Gênesis 42
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NTLH
1 Ioxe, Iakovo iloꞌa ta ꞌolu ixoxolu no tualasiꞌa ne Kanani xe anu mamiꞌa mulavu lexe laꞌilali tavuꞌalo a uai ne Aixiputo, la anu muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu aloxo ꞌo, “Ngananavaa e ngataꞌotaꞌolu vitani ꞌo, ngaavuti mo ngaꞌoxo mii vile uasi?
1 Quando Jacó soube que havia mantimentos no Egito, disse aos filhos: — Por que vocês estão aí de braços cruzados?
2 Ngalomu! Eni elomu lexe ta mitema a ilalai ne Aixiputo sou ilolotoxaꞌa laꞌilali. Ngalai ane mo ngalotonenge, ua tasoisoli sou soli maasi.”
2 Ouvi dizer que no Egito há mantimentos. Vão até lá e comprem cereais para não morrermos de fome.
3 Xe aneꞌi milomu vaxa noxou mamiꞌa aloxo ne, la sou aneꞌi Iosepu ta vimovimou mavulovexa vile milutu sou milai ne Aixiputo sou ilotoxaꞌa laꞌilali,
3 Então os dez irmãos de José por parte de pai foram até o Egito para comprar mantimentos.
4 ia mamiꞌa upalusou vimoꞌa soxu e kituꞌa, Iosepu vimou maninasou sou iloꞌa ilai uasi. Vimou soxu ne ualasou lexe Beniamini. Mamiꞌa umasaxa lexe umulineꞌi uasi xo loxo ꞌo io, male mii vile uꞌoxo masuanu no voteꞌi.
4 Mas Jacó não deixou que Benjamim, o irmão de José por parte de pai e de mãe, fosse com eles; ele tinha medo de que lhe acontecesse alguma desgraça.
5 Ta mitema seꞌi ne Kanani ne milutu sou milai milotoxaꞌa laꞌilali, la aneꞌi Isilaeli ta ꞌolu mavulovexa ne milutu sou mimulineꞌi, xo soli tila ne mulai mutaasou xalee lia ne Kanani mukalu.
5 Os filhos de Jacó foram comprar mantimentos junto com outras pessoas, pois em todo o país de Canaã havia fome.
6 Iosepu ne, anu muxali itema sou usaxilaꞌu tuala tila ne Aixiputo, mo ta mitema no xalee xalee tuatuala neꞌei neꞌei ne a ilalai noxou sou ilolotoxaꞌa laꞌilali. Xe anu ta vimovimou mineꞌe mixali noxou, la mixolaꞌu tavaꞌa sou mitulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu ka sou mitangatulu muluꞌelai no talaxu sou mitoxonu.
6 Como governador do Egito, era José quem vendia cereais às pessoas que vinham de outras terras. Quando os irmãos de José chegaram, eles se ajoelharam na frente dele e encostaram o rosto no chão.
7 Anu Iosepu ne, mumaisiꞌa ta vimovimou ne ka mutongoneꞌi, ia anu muavuti la muvivikalaneꞌi loxo anu ulavusiꞌa uasi. Muavuti la mutaliꞌi xatixati vaxa noxiꞌa aloxo ꞌo, “Ngingi menge neꞌei e ngeneꞌe ꞌo?” Xe aneꞌi miavuti la mivikalanu lexe, “Nexi mexe no xalee lia ne Kanani ane teneꞌe ꞌo, xo temasaxa lexe talotonexe laꞌilali.” |alt="Four men kneeling before ruler" src="CO00730B.TIF" size="col" loc="Gen 42:7-16" copy="© 1978 David C. Cook Publishing Co." ref="Tavaꞌu 42:7"
7 Logo que José viu os seus irmãos, ele os reconheceu, mas fez de conta que não os conhecia. E lhes perguntou com voz dura: — Vocês, de onde vêm? — Da terra de Canaã — responderam. — Queremos comprar mantimentos.
