Mateus 5
Waorani NT (AUC_WBT) vs AAI
1 TæiyÃ¦Ì näni pÃnäni adinque Itota ïñÃmà änanquidi æi tÃ¦Ì contayongä tÃmengä mÃ¯Ã±Ã¦Ì në godäni pÃnäni.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Ate tÃmengä Ã¯Ã±Ã¦Ì Ã¦Ì nete nanguï tedete ïïmaï ante odÃmonte apÃ¦Ì necä ëñengadänimpa.
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 â Waodäni, Botà waëmà ëwocabopa diyÃ¦Ì ÃÃnædë Awënë weca go guiiquïmoo, ante në wædäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque edæ ÃÃnædë Awënë Odeye nempo tÃmënäni quëwenguïnà do ëadänipa,â angantapa.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 â Në wæwente quëwënäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque wædänipa. Edæ Wængonguï tÃmënäni ïnänite waadete godà cæcä ate tÃmënäni wampo pÃnencædänimpa.â
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 â Në gänë pÃnente ædæmà cæte quëwënäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque edæ inguipoga tÃmämæ Ã¦Ì ninque awënëidi baï bacædänimpa.â
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 â Wængonguï nà pÃnï nänà entawënà baï adobaï entawencæboimpa, ante æcänà cænguï cÃ¦Ì Ã¯nente baï wæda, æcänà tepÃ¦Ì gÃ¦Ì wænte baï wæda tÃmënäni ïñÃmà näni watapÃ¦Ì toquinque wædänipa. Edæ tÃmënäni tÃmo cænte baï Wængonguï nänà nà entawënà ænte ædæmà entawente tocædänimpa,â ante Itota apÃ¦Ì necantapa.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 â Wadäni quëwencædänimpa, ante në godà waadete waa cædäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque cædänipa. Edæ mänÃmaï në cædäni ïnänite wadäni wæætë, Quëwencæmïnimpa, ante näëmÃ¦Ì apÃ¦Ì nedinque godà waadete waa cæcædänimpa.â
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 â Mïmà ñäà baï në entawënäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque edæ Wængonguï ingante do acædänimpa,â ante apÃ¦Ì necantapa.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 â Guëadà guëa pïïnämaï ïedäni, ante në wææ wææ änäni ïñÃmà tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque edæ wææ änänipa. TÃmënäni ïnänite wadäni edæ, Mïnità Wængonguï wÃ«Ã±Ã¦Ì mïni ïmïnipa, ante do apÃ¦Ì nedäni ëñente tocædänimpa.â
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 â Nà cædäni beyænque wadäni pïinte pänäni në wæwënäni ïñÃmà edæ tÃmënäni näni watapÃ¦Ì toquinque wæwënänipa. TÃmënäni ÃÃnædë Awënë Odeye nempo näni quëwenguïnà edæ do ëadänipa.â
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 â Wadäni botà beyÃ¦Ì pïïninque mïnità ïmïnite babæ ante änänitawo. Mïnità ïmïnite edæ togænte pänänitawo. à ninque edæ mïni watapÃ¦Ì toquinque impa. AyÃ¦Ì , Në wïwa cæmïni ïmïnipa, ante wadäni pïinte änewënäni wæmïni ïninque edæ mïni watapÃ¦Ì toquinque impa.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Edæ, à Ãnædë mÃnà ænguïnà ante nanguï ongompa, ante pÃnëninque mïnità ñÃwo wadäni näni pïinte cæyedë incæ watapÃ¦Ì toedäni. Edæ mïnità ïmïnite pïinte pänäni baï mïnità ayÃ¦Ì dæ äñedë Wængonguï beyÃ¦Ì në apÃ¦Ì negaïnäni ïnänite adobaï pïinte pangadänimpa, ante toquënë wæwëmïnii,â ante Itota odÃmonte apÃ¦Ì negacäimpa.