Gênesis 37
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs VC
1 Ia Iakovo ne uꞌumesou tuala ne Kanani e momu Aisaki muxoxoo no anu ne uasi.
1 Jacó habitou na região onde seu pai havia morado, na terra de Canaã.
2 Muxoxoo ane, la sou nanasiꞌa iloꞌa ta ꞌolu mikaukavunu muxolu aloxo ꞌo. Iosepu anu Iakovo ꞌolu maulu tauu iexu mumomomo loxo mavulovexa vile mo mulelia taꞌuve mo muvaxa simi tamei (17). Anu ulavusou sou usaxilaꞌa ta sipsip iloꞌa ta mee noxou momu iloꞌa ta vimovimou noxiꞌa Vila ilee Silipa. Aneꞌi ta sema tamei ne, momu ta semasemau. Ia anu mulai noxou momu la muaꞌalouxu ꞌiliꞌilixoneꞌi ta vimovimou e iꞌoxoꞌoxonu masumasua.
2 Eis a história da descendência de Jacó: José, ainda jovem, com a idade de dezessete anos, apascentava o rebanho com seus irmãos, os filhos de Bala e os filhos de Zelfa, mulheres de seu pai; e ele contou ao seu pai as más conversas dos irmãos.
3 Iosepu ne, momu Iakovo ualasou vile lexe Isilaeli, anu umasaxaiꞌa ta ꞌolu ia umasaxau Iosepu misevile muꞌoki noxiꞌa. Xo nenu mivoꞌonu no mine anu Isilaeli ne aululu manina. Tavaꞌu aloxo ne la sou momu muꞌoxonu iu tokolomo vile lailaixe, utaa la ulai uxali no lia no tavaꞌu, xe avolu veveeni.
3 Israel amava José mais do que todos os outros filhos, porque ele era o filho de sua velhice; e mandara-lhe fazer uma túnica de várias cores.
4 Xe ta vimovimou milavu lexe mamiꞌa anu umasaxau ꞌolu Iosepu misevile muꞌoki noxiꞌa Iosepu ta vimovimou, la aneꞌi oponeꞌi masuau vimoꞌa ne misevile mo ivivikala lailaixe ulai noxou uasi.
4 Seus irmãos, vendo que seu pai o preferia a eles, conceberam ódio contra ele e não podiam mais tratá-lo com bons modos.
5 — ausente —
5 Ora, José teve um sonho, e o contou aos seus irmãos, que o detestaram ainda mais:
6 — ausente —
6 "Ouvi, disse-lhes ele, o sonho que tive:
7 — ausente —
7 estávamos ligando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e se pôs de pé, enquanto os vossos o cercavam e se prostravam diante dele."
8 Xe miavuti la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Loxovaa, nini xavutalameni lexe nini sou naxali tila sou nasaxilaꞌixe?” Aneꞌi laꞌiaxaꞌa muꞌokiꞌoki xo milomusou aipiepiena noxou xe vaivaikala ane anu mulemolusiꞌa.
8 Seus irmãos disseram-lhe: "Quererias, porventura, reinar sobre nós e tornar-te nosso senhor?" E odiaram-no ainda mais por causa de seus sonhos e de suas palavras.
9 Xe iliꞌi la Iosepu muaipiepiena alaxu vile la. Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Eni eaipiepiena la, la emaisou aso xe soꞌio iloꞌa ta oto mavulovexa mo mulelia vile mitulutulu no talaxo ka mitangatulu muluꞌe noxilo.”
9 José teve ainda outro sonho, que contou aos seus irmãos. "Tive, disse ele, ainda um sonho: o sol, a lua e onze estrelas prostravam-se diante de mim."
10 Xe muavuti la mulai noxou momu kalumo sou muaꞌaloxu aipiepiena noxou ne. Xe momu muavuti la mukaitolonu la muvikalanu lexe, “Aipiepiena maꞌi to axoo ne? Loxovaa, nini nemasaxa lexe nexi noxie nenine mo ta viivine taneꞌe taxolaꞌu tavaꞌixe mo tatangatulu sou tatoxoneni?”
10 Ele contou isso ao seu pai e aos seus irmãos, mas foi repreendido por seu pai: "Que significa, disse-lhe ele, este sonho que tiveste? Viremos, porventura, eu, tua mãe e teus irmãos, a nos prostrar por terra diante de ti?"
11 Ta vimovimou ne, oponeꞌi masua misevile ia mamiꞌasi ne iou siꞌisou aipiepiena ne uasi, uxoxoolu la uxavuxavutalanu.
11 Seus irmãos ficaram, pois, com inveja dele, mas seu pai guardou a lembrança desse acontecimento.
12 No voxo vile, la Iosepu ta vimovimou milailixaꞌa mamiꞌa ta sipsipu iloꞌa ta meeou ne Sikemu sou miꞌani iaꞌeiaꞌe xe miie lexa.