8 Anu mulavusiꞌa xo mutongoneꞌi, ia aneꞌi ne itongonu uasi.
8 José reconheceu os seus irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Mumaisiꞌa mine aneꞌi mineꞌe sou mixolaꞌu tavaꞌa sou mitulutulu no tavaꞌa voꞌuxu sou mitangatulu muluꞌelai no talaxu, la anu muxavutalanu aipiepiena noxou e muai la mumaisou, ia anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Ngingi ta mitema ano ꞌo, ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe sou ngalavu lexe tualasixe xalee anevaa ane pekiaꞌu uasi.”
9 Então José lembrou dos sonhos que tinha tido a respeito deles e disse: — Vocês são espiões que vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
10 Xe aneꞌi miavuti la mikolinu vaikalau aloxo ꞌo, “Tila, uasi! Nexi teneꞌe ꞌo loxo nexi ta mitema vitanisi sou lexe talotonexe laꞌilali.
10 Eles responderam: — De modo nenhum, senhor. Nós, os seus criados, viemos para comprar mantimentos.
11 Nexi latala ꞌo ne, itema vilesisi ta ꞌolu, ia nexi teneꞌe sou tatulungenge uasi, xo nexi ta mitema ano ne, nexi ta mitema sou vaikala manina. Takalavoi uasi.”
11 Somos filhos de um mesmo pai. Nós não somos espiões, senhor! Somos gente honesta.
12 Ia anu Iosepu muavuti la muvikala kiipali vaxa noxiꞌa, “Uasisi manina! Ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe sou ngalavu lexe tualasixe xalee anevaa pekiaꞌu uasi.”
12 — Não acredito — disse José. — Vocês vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
13 Xe aneꞌi miavuti la, la mivikalanu la aloxo ꞌo, “Tila. Nexi ꞌo ne nexi itema vilesisi ta ꞌolu. Nexi itiitisixe muxali loxo mavulovexa mo mulelia tamei. Mo nexi sou xalee lia ne Kanani. Vivixe vile ne musoli, xe soxu e kaluxusixe a ilou mamixe mixolu.”
13 Eles disseram: — Nós moramos em Canaã. Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um irmão desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai.
14 “Uasisi! Ngingi ngeneꞌe sou ngatulunexesi!” Anu Iosepu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ne la.
14 José respondeu: — É como eu disse: vocês são espiões.
15 “Ia eni amasaxa lexe alavusinge manina no anu voteꞌi vile aloxo ꞌo. Eni atulu no xavi noxou tatananu tuala lai ne Aixiputo, la sou eni avikala manina aloxo ꞌo, umomomo sou ngingi ngalivu ulai no tualasinge uasi manina. Mole vivinge soxu e kaluxusinge ne lexe uneꞌe ꞌo mo eni amaisou no ieli maninasou.
15 E o jeito de provar que vocês estão dizendo a verdade é este: enquanto o irmão mais moço de vocês não vier para cá, vocês não sairão daqui. Isso eu juro pela vida do rei!
16 La sou emasaxa lexe vile noxinge ne ulivu mo ulai unoꞌu uneꞌe, ia ngingi tavuꞌalo ne nganeꞌe ngaxoo no anu taasou navunavu ꞌo mo nexi takamuli mo talavu manina lexe ngingi ngevikala maninasou. Xe uasi, la eni atulu no xavi noxou tatananu tuala ne Aixiputo, la sou eni avikala manina lexe, ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe manina.”
16 Um de vocês irá buscá-lo, mas os outros ficarão presos até que fique provado se estão ou não dizendo a verdade. Se não estão, é que vocês são espiões. Juro pela vida do rei!
17 Muvivikalaneꞌi aloxo ne xe mukalu, la munoꞌa sou mulai mitatuxaꞌa sou mixolu no nano no taasou navunavu voxo tatalu.
17 E os pôs na cadeia por três dias.
18 Xe no voxo tatalusou, la anu Iosepu mulai sou muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngalomu, eni ꞌo ne, eni alavusou ataxaanu Lataua misevile. La sou eni emasaxa lexe apamaulingengi no anu voteꞌi vile aloxo ꞌo.
