Gênesis 42
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs ARA
1 Ioxe, Iakovo iloꞌa ta ꞌolu ixoxolu no tualasiꞌa ne Kanani xe anu mamiꞌa mulavu lexe laꞌilali tavuꞌalo a uai ne Aixiputo, la anu muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu aloxo ꞌo, “Ngananavaa e ngataꞌotaꞌolu vitani ꞌo, ngaavuti mo ngaꞌoxo mii vile uasi?
1 Sabedor Jacó de que havia mantimento no Egito, disse a seus filhos: Por que estais aí a olhar uns para os outros?
2 Ngalomu! Eni elomu lexe ta mitema a ilalai ne Aixiputo sou ilolotoxaꞌa laꞌilali. Ngalai ane mo ngalotonenge, ua tasoisoli sou soli maasi.”
2 E ajuntou: Tenho ouvido que há cereais no Egito; descei até lá e comprai-nos deles, para que vivamos e não morramos.
3 Xe aneꞌi milomu vaxa noxou mamiꞌa aloxo ne, la sou aneꞌi Iosepu ta vimovimou mavulovexa vile milutu sou milai ne Aixiputo sou ilotoxaꞌa laꞌilali,
3 Então, desceram dez dos irmãos de José, para comprar cereal do Egito.
4 ia mamiꞌa upalusou vimoꞌa soxu e kituꞌa, Iosepu vimou maninasou sou iloꞌa ilai uasi. Vimou soxu ne ualasou lexe Beniamini. Mamiꞌa umasaxa lexe umulineꞌi uasi xo loxo ꞌo io, male mii vile uꞌoxo masuanu no voteꞌi.
4 A Benjamim, porém, irmão de José, não enviou Jacó na companhia dos irmãos, porque dizia: Para que não lhe suceda, acaso, algum desastre.
5 Ta mitema seꞌi ne Kanani ne milutu sou milai milotoxaꞌa laꞌilali, la aneꞌi Isilaeli ta ꞌolu mavulovexa ne milutu sou mimulineꞌi, xo soli tila ne mulai mutaasou xalee lia ne Kanani mukalu.
5 Entre os que iam, pois, para lá, foram também os filhos de Israel; porque havia fome na terra de Canaã.
6 Iosepu ne, anu muxali itema sou usaxilaꞌu tuala tila ne Aixiputo, mo ta mitema no xalee xalee tuatuala neꞌei neꞌei ne a ilalai noxou sou ilolotoxaꞌa laꞌilali. Xe anu ta vimovimou mineꞌe mixali noxou, la mixolaꞌu tavaꞌa sou mitulu no tavaꞌa voꞌuvoꞌuxu ka sou mitangatulu muluꞌelai no talaxu sou mitoxonu.
6 José era governador daquela terra; era ele quem vendia a todos os povos da terra; e os irmãos de José vieram e se prostraram rosto em terra, perante ele.
7 Anu Iosepu ne, mumaisiꞌa ta vimovimou ne ka mutongoneꞌi, ia anu muavuti la muvivikalaneꞌi loxo anu ulavusiꞌa uasi. Muavuti la mutaliꞌi xatixati vaxa noxiꞌa aloxo ꞌo, “Ngingi menge neꞌei e ngeneꞌe ꞌo?” Xe aneꞌi miavuti la mivikalanu lexe, “Nexi mexe no xalee lia ne Kanani ane teneꞌe ꞌo, xo temasaxa lexe talotonexe laꞌilali.” |alt="Four men kneeling before ruler" src="CO00730B.TIF" size="col" loc="Gen 42:7-16" copy="© 1978 David C. Cook Publishing Co." ref="Tavaꞌu 42:7"
7 Vendo José a seus irmãos, reconheceu-os, porém não se deu a conhecer, e lhes falou asperamente, e lhes perguntou: Donde vindes? Responderam: Da terra de Canaã, para comprar mantimento.
