Deuteronômio 1
Bibeli Gusunɔn Gari (BBA) vs NTLH
1 Wee ɡɑri yi Mɔwisi u Isirelibɑ sɔ̃ɔwɑ sɑnɑm mɛ bɑ wɑ̃ɑ Yuudɛnin sɔ̃ɔ yɑri yeru ɡiɑ wɔwɑ ɡɑɑ sɔɔ, mi tem sɑɑrɑ wɑ̃ɑ, Sufun deedeeru, wuu sinin suunu sɔɔ, Pɑrɑni kɑ Tofɛli kɑ Lɑbɑni kɑ Hɑserɔtu kɑ Disɑhɑbu.
1 Neste livro estão os discursos que Moisés fez ao povo de Israel no deserto que fica a leste do rio Jordão. Os israelitas estavam no vale do rio Jordão, perto da cidade de Sufe. De um lado ficava a cidade de Parã, e do outro, as cidades de Tofel, Labã, Hazerote e Di-Zaabe.
2 À n kpɑ kɑ Seirin ɡuurun swɑɑ, sɑɑ Horɛbun ɡuurun di, ɑ kɑ turi Kɑdɛsi Bɑɑnɛɑɔ, kɑɑ sĩwɑ sɔ̃ɔ wɔkurɑ tiɑ.
2 (Do monte Sinai até a cidade de Cades-Barneia são onze dias de viagem, pelo caminho que atravessa a região montanhosa de Edom.)
3 Wɔ̃ɔ weeruse sɔɔ, mìn di Isirelibɑ bɑ yɑrimɑ Eɡibitin di, yen suru wɔkurɑ tiɑsen tɔ̃ɔ ɡbiikiru sɔɔrɑ Mɔwisi u Isirelibɑ sɔ̃ɔwɑ kpuro ye Yinni Gusunɔ u nɛɛ, u bu sɔ̃.
3 Já fazia quarenta anos que o povo de Israel tinha saído do Egito, e no primeiro dia do décimo primeiro mês Moisés disse ao povo tudo o que o Senhor Deus havia mandado que ele falasse.
4 Yɑ koorɑwɑ sɑnɑm mɛ Mɔwisi u Sihoni, Amɔrebɑn sinɑ boko wi u wɑ̃ɑ Hɛsiboniɔ kɑmiɑ u kpɑ mɑ u dɑ u Oɡu, Bɑsɑnin sinɑ boko wi u wɑ̃ɑ Edɛɛ kɑ Atɑrɔtuɔ kɑmiɑ.
4 Isso aconteceu depois que Moisés derrotou Seom, o rei dos amorreus, que morava na cidade de Hesbom, e Ogue, rei de Basã, que morava em Astarote e em Edrei.
5 Mɔɑbubɑn temɔ, Yuudɛnin sɔ̃ɔ yɑri yeru ɡiɑ, miyɑ Mɔwisi u Isirelibɑ Yinni Gusunɔn woodɑbɑ sɔ̃ɔsibu toruɑ.
5 Quando os israelitas estavam no território de Moabe, no lado leste do rio Jordão, Moisés começou a explicar ao povo a lei de Deus. Moisés disse:
6 Mɔwisi u nɛɛ, Gusunɔ bɛsɛn Yinni u kɑ sun ɡɑri kuɑ Horɛbun ɡuurɔ u nɛɛ, sɑ sinɑ sɑ tɛ ɡuu ten ɡɑ̃ɑrɔ.
6 — Quando estávamos ao pé do monte Sinai, o Senhor , nosso Deus, nos falou assim: “Vocês já ficaram bastante tempo neste lugar.