18 No terceiro dia José disse a eles: — Eu sou uma pessoa que
19 Lexe ngingi ta mitema sou ngavikala manina, la eni emasaxa lexe vile noxingesi ane maasi la ulivu mo ulai uxolu no nano no taasou navunavu e ngingi ngongiꞌa ngelai ngexoo no anu, ia ngingi muxatele tamiꞌasi ne, nganoꞌu laꞌilali e ngelotonu ne mo ngalivu ulai noxiꞌa maminge ilou ꞌolu mo ta mingemingengi e ixolu sou soli no tuala.
19 Se, de fato, são pessoas honestas, que um de vocês fique aqui na cadeia, e que os outros voltem para casa, levando mantimentos para matar a fome das suas famílias.
20 Ngalailixu laꞌilali ꞌo no tuala ukalu, la sou ngatilo vivinge soxu e kaluxusinge ne uneꞌe noxilo. Xo lexe eni amaisou no ieli maninasou, la sou eni alavu manina lexe ngingi ngevikala manina. La sou umomomo sou ngingi ngaulua uasi.” Aneꞌi milomu noxou aloxo ne xe mukalu la sou mimasaxa lexe imulinu aloxo anu mulemolu noxiꞌa ne.
20 Depois tragam aqui o seu irmão mais moço. Isso provará se vocês estão ou não dizendo a verdade; e, se estiverem, não serão mortos. Eles concordaram
21 Xe aneꞌi miavuti la mivikalaneꞌi ngatoꞌo lexe, “Ngamaisou, nenge teꞌoxo masuanu vivinge la sou ane vaimomo ꞌo nenge texalisou tuꞌumaxu ano ꞌo lakoli ꞌilixo ne. Nenge nengeꞌa temaisou tuꞌumaxu toxoxaꞌa ane muxali noxou ne mo, anu soxu mutama muneꞌe noxinge sou tasuꞌulinu ne, ia nenge texiunu tumalingeusi. La sou ane nenge nengeꞌa talu tuꞌumaxu ano ane muneꞌe musuꞌasinge ꞌo.”
21 e disseram uns aos outros: — De fato, nós agora estamos sofrendo por causa daquilo que fizemos com o nosso irmão. Nós vimos a sua aflição quando pedia que tivéssemos pena dele, porém não nos importamos. Por isso agora é a nossa vez de ficarmos aflitos.
22 Xe Luven muavuti la mukolineꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Eni evikalangengi laixe lexe mamu ngaꞌoxo masuanu maulamenge soxu, ia ngingi ngalomuxo uasi, la sou ane nenge taxalisou tuꞌumaxu ano ꞌo lakolisou soli noxou ne.”
22 E Rúben disse assim: — Eu bem que disse que não maltratassem o rapaz, mas vocês não quiseram me ouvir. Por isso agora estamos pagando pela morte dele.
23 Ia Iosepu ta vimovimou ne ilavu lexe Iosepu mulavu no anu vaivaikala noxiꞌa e iꞌoxoꞌoxonu uasi, xo anu uvivikalaneꞌi no anu vaikala noxiꞌa ta Aixiputo ia, itema vile a sou uxiuxiunu ulai noxiꞌa no anu vaikalaiꞌa.
23 Eles não sabiam que José estava entendendo o que diziam, pois ele tinha estado falando com eles por meio de um intérprete.
24 Muvivikalaneꞌi aloxo ne xe tamaxu mulokolaxu, la mulai mutalume no nano mo mutama o. Xe mutama mukalu, la sou anu muuatulai noxiꞌa sou muvivikalaneꞌi la. Xe iliꞌi la sou mupalusiꞌa ta mitema sou xaixai noxou sou mitilaꞌu Simeoni mulai loxo noxiꞌa sou misakisakiinu no ieꞌi ta vimovimou ne.
24 José saiu de perto deles e começou a chorar. Quando pôde falar outra vez, voltou, separou Simeão e mandou que fosse amarrado na presença deles.