8 Anu mulavusiꞌa xo mutongoneꞌi, ia aneꞌi ne itongonu uasi.
8 José reconheceu os irmãos; porém eles não o reconheceram.
9 Mumaisiꞌa mine aneꞌi mineꞌe sou mixolaꞌu tavaꞌa sou mitulutulu no tavaꞌa voꞌuxu sou mitangatulu muluꞌelai no talaxu, la anu muxavutalanu aipiepiena noxou e muai la mumaisou, ia anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Ngingi ta mitema ano ꞌo, ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe sou ngalavu lexe tualasixe xalee anevaa ane pekiaꞌu uasi.”
9 Então, se lembrou José dos sonhos que tivera a respeito deles e lhes disse: Vós sois espiões e viestes para ver os pontos fracos da terra.
10 Xe aneꞌi miavuti la mikolinu vaikalau aloxo ꞌo, “Tila, uasi! Nexi teneꞌe ꞌo loxo nexi ta mitema vitanisi sou lexe talotonexe laꞌilali.
10 Responderam-lhe: Não, senhor meu; mas vieram os teus servos para comprar mantimento.
11 Nexi latala ꞌo ne, itema vilesisi ta ꞌolu, ia nexi teneꞌe sou tatulungenge uasi, xo nexi ta mitema ano ne, nexi ta mitema sou vaikala manina. Takalavoi uasi.”
11 Somos todos filhos de um mesmo homem; somos homens honestos; os teus servos não são espiões.
12 Ia anu Iosepu muavuti la muvikala kiipali vaxa noxiꞌa, “Uasisi manina! Ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe sou ngalavu lexe tualasixe xalee anevaa pekiaꞌu uasi.”
12 Ele, porém, lhes respondeu: Nada disso; pelo contrário, viestes para ver os pontos fracos da terra.
13 Xe aneꞌi miavuti la, la mivikalanu la aloxo ꞌo, “Tila. Nexi ꞌo ne nexi itema vilesisi ta ꞌolu. Nexi itiitisixe muxali loxo mavulovexa mo mulelia tamei. Mo nexi sou xalee lia ne Kanani. Vivixe vile ne musoli, xe soxu e kaluxusixe a ilou mamixe mixolu.”
13 Eles disseram: Nós, teus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã; o mais novo está hoje com nosso pai, outro já não existe.
14 “Uasisi! Ngingi ngeneꞌe sou ngatulunexesi!” Anu Iosepu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ne la.
14 Então, lhes falou José: É como já vos disse: sois espiões.
15 “Ia eni amasaxa lexe alavusinge manina no anu voteꞌi vile aloxo ꞌo. Eni atulu no xavi noxou tatananu tuala lai ne Aixiputo, la sou eni avikala manina aloxo ꞌo, umomomo sou ngingi ngalivu ulai no tualasinge uasi manina. Mole vivinge soxu e kaluxusinge ne lexe uneꞌe ꞌo mo eni amaisou no ieli maninasou.
15 Nisto sereis provados: pela vida de Faraó, daqui não saireis, sem que primeiro venha o vosso irmão mais novo.
16 La sou emasaxa lexe vile noxinge ne ulivu mo ulai unoꞌu uneꞌe, ia ngingi tavuꞌalo ne nganeꞌe ngaxoo no anu taasou navunavu ꞌo mo nexi takamuli mo talavu manina lexe ngingi ngevikala maninasou. Xe uasi, la eni atulu no xavi noxou tatananu tuala ne Aixiputo, la sou eni avikala manina lexe, ngingi ngeneꞌe ꞌo sou ngatulunexe manina.”
16 Enviai um dentre vós, que traga vosso irmão; vós ficareis detidos para que sejam provadas as vossas palavras, se há verdade no que dizeis; ou se não, pela vida de Faraó, sois espiões.
17 Muvivikalaneꞌi aloxo ne xe mukalu, la munoꞌa sou mulai mitatuxaꞌa sou mixolu no nano no taasou navunavu voxo tatalu.
17 E os meteu juntos em prisão três dias.
18 Xe no voxo tatalusou, la anu Iosepu mulai sou muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngalomu, eni ꞌo ne, eni alavusou ataxaanu Lataua misevile. La sou eni emasaxa lexe apamaulingengi no anu voteꞌi vile aloxo ꞌo.