7 Ǹ n mɛn nɑ, su seewo su swɑɑ wɔri su dɑ ɡuunun berɑ ɡiɑ mi Amɔrebɑ bɑ wɑ̃ɑ kɑ Kɑnɑnin temɔ Yuudɛnin tem tɛɛrɑɔ kɑ ɡuunu ɡiɑ kɑ wɔwɑɔ kɑ sɔ̃ɔ yɛ̃sɑn nɔm dwɑru ɡiɑ kɑ nim wɔ̃kun ɡoorɔ kɑ Libɑniɔ sere n kɑ dɑ Efɑrɑtin dɑɑrɔ,
7 Agora saiam daqui e vão caminhando na direção da região montanhosa dos amorreus e de todas as regiões vizinhas no vale do rio Jordão, e na direção das montanhas, da planície de Judá, da região sul e da costa do mar Mediterrâneo. Tomem posse de toda a terra de Canaã até os montes Líbanos, no Norte, e até o grande rio Eufrates, no Leste.
8 kpɑ su tem mɛ mɛɛri domi u sun mu nɔmu sɔndiɑwɑ. U nɛɛ, su doo su mu mwɑ domi u nɔɔ mwɛɛru kuɑ kɑ bɔ̃ri u mu bɛsɛn bɑɑbɑbɑ Aburɑhɑmu kɑ Isɑki kɑ Yɑkɔbu wɛ̃, be kɑ ben bibun bweseru.
8 Aí está a terra que eu estou dando a vocês. Eu, o Senhor , jurei a Abraão, a Isaque e a Jacó, os antepassados de vocês, que daria essa terra a eles e aos seus descendentes. Portanto, vão e tomem posse dela.”
9 Sɑɑ yè sɔɔ Yinni Gusunɔ u nɛɛ, su doo su tem mɛ mwɑ, nɛ Mɔwisi nɑ bɛɛ sɔ̃ɔwɑ nɑ nɛɛ, nɑ ǹ kpɛ̃ n bɛɛ sɔbe nɛ turo.
9 Em seguida Moisés disse ao povo: — Quando ainda estávamos ao pé do monte Sinai, eu lhes disse: “Eu sozinho não posso cuidar de vocês.
10 Gusunɔ bɛsɛn Yinni u derɑ i mɑrurɑ mɑ i dɑbiɑ nɡe wɔllun kperi.
10 O Senhor , nosso Deus, fez com que vocês aumentassem em número, e hoje são tantos como as estrelas do céu.
11 Nɑ kɑnɑmɔ Gusunɔ bɛsɛn bɑɑbɑbɑn Yinni u de i dɑbiɑ i sosi kpɑ u bɛɛ domɑru kuɑ nɡe mɛ u bɛɛ nɔɔ mwɛɛru kuɑ.
11 E que o Senhor , o Deus dos nossos antepassados, faça com que vocês sejam um povo ainda mil vezes maior do que são agora e que ele os abençoe, como prometeu!
12 Adɑmɑ i n yɛ̃ mɑ nɑ ǹ kpɛ̃ n bɛɛ sɔbe nɛ turo.
12 Mas como é que eu posso, sozinho, aguentar a carga pesada de resolver todas as causas e todas as questões que aparecem no meio do povo?
13 Ǹ n mɛn nɑ, i tɔmbu ɡɔsio bɛɛn bwese kɛrɑ bɑɑyere sɔɔ be bɑ yɛ̃ru kɑ bwisi mɔ, mɑ bɑ bɛɛrɛ mɔ tɔmbu sɔɔ, kpɑ n bu ko bɛɛn wiruɡibu.
13 Portanto, de cada tribo escolham homens sábios, inteligentes e competentes, para que eu os ponha como chefes de vocês.”
14 Mɑ i mɑn wisɑ i nɛɛ, ye nɑ ɡeruɑ mi, yɑ wɑ̃.
14 E Moisés continuou: — Vocês responderam que seria bom fazer o que eu tinha dito.
15 Mɑ i kɑ tɔn be nɑ bɛɛn bwese kɛrɑ bɑɑyeren di mɑ nɑ bu suɑ nɑ bu kuɑ bɛɛn wiruɡibu, ɡɑbu nɔrɔm nɔrɔm (1.000) wiruɡibu, ɡɑbu wunɔm wunɔm wiruɡibu, ɡɑbu weerɑɑkuukuubun wiruɡibu, ɡɑbu mɑɑ wɔku wɔkubun wiruɡibu, mɑ nɑ ɡɑbu sɔmɑ wɛ̃ bu kɑ wiruɡii be kpɑrɑ bɛɛn bwese kɛrɑ bɑɑyere sɔɔ.