25 Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta mitema sou xaixai noxou sou mitataa laꞌilali muꞌunalai no tivativaxaꞌa ta vimovimou ne, xe muvikalaneꞌi sou itataa lamoliꞌa ulivu no tivativaxaꞌa vilevilesi kalumo. Mo minoꞌuxaꞌa laꞌilali ane muxutu kalumo sou iꞌou tuxaneꞌi no voteꞌi. La aneꞌi miꞌoxonu aloxo anu mulemolu noxiꞌa ne. Xe ta mitema sou xaixai noxou miꞌoxonu aloxo anu mulemolu ne mukalu,
25 José mandou que os empregados enchessem de mantimentos os sacos que os irmãos haviam trazido e que devolvessem o dinheiro de cada um, colocando-o nos sacos de mantimentos. E também que lhes dessem comida para a viagem. E assim foi feito.
26 la sou aneꞌi Iosepu ta vimovimou ne mitelotelo tivativa sou laꞌilalixaꞌa e milotonu ne mutelo noxiꞌa ta donkiiꞌa vilevilesi sou milutu milai.
26 Os irmãos de José carregaram os jumentos com os mantimentos que haviam comprado e foram embora.
27 Milutu milai xoo xe, ꞌolovoxo la mitaꞌolu sou miai. Xe vile noxiꞌa muavuti la mululusou tivaxu sou lexe ulaanu laꞌilali seꞌi sou uaꞌanu donki noxou sila, mumaisou lamoliu e mulotonu laꞌilali no anu ane uai no latanu laꞌilali no tiva anaxu ꞌo.
27 Quando chegaram ao lugar onde iam passar a noite, um deles abriu um saco para dar comida ao seu animal e viu que o seu dinheiro estava ali na boca do saco de mantimentos.
28 Xe aliku ꞌo muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou, “Ae, taemoso! Lamoli noxilo e elotonu laꞌilali ꞌo no anu ane mulivu muneꞌe noxilo ꞌo. Ngamalei, ane uai no laꞌilali ꞌo latanu no nano no tiva ꞌo.” Xe ta motu mimalei loxo ꞌo, la manina. Ka inavaa. ꞌEꞌeneꞌi ne mutelo mulokolaxaꞌa manina. Taneꞌi kalaua sou uꞌumesi. Xe miavuti la mitalitaliꞌisiꞌa ngatongatoꞌo, “Lataua muꞌoxonu ꞌilixo maꞌia ane loxo ꞌo noxinge ꞌo?”
28 Ele disse aos irmãos: — Vejam só! O meu dinheiro está aqui no meu saco de mantimentos! Eles devolveram! Todos ficaram muito assustados e, tremendo de medo, perguntavam uns aos outros: — O que será isso que Deus fez com a gente?
29 Milutu sou mimuamuaꞌi ilalai xoo xe, milai mixali noxou mamiꞌa Iakovo ne Kanani, la miaꞌaloxu mimii e muxali noxiꞌa ne Aixiputo ne aloxo ꞌo,
29 Quando chegaram a Canaã, contaram a Jacó, o seu pai, tudo o que havia acontecido com eles. E disseram:
30 “Telutu e nepalusixe sou telai, xe texali ne Aixiputo, la itema tila ane usaxilaꞌu tuala ne Aixiputo ne, muvikala pekiaꞌu noxixe mo mukalavoisixe lexe nexi telai ne sou tatuluxaꞌa.
30 — Aquele homem, o governador do Egito, tratou a gente com brutalidade e nos acusou de termos ido ao seu país como espiões.
31 Xe nexi teavuti la tevikalanu lamana lexe, ‘Nexi ta mitema sou tatulungenge uasi, nexi ꞌo, nexi ta mitema sou vaikala manina.
31 Nós respondemos: “Somos homens honestos; não somos espiões.
32 Mo nexi ꞌo, nexi itema vilesisi ta ꞌolu. Nexi itiitisixe mulai muxali loxo mavulovexa mo mulelia tamei. Ioxe, iliꞌi, la vile musoli, xe soxu anu kaluxusixe a ilou mamixe mixolu no tualasixe.’
32 Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um dos nossos irmãos desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai em Canaã.”