18 Ao terceiro dia, disse-lhes José: Fazei o seguinte e vivereis, pois temo a Deus.
19 Lexe ngingi ta mitema sou ngavikala manina, la eni emasaxa lexe vile noxingesi ane maasi la ulivu mo ulai uxolu no nano no taasou navunavu e ngingi ngongiꞌa ngelai ngexoo no anu, ia ngingi muxatele tamiꞌasi ne, nganoꞌu laꞌilali e ngelotonu ne mo ngalivu ulai noxiꞌa maminge ilou ꞌolu mo ta mingemingengi e ixolu sou soli no tuala.
19 Se sois homens honestos, fique detido um de vós na casa da vossa prisão; vós outros ide, levai cereal para suprir a fome das vossas casas.
20 Ngalailixu laꞌilali ꞌo no tuala ukalu, la sou ngatilo vivinge soxu e kaluxusinge ne uneꞌe noxilo. Xo lexe eni amaisou no ieli maninasou, la sou eni alavu manina lexe ngingi ngevikala manina. La sou umomomo sou ngingi ngaulua uasi.” Aneꞌi milomu noxou aloxo ne xe mukalu la sou mimasaxa lexe imulinu aloxo anu mulemolu noxiꞌa ne.
20 E trazei-me vosso irmão mais novo, com o que serão verificadas as vossas palavras, e não morrereis. E eles se dispuseram a fazê-lo.
21 Xe aneꞌi miavuti la mivikalaneꞌi ngatoꞌo lexe, “Ngamaisou, nenge teꞌoxo masuanu vivinge la sou ane vaimomo ꞌo nenge texalisou tuꞌumaxu ano ꞌo lakoli ꞌilixo ne. Nenge nengeꞌa temaisou tuꞌumaxu toxoxaꞌa ane muxali noxou ne mo, anu soxu mutama muneꞌe noxinge sou tasuꞌulinu ne, ia nenge texiunu tumalingeusi. La sou ane nenge nengeꞌa talu tuꞌumaxu ano ane muneꞌe musuꞌasinge ꞌo.”
21 Então, disseram uns aos outros: Na verdade, somos culpados, no tocante a nosso irmão, pois lhe vimos a angústia da alma, quando nos rogava, e não lhe acudimos; por isso, nos vem esta ansiedade.
22 Xe Luven muavuti la mukolineꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Eni evikalangengi laixe lexe mamu ngaꞌoxo masuanu maulamenge soxu, ia ngingi ngalomuxo uasi, la sou ane nenge taxalisou tuꞌumaxu ano ꞌo lakolisou soli noxou ne.”
22 Respondeu-lhes Rúben: Não vos disse eu: Não pequeis contra o jovem? E não me quisestes ouvir. Pois vedes aí que se requer de nós o seu sangue.
23 Ia Iosepu ta vimovimou ne ilavu lexe Iosepu mulavu no anu vaivaikala noxiꞌa e iꞌoxoꞌoxonu uasi, xo anu uvivikalaneꞌi no anu vaikala noxiꞌa ta Aixiputo ia, itema vile a sou uxiuxiunu ulai noxiꞌa no anu vaikalaiꞌa.
23 Eles, porém, não sabiam que José os entendia, porque lhes falava por intérprete.
24 Muvivikalaneꞌi aloxo ne xe tamaxu mulokolaxu, la mulai mutalume no nano mo mutama o. Xe mutama mukalu, la sou anu muuatulai noxiꞌa sou muvivikalaneꞌi la. Xe iliꞌi la sou mupalusiꞌa ta mitema sou xaixai noxou sou mitilaꞌu Simeoni mulai loxo noxiꞌa sou misakisakiinu no ieꞌi ta vimovimou ne.
24 E, retirando-se deles, chorou; depois, tornando, lhes falou; tomou a Simeão dentre eles e o algemou na presença deles.
