Gênesis 43
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NTLH
1 Ioxe, soli toxoxaꞌa muxali ne mulai mutaasou xalexalee tuatuala no lia ne Kanani mukalusi mole muꞌokiꞌoki tani manina.
1 A fome continuava muito grande em Canaã.
2 Iakovo iloꞌa ta ꞌolu miꞌou laꞌilali e ta ꞌolu milai milotonu ne Aixiputo ne mole mukalu. La sou mamiꞌa muavuti la muvikalaneꞌi, “Ta molomolo, ngalutu mo ngalai ngalotonenge laꞌilali seꞌi la.”
2 Quando as famílias de Jacó e dos seus filhos comeram todo o mantimento que tinha sido trazido do Egito, Jacó disse aos filhos: — Voltem ao Egito e comprem mais um pouco de alimento para nós.
3 Xe ꞌolu Iuda muavuti la muvikalanu aloxo ꞌo, “Ani, nexi talai. Ia aloxo nexi tevikalanenixu ne. Itema ne muvikala pekiaꞌu noxixe lexe anu umomomo sou umaisixe lexe nexi tanoꞌu Beniamini ulai sou umaisou, xe uasi, la anu umomomo sou nexi talai taxali noxou uasi.
3 Mas Judá lembrou: — Aquele homem deixou bem claro que, se o nosso irmão não fosse junto com a gente, ele não nos receberia.
4 Ia, lexe nini oponeni uꞌosasi mo naꞌitalonu Beniamini ne uneꞌesi mo noxiꞌa talai, la sou nexi talai sou talotonuxene laꞌilali.
4 Se o senhor deixar que ele vá, nós iremos comprar mantimentos para o senhor.
5 Xe uasi, la nexi umomomo sou talai uasi. Xo aloxo nexi tevikalaneni ne. Itema ne muvikala pekiaꞌu noxixe misevile lexe anu umomomo sou umaisixe lexe nexi tanoꞌu Beniamini ulai sou umaisou, xe uasi la anu umomomo sou nexi talai taxali noxou uasi.”
5 Se o senhor não deixar, não iremos. Aquele homem disse assim: “Eu só os receberei se vocês trouxerem o seu irmão mais novo.”
6 Xe Isilaeli muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ngeꞌoxonu tuꞌumaxu ano ꞌo musuꞌasilo manina. ꞌEi muvikalangengi lexe ngavikalanu itema ne lexe ngingi vivinge a muxolu no tuala?”
6 Jacó disse: — Por que vocês fizeram cair tamanha desgraça sobre mim? Por que foram dizer ao tal homem que tinham outro irmão?
7 Xe aneꞌi miavuti la mikolinu aloxo ꞌo, “Ua anu umolo taliꞌi misevile. Mutaliꞌisiꞌa ta mineminexi, xe mutaliꞌi lexe, ‘Maminge a uxoxoolusi ꞌo? Mo vivinge vile la uasi?’ La sou nalomu, anu molusi mutaliꞌisixe aloxo ne, la sou ane nexi tekolinu taliꞌi iou ne mukalusi. Nexi talavusou lexe anu uvikalanexi sou tanoꞌu vivixe soxu ꞌo ulai sou noxiꞌa talai noxou uasi.”
7 Eles responderam: — Aquele homem fez muitas perguntas a respeito de nós e da nossa família. Ele perguntou: “O pai de vocês ainda está vivo? Vocês têm mais um irmão?” Nós tivemos de responder às perguntas dele. Por acaso podíamos adivinhar que ele ia pedir que levássemos o nosso irmão?
8 Iuda muavuti la muvikalanu momu la, “Naꞌapixu mamu! Naꞌitalonusi uneꞌe noxilo mo noxiꞌa talai ane alalae ꞌosi xo loxo ꞌo io, nini mo nexi mo, ta ꞌiliꞌilixe mo ta semasemamexi kalumo ne massi la nenge nengeꞌa tasoisoli ukalusi no ꞌa soli ane ꞌo.
8 Aí Judá disse ao pai: — Deixe o rapaz por minha conta. Nós partiremos agora mesmo, e assim ninguém morrerá: nem nós, nem o senhor, nem os nossos filhinhos.
9 Uneꞌesi mo noxiꞌa talai. Naxavutala piena uasi, eni melo asaxilaꞌu. Ia ulai xe namalei lexe eni alivunoxu uneꞌe noxine uasi, la susu ane ne anu susu noxilo. Ulai la vaikalasou utelo noxilosi mole maulixo ukalu.