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 GodÃmenque apÃ¦Ì nedinque Itota, â Mïnità ïñÃmà inguipoga quëwënäni beyÃ¦Ì cati quïmonte cÃ¦Ì Ã¯ baï inte ongÃmïnipa. à ninque mïnità cati baï yæpÃ¦Ì Ã«monte baï ïnÃmïni inte wæætë edæ nongÃ¦Ì monte baï badämaï ïedäni. Cati ïñÃmà yæpÃ¦Ì Ã«mÃnämaï nongÃ¦Ì monte ba adinque edæ æbänà cæte wæætë yæpÃ¦Ì waa ëmonguïï. Waa impa cænguïnänii anguënë. à ñæmpa wido cæte näni pïnä gäwate cægonguinque babaimpa,â ante odÃmonte apÃ¦Ì necantapa.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 AyÃ¦Ì , â à äà baï ëmÃmïni inte mïnità ïñÃmà edæ inguipoga quëwënäni beyÃ¦Ì tica ënente baï cædinque, Edonque acædänimpa, ante cæmïni ïmïnipa. à nanquidi tæiyÃ¦Ì näni mÃ¦Ì nonte quëwënäni ïninque edæ ædà cæte wë womonte inguïï. Edæ edonque abaimpa.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Waocä ædà cæte tï wodÃnote godà cængÃ¦Ì në boo cæcaquingää anguënë. Edæ, MÃnà quëwencabo edonque acÃ¦Ì impa, ante cædinque waocä tï wodÃnodinque wÃ¦Ì nÃmënæcapaa cà cæcä ate edonque bæco aquïnäni.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Mïnità guiquënë, Wadäni mÃnà waa cædïnà adinque mÃnà Mæmpo ÃÃnædë në quëwengä ñäà baï tÃmengä nänà ëmÃnà ante waa ate apÃ¦Ì necædänimpa, ante cædinque cÃwë ñäà baï pÃnëninque waa cæte quëwëedäni,â ante Itota odÃmonte apÃ¦Ì necantapa.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 AyÃ¦Ì Ã¯Ã¯maï ante godÃmenque odÃmonte apÃ¦Ì necantapa. â Wængonguï, à ïmaï cæedäni, ante MÃitee wodi ingante angä ëñëninque tÃmengä nänà wææ yewÃ¦Ì mongaïnà ante ayÃ¦Ì Wængonguï beyÃ¦Ì në apÃ¦Ì nedäni näni yewÃ¦Ì mongaïnà ante mïnitÃ, Mänïnà ante Itota wido cæcæte ante pongampa, ante ædà cæte pÃnëmïnii. à ñæmpa wïï wido cæcæte ante pÃnïmo inte botà tÃmënäni näni angaïnà baï ïinque cæbo bacÃ¦Ì impa, ante pÃmo ïmopa.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Edæ näwangä ämopa. Inguipoga tÃnà ÃÃnæ ïinque baganca Wængonguï, à ïmaï cæedäni, ante nänà wææ angaïnà ïñonte adodeque pÃnï wë womonte badämaï ingÃ¦Ì impa. Edæ guiyä tÃ¦Ì noncaï incæ picÃ¦Ì yewÃ¦Ì mÃnï incæ adodeque cÃwë wadæ cædämaï ïñonte tÃmengä nänà angaïnà baï tÃmänà adodà ïinque cæte bacÃ¦Ì impa.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 à ninque Wængonguï nänà wææ angaïnà ante æcänà adodeque pÃnï ante ëñënämaï cæda ïñÃmà tÃmengä ïñÃmà edæ ÃÃnædë Awënë Odeye nempo quëwengä incæte Ãnonganque pÃnï inguingänà anguënë. AyÃ¦Ì adobaï Wængonguï nänà wææ angaïnà adodeque pÃnï ante odÃmÃninque, Mänïne ante ëñënämaï cæedäni, ante æcänà odÃmonte apÃ¦Ì neda tÃmengä ïñÃmà ÃÃnædë Awënë Odeye nempo quëwengä incæte Ãnonganque inguingänà anguënë. Wæætë mänïnà Wængonguï nänà wææ angaïnà ante në ëñente cædinque æcänà adodà ante odÃmonte apÃ¦Ì neda guiquënë tÃmengä wæætë ÃÃnædë Awënë Odeye nempo quëwëninque Ã±Ã¦Ì nængä pÃnï inguingänà anguënë.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Incæte mïnità ïmïnite ïïmaï ämopa. à ïmaï cæedäni, ante näni wææ yewÃ¦Ì mongaïnà ate në odÃmÃnäni näni cægancaque nà cæmïni incæte Paditeoidi näni cægancaque nà cæmïni incæte mïnità wïï godÃmenque nà cæmïni ïninque mïnità edæ ÃÃnædë Awënë Odeye nempo ædà cæte guiite quëwëmaïmïnii,â ante Itota odÃmonte apÃ¦Ì necantapa.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 MänÃmaïnà ante apÃ¦Ì nedinque Itota godÃmenque odÃmonte apÃ¦Ì necantapa. â MÃitee wodi ïñÃmÃ, â Wacä ingante godà wÃ¦Ì nÃnämaï ïe. Në wÃ¦Ì nongä nänà apænte pante wæquinque impa,â ante dodäni ïnänite tÃmengä nänà wææ angaïnà ante mïnità ïñÃmà do ëñëninque Ao ämïnitawo.
