Gênesis 43
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NVT
1 Ioxe, soli toxoxaꞌa muxali ne mulai mutaasou xalexalee tuatuala no lia ne Kanani mukalusi mole muꞌokiꞌoki tani manina.
1 A fome se agravou na terra de Canaã.
2 Iakovo iloꞌa ta ꞌolu miꞌou laꞌilali e ta ꞌolu milai milotonu ne Aixiputo ne mole mukalu. La sou mamiꞌa muavuti la muvikalaneꞌi, “Ta molomolo, ngalutu mo ngalai ngalotonenge laꞌilali seꞌi la.”
2 Quando os cereais que eles haviam trazido do Egito estavam para acabar, Jacó disse a seus filhos: “Voltem e comprem um pouco mais de mantimento para nós”.
3 Xe ꞌolu Iuda muavuti la muvikalanu aloxo ꞌo, “Ani, nexi talai. Ia aloxo nexi tevikalanenixu ne. Itema ne muvikala pekiaꞌu noxixe lexe anu umomomo sou umaisixe lexe nexi tanoꞌu Beniamini ulai sou umaisou, xe uasi, la anu umomomo sou nexi talai taxali noxou uasi.
3 Judá, porém, respondeu: “O homem estava falando sério quando nos advertiu: ‘Vocês não me verão novamente se não trouxerem seu irmão’.
4 Ia, lexe nini oponeni uꞌosasi mo naꞌitalonu Beniamini ne uneꞌesi mo noxiꞌa talai, la sou nexi talai sou talotonuxene laꞌilali.
4 Se o senhor enviar Benjamim conosco, desceremos e compraremos mais mantimento,
5 Xe uasi, la nexi umomomo sou talai uasi. Xo aloxo nexi tevikalaneni ne. Itema ne muvikala pekiaꞌu noxixe misevile lexe anu umomomo sou umaisixe lexe nexi tanoꞌu Beniamini ulai sou umaisou, xe uasi la anu umomomo sou nexi talai taxali noxou uasi.”
5 mas, se não deixar Benjamim ir, nós também não iremos. Lembre-se de que o homem disse: ‘Vocês não me verão novamente se não trouxerem seu irmão’”.
6 Xe Isilaeli muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ngeꞌoxonu tuꞌumaxu ano ꞌo musuꞌasilo manina. ꞌEi muvikalangengi lexe ngavikalanu itema ne lexe ngingi vivinge a muxolu no tuala?”
6 “Por que vocês foram tão cruéis comigo?”, lamentou-se Jacó. “Por que disseram ao homem que tinham outro irmão?”
7 Xe aneꞌi miavuti la mikolinu aloxo ꞌo, “Ua anu umolo taliꞌi misevile. Mutaliꞌisiꞌa ta mineminexi, xe mutaliꞌi lexe, ‘Maminge a uxoxoolusi ꞌo? Mo vivinge vile la uasi?’ La sou nalomu, anu molusi mutaliꞌisixe aloxo ne, la sou ane nexi tekolinu taliꞌi iou ne mukalusi. Nexi talavusou lexe anu uvikalanexi sou tanoꞌu vivixe soxu ꞌo ulai sou noxiꞌa talai noxou uasi.”
7 “Ele fez uma porção de perguntas sobre nossa família”, responderam. “Quis saber: ‘Seu pai ainda está vivo? Vocês têm outro irmão?’. Nós apenas respondemos às perguntas dele. Como poderíamos imaginar que ele diria: ‘Tragam seu irmão’?”
8 Iuda muavuti la muvikalanu momu la, “Naꞌapixu mamu! Naꞌitalonusi uneꞌe noxilo mo noxiꞌa talai ane alalae ꞌosi xo loxo ꞌo io, nini mo nexi mo, ta ꞌiliꞌilixe mo ta semasemamexi kalumo ne massi la nenge nengeꞌa tasoisoli ukalusi no ꞌa soli ane ꞌo.
8 Judá disse a seu pai: “Deixe o rapaz ir comigo e partiremos. Do contrário, todos nós morreremos de fome, e não apenas nós, mas também nossos pequeninos.
9 Uneꞌesi mo noxiꞌa talai. Naxavutala piena uasi, eni melo asaxilaꞌu. Ia ulai xe namalei lexe eni alivunoxu uneꞌe noxine uasi, la susu ane ne anu susu noxilo. Ulai la vaikalasou utelo noxilosi mole maulixo ukalu.
9 Garanto pessoalmente a segurança dele. O senhor pode me responsabilizar se eu não o trouxer de volta. Carregarei a culpa para sempre.