9 Eu fico responsável por Benjamim. Se eu não o trouxer de volta são e salvo, o senhor poderá pôr a culpa em mim. Serei culpado diante do senhor pelo resto da minha vida.
10 Lexe nini opoone uꞌosasi sou naꞌitalonu Beniaminisi mo noxiꞌa talai palea, la male ano ꞌo ne nexi telai mo telivu muneꞌe alaxu tamei mukalu.”
10 Se não tivéssemos demorado tanto, já teríamos ido e voltado duas vezes.
11 Xe mamiꞌa Isilaeli muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ioxe, nenge voteꞌi vile la sou tamulinu uasi, ia lexe nenge tamulinu aloxo ngelelemolu ne, la anu laixe musuku lexe ngingi ngalai, la ngatavule mimii seꞌi ane lailaixe musuku molu no lialia nenge ꞌo loxo lamalasile mo unuxu lexaxu mo mii ane tumaꞌu laixe sou laꞌilali mo ovu vile lexaxu tumaꞌu lailaixe mo laꞌuele lailaixe mo ngataataa no tivativangenge ulai xou itema tila ne loxo lolovolo noxinge ulai noxou.
11 Então o pai disse: — Já que não existe outro jeito, façam o seguinte: ponham nos sacos alguns presentes para aquele homem. Levem os melhores produtos desta terra: um pouco de bálsamo, um pouco de mel,
12 Mo nganoꞌu lamoli ane sou ngaloto no anu xe ane mulivu muai no nano no tivativangenge. Xo loxo ꞌo io male, aneꞌi ieꞌi siꞌisou la mitaataa mulivu la.
12 Levem também o dinheiro em dobro, pois vocês precisam devolver a quantia que foi encontrada na boca dos sacos de mantimentos que vocês trouxeram. Deve ter havido algum engano.
13 Ngatilaꞌu vivinge soxu ꞌo mo ngapasipaa ngalivu ulai.
13 Levem o irmão de vocês e vão depressa encontrar-se outra vez com aquele homem.
14 Lataua anu xaviinu musuku, molu uꞌoxonu itema sou anu tanungenge la, ulivunoxu Beniamini ilou Simeoni ineꞌe noxinge. Ia lexe Lataua umasaxa lexe eni axovulauneꞌi ta ꞌalixeni, la eni axovulauneꞌisi.”
14 Que o Deus Todo-Poderoso faça com que ele tenha pena de vocês e deixe que o seu outro irmão e Benjamim voltem para casa. Quanto a mim, se tenho de perder os meus filhos, o que é que eu posso fazer?
15 Xe aneꞌi miavuti ꞌo la, mimolo mimii e mamiꞌa muvikalaneꞌixu lexe inoꞌu ne mo minoꞌu lamoli ane sou iloto laꞌilali no anu xe ane mulivu ꞌole. Xe mikasi vaxa noxou Beniamini ꞌo la, milai ne Aixiputo. Milai xe mixali, la milai mipalaꞌa avile noxou Iosepu iou.
15 Assim, os filhos de Jacó pegaram os presentes e o dinheiro em dobro e foram para o Egito, levando Benjamim. Logo que chegaram, foram falar com José.
16 Xe anu Iosepu mumaisou Beniamini no taineꞌi, la muvikalanu itema vile sou xaixai noxou e sou usaxisaxilaꞌu taasou ne aloxo ꞌo, “Nanoꞌa ta mitema ꞌo mo nalailixaꞌa no tani noxilo, xo noxiꞌa taꞌani no aso lixinu. Ka nalai nasaꞌavunoxu kau vile mo navau. Navau ukalu, la sou ulai uxutu. Xe nalalaxii laꞌilali seꞌi sou noxiꞌa taꞌou ilou.”
16 Quando José viu que Benjamim estava com eles, disse ao funcionário administrador da sua casa: — Leve esses homens até a minha casa. Mate um animal e prepare tudo, pois eles vão almoçar comigo hoje, ao meio-dia.
17 Itema sou xaixai mulomu aloxo ne xe mukalu, la sou anu munoꞌa Iosepu ta vimovimou ne sou mulailixaꞌa no tani noxou vimoꞌa ne.
17 O administrador cumpriu a ordem e levou os irmãos até a casa de José.
18 Munoꞌa sou mulailixaꞌa no tani, ka aneꞌi ne taneꞌi kalaua sou ꞌume, taneꞌi mukuni lexe, “Anu a uneꞌenenge ꞌo, xo tavaꞌu no anu lamoli e mulivu muneꞌe no tivativanenge loxo teneꞌe tei. Xe, la sou itetelisinge ka inoꞌa ta donkimenge ilaiiꞌa. Io sou aneꞌi inoꞌinge sou iꞌoxonenge taxali loxo ta mitema sou upalupalusinge sou taꞌoxoꞌoxo mixumixu.”