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Botà ïñÃmà edæ godÃmenque ante nà ämopa. Näni caipÃ¦Ì Ã¯Ã±Ãnäni æcänà tÃmengä tÃnïñacä ingante pïïna ïñÃmà tÃmengä nänà apænte pante wæquinque cæcampa. AyÃ¦Ì tÃmengä tÃnïñacä ingante æcänÃ, à ñënämaï ïmipa, äna edæ tÃmengä ingante në Apænte näni à incabo weca nänà panguinque ænte gÃnoncædänimpa. Edæ wacä ingante æcänÃ, Bità mïmà Ãmædëmi inte wïï ëñencædÃ, ante në äna ïñÃmà tÃmengä tadÃmengadænguipo gonga bæcoyÃmà nänà wido cæquinque angampa tÃÃ,â ante Itota apÃ¦Ì negacäimpa.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 AyÃ¦Ì , â MänÃmaï beyÃ¦Ì bitÃ, Wængonguï quï, ante näni iya täïmoga godoncæte ante tæcæ cædinque, à , botà tÃnïñacä ingante edæ wënæ wënæ cæbo pïingampa, ante pÃnëmi ïninque,
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 bità godonguincoo näni iya täïmoga gäänë ñÃnÃninque bità tÃnïñacä weca täno gote nà apÃ¦Ì neyÃmi mïnatà guëa piyÃ¦Ì në cæmïna ate bità ïñÃmà adodà ponte godÃe,â angantapa.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 AyÃ¦Ì , â Bità ïmite në pïinte cæcä ïñÃmà në apænte anguïnäni weca gÃnoncæte ante ænte idÃmæ goyongä bità tÃmengä ingante waa apÃ¦Ì nebi ëñëninque tÃmengä wæætë piyÃ¦Ì në cædinque ee abaingampa. Edæ taadà godinque guëa waa apÃ¦Ì nedinque piyÃ¦Ì në cædämaï ïmïna ïninque tÃmengä ïñÃmà në awënë apænte anguingä weca ænte mäocä gobaïmipa. AyÃ¦Ì awënë në apænte angä ingante pædæ godongä Ã¦Ì ninque tÃmengä bità ïmite wæætë wææ wänongä ingante angä ëñëninque tÃmengä wæætë bità ïmite bæi ongonte do tee mÃnebaingampa.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Tee mÃnecä ïninque edæ bità godonte Ã¦Ì inta tÃmanta pÃnï pædæ godonte tabaïmipa, ante ämo ëñëmaïmipa,â ante Itota apÃ¦Ì negacäimpa.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 AyÃ¦Ì apÃ¦Ì nedinque, â MÃitee wodi, â Bità nänÃogængä ïnämaï ïñongante bità godà mÃnämaï incæbiimpa,â ante nänà wææ angaïnà ante ëñëninque mïnità Ao ämïnitawo.
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Botà godÃmenque apÃ¦Ì nedinque nà ämopa. Onquiyængä ingante wïwa toïnente adingä ïñÃmà tÃmengä nänÃogængä ïnämaï ïñongante do godà monte baï mïmà dobæ wentamà entawengampa.â
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 AyÃ¦Ì , â Bità tÃmëmà ïnà incæ adinque wënæ wënæ toïnente babi ïninque tÃmëmi adïmà incæ o togÃ¦Ì monte baï cædinque wënæ wënæ bità cædïnà ante wido cæbi waa ïmaimpa. Wæætë bità wënæ wënæ adïmà wido cædämaï ïninque bità baà tÃmäo tadÃmengadænguipo wido cæte baquïnà anguënë.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Adobaï bità Ãnompoca tÃmëmÃ¦Ì Ã¯nà incæ wënæ wënæ cædïmi inte tÃmëmi cædimpo incæ aa wi æmpote baï cædinque bità wënæ wënæ cædïnà ante wido cæbi waa ïmaimpa. Edæ a wi æmpote wido cædämaï ïmi ïninque bità baà tÃmäo tadÃmengadænguipo wido cæte baquïnà anguënë,â ante Itota apÃ¦Ì negacäimpa.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 GodÃmenque odÃmonte apÃ¦Ì nedinque Itota, â AyÃ¦Ì , â Onquiyængä ingante æcänà pämÃ¦Ì Ã¯nëna tÃmengä ïñÃmà yewÃ¦Ì mÃinta ænte yewÃ¦Ì mÃninque, Bità ïmite Ã¦Ì mÃ¦Ì wo pämÃ¦Ì mopa, ante yewÃ¦Ì monte onquiyængä ingante godongä æncæcäimpa,â ante dodäni näni angaïnà ante do ëñëninque Ao ämïnitawo.