10 Lexe nini opoone uꞌosasi sou naꞌitalonu Beniaminisi mo noxiꞌa talai palea, la male ano ꞌo ne nexi telai mo telivu muneꞌe alaxu tamei mukalu.”
10 Se não tivéssemos perdido todo esse tempo, poderíamos ter ido e voltado duas vezes”.
11 Xe mamiꞌa Isilaeli muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ioxe, nenge voteꞌi vile la sou tamulinu uasi, ia lexe nenge tamulinu aloxo ngelelemolu ne, la anu laixe musuku lexe ngingi ngalai, la ngatavule mimii seꞌi ane lailaixe musuku molu no lialia nenge ꞌo loxo lamalasile mo unuxu lexaxu mo mii ane tumaꞌu laixe sou laꞌilali mo ovu vile lexaxu tumaꞌu lailaixe mo laꞌuele lailaixe mo ngataataa no tivativangenge ulai xou itema tila ne loxo lolovolo noxinge ulai noxou.
11 Por fim, Jacó, seu pai, lhes disse: “Se não há outro jeito, pelo menos façam o seguinte. Coloquem na bagagem os melhores produtos desta terra: bálsamo, mel, especiarias e mirra, pistache e amêndoas, e levem de presente para o homem.
12 Mo nganoꞌu lamoli ane sou ngaloto no anu xe ane mulivu muai no nano no tivativangenge. Xo loxo ꞌo io male, aneꞌi ieꞌi siꞌisou la mitaataa mulivu la.
12 Levem também o dobro do dinheiro que foi devolvido, pois alguém deve tê-lo colocado nos sacos por engano.
13 Ngatilaꞌu vivinge soxu ꞌo mo ngapasipaa ngalivu ulai.
13 Depois, peguem seu irmão e voltem àquele homem.
14 Lataua anu xaviinu musuku, molu uꞌoxonu itema sou anu tanungenge la, ulivunoxu Beniamini ilou Simeoni ineꞌe noxinge. Ia lexe Lataua umasaxa lexe eni axovulauneꞌi ta ꞌalixeni, la eni axovulauneꞌisi.”
14 Que o Deus Todo-poderoso lhes conceda misericórdia quando estiverem diante daquele homem, para que ele liberte Simeão e deixe Benjamim voltar. Mas, se devo perder meus filhos, que assim seja”.
15 Xe aneꞌi miavuti ꞌo la, mimolo mimii e mamiꞌa muvikalaneꞌixu lexe inoꞌu ne mo minoꞌu lamoli ane sou iloto laꞌilali no anu xe ane mulivu ꞌole. Xe mikasi vaxa noxou Beniamini ꞌo la, milai ne Aixiputo. Milai xe mixali, la milai mipalaꞌa avile noxou Iosepu iou.
15 Então os homens pegaram os presentes de Jacó e o dobro do dinheiro e partiram com Benjamim. Por fim, chegaram ao Egito e se apresentaram a José.
16 Xe anu Iosepu mumaisou Beniamini no taineꞌi, la muvikalanu itema vile sou xaixai noxou e sou usaxisaxilaꞌu taasou ne aloxo ꞌo, “Nanoꞌa ta mitema ꞌo mo nalailixaꞌa no tani noxilo, xo noxiꞌa taꞌani no aso lixinu. Ka nalai nasaꞌavunoxu kau vile mo navau. Navau ukalu, la sou ulai uxutu. Xe nalalaxii laꞌilali seꞌi sou noxiꞌa taꞌou ilou.”
16 Quando José viu Benjamim com eles, disse ao administrador de sua casa: “Estes homens almoçarão comigo ao meio-dia. Leve-os ao palácio, mate um animal e prepare um grande banquete”.
17 Itema sou xaixai mulomu aloxo ne xe mukalu, la sou anu munoꞌa Iosepu ta vimovimou ne sou mulailixaꞌa no tani noxou vimoꞌa ne.
17 O homem fez conforme José ordenou e os levou ao palácio de José.
18 Munoꞌa sou mulailixaꞌa no tani, ka aneꞌi ne taneꞌi kalaua sou ꞌume, taneꞌi mukuni lexe, “Anu a uneꞌenenge ꞌo, xo tavaꞌu no anu lamoli e mulivu muneꞌe no tivativanenge loxo teneꞌe tei. Xe, la sou itetelisinge ka inoꞌa ta donkimenge ilaiiꞌa. Io sou aneꞌi inoꞌinge sou iꞌoxonenge taxali loxo ta mitema sou upalupalusinge sou taꞌoxoꞌoxo mixumixu.”