18 Quando chegaram lá, eles ficaram com medo e disseram uns aos outros: — Trouxeram a gente para cá por causa do dinheiro que da outra vez foi colocado de volta nos sacos de mantimentos. Com certeza eles vão nos atacar, vão tomar de nós os nossos jumentos e obrigar a gente a trabalhar como escravos.
19 Xe mimalei loxo ꞌo la itema sou xaixai noxou Iosepu e uxoxoolu no taasou sou usaxisaxilaꞌu ane muneꞌe mutulu no aitenga, la sou aneꞌi miavuti vaxa la mivikalanu lexe,
19 Assim que chegaram à porta da casa, disseram ao administrador:
20 “Ae, tila. Nexi teneꞌe alaxu vile tei sou telotonexe laꞌilali lai ꞌo.
20 — Por favor, senhor! Já viemos aqui uma vez para comprar mantimentos.
21 Ia telivu, la telai temaꞌila no voteꞌi. Xe telulusou tivativanexe vilevilesi sou lexe tamaisou laꞌilali e, mitaataanexe ne, la tekuluke xo lamoli e nexi vilevilesi telosiꞌa lapee sou laꞌilali nexi tenoꞌu ꞌo, ane mulivu muneꞌe muai no tivativanexe ne. La sou nexi teneꞌe ꞌo sou talivunoxu lamoli ane ne,
21 Porém, quando chegamos ao lugar onde íamos passar a noite, abrimos os sacos de mantimentos, e na boca dos sacos cada um encontrou o seu dinheiro, sem faltar nada. Trouxemos esse dinheiro de volta
22 xe tenoꞌu ane sou nexi talotonexe laꞌilali seꞌi la no anu. Nexi tanexi liliu lamoli ane mulivu ꞌo xo, nexi talavusou itema ane mulivunoxu uasi manina.”
22 e também temos mais dinheiro aqui para comprar mantimentos. Nós não sabemos quem colocou o dinheiro nos sacos de mantimentos.
23 Xe anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngaxavutala piena uasi. Mo ngaꞌume uasi. Male Lataua noxinge, anu Lataua noxou mamingesi ane mulivunoxu lamolimengi ne. Ia mii vile uasi, xo lamoli ne a enoꞌu.” Xe iliꞌi la sou mulai munoꞌu Simeoni sou muneꞌenu noxiꞌa.
23 Aí o administrador respondeu: — Fiquem tranquilos, não tenham medo. O Deus de vocês e do seu pai deve ter posto o dinheiro nos sacos de mantimentos para vocês, pois eu recebi o dinheiro que pagaram. O administrador trouxe Simeão ao lugar onde eles estavam.
24 Munoꞌu Simeoni muneꞌe noxiꞌa mukalu, la sou muoleneꞌi sou muꞌunalailixaꞌa no nano no tani noxou vimoꞌa ne. Xe muavuti la mulai mutau lexa mulailixu noxiꞌa sou miꞌuinu tavatavaꞌa no anu, xe mukalu la mulai muꞌaꞌaneꞌi ta donkiiꞌa.
24 Depois os levou para dentro da casa, deu água para lavarem os pés e também deu de comer aos jumentos.
25 Mixoxoo no nano ne sou mixoxoomaiou Iosepu sou uneꞌe sou iloꞌa iꞌani, la aneꞌi mipitanu mimii seꞌi lailaixe ane aneꞌi minoꞌu no tualasiꞌa muneꞌe sou ilolovoloxu no anu.
25 Os irmãos prepararam os presentes que iam entregar a José quando ele viesse ao meio-dia, pois já sabiam que iam almoçar ali.
26 Mixoxoo xe aso lixinu la anu Iosepu muneꞌe muxali noxiꞌa ꞌo. Xe aneꞌi mipasipaa ꞌo la, milai noxou sou milolovoloxu no anu mimii seꞌi e minoꞌu no tualasiꞌa muneꞌe. Xe miavuti la mitulutulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu no talaxu sou mitangatulu muluꞌelai noxou sou mitoxonu.
26 Quando José chegou à sua casa, eles lhe entregaram os presentes que haviam trazido, se ajoelharam na frente dele e encostaram o rosto no chão.
27 Xe anu muavuti la mutaliꞌisiꞌaxu maulixaꞌa, lexe aneꞌi laixeneꞌisi. Xe muavuti la muvikala lexe, “Ngeneꞌe tei, la ngeaꞌaloxenixu aululu maminge soxu lexe anu a uxoxoolu no tuala, la loxovaa noxou? Anu a uxoxoolu laixenusi?”