15 Por isso peguei os líderes de cada tribo, homens sábios e competentes, e os coloquei como seus chefes. Alguns eram responsáveis por mil homens; outros, por cem; outros, por cinquenta; e outros, por dez. Além desses, escolhi também outras autoridades para cada tribo.
16 Mɑ nɑ wiruɡii be woodɑ wɛ̃ nɑ nɛɛ, ben mɛro bisibu bɑ̀ n ɡɑri mɔ ben tii tiinɛ sɔɔ, ǹ kun mɛ, kɑ tɔn tuko, bu bu swɑɑ dɑkio kpɑ bu bu siriɑ dee dee.
16 Naquela mesma ocasião dei a seguinte ordem aos juízes: “Julguem todas as causas com justiça, seja entre dois israelitas, seja entre um israelita e um estrangeiro que vive no meio do povo.
17 Bu ku tɔmbun bɛɛrɛ mɛɛri bɑ̀ n sirimɔ. Bu bu swɑɑ dɑkio, bwɛ̃ɛbwɛ̃ɛ kɑ dɑmɡii. Bu ku ben ɡoo nɑsiɑ domi bɑ koo siriwɑ kɑ Yinni Gusunɔn yĩsiru. Bɑ̀ n kɑ ɡɑri ɡɛɛ yinnɑ yi yi bu sɛ̃siemɔ, bu kɑ yi nɑ nɛn mi bu mɑn sɔ̃ kpɑ n yi wɛ̃ɛri.
17 Sejam honestos e justos nas suas decisões. Tratem todos de modo igual, tanto os humildes como os poderosos. Não tenham medo de ninguém, pois a sentença que vocês derem virá de Deus. Se algum caso for muito difícil para vocês, tragam para mim, que eu o julgarei.”
18 Nɡe mɛyɑ nɑ bɛɛ sɔ̃ɔsi sɑɑ ye sɔɔ, ye i ko i ko kpuro.
18 — E assim naquele tempo eu lhes dei ordens a respeito de todas as coisas que vocês deviam fazer.
19 Yen biru, Gusunɔ bɛsɛn Yinni u sun nɔɔ kɑ̃ mɑ sɑ seewɑ Horɛbun ɡuurun di sɑ ɡbɑbu bɑkɑ nɑnumɡii te kpuro bukiɑnɑ te i yɛ̃ mi, mɑ sɑ kpɑ kɑ ɡuunun swɑɑɔ mi Amɔrebɑ bɑ wɑ̃ɑ nɡe mɛ Gusunɔ bɛsɛn Yinni u sun yiire. Mɑ sɑ turɑ Kɑdɛsi Bɑɑnɛɑɔ.
19 Moisés disse também ao povo: — Nós obedecemos à ordem do
20 Miyɑ nɑ bɛɛ sɔ̃ɔwɑ nɑ nɛɛ, wee i tunumɑ Amɔrebɑn ɡuurɔ te Gusunɔ bɛsɛn Yinni u koo sun wɛ̃.
20 Ali eu disse a vocês: “Agora estamos na região montanhosa dos amorreus, a terra que o nosso Deus nos está dando.
21 I mɛɛrio wee, Gusunɔ bɛsɛn Yinni u bɛɛ tem mɛ nɔmu bɛriɑ. I seewo kpɑ i mu mwɑ nɡe mɛ wi, bɛsɛn bɑɑbɑbɑn Yinni u bɛɛ sɔ̃ɔwɑ. I ku bɛrum ko. I de i n wɔruɡɔru mɔ.
21 Portanto, vão e tomem posse dessa terra que está diante de vocês, como o Senhor , o Deus dos nossos antepassados, mandou. Não tenham medo, nem se assustem.”
