da. B'a yaa bɩ da Woso m gunuu ʊ b'ʊ kan dɔmɩrɛ kɩ.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Dɔ k'a mɩ bɩ, a a karɩndanyɩnɔ bir, an ŋ bɔ ʊ bueerehɩɩya, an tɔ ka ŋ ʊ, kristazibəəzannɔ.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Sɩmɔɔn k'a tɔ ka Pɩyɛɛr, a danzaa Andɩr, Zakkɩ, Zaan, Filipi, Bartelemii,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matiyee, Toma, Alfee nyɩ Zakkɩ, Sɩmɔɔn kʊ n n'a birm *Zelɔtɩ,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Zakkɩ nyɩ Zidas, kan Iskarɩyɔtɩ Zidas k'a a ba zambʊzaa bɩ kɩ.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yeezuu a to ci mim ʊ kan ŋ kɩ, an zer, an aa jɩm bɩncɛ fapɩda ʊ. B'ʊ bɩ, a karɩndanyɩnɔ gʊta gɔɔta b'ʊ. Zamaa gʊta nyɩnta b'ʊ sɔ. A to ŋ y'a ʊ Zidee ʊ, Zerizalɛm ʊ, kan kʊrɔ kʊ ŋ nɩ higʊta lɛ ra rɔ wɔɔ kɩ ʊ, Tiir kan Sidɔn kɩ jir ʊ.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Bʊr ŋ y'a ʊ, k'a b'a tʊr ka ma, k'an a waa a yaabarɔ minto. Gʊɔɔ kʊ zinəro nɩ kan ŋ kɩ rɔ wɔɔ, ŋ y'a waam sɔ.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Zamaa bɩ haay y'a kam ma k'a a wɔ da ma. Bala, paŋŋa nyɩnta an nɩ bɔrɛ a mɛ ʊ, an nɩ ŋ haay waarɛ.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yeezuu n dɩga a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ma kɛɛrɛ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ:
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Mimbirenyɩntazannɔ n'awɔɔ m, awɔɔ kʊ nɔ n'awɔɔ zɛm naa ma,
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Mimbirenyɩntazannɔ n'awɔɔ m, kʊ n sɔ awɔɔ m, kʊ n kaanm awɔɔ m, kʊ n y'awɔɔ sʊnsɔ wʊ, ŋn'a bʊnyaa hɩ awɔɔ ma Gʊaanyɩ bɩ tɔ ma.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 K'a heernyɔɔ gʊta ba hinni bɩ do ʊ. Bala, Woso ɩ ganwʊrɛ gʊta bankam awɔɔ minto arzana ʊ. Ŋ yaabɔɔ wɔɔ, nyɩnta ŋ y'a ʊ, ŋn'a ba ncɩnaaʊ wosolɛsinnɩsorazannɔ m biisi.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 A pakra barɛ awɔɔ m, awɔɔ arzakazannɔ.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 A pakra barɛ awɔɔ m, awɔɔ k'a hɔ bɩ an a ka her bɩ,
25 — Ai de vocês
26 Awɔɔ kʊ gʊaa haay n n'awɔɔ mɩŋŋabaa hɩm bɩ, a pakra barɛ awɔɔ m. Ŋ yaabɔɔ wɔɔ, a ba ŋ y'a ʊ ncɩnaaʊ biisi lɛsinnɩsorazannɔ ŋʊaarzannɔ wɔɔ m.»
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 «B'awɔɔ k'a n'a tʊr kam mɔɔ ma bɩ, mɔɔ y'a hɩrɛ awɔɔ m, k'a a jɩnnɔ ŋʊa, k'a hɔ mɩŋŋa ba gʊɔɔ kʊ ŋ sɔ awɔɔ m nɔ wɔɔ m.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ ler bʊnyaa bɔrɛ awɔɔ m bɩ, k'a brɔɔ barka da ʊ. K'a yaa da gʊɔɔ kʊ ŋ ŋʊaar ba ŋn'a karɛ awɔɔ lɛ m nɔ wɔɔ minto.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Kʊ gʊaa a wɔ ta ɩ paasɩ deem lɛ, k'ɩ deem bɩ ka ʊ k'an a tarɛ. Kʊ gʊaa ɩ gɔbga yɔ ɩ m, k'ɩ to k'an ɩ huuduama sa.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Kʊ gʊaa hɔ yɛ ɩ han, k'ɩ ka ʊ. Gʊaa k'a ɩbɩɩ hɔ sa bɩ, ɩ b'a laaka da han y.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Hɔ k'awɔɔ lɛ n taa kʊ gʊɔɔ n'a ba awɔɔ m bɩ, k'a ba ŋ nɩ maam sɔ.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 K'awɔɔ ɩ gʊɔɔ kʊ ŋ n'awɔɔ ŋʊam nɔ wɔɔ ŋʊam bala, a nyɔɔdʊ ɩ ka? Bala mimbʊnyaabənno wɔɔ ɩ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ ŋ ŋʊam nɔ wɔɔ ŋʊam.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 K'awɔɔ ɩ hɔ mɩŋŋa bam gʊɔɔ kʊ ŋ n'a barɛ awɔɔ n nɔ wɔɔ nɩ, a nyɔɔdʊ ɩ ka? Mimbʊnyaabənno wɔɔ y'a bam maam sɔ.