Lucas 12
Watum ro Tuhan Bosi ro Tna (AYZ) vs NVT
1 Raa msis-sas toni mama mmat Yesus. Ana myar mama sikait-kat anya. Tna Yesus ykyas bo kuber wAit wia yawe, “Anu kaket anu mkah ragi raa ro Farisi. Ana to, ja sioh-nat ana sai. Ana ja mawe ana mari bokyas ro Allah tna mbo mno, he mfe. Bo ro ana mno reto to, mnan ragi. Ja raa moo ragi kebet tna srioh msya tepung. Srioh tibyo raa mahni ragi reto. Tna raa ro Farisi mnaut mawe raa aro wase bo ana mari Allah kaket fee. Mnaut mawe kbe raa wase tna mawe ana raa ro ja sioh-nat to fee.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Soh raa mno bo ro mkair aro, ja ana mber bo reto. Mber afo re raa anya mmat fee tna mhar fee. Menohe bo weto beta meen raa masbrer tu oh. Kbe raa mmat tna mhar. Bo ro raa mmyõt to, meen raa masbrah kʼraa tu oh.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Tna bo ro anu nkyas wore mti wai to, meen hahah baas tu oh. Tna bawya ro anu samoh wai kʼraa to, kbe raa mkyas abyõ kʼraa beta mari ye.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Tna Yesus yawe, “Tafoh woJõ: Soh raa mama mame anu to, waa ma. Raa matak mame anu netsu wanu sai. Tna fo ana matak mno bo aro naut mai kʼanu u fee.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Menohe waa bi Allah. Ait oh mi yatak yame raa. Yatak yame raa tna fo yko mam tafoh ro meen mhau mait hame wajin ye. Feto to waa Ait yesait aran!
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Ruu mbas mana maat, raa masim tna mabyoh rau to, pitis mauf ewok aran sai. Ruu mbas to, mabyoh mroh sai menohe Allah Ait sorni mana sau bo fee.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Anu nbyoh ranu to, maut toni miwer ruu mbas mabyoh rau. Feto to waa ma. Tna nna mawyan wanu to, Ait ntuu beta mnan oh. Ait ymat anu kaket. Feto to waa ma.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Jõ tawe kʼanu tawe, hrenaut Jõ ma. Jõ fi 'Ait ro Yroh Yama Yfi Raa Sai'. Awya ro ykyas abyõ kʼraa roto yawe, ‘Jõ smot Yesus’ to, kbe meen Jõ tkyas ait abyõ kʼmalaikat ro Allah wAit weto. Tawe, ‘Ait retait raa aJõ oh metait.’
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Menohe awya ro ywaar Jõ kʼraa roto yawe, ‘Jõ smot Yesus fee’, meen Jõ twaar ait ye. Kbe tkyas kʼmalaikat sor tawe, ‘Raa retait tait raa aJõ metait fee.’
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Jõ fi 'Ait ro Yroh Yama Yfi Raa Sai'. Awya ro yamus Jõ to, Allah yyon iro rait reto saah. Menohe awya ro yamus Har ro Allah to, kbe Allah yyon iro rait reto fee yum.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Anu smot nwe Jõ tbam Allah tama. Smot feto tibyo meen raa kmo anu, mawe anu nber safo oh meto. Kbe raa makah anu mamoʼt samu watum ro agama, mo kʼraa manes mam beto. Soh mfe ana makah anu mamo mo kʼraa ro pemerintah. Kbe ana mkyas bo maun anu to. Tna ati ro anu saak wa anu to, anu waa ma.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Mam ati reto to, Har ro Tuhan mesait kbe mbesi bokyas ro anu nkyas reto.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Raa makin mros mari bokyas ro Yesus mam beto. Tna raa sait yawe kʼYesus yawe, “Guru: Amu nja yhai kba amu. Nbis tao ajõ saim kta baro kʼjõ.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Tna Yesus yawe kʼait yawe, “Jõ raa ro tros susai anu mbewok to fee. Jõ tamo hakim ro tmat sas bo ranu mbewok to fee ye.”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Tna yawe kʼraa makin yawe, “Nasmamo nme kta ma. Pitis msya bo bawya sor ro raa mse to, bo ro ati meto fee. Nnaut namos anyõ. Bo ro ati oh meto.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Tna Yesus fret bo yawe, “Bobot sait ruf wait bombra mninon.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Bo wait mninon oh tna ynaut yawe, ‘Gudang ro tse bo mawat refo mnan fee. Kbe tno fyi mefo?’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Bobot retait hre ynaut. Tna yawe, ‘Kbe tno fefo: Tbis raa mama mitrah gudang wojõ ro maku, tna sgi gudang sau ro mase renti. Tna kbe tbu gandum msya bo satoh wojõ beta mam gudang reto.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Tna tahun ro meen mama to, jõ thau baas sai. Jõ tse bo beta ro moof mninon oh. Kbe mhau bau masno snyi. Mfo refo thau tjin tna tasen sai. Thau sohmaam bo sai bojõ. Tna thau simaut mase sai!’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Menohe Allah ymat bobot retait yawe, ‘Nyõ wase bo! Mti refo Jõ too namos anyõ. Tna kta ro name reto to, kbe nyõ nuumto kʼawya yhaf yse riryõn?’