22 Mɑ bɛɛ kpuro i nɑ i mɑn deemɑ i nɛɛ, su tɔmbu ɡɔri bu dɑ bu tem mɛn sɑriɑ mɛɛri kpɑ bu wurɑmɑ bu sun sɔ̃ swɑɑ ye sɑ ko kpe, kɑ wuu sìn mi sɑ ko ɡbi su turi.
22 Aí todos vocês chegaram perto de mim e disseram: “Seria bom que mandássemos na frente de nós alguns homens para espionarem a terra e trazerem informações a respeito do caminho que devemos seguir e das cidades que vamos encontrar lá.”
23 Bɛɛn ɡɑri yi, yi mɑn wɛ̃re, mɑ nɑ tɔmbu wɔkurɑ yiru ɡɔsɑ bɛɛn bwese kɛrɑ bɑɑyere sɔɔ tiɑ tiɑ.
23 Eu concordei com a ideia e escolhi doze homens, um de cada tribo .
24 Mɑ bɑ doonɑ bɑ ɡuunun berɑ ɡiɑn swɑɑ mwɑ mɑ bɑ turɑ sere Ɛsikolin wɔwɑɔ. Mi kpurowɑ bɑ bɔsu bɑ mɛɛrɑ.
24 Eles foram até a região montanhosa e chegaram ao vale de Escol. Depois de verem o que havia no vale,
25 Mɑ bɑ tem mɛn dɑ̃ɑ binu sɔrimɑ bɑ kɑ sun nɑɑwɑ. Mɑ bɑ nɛɛ, tem mɛ, mu ɡiɑ sɑ̃ɑ mɛ Gusunɔ bɛsɛn Yinni u sun wɛ̃ɛmɔ.
25 eles voltaram, trazendo algumas frutas que encontraram lá. E nos contaram que a terra que o Senhor , nosso Deus, nos estava dando era boa.
26 Adɑmɑ i ǹ Gusunɔ bɛsɛn Yinnin ɡere mɛm nɔɔwɛ, domi i yinɑ i dɑ.
26 — Mas vocês desobedeceram à ordem do Senhor e não quiseram tomar posse da terra.
27 I nùn seesiwɑ bɛɛn kuu bekuruɡinu sɔɔ i nɛɛ, yèn sɔ̃ u sun tusɑ, yen sɔ̃nɑ u sun yɑrɑmɑ Eɡibitin di u kɑ sun Amɔrebɑ nɔmu sɔndiɑ, bu sun kpeerɑsiɑ.
27 Em vez disso, ficaram nas suas barracas, queixando-se e dizendo: “O Senhor está com ódio de nós; ele nos trouxe do Egito para sermos derrotados e mortos pelos amorreus.
28 I nɛɛ, mbɑn sɔ̃nɑ i ko i dɑ i bu wɔri. Bɛɛɡibu bɑ derɑ i mwiɑ kpɑnɑ domi bɑ nɛɛ, tɔn be, bɑ sun dɑm kere, bɑ sun ɡunum kere, bɑ mɑɑ ben wusu ɡbɑ̃rɑnu toosiwɑ n kɑ wɔllu ɡirɑri. Yen biru, bɑ mɑm Anɑkin bibun bweseru wɑ mi, be bɑ rɑ n sɑ̃ɑ dooɡobɑ.
28 Que terra é essa que temos de conquistar? Nós ficamos com medo quando os nossos espiões disseram que o povo dessa terra é mais numeroso e mais forte do que nós, e que as suas cidades são enormes e protegidas por muralhas que chegam até o céu! E disseram também que viram gigantes lá!”
29 Mɑ nɑ bɛɛ wisɑ nɑ nɛɛ, i ku nɑndɑ, i ku mɑɑ ben bɛrum ko.
29 — Então respondi: “Não se assustem, nem tenham medo dessa gente.