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Botà edæ wadà ante ïïmaï ante nà ämopa. Onquiyængä awëmà todämaï ee quëwëñongante tÃmengä nänÃogængä godà pämængä ïninque onquiyængä në towengä nänà baquinque wacä ingante godà mÃwengampa. AyÃ¦Ì onquiyængä pämænte goyongä wacä onguïñængä tÃmengä ingante godà mÃninque adobaï në towengä bacampa, ante apÃ¦Ì nebo ëñëmaïmïnipa,â ante Itota apÃ¦Ì negacäimpa.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 â AyÃ¦Ì wæætë edæ, â Botà Wængonguï cÃwë quëwengä baï botà änà cÃwë baquïnà anguënë, ante ämi ïninque Wængonguï ëñengä beyænque bità änïnà ante cÃwë cædinque bità wadà cædämaï incæbiimpa,â ante MÃitee wodi dodäni ïnänite angacäimpa. Mïnità ïñÃmà tÃmengä nänà wææ angaïnà ante ëñëninque Ao ämïnitawo.
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Botà wadà ante nà ämo ëñëedäni. Edæ mänïnÃ, Botà änà nÃingä baquïnà anguënë, ante änämaï ïedäni. AyÃ¦Ì mänïnà ancæte ante mïnità Wængonguï ëmÃwo ante apÃ¦Ì nedämaï ïmïni incæte mïnitÃ, à Ãnæ tÃ¦Ì Ã¯ ongà baï impa, ante apÃ¦Ì nedämaï ïedäni. à ñæmpa, à Ãnæ, ante ämïni ïninque mïnità Wængonguï ÃÃnædë waa pÃnï nänà contayÃmà ante apÃ¦Ì nebaïmïni apa änewëmïnii.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 AyÃ¦Ì Wængonguï ëmÃwo ante änämaï ïninque mïnitÃ, à mæca cÃwë ongà baï botà änà cÃwë baquïnà anguënë, ante adobaï apÃ¦Ì nedämaï ïedäni. à ñæmpa, à mæca, ämïni ïninque mïnità Wængonguï pï cæwate nänà ongÃñÃmà ante apÃ¦Ì nebaïmïni apa änewëmïnii. AyÃ¦Ì , Eedotadëë cÃwë ongà baï botà änà cÃwë baquïnà anguënë, ante apÃ¦Ì nedämaï ïedäni. à ñæmpa Eedotadëë ïñÃmà mÃnà TæiyÃ¦Ì Awënë Odeye ongongä apa änewëmïnii.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 AyÃ¦Ì adobaï, Botà änà nÃingä baquïnà anguënë, ancæte ante bitÃ, TÃmëmo ocabo tÃ¦Ì Ã¯ ongà baï impa, ante mïni änewënà ante änämaï ïe. à ñæmpa bità ocaguï wentamà encabi ïninque bità ædà cæte adoguinque pÃnï godà cæbi näämænta baquïï. AyÃ¦Ì näämænta encabi ïninque bità ædà cæte adoguinque pÃnï godà cæbi wentamà baquïï anguënë.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 à ninque mïnità Ao äïnëmïni inte â Aoâ äninque mäninque äedäni. AyÃ¦Ì edæ Baa äïnente wædinque â Baaâ äninque edæ mäninque äedäni. GodÃmenque äninque mïnità edæ në wïwa cædongä angä beyænque ämïnipa tÃÃ,â ante Itota odÃmonte apÃ¦Ì negacäimpa.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 AyÃ¦Ì godÃmenque odÃmonte apÃ¦Ì nedinque Itota, â à ïmaï ante dodäni näni angaïnà ante ëñëninque Ao ämïnitawo. â Bità godà cæbi beyÃ¦Ì wacä awinca tæigÃ¦Ì mongä bacä ïninque tÃmengä näëmÃ¦Ì cæcä beyænque bità awinca adobaï tæigÃ¦Ì mÃmi bacæbiimpa. AyÃ¦Ì bità godà cæbi beyÃ¦Ì wacä baga tä tobÃ¦Ì gogacä ïninque tÃmengä näëmÃ¦Ì cæcä beyænque bità baga adobaï tä tobÃ¦Ì gogacæbiimpa.â