27 José perguntou como iam passando e depois disse: — E como vai o pai de vocês, aquele velho de quem me falaram? Ele ainda vive?
28 Xe aneꞌi miavuti mivikalanu vimoꞌa ne lexe, “Tilasixe, mamixe ne anu soxu a uxoxoolu mo laixenusi.” Xe miavuti la mitulutulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu muluꞌe no talaxu la, sou mitangatulu muluꞌelai noxou sou mitoxonu la.
28 Eles responderam: — O seu humilde criado, o nosso pai, ainda está vivo e vai passando bem.
29 Xe Iosepu iou muvaxa la mumaisou vimou soxu e ualasou lexe Beniamini anu vimou manina ilou neniꞌa vilesisi la sou mutaliꞌisiꞌa lexe, “Vivinge sou ane kaluxusinge e, ngevikalalelixu ano ꞌo?” La sou iou mulai noxou Beniamini sou muvikalanu lexe, “ꞌEi soxu, Lataua uxoo noxine mo ualusine.”
29 José olhou em volta e, quando viu Benjamim, o seu irmão por parte de pai e mãe, disse: — É esse o irmão mais moço de vocês, de quem me falaram? Que Deus o abençoe, meu filho!
30 Xe muavuti no lia noxiꞌa ta vimovimou ne la mulai avile no nano no taasou xo mumaisou vimou Beniamini la tanuxu misevile. La ꞌalaꞌalai sou utama no ieꞌi. La sou ane anu mulai mutalumeiou tamaxu no anu sou mutama.
30 Ao ver o seu irmão, José ficou tão emocionado, que teve vontade de chorar. Então foi para o seu quarto e ali chorou.
31 Mutama mukalu, la mulai muꞌuinu iou. Ka sou muuatulai no ale ne la tamaxu mulokolaxu ne ia pekiaꞌusi sou muvikalaneꞌi ta mitema noxou sou inoꞌu laꞌilali uneꞌe sou ulosiꞌa.
31 Quando conseguiu se controlar, lavou o rosto e saiu. E disse: — Sirvam o almoço.
32 Aneꞌi minoꞌu laꞌilali ne mukalu la sou Iosepu ne, milai mimuxaxu naꞌu no luu vile vaꞌaxu sou anusisi mulai muxolu sou munoꞌu. Xe ta vimovimou ne, milai mikalineꞌi sou miꞌani no luu vile vaꞌaxu mo. Xe ta mitema seꞌi ne Aixiputo e iloꞌa Iosepu ixoxolu no tani noxou ne, miꞌani vaꞌaxu mo, xo ta Aixiputo ne, ilavusou iloꞌa ta Evalaio ixolu ipipita sou iꞌaniꞌani uasi.
32 Serviram o almoço a José numa mesa e aos seus irmãos em outra. E havia ainda outra mesa para os egípcios que estavam ali, pois estes, por motivos religiosos, eram proibidos de comer junto com os israelitas.
33 Aneꞌi iloꞌa ta Evalaio ixolu ipita la, ane ne masua misevile noxiꞌa ta Aixiputo. Xe aneꞌi ta vimovimou mimaisou mine aneꞌi mixoluxolu loxo no talaxaꞌa mulai noxou, la mikuluke, la ieꞌi mukaaiꞌa ngatongatoꞌo. Xo aneꞌi mitaꞌolu sou miꞌani ne la, vimoꞌa ane laposalaxu muxolu tei, ka sou vimoꞌa ane tameisiꞌa ka tatalusiꞌa xoo la sou mulai mutalo noxou Beniamini.
33 Os irmãos se sentaram de frente para José. Eles foram colocados por ordem de idade, desde o mais velho até o mais moço. Quando viram isso, eles começaram a olhar uns para os outros, muito admirados.
34 Xe ta mitema sou xaixai noxou anu Iosepu miavuti la, ivavauxaꞌa ta vimovimou laꞌilali ne molu loxo no luu sou naꞌu laꞌilali ne, ulalai loxo noxiꞌa. Vimoꞌa soxu e Beniamini ne, mivau xou laꞌilali piena misevile loxo umomomo noxiꞌa ta mitema taꞌuve sou iꞌou. Aneꞌi iloꞌa Iosepu miꞌani mo miie.
34 Serviram a eles da mesma comida que foi servida a José e deram a Benjamim cinco vezes mais comida do que aos outros. E eles beberam com José até ficarem alegres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 43, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.