18 Quando os irmãos viram que estavam sendo levados à casa de José, ficaram apavorados. “É por causa do dinheiro que alguém colocou de volta nos sacos da outra vez que estivemos aqui”, disseram uns aos outros. “Ele planeja nos acusar de roubo e, depois, nos prender, nos tornar escravos e tomar nossos jumentos.”
19 Xe mimalei loxo ꞌo la itema sou xaixai noxou Iosepu e uxoxoolu no taasou sou usaxisaxilaꞌu ane muneꞌe mutulu no aitenga, la sou aneꞌi miavuti vaxa la mivikalanu lexe,
19 À entrada do palácio, os irmãos se dirigiram ao administrador de José e lhe disseram:
20 “Ae, tila. Nexi teneꞌe alaxu vile tei sou telotonexe laꞌilali lai ꞌo.
20 “Ouça, senhor. Viemos ao Egito anteriormente para comprar mantimentos.
21 Ia telivu, la telai temaꞌila no voteꞌi. Xe telulusou tivativanexe vilevilesi sou lexe tamaisou laꞌilali e, mitaataanexe ne, la tekuluke xo lamoli e nexi vilevilesi telosiꞌa lapee sou laꞌilali nexi tenoꞌu ꞌo, ane mulivu muneꞌe muai no tivativanexe ne. La sou nexi teneꞌe ꞌo sou talivunoxu lamoli ane ne,
21 No caminho de volta para casa, paramos para pernoitar e abrimos os sacos. Descobrimos que o dinheiro de cada um, a quantia exata que havíamos pago, estava na boca do saco. Trouxemos o dinheiro de volta. Aqui está.
22 xe tenoꞌu ane sou nexi talotonexe laꞌilali seꞌi la no anu. Nexi tanexi liliu lamoli ane mulivu ꞌo xo, nexi talavusou itema ane mulivunoxu uasi manina.”
22 Também trouxemos mais dinheiro para comprar mantimentos. Não fazemos ideia de quem colocou o dinheiro nos sacos”.
23 Xe anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngaxavutala piena uasi. Mo ngaꞌume uasi. Male Lataua noxinge, anu Lataua noxou mamingesi ane mulivunoxu lamolimengi ne. Ia mii vile uasi, xo lamoli ne a enoꞌu.” Xe iliꞌi la sou mulai munoꞌu Simeoni sou muneꞌenu noxiꞌa.
23 “Fiquem tranquilos”, disse o administrador. “Não tenham medo. Seu Deus, o Deus de seu pai, deve ter colocado esse tesouro nos sacos. Tenho certeza de que recebi seu pagamento.” Depois disso, soltou Simeão e o levou até onde eles estavam.
24 Munoꞌu Simeoni muneꞌe noxiꞌa mukalu, la sou muoleneꞌi sou muꞌunalailixaꞌa no nano no tani noxou vimoꞌa ne. Xe muavuti la mulai mutau lexa mulailixu noxiꞌa sou miꞌuinu tavatavaꞌa no anu, xe mukalu la mulai muꞌaꞌaneꞌi ta donkiiꞌa.
24 Em seguida, o administrador os conduziu para dentro do palácio de José. Deu-lhes água para lavar os pés e providenciou ração para seus jumentos.
25 Mixoxoo no nano ne sou mixoxoomaiou Iosepu sou uneꞌe sou iloꞌa iꞌani, la aneꞌi mipitanu mimii seꞌi lailaixe ane aneꞌi minoꞌu no tualasiꞌa muneꞌe sou ilolovoloxu no anu.
25 Quando foram avisados que almoçariam lá, os irmãos prepararam os presentes para a chegada de José ao meio-dia.
26 Mixoxoo xe aso lixinu la anu Iosepu muneꞌe muxali noxiꞌa ꞌo. Xe aneꞌi mipasipaa ꞌo la, milai noxou sou milolovoloxu no anu mimii seꞌi e minoꞌu no tualasiꞌa muneꞌe. Xe miavuti la mitulutulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu no talaxu sou mitangatulu muluꞌelai noxou sou mitoxonu.
26 Assim que José chegou em casa, entregaram-lhe os presentes que haviam trazido e curvaram-se até o chão diante dele.
27 Xe anu muavuti la mutaliꞌisiꞌaxu maulixaꞌa, lexe aneꞌi laixeneꞌisi. Xe muavuti la muvikala lexe, “Ngeneꞌe tei, la ngeaꞌaloxenixu aululu maminge soxu lexe anu a uxoxoolu no tuala, la loxovaa noxou? Anu a uxoxoolu laixenusi?”