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 K'awɔɔ zɩm sa gʊɔɔ k'awɔɔ dɔ a ʊ, ŋ y'a karɛ awɔɔ rɔ wɔɔ nɩ, a nyɔɔdʊ ɩ ka? Bala, mimbʊnyaabənno wɔɔ ɩ zɩm sam kʊ m, k'a b'a si a lɛ ma.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Bɩ, k'a a jɩnnɔ ŋʊa, k'a zi mɩŋŋa ba ŋ nɩ, k'a zɩm sa ŋ nɩ, b'a b'a hɔɔn da a sire ma y. Maam bɩ, awɔɔ ganwʊrɛ yɩm gʊta, awɔɔ nyɩntam Woso k'a lɛ da haay nyɩnɔ. Bala, Woso mɩŋŋa ɩ kan gʊɔɔ kʊ ŋ n barka darɛ dɔ rɔ wɔɔ kɩ, a mɩŋŋa ɩ kan gʊɔɔ bʊnyaarɔ wɔɔ kɩ sɔ.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 K'a cicirzɛrɛ zi ba, amba awɔɔ Zɩ m cicirzɛrɛzaa bɩ m.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 A b'a muno dʊdɔ ka y. Maam bɩ, Woso b'awɔɔ dʊdɔ karɛ y. A b'a muno dʊdɔ yar y. Maam bɩ, Woso b'awɔɔ dʊdɔ yarlɛ y. K'a sugur ka a muno ʊ, maam bɩ, Woso sugur karɛ awɔɔ ʊ.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 K'a hɔ ka a muno ʊ. Maam bɩ, Woso y'a karɛ awɔɔ ʊ sɔ. N hɔgammɔr mɩŋŋa sam, n nɩ hɔ zar m awɔɔ mɔr ʊ, an a han, n n'a yɩga-yɩga zɛ, an bɩr a lom. Bala, hɔgammɔr k'awɔɔ n ta m gʊɔɔ minto bɩ, bɩ n nɩ nyɩntam hɔgammɔr awɔɔ minto sɔ.»
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Yeezuu n a ya, an hɔbɔkʊrɛnoom da ŋ nɩ, a ʊ: «Bʊʊ y'a dam ma an bʊʊ gaa ra? Ŋ hɩɩya haay b'a zarm yaa deem ʊ ra?
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Karɩndanyɩ n lɛ da a karɩnsaamba ra y, bɩ karɩndanyɩ haay, k'a bankarɛ yɩ mɩŋŋa, a nyɩntam am a karɩnsaamba hɔ bɩ m.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Bɔ nɩ, ɩ nɩ bur k'a n'ɩ mim mɩnyaa ʊ bɩ yɩrɛ, an bɔkarɛ kusə k'a n'ɩbɩɩ mɩm ʊ bɩ, ɩbɩɩ bɩr a yɩrɛ?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Ɩbɩɩ y'a bam lɔ ɩ hɩ ɩ danyɩ m, ɩ ʊ: Jɩm kʊ m bur bɔ ɩ mɩm ʊ, ɩbɩɩ n bɔkarɛ, ɩbɩɩ bɩr kusə k'a n'ɩbɩɩ mɩm ʊ bɩ yɩrɛ? Zambʊzaa, kusə bɩ bɔ ɩ mɩm ʊ cɩna, kɛɛrɛ bɩ, ɩbɩɩ mɩm lɛɛ yɩm, k'ɩ bur bɩ bɔ ɩ mim bɩ mɩm ʊ.»
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 «Gɔ mɩŋŋa ba ʊ, an nɩ nyɩ bʊnyaa darɛ y, gɔ bʊnyaa ba ʊ, an nɩ nyɩ mɩŋŋa dam sɔ y.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 N gɔ biyəə dɔ kan a nyɩ kɩ. N bɩr sɔɔn nyɩ nɔm laa gɔ ra y. N bɩr tʊgɔ nyɩ nɔm laazankʊrɛ ra y.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Gʊaa mɩŋŋa k'a n'a mɩŋŋabaa m bɩ, bɔ an nawʊm mim mɩŋŋa m a heer ʊ sɔ. Gʊaa bʊnyaa k'a n'a bʊnyaabaa m bɩ, bɔ an nawʊm mim bʊnyaa m a heer ʊ. Bala, hɔ k'a ɩbɩɩ heer han bɩ, b'ɩ lɛ n'a hɩm.»
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 «Bɔ minto m, awɔɔ nɩ mɔɔ birm Zuuba, Zuuba, b'awɔɔ bɩr hɔ kʊ mɔɔ n'a hɩm bɩ barɛ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Gʊaa k'a nɩ zɛm mɔɔ zi, an n'a tʊr kam mɔɔ meerbaa ma, an nɩ zi bam nɩ bɩ, kʊ m a bɔkʊrɛ hɩnka a m.
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Bɔ a kʊ ʊ kan gʊaa k'a nɩ cɛ dɔm, an yaa hɔn zukudə, an a jɩr bɩ cɩnta ci burə ʊ bɩ kɩ. La gʊta bʊr, hi n yar kan hɩnhɛr kɩ an a mom cɛ b'ʊ, b'a n a da ma, an a wurgə y, bala a dɔrɛ yɩ mɩŋŋa.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Gʊaa k'a n'a mam, b'a bɩr zi bam nɩ, bɔ a kʊ ʊ kan gʊaa k'a cɛ dɔ tara ʊ, b'a na jɩr cɩnta y. La gʊta bʊr, hi n yar kan hɩnhɛr kɩ an a mom cɛ b'ʊ, an wurgə lɛɛm. Bɩ cɛ bɩ wurgəre kur, a hɔsɩ n gɔɔta y.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.