30 Gusunɔ bɛsɛn Yinni u ko n sun ɡbiiye kpɑ win tii u sun sɑnnɑ nɡe mɛ u kuɑ bɛsɛn nɔni biru Eɡibitiɔ,
30 Pois o Senhor , nosso Deus, vai adiante de nós e ele combaterá por nós. Ele fará a mesma coisa que vocês o viram fazer em nosso favor no Egito
31 kɑ ɡbɑburɔ. Bɛɛn tii i wɑ mɑ u sun bɔki bɛsɛn sɑnum sɔɔ nɡe mɛ tɔnu u rɑ win bii bɔki sere sɑ kɑ turɑ mi sɑ dɔɔ.
31 e também no deserto. Vocês viram como o nosso Deus nos levou pelo deserto, como um pai leva o seu filho, e nos guiou o tempo todo até que chegamos a este lugar.”
32 Adɑmɑ kɑ mɛ, i ǹ Gusunɔ bɛsɛn Yinni nɑɑnɛ kue,
32 — Mas mesmo assim vocês não confiaram no Senhor ,
33 bɑɑ mɛ u rɑ n sun swɑɑ ɡbiiye u kɑ sun ɑyeru sɔ̃ɔsi mi sɑ ko yɔ̃rɑ. Wɔ̃kuru, u rɑ sun kpɑrewɑ u n bɛsɛn swɑɑ yɑm bururɑsie kɑ dɔ̃ɔ yɑrɑ, sɔ̃ɔ sɔɔ mɑɑ kɑ ɡuru wii wuroru.
33 que sempre ia adiante de vocês, na coluna de fogo durante a noite e na coluna de nuvem durante o dia. Ele fazia isso para mostrar o lugar onde vocês deviam armar o acampamento e para indicar o caminho que deviam seguir.
34 Yinni Gusunɔ u bɛɛn weeweenu nuɑ, mɑ u mɔru kuɑ u bɔ̃ruɑ u nɛɛ,
34 Moisés continuou: — Quando o
35 bɑɑ bɛɛn turo kun duɔ tem mɛ sɔɔ, mɛ mu ɡeɑ sɑ̃ɑ mi, mɛ u nɔɔ mwɛɛru kuɑ u bɛsɛn bɑɑbɑbɑ wɛ̃,
35 “Vocês, israelitas, são um povo mau. Por isso nenhum de vocês que é adulto verá a boa terra que eu prometi dar aos seus antepassados.
36 mɑ n kun mɔ Kɑlɛbu, Yɛfunɛn bii. Wiyɑ u koo mu wɑ. Wi kɑ win bibun bweserɑ u koo tem mɛ wɛ̃ mɛ u bɔsu u mɛɛrɑ mi, domi u win swɛɛ kpuro swĩiwɑ dee dee.
36 Somente Calebe, filho de Jefoné, verá essa terra. Calebe foi sempre fiel e obediente a mim, o Senhor , e por isso darei a ele e aos seus descendentes a terra por onde ele andou.”
37 Yinni Gusunɔ u mɑɑ kɑ mɑn mɔru kuɑ bɛɛn sɔ̃, mɑ u nɛɛ, nɛn tii nɑ ǹ mɑɑ duɔ tem mɛ sɔɔ.
37 — E foi por causa de vocês que o Senhor ficou irado comigo também e me disse: “Você também não vai entrar na Terra Prometida .
38 Nɛn sɔm kowo Yosue, Nunin biiwɑ u koo du mi. Yen sɔ̃, n be nùn dɑm kɛ̃ɛyɔ, domi wiyɑ u koo bɛɛ Isirelibɑ kpɑrɑ u kɑ bɛɛ tem mɛ wɛ̃.
38 O seu ajudante, Josué, filho de Num, é que vai entrar. Anime-o, pois ele vai comandar o povo de Israel na conquista da terra.”