33 Xe itema tila ane usaxilaꞌu tuala ane ne muavuti la muvikalanexi aloxo ꞌo la, ‘Ngalomu, eni emasaxa lexe alavu manina lexe ngingi vaikalamengi ꞌo manina, la vile noxinge ne uneꞌe mo noxou taxolu, ia ngingi ane muxatele tamiꞌa ne ngatavule laꞌilalixaꞌa maminge ilou ꞌolu, mo ta mingemingengi no tuala mo ngalai.
33 O governador respondeu: “Eu tenho um jeito de descobrir se vocês são homens honestos. Um de vocês ficará aqui comigo, e os outros vão voltar, levando um pouco de mantimento para as suas famílias, que estão passando fome.
34 Xe ngalivu uneꞌe la, ngatilo vivinge soxu ane kaluxusinge sou nganeꞌe noxilo. Lexe eni amaisou soxu ne, la sou eni alavu manina lexe ngingi nganeꞌe sou ngatulunexe uasi mo lexe ngingi ngamitema sou kalavoi uasi. La sou eni alivunoxu vivinge ane uxoo noxilo ꞌo sou ulivu ulai noxinge. La sou ngingi nganeꞌe ngaxoo lai ꞌo sou ngavaivaoli sou nganoꞌu lamoli.’”
34 Mas tragam aqui para mim o seu irmão mais novo. Assim, eu ficarei sabendo que vocês não são espiões, mas homens honestos. Aí entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão ficar aqui negociando.”
35 Mixali miaꞌalou mamiꞌa aloxo ne xe mukalu la sou aneꞌi vilevilesi ne milulusou tivativaxaꞌa sou milaasou laꞌilali e milai miloto ne, xe ieꞌi muvaxa loxo ꞌo la, lamoliꞌa soxisoxisou kalumo ane muai no nano no tivativaxaꞌa ꞌo, la mimamaꞌu misevile. Mamiꞌa kalumo ne mumamaꞌu misevile.
35 Aconteceu que, quando despejaram os mantimentos, cada um achou na boca do saco um saquinho com o seu dinheiro. Quando eles e o seu pai viram o dinheiro, ficaram com medo.
36 Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu ne lexe, “Ngaꞌoxole mole eni ta ꞌalixeni tasitasiauxaꞌa noxilo ukalu io? Iosepu tasiauxu tei mo musuꞌa ne. Ka Simeoni ane kalumo tasiauxu ne. Ia ngingi a ngevikala lexe nganoꞌu Beniamini kalumo sou ngalailixu la. Ia talu la axoo laixe.”
36 Então Jacó disse: — Vocês querem que eu perca todos os meus filhos? José não está com a gente, e Simeão também não está. Agora vocês querem levar Benjamim, e quem sofre com tudo isso sou eu!
37 Xe ꞌolu Luven muavuti la muvikalanu momu aloxo ꞌo, “Anoꞌu mo alailixu, xe namalei lexe eni alivu uxali noxine ia, anu uasi, la sou eni melo anoꞌa ta ꞌalixeni ta mulu tamei ineꞌe noxine sou naveꞌa isoli. Naꞌitalonu Beniamini no avolo mo eni melo asaxilaꞌu sou alailixu ka alivunoxu uneꞌe noxine.”
37 Aí Rúben disse ao pai: — Deixe que eu tome conta de Benjamim; eu o trarei de volta para o senhor. Se não trouxer, o senhor pode matar os meus dois filhos.
38 Ia momu ne, pekiaꞌu misevile. Muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu, “ꞌAlixeni ꞌo umomomo sou umulingengi uasi manina, xo vimou ane musoli ne, ia anusisi soxusi ane noxou taxolu ꞌo. Ngalailixu uasi xo loxo ꞌo io, mii vile uvau no voteꞌi. Ngamalei, eni soxu ane a aululu manina mukalu, lexe mii vile masua uxali noxou la eni talelixu misevile mole eni asoli mo aluꞌelai no tualasiꞌa ta mitema sou soli.”
38 Jacó respondeu: — O meu filho não vai com vocês. José, o irmão dele, está morto, e só ficou Benjamim. Alguma coisa poderia acontecer com ele na viagem que vão fazer, e assim vocês matariam de tristeza este velho.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.