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Raa ro ja tomer mame kta mam tabam refo, menohe ana tomer miranya msya Allah fee; raa weto to wase bo.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 — ausente —
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 — ausente —
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Nmat sas ruu ro fru to: Ruu to ja wase bo mkah. Tna wase bo siwyan boit ye. Tna wase sgi gudang ro moo boit mse ye. Menohe Allah siwyan boit kʼana. Tna anu raa fo, Ait ymat anu kaket miwer ruu to.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Anu nkin wefo fo, awya ro ytai yirenti yamos rait kebet naut? Nnaut yyi bo ro tabam refo yoyo, he mfe. Allah oh mi Raa ro ybo anu nmos wanu. Allah yesait aran ytai yirenti mamos raa to.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Raa mnaut yyi mamos wana mam tabam refo to, tna tis rau bonaut yyi mirenti mamos rana fee. Feto to nnaut yyi boit ro kbe anu niit msya ratan ro anu nyum to ma: Mafer marak.
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Nmat sas bosafom ro moo mam smok. Tafuf wau weto mesait moo sai. Tafuf weto mur-mur saso boit fee. Bosafom to ja msui mfen ratan ro myum to fee. Menohe Allah yno bo weto moof toni. Tiwya raja Salomo yyum ratan ro moof wer. Menohe Allah yno ara tafuf weto moof toni miwer. Raja Salomo, ratan rait moof mfi bosafom tafuf wau to fee.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Allah yno re bosafom ro moo mam smok ifo moo boti waor sai. Menrabu to, raa mama mkah mkak. Mhau boti waor sai, menohe Allah fayir bosafom reto. Ait yno tafuf rau moof toni. Tawe, Allah ymat anu tna ksoh anu toni miwer bosafom reto. Feto to nnaut yyi ratan ro anu nyum to ma. Anu ja smot Allah kaket fee!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Nnaut yyi boit ro niit ma! Nnaut yyi aya ro nta ma! Nnaut yyi bombra weto ma!
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Raa ro wase Allah mam tabam refo to, msui saso bo weto beta. Menohe anu fo ku ro Allah yare oh. Ait yhar bombra beta ro anu nnaut weto.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Feto to, ntomer re Allah yamo Raja ybo anu to. Saso bi Ait wia matim feto, tibyo bo ro anu nnaut weto to, kbe Allah yoo ysan kʼanu.’”
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Tna Yesus yawe, “Anu fo nfi domba woJõ ro tira. Anu nbo kebet sai; nwat to fee. Menohe waa ma. Nja ranu ksoh yoo anu yse mam sawro ro Ait yamo Raja ybo.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Nsim kta wanu tna noo mabyoh rau to, nsaim kʼraa kinyah ro suawe. Kta ro tabam refo kbe msaef marak. Soh anu nmat raa ro mse bo mabut to, tna natmof ana to, anu nme kta ro ati oh meto. Anu nme kta ro ati mam sawro ro Allah oh meto. Nno feto to, mnan fi anu nfau kta wanu mam surah wiak ro matak. Mam surah wiak reto kta wanu weto meen mkak fee, mhau mawyõs. Kta weto kbe raa msyõf fee, kbe bo mabat fee.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Soh anu nme kta wanu mam tabam refo fo, kbe nhaf wanu mnaut kta weto sai. Menohe soh anu nme kta wanu mam sawro ro Allah to, kbe anu nhaf nnaut sawro rAit yoyo ye.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Nnaut: Soh Bobot sait yama tna ymat he sryan wAit mros wea ste Ait yama; feto moof. Kbe ana simaut. Meen Bobot retait yesait yawe ana hre wia. Tna siwyan Ait, tna yesait yasyõ boit yama saim kʼana mait.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Mfi bo Bobot hah yama arin masuf, soh mfe kene wo reen to, tna soh ait ymat he sryan wAit mhau mwan fares; feto moof.”