12 Os irmãos de José foram apascentar os rebanhos de seu pai em Siquém.
13 Xe Iakovo muavuti la muvikalanu ꞌolu Iosepu aloxo ꞌo, “ꞌAlixeni, eni emasaxaine lexe nalutu mo namulineꞌi ta viivine ulai ne Sikemu.” Xe Iosepu muavuti la muvikalanu momu lexe, “Ani, eni asou alutu alai.”
13 Israel disse a José: "Teus irmãos guardam os rebanhos em Siquém. Vem: vou mandar-te a eles." "Eis-me aqui", respondeu José.
14 — ausente —
14 "Vai, pois, ver se tudo corre bem a teus irmãos e ao rebanho, e traze-me notícias deles." Enviou-o do vale de Hebron, e José foi a Siquém.
15 — ausente —
15 Um homem encontrou-o errando pelo campo: "Que buscas?" perguntou ele.
16 Xe Iosepu muavuti la muvikalanu lexe, “Eni akakamulineꞌi ta viivilo e mineꞌeneꞌi mamilo ta sipsipou sou ikamulixaꞌa lexa sou iiexu xe iaꞌeiaꞌe sou iꞌou. Nemaisiꞌa a neꞌei la napelaꞌilo mo amulineꞌi.”
16 "Busco meus irmãos, respondeu ele. Dize-me onde apascentam os rebanhos."
17 Xe itema ne, muavuti la muvikalanu Iosepu lexe, “Aneꞌi a milutu mo milai. Elomusiꞌa mivivikala lexe ilai loxo ne Dotani.” La sou anu mumulineꞌi la mulai muxalisiꞌa ne Dotani.
17 E o homem respondeu: "Partiram daqui e ouvi-os dizer: Vamos a Dotain." Partiu então José em busca dos seus irmãos e encontrou-os em Dotain.
18 Xe anu a uao no paxa, ia aneꞌi mimaisou mine anu umuamuaꞌi ulai noxiꞌa, la aneꞌi mipotoxu sou lexe ivau usoli.
18 Eles o viram de longe. Antes que José se aproximasse, combinaram entre si como o haveriam de matar;
19 Ta motu miavuti la mivikalaneꞌi ngatoꞌo lexe, “Anu, itema sou aipiepiena a uxali ꞌo.
19 e disseram: "Eis o sonhador que chega.
20 Tapalea mo tavaꞌu soxu mo tasuꞌanu uluꞌelai no lexa taxasou vile musii ꞌo. Ia talai la taaꞌalo lexe mii vile loxo laeoni muvau. La sou nenge tamalei lexe mii maꞌia ane uxali no anu aipiepiena noxou ne.”
20 Vamos, matemo-lo e atiremo-lo numa cisterna; diremos depois que uma fera o devorou; e então veremos de que lhe aproveitaram os seus sonhos."
21 Xe Luven mulomusiꞌa mivikala aloxo ne, la mukamuli voteꞌi sou upamaulinu Iosepu no anu. Muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Nengeꞌa tavaꞌu mamu.
21 Ouvindo-o, porém, Rubem, quis livra-lo de suas mãos: "Não lhe tiremos a vida, disse ele.
22 Tatetelisousi ka talea uluꞌelai no taxa sou lexa ꞌo no xalee lia vitanisi, ia taꞌoxo masua loxo ꞌo uasi.” Anu mulosiꞌa voteꞌi ane ne xo anu mumasaxa lexe anu molu ulivu uneꞌe sou ulivunoxu vimou utelo sou upalusou ulivu ulai noxou momu.
22 Não derrameis sangue. Jogai-o naquela cisterna, no deserto, mas não levanteis vossa mão contra ele." Pois Rubem pensava livrá-lo de suas mãos para o reconduzir ao pai.
23 Iosepu mumuamuaꞌi xe muneꞌe muxali noxiꞌa ta vimovimou ne, xe aneꞌi miavuti vaxa la mitetelisou ka milulusou tokolomo lailaixe e mutaanu,
23 Quando José se aproximou de seus irmãos, eles o despojaram de sua túnica, daquela bela túnica de várias cores que trazia,
24 ka sou miavuti la miꞌitinu ka mileanu muluꞌelai no lexa taxasou vile musii.
24 e jogaram-no numa cisterna velha, que não tinha água.
25 Mileanu maulamenge soxu loxo ne mukalu, ia aneꞌi milai mitaꞌolu sou miꞌani. Miꞌaniꞌani ia mimalei la ta Isimaeli seꞌi iloꞌa ta kameliiꞌa meꞌa loxo ne Xileati ia ilalai loxo ne Aixiputo. Ta kameliiꞌa mitavule mimii lailaixe loxo mii ane tumaꞌu laixe sou laꞌilali mo lamalasile mo ovu vile lexaxu ane tumaꞌu laixe.
25 E, sentando-se para comer, eis que, levantando os olhos, viram surgir no horizonte uma caravana de ismaelitas vinda de Galaad. Seus camelos estavam carregados de resina, de bálsamo e de ládano, que transportavam para o Egito.