25 Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta mitema sou xaixai noxou sou mitataa laꞌilali muꞌunalai no tivativaxaꞌa ta vimovimou ne, xe muvikalaneꞌi sou itataa lamoliꞌa ulivu no tivativaxaꞌa vilevilesi kalumo. Mo minoꞌuxaꞌa laꞌilali ane muxutu kalumo sou iꞌou tuxaneꞌi no voteꞌi. La aneꞌi miꞌoxonu aloxo anu mulemolu noxiꞌa ne. Xe ta mitema sou xaixai noxou miꞌoxonu aloxo anu mulemolu ne mukalu,
25 Ordenou José que lhes enchessem de cereal os sacos, e lhes restituíssem o dinheiro, a cada um no saco de cereal, e os suprissem de comida para o caminho; e assim lhes foi feito.
26 la sou aneꞌi Iosepu ta vimovimou ne mitelotelo tivativa sou laꞌilalixaꞌa e milotonu ne mutelo noxiꞌa ta donkiiꞌa vilevilesi sou milutu milai.
26 E carregaram o cereal sobre os seus jumentos e partiram dali.
27 Milutu milai xoo xe, ꞌolovoxo la mitaꞌolu sou miai. Xe vile noxiꞌa muavuti la mululusou tivaxu sou lexe ulaanu laꞌilali seꞌi sou uaꞌanu donki noxou sila, mumaisou lamoliu e mulotonu laꞌilali no anu ane uai no latanu laꞌilali no tiva anaxu ꞌo.
27 Abrindo um deles o saco de cereal, para dar de comer ao seu jumento na estalagem, deu com o dinheiro na boca do saco de cereal.
28 Xe aliku ꞌo muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou, “Ae, taemoso! Lamoli noxilo e elotonu laꞌilali ꞌo no anu ane mulivu muneꞌe noxilo ꞌo. Ngamalei, ane uai no laꞌilali ꞌo latanu no nano no tiva ꞌo.” Xe ta motu mimalei loxo ꞌo, la manina. Ka inavaa. ꞌEꞌeneꞌi ne mutelo mulokolaxaꞌa manina. Taneꞌi kalaua sou uꞌumesi. Xe miavuti la mitalitaliꞌisiꞌa ngatongatoꞌo, “Lataua muꞌoxonu ꞌilixo maꞌia ane loxo ꞌo noxinge ꞌo?”
28 Então, disse aos irmãos: Devolveram o meu dinheiro; aqui está na boca do saco de cereal. Desfaleceu-lhes o coração, e, atemorizados, entreolhavam-se, dizendo: Que é isto que Deus nos fez?
29 Milutu sou mimuamuaꞌi ilalai xoo xe, milai mixali noxou mamiꞌa Iakovo ne Kanani, la miaꞌaloxu mimii e muxali noxiꞌa ne Aixiputo ne aloxo ꞌo,
29 E vieram para Jacó, seu pai, na terra de Canaã, e lhe contaram tudo o que lhes acontecera, dizendo:
30 “Telutu e nepalusixe sou telai, xe texali ne Aixiputo, la itema tila ane usaxilaꞌu tuala ne Aixiputo ne, muvikala pekiaꞌu noxixe mo mukalavoisixe lexe nexi telai ne sou tatuluxaꞌa.
30 O homem, o senhor da terra, falou conosco asperamente e nos tratou como espiões da terra.
31 Xe nexi teavuti la tevikalanu lamana lexe, ‘Nexi ta mitema sou tatulungenge uasi, nexi ꞌo, nexi ta mitema sou vaikala manina.
31 Dissemos-lhe: Somos homens honestos; não somos espiões;
32 Mo nexi ꞌo, nexi itema vilesisi ta ꞌolu. Nexi itiitisixe mulai muxali loxo mavulovexa mo mulelia tamei. Ioxe, iliꞌi, la vile musoli, xe soxu anu kaluxusixe a ilou mamixe mixolu no tualasixe.’
32 somos doze irmãos, filhos de um mesmo pai; um já não existe, e o mais novo está hoje com nosso pai na terra de Canaã.