39 Mɑ Yinni Gusunɔ u nɛɛ, bɛɛ, i nɛɛ, yibɛrɛbɑ bɑ koo bɛɛn bibu ɡurɑwɑ. Adɑmɑ bii be, be bɑ ǹ ɡinɑ ɡeɑ kɑ kɔ̃sɑ yɛ̃ mi, beyɑ bɑ koo du tem mɛ sɔɔ kɑ Yosue sɑnnu. Beyɑ u koo tem mɛ wɛ̃ bɑ n mɔ.
39 — Depois Deus disse a todos nós: “Os seus filhos são crianças e não sabem a diferença entre o que é certo e o que é errado. E vocês estavam pensando que eles iam cair nas mãos dos inimigos. Mas eles, os seus filhos, entrarão na Terra Prometida. Eu lhes darei essa terra, e eles serão donos dela.
40 Yen sɔ̃, bɛɛ i ɡɔsiro kpɑ i dɑ ɡbɑburu ɡiɑ nim wɔ̃ku ɡe bɑ mɔ̀ Nɑɑ yɑrin berɑ ɡiɑ.
40 Agora continuem caminhando pelo deserto na direção do golfo de Ácaba.”
41 Mɑ i mɑn wisɑ i nɛɛ, i torɑ Yinni Gusunɔn mi. Adɑmɑ tɛ̃, i ko dɑ i tɑbu ko nɡe mɛ wi, Gusunɔ bɛsɛn Yinni u ɡeruɑ. Mɑ i bɛɛn tɑbu yɑ̃nu suɑ i dɔɔ kɑ wɔbiɑ i kɑ ɡuunun berɑ ɡiɑ tɑbu wɔri.
41 — Então vocês responderam: “Moisés, nós pecamos contra Deus, o Senhor . Mas agora estamos resolvidos a obedecer às ordens do nosso Deus e atacar o inimigo.” Aí cada um de vocês se aprontou para a batalha, pensando que seria fácil conquistar a região montanhosa.
42 Mɑ Yinni Gusunɔ u mɑn sɔ̃ɔwɑ u nɛɛ, n bɛɛ sɔ̃ɔwɔ n nɛɛ, i ku rɑ dɑ i tɑbu ko. U ǹ wɑ̃ɑ kɑ bɛɛ. Yen sɔ̃, i ku dɑ, domi bɑ koo bɛɛ kɑmiɑ.
42 Mas o Senhor mandou que eu dissesse a vocês: “Não vão lá, nem entrem em nenhum combate, pois eu não irei com vocês, e os seus inimigos os derrotarão.”
43 Nɑ bɛɛ ye sɔ̃ɔwɑ ɑdɑmɑ i yinɑ i mɑn swɑɑ dɑki. I ǹ Yinni Gusunɔn ɡere mɛm nɔɔwɛ. Mɑ i ɡɔ̃ru bɔbiɑ i dɑ i tɑbu wɔri ɡuunun berɑ ɡiɑ.
43 Porém vocês não me deram atenção; pelo contrário, ficaram cheios de orgulho, desobedeceram às ordens de Deus, o Senhor , e invadiram a região montanhosa.
44 Sɑɑ yerɑ Amɔre be bɑ wɑ̃ɑ berɑ mi, bɑ yɑrimɑ bɑ bɛɛ kɑmiɑ Seiriɔ, mɑ bɑ bɛɛ nɑɑ swĩi nɡe tĩi sere bɑ kɑ ɡirɑri Horimɑɔ.
44 Aí os amorreus que moravam naquela região saíram contra vocês, como um enxame de abelhas bravas. Vocês fugiram, e os amorreus os perseguiram até o território de Edom e os derrotaram na cidade de Horma.
45 Ye i wurɑmɑ, i Yinni Gusunɔ weeweenu koosi. Adɑmɑ u ǹ bɛɛ swɑɑ dɑki.
45 Então vocês voltaram e clamaram pedindo ajuda ao Senhor , mas ele não lhes deu atenção, nem os atendeu.
46 Mɑ i sinɑ n kɑ tɛ Kɑdɛsi Bɑɑnɛɑɔ.
46 E depois disso ficamos muito tempo em Cades.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Deuteronômio 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.