27 Depois de cumprimentá-los, José quis saber: “Como está seu pai, o senhor idoso do qual me falaram? Ainda está vivo?”.
28 Xe aneꞌi miavuti mivikalanu vimoꞌa ne lexe, “Tilasixe, mamixe ne anu soxu a uxoxoolu mo laixenusi.” Xe miavuti la mitulutulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu muluꞌe no talaxu la, sou mitangatulu muluꞌelai noxou sou mitoxonu la.
28 “Sim”, responderam eles. “Nosso pai, seu servo, ainda está vivo e vai bem.” E curvaram-se mais uma vez.
29 Xe Iosepu iou muvaxa la mumaisou vimou soxu e ualasou lexe Beniamini anu vimou manina ilou neniꞌa vilesisi la sou mutaliꞌisiꞌa lexe, “Vivinge sou ane kaluxusinge e, ngevikalalelixu ano ꞌo?” La sou iou mulai noxou Beniamini sou muvikalanu lexe, “ꞌEi soxu, Lataua uxoo noxine mo ualusine.”
29 Então José olhou para seu irmão Benjamim, o filho de sua mãe, e perguntou: “Este é o irmão mais novo de que vocês me falaram?”. E disse a Benjamim: “Deus seja bondoso com você, meu filho”.
30 Xe muavuti no lia noxiꞌa ta vimovimou ne la mulai avile no nano no taasou xo mumaisou vimou Beniamini la tanuxu misevile. La ꞌalaꞌalai sou utama no ieꞌi. La sou ane anu mulai mutalumeiou tamaxu no anu sou mutama.
30 Muito emocionado por causa do irmão, José saiu depressa da sala. Foi para o quarto, onde chorou.
31 Mutama mukalu, la mulai muꞌuinu iou. Ka sou muuatulai no ale ne la tamaxu mulokolaxu ne ia pekiaꞌusi sou muvikalaneꞌi ta mitema noxou sou inoꞌu laꞌilali uneꞌe sou ulosiꞌa.
31 Depois de lavar o rosto, voltou mais controlado e ordenou: “Tragam a comida!”.
32 Aneꞌi minoꞌu laꞌilali ne mukalu la sou Iosepu ne, milai mimuxaxu naꞌu no luu vile vaꞌaxu sou anusisi mulai muxolu sou munoꞌu. Xe ta vimovimou ne, milai mikalineꞌi sou miꞌani no luu vile vaꞌaxu mo. Xe ta mitema seꞌi ne Aixiputo e iloꞌa Iosepu ixoxolu no tani noxou ne, miꞌani vaꞌaxu mo, xo ta Aixiputo ne, ilavusou iloꞌa ta Evalaio ixolu ipipita sou iꞌaniꞌani uasi.
32 José foi servido em sua própria mesa, e seus irmãos, em uma mesa separada. Os egípcios que comiam com José, por sua vez, foram servidos em outra mesa, pois os egípcios desprezavam os hebreus e se recusavam a comer com eles.
33 Aneꞌi iloꞌa ta Evalaio ixolu ipita la, ane ne masua misevile noxiꞌa ta Aixiputo. Xe aneꞌi ta vimovimou mimaisou mine aneꞌi mixoluxolu loxo no talaxaꞌa mulai noxou, la mikuluke, la ieꞌi mukaaiꞌa ngatongatoꞌo. Xo aneꞌi mitaꞌolu sou miꞌani ne la, vimoꞌa ane laposalaxu muxolu tei, ka sou vimoꞌa ane tameisiꞌa ka tatalusiꞌa xoo la sou mulai mutalo noxou Beniamini.
33 José disse a cada um dos irmãos onde deviam sentar-se e, para espanto deles, colocou-os ao redor da mesa em ordem de idade, do mais velho para o mais novo.
34 Xe ta mitema sou xaixai noxou anu Iosepu miavuti la, ivavauxaꞌa ta vimovimou laꞌilali ne molu loxo no luu sou naꞌu laꞌilali ne, ulalai loxo noxiꞌa. Vimoꞌa soxu e Beniamini ne, mivau xou laꞌilali piena misevile loxo umomomo noxiꞌa ta mitema taꞌuve sou iꞌou. Aneꞌi iloꞌa Iosepu miꞌani mo miie.
34 Mandou encher os pratos deles com comida de sua própria mesa, e deram a Benjamim uma porção cinco vezes maior que a dos outros. E eles comeram e beberam à vontade com José.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 43, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.