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Tna Yesus yawe, “Nnaut bofret refo kaket wia: Bi sait yhar yawe, ‘Mti fo, kbe ait ro ysyõf bo yama yitrah amah ajõ tna ysyõf bo.’ Soh ait yhar ayõ ro ait ro ysyõf bo retait ysaim yama to, kbe ait yjin fee. Yhau wan afo re raa msyõf bo wait fee.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 'Ait ro Yroh Yama Yfi Raa Sai' kbe meen yama u. Kbe hah yama u mam ayõ ro anu nhar wia nwof Ait to fee. Feto to nhau siwyan yoyo.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Tna Petrus ytu bo yawe, “Tuhan; bokyas refo, Nyõ nkyas kʼamu nesait aran sai fe nkyas kʼraa beta a?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Tuhan yawe, “Bo refo tkyas kʼawya sai ro yamo sryan ro mur-mur yno bo ro Allah yawe, tna ro yhar bo ye. Mfi bo bobot sait yawe yamoʼt oo roto. Ait ysok sryan wait sait yhau tna yno bo rait mam wore wo ait yarak wia. Ybis sryan retait yamo aban mana ybo sryan wait roto taro. Tna ybis sryan retait yoo boit saim kʼsrian anya wait roto taro ye. Tna bobot retait yasen yamoʼt oo roto.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Tna ati ro bobot retait yhah ye yama to, soh ait ymat aban mana retait ja yno bo rait ro ybis kaket to, feto moof.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Nri kaket: Kbe bobot ysok sryan ro yari bo ro ait yawe retait yse kmot bombra wait beta.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Menohe mfi bo sryan ro yamo aban mana retait tait yhaf rait mkair. Tna ynaut yawe, ‘Bobot ajõ yarak, kbe yhah yama fooh fee.’ Tibyo ait yno bo ro mkair: Ait yai sryan ro kinyah taro. Yai ro ano msya ro sme ye. Tna yasmamo yait boit, yata aya, tibyo bisir yoyo.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Kbe bobot rait snok yama. Yama mam ayõ ro sryan ro yamo aban mana retait siwyan fee. Bobot rait snok yama tna ymat bo mkair ro sryan retait yno. Tibyo bobot retait kmo. Kbe ait simoyot-mayat sryan retait. Tna ybis ait yamo yhau mam yuk ro kair ysya raa ro ja hawe mari Allah.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Tawe kʼanu tawe, ‘Sryan ro yhar bonaut ro bobot rAit, he beswan yno fee, tna siwyan fee, kbe bobot retait kmo yahoh ait.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Menohe sryan ro wase bonaut ro bobot rAit, tibyo yno bo rait kaket fee, tna siwyan fee; kbe bobot retait mok-mak ait kebet sai. Soh Allah yoo bo kebet sai yee kʼraa sait to, Ait ybis yawe raa retait yisoh bo weto tna mno bo kebet sai ye. Tna soh Allah yoo bo bombra mawat yee kʼraa taro, ybis raa retait yisoh bo weto tna yno bo mawat miwer ait ro yse bo kebet sai.’”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Tna Yesus yawe, “Jõ tama tawe too tafoh beak mroh mam tabam refo mait mawyah. Moof ati soh tafoh reto mait mawyah oh!
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Menohe tako hawe sai, meen raa mame Jõ tajat mam ara warok wia. Tna Jõ thaf aya mamo snok bo reto mkak oh!
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Anu nnaut nwe Jõ tama re tisoh iranya raa msya raa anya fe mfe a? Mfe, Jõ tama tibyo raa taro mawe ana mban Jõ. Tna raa taro mamo byoh kʼJõ. Tisti fa meto.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Tama tibyo raa mabo maat ro mhau mam samu su to, mabo tuuf mban Jõ tna mabo ewok mamo byoh kʼJõ. Tibyo mafa anya. Soh mfe; mabo ewok mban Jõ tna mabo tuuf mamo byoh kʼJõ.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Kbe raa mafa anya: Ku ro sme yasen yafa ysya yaja. Tna yaja yasen yafa ysya ku ro sme rait retait. Tna ro ano mafa msya mme. Tna mme masen mafa msya ku rau reto. Tna fnya mafa msya snyim ro ano, tna fnya snyim ro ano mafa msya fnya ye.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Tna Yesus yawe kʼraa msis fo yawe, “Anu nmat barmabyõ safe mam ati ro habeh to, ja anu nhar nwe, ‘Kbe oom mais.’ Tna kbe oom mais tu oh.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Tna soh foos mfi mama mbam ti wayir to, anu nwe, ‘Ifo fo hwyõm.’ Tna kbe hwyõm tu oh.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Anu nwe anu raa ro nhar bo. Menohe anu fo raa ro nmo wan-wan sai! Anu nhar bo ro tabam msya bo ro mhau mam ayoh. Menohe bo ro Allah yno mam oon refo to, fyi re anu wase fares.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Ja anu nmat sas tna nnaut bo mam nhaf mato. Fyi oh mi anu nesait nnaut nwe bo reto moof soh mfe mkair a?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Mfi bo anu sait nsya raa sait kmo anya. Tna anu mbewok nmoʼt amah ro raa mtu srah to, rau ro moof to, anu mbewok nisoh niranya tna nfot ntem anya mam iso maka. Soh mfe to, kbe sait yamo ysan sait kʼraa manes re mkyas safo reto. Tna fo raa manes mbis anu nmo no kʼait ro ytu srah yari. Tna fo bi ait ysan anu renti kʼait ro ja ybu raa mam bui mato.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Tna anu sait raa mbu mam bui mato mamo snok mam ayõ ro ait hrat bo raa ska wia. Tna fo ait frok ybam bui mato reto.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.