26 Xe Iuda muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Taemoso, lexe nenge tavaꞌu vivinge usoli ka tatalumeiou, la mii maꞌia laixe ane nenge nengeꞌa taxalisou no anu xavutala ane ne?
26 Então Judá disse aos seus irmãos: "Que nos aproveita matar nosso irmão e ocultar o seu sangue?
27 Nengeꞌa tanoꞌu mo talosiꞌa ta mitema e ineneꞌe ꞌo mo ilotonu. Mo sou mamu nenge taꞌoxo masuanu. Xo nenge vivinge maninasou ane. Nenge xiasinenge ilou sialunenge ane.” Xe ta vimovimou miavuti la mivikala lexe, “Ioxe, nenge tamulinu aloxo nelemolu ne.”
27 Vinde e vendamo-lo aos ismaelitas. Não levantemos nossas mãos contra ele, pois, afinal, é nosso irmão, nossa carne." Seus irmãos concordaram.
28 Xe ta mitema sou ivaivalo sou inoꞌu lamoli e mimaisiꞌa mineneꞌe ꞌole mineꞌe mixali ꞌalai noxiꞌa manina, la sou Iosepu ta vimovimou ne milai milaanu sou milosiꞌa. Ta Midiani milotonu Iosepu mulai noxiꞌa ta vimovimou no anu lamoli siliva alelaxu mavulovexa tamei. Milotonu mukalu, la sou minoꞌu milailixu ne Aixiputo.
28 E, quando passaram os negociantes madianitas, tiraram José da cisterna e venderam-no por vinte moedas de prata aos ismaelitas, que o levaram para o Egito.
29 Xe iliꞌi, la Luven mulivu no taxa e aneꞌi misuꞌanu vimoꞌa Iosepu no anu ne la umaisou vimou uasi. Xe muavuti la musinasinanu tokolomou no vasimolu ne xo tanuxu vimou misevile.
29 Rubem voltou à cisterna, e eis que José já não estava ali.
30 Xe mulivu mulai noxiꞌa ta vimovimou, la muvikalaneꞌi lexe, “Ae, molomolo soxu ꞌole a tasiauxu! Ka eni anavaa maasi?”
30 Rasgou então suas vestes e voltou para junto dos seus irmãos: "O menino desapareceu, disse ele. E eu, para onde irei?"
31 Xe ta motu miavuti la mivau mee vile ka minoꞌu sialuxu sou miꞌunanu Iosepu tokolomou muluꞌe no anu.
31 Tomaram então a túnica de José, mataram um cabrito e a mergulharam no seu sangue.
32 Xe iliꞌi la sou minoꞌu tokolomou ne mulai sou mimaxaꞌu noxou mamiꞌa. Mixali la mivikalanu mamiꞌa aloxo ꞌo, “Namaisou mii ꞌo. Nexi texalisou. Male ꞌiline miiu.”
32 E mandaram-na levar ao seu pai com esta mensagem: "Eis o que encontramos: vê se não é, porventura, a túnica do teu filho."
33 Xe Iakovo iou muvaxa no anu tokolomou ꞌolu ne la mutongonu la muvikalaneꞌi lexe, “Ani, ꞌalixe Iosepu tokolomou ane! Ta mii seꞌi loxo ta laeoni mivau ꞌalixeni ne mo miꞌou.”
33 Jacó reconheceu-a e exclamou: "É a túnica de meu filho! Uma fera o devorou! José foi estraçalhado!"
34 Xe muavuti la musinasinanu tokolomou no vasimolu ne, io mutelonu tokolomo suꞌi sou tama xo tanuxu ꞌolu ne misevile. Muxoxoolu tanutanuxu ꞌolu mo mutatamasou ne maxuvee misevile.
34 E, rasgando as vestes, cobriu-se de um saco, e chorou o seu filho por muito tempo.
35 Ta ꞌolu ta mulu mo ane ta sema mineꞌe noxou sou lexe ixolixolinu, la anu umasaxa lexe aneꞌi ineꞌe ixolixoli mamu. La sou muvikalaneꞌi lexe, “Taletalelixu ꞌalixeni ꞌo mo atatamasou mole eni amulinu ꞌalixeni ulai no tualasiꞌa ta mitema sou soli ne ia ukalu uasi.” La sou anu muxolu sou mutamasou ꞌolu ne voxo seꞌi la.
35 Todos os seus filhos e filhas vieram consolá-lo, mas ele não aceitou nenhuma condolência: "É chorando, disse ele, que descerei para junto de meu filho na habitação dos mortos." Foi assim que o seu pai o chorou.
36 Ioxe, ta Midiani e milotonu Iosepu noxiꞌa ta vimovimou ne, milailixu ne Aixiputo, la itema vile ualasou lexe Potipaa mulotonu, anu itema sou xaixai noxou tatananu tuala ne Aixiputo. Anu tila noxiꞌa aneꞌi ane sou isaxilaꞌu taasou tatananu tuala.
36 Os madianitas venderam-no a Putifar, no Egito, eunuco do faraó e chefe da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.