33 Xe itema tila ane usaxilaꞌu tuala ane ne muavuti la muvikalanexi aloxo ꞌo la, ‘Ngalomu, eni emasaxa lexe alavu manina lexe ngingi vaikalamengi ꞌo manina, la vile noxinge ne uneꞌe mo noxou taxolu, ia ngingi ane muxatele tamiꞌa ne ngatavule laꞌilalixaꞌa maminge ilou ꞌolu, mo ta mingemingengi no tuala mo ngalai.
33 Respondeu-nos o homem, o senhor da terra: Nisto conhecerei que sois homens honestos: deixai comigo um de vossos irmãos, tomai o cereal para remediar a fome de vossas casas e parti;
34 Xe ngalivu uneꞌe la, ngatilo vivinge soxu ane kaluxusinge sou nganeꞌe noxilo. Lexe eni amaisou soxu ne, la sou eni alavu manina lexe ngingi nganeꞌe sou ngatulunexe uasi mo lexe ngingi ngamitema sou kalavoi uasi. La sou eni alivunoxu vivinge ane uxoo noxilo ꞌo sou ulivu ulai noxinge. La sou ngingi nganeꞌe ngaxoo lai ꞌo sou ngavaivaoli sou nganoꞌu lamoli.’”
34 trazei-me vosso irmão mais novo; assim saberei que não sois espiões, mas homens honestos. Então, vos entregarei vosso irmão, e negociareis na terra.
35 Mixali miaꞌalou mamiꞌa aloxo ne xe mukalu la sou aneꞌi vilevilesi ne milulusou tivativaxaꞌa sou milaasou laꞌilali e milai miloto ne, xe ieꞌi muvaxa loxo ꞌo la, lamoliꞌa soxisoxisou kalumo ane muai no nano no tivativaxaꞌa ꞌo, la mimamaꞌu misevile. Mamiꞌa kalumo ne mumamaꞌu misevile.
35 Aconteceu que, despejando eles os sacos de cereal, eis cada um tinha a sua trouxinha de dinheiro no saco de cereal; e viram as trouxinhas com o dinheiro, eles e seu pai, e temeram.
36 Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu ne lexe, “Ngaꞌoxole mole eni ta ꞌalixeni tasitasiauxaꞌa noxilo ukalu io? Iosepu tasiauxu tei mo musuꞌa ne. Ka Simeoni ane kalumo tasiauxu ne. Ia ngingi a ngevikala lexe nganoꞌu Beniamini kalumo sou ngalailixu la. Ia talu la axoo laixe.”
36 Então, lhes disse Jacó, seu pai: Tendes-me privado de filhos: José já não existe, Simeão não está aqui, e ides levar a Benjamim! Todas estas coisas me sobrevêm.
37 Xe ꞌolu Luven muavuti la muvikalanu momu aloxo ꞌo, “Anoꞌu mo alailixu, xe namalei lexe eni alivu uxali noxine ia, anu uasi, la sou eni melo anoꞌa ta ꞌalixeni ta mulu tamei ineꞌe noxine sou naveꞌa isoli. Naꞌitalonu Beniamini no avolo mo eni melo asaxilaꞌu sou alailixu ka alivunoxu uneꞌe noxine.”
37 Mas Rúben disse a seu pai: Mata os meus dois filhos, se to não tornar a trazer; entrega-mo, e eu to restituirei.
38 Ia momu ne, pekiaꞌu misevile. Muavuti la muvikalaneꞌi ta ꞌolu, “ꞌAlixeni ꞌo umomomo sou umulingengi uasi manina, xo vimou ane musoli ne, ia anusisi soxusi ane noxou taxolu ꞌo. Ngalailixu uasi xo loxo ꞌo io, mii vile uvau no voteꞌi. Ngamalei, eni soxu ane a aululu manina mukalu, lexe mii vile masua uxali noxou la eni talelixu misevile mole eni asoli mo aluꞌelai no tualasiꞌa ta mitema sou soli.”
38 Ele, porém, disse: Meu filho não descerá convosco; seu irmão é morto, e ele ficou só; se lhe sucede algum desastre no caminho por onde fordes, fareis descer minhas cãs com tristeza à sepultura.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.