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Botà wæætë wadà ante nà ämo ëñëedäni. Në wïwa pÃnà cæcä ingante näëmÃ¦Ì cædämaï ïedäni. Edæ wacä bità tÃmempaga ïnà pÃnà tamongä wædïmi inte bità wæætë Ã¦Ì mæmpaga ïnà dadi ëmÃ¦Ì monte ee ongÃmi wæætë tamongäe.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 AyÃ¦Ì wacä, Bità ïmite në apænte angä weca ænte godinque botà bità weocoo æncæboimpa, ante cæyongä bità mänincooque tÃmengä ingante pædæ godÃninque wacoo bità yabæ mongæncoo tÃnà ee abi à æncæcäimpa.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 AyÃ¦Ì wacä bità ïmite, Bado, mäninganca mongænte mäobi goboe, angä ëñëninque bità tÃmengä nänà äninganca mäobi goyongante ayÃ¦Ì adoganca godÃmenque mongænte mäobi gocäe.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 AyÃ¦Ì në, PÃnÃmi Ã¦Ì moe, angä ingante godÃmi ængäe. AyÃ¦Ì wacä, Bità quinca pÃnÃmi ænte cæte ate wæætë pÃnÃmo Ã¦Ì e, ante në angä ingante bità pæ gompodämaï incæbiimpa,â ante Itota apÃ¦Ì negacäimpa.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 AyÃ¦Ì apÃ¦Ì nedinque Itota, â Mïnità dodäni näni angaïnà ante do ëñëninque edæ Ao ämïnitawo. TÃmënäni ïñÃmÃ, â Bità guiidengä ingante waadete cæe,â äninque edæ, â Në pïingä ingante näëmÃ¦Ì pïinte cæe,â ante wææ änänitapa.
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Botà ïñÃmà edæ wadà ante nà ämo ëñëedäni. Mïnità ïmïnite në pïinte cædäni ïnänite mïnità wæætë waadete cæedäni. AyÃ¦Ì mïnità ïmïnite në togænte pänäni beyÃ¦Ì ante Wængonguï ingante apÃ¦Ì needäni.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 MänÃmaï cædinque mïnità mÃnà Mæmpo ÃÃnædë në quëwengä wÃ«Ã±Ã¦Ì mïni bacæmïnimpa. Edæ në wïwa cædäni beyÃ¦Ì incæ në waa cædäni beyÃ¦Ì incæ Mæmpo Wængonguï angä nænque tamompa. AyÃ¦Ì në nà cædäni beyÃ¦Ì incæ në nà cædämaï ïnäni beyÃ¦Ì incæ Wængonguï angä cÃÃnæ cæpa.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Mïnità guiquënë mïnità ïmïnite në waadedänique ïnänite waadete pÃnëmïni ïninque mïnità mïni cædïnà beyÃ¦Ì ante dicæ paga ænguïmïniyaa. à ñæmpa odÃmäno awënë beyÃ¦Ì në Ã¦Ì wënäni incæ mïnità waadete pÃnenganca adoganca cædinque tÃmënäni ïnänite në waadete pÃnënänique ïnänite waadete pÃnënänipa tÃÃ. Bità godÃmenque cæbitawogaa.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 AyÃ¦Ì mïnità tÃnïñadänique ïnänite waadete apÃ¦Ì nedinque mïnità dicæ godÃmenque cæmïniyaa. à ñæmpa wadäni në, Nämä cæte quëwenguïmo, ante në ëñënämaï cædäni incæ mïni cædà baï adoganca cædäni apa quëwëmïni.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 MÃnà Mæmpo ÃÃnædë quëwengä në nà waa cædongä ingä baï mïnità adobaï cædinque picÃ¦Ì mïni badinque nà waa cæte quëwëedäni,â ante Itota odÃmonte apÃ¦Ì negacäimpa.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.