Gênesis 37

Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Ia Iakovo ne uꞌumesou tuala ne Kanani e momu Aisaki muxoxoo no anu ne uasi.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Muxoxoo ane, la sou nanasiꞌa iloꞌa ta ꞌolu mikaukavunu muxolu aloxo ꞌo. Iosepu anu Iakovo ꞌolu maulu tauu iexu mumomomo loxo mavulovexa vile mo mulelia taꞌuve mo muvaxa simi tamei (17). Anu ulavusou sou usaxilaꞌa ta sipsip iloꞌa ta mee noxou momu iloꞌa ta vimovimou noxiꞌa Vila ilee Silipa. Aneꞌi ta sema tamei ne, momu ta semasemau. Ia anu mulai noxou momu la muaꞌalouxu ꞌiliꞌilixoneꞌi ta vimovimou e iꞌoxoꞌoxonu masumasua.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Iosepu ne, momu Iakovo ualasou vile lexe Isilaeli, anu umasaxaiꞌa ta ꞌolu ia umasaxau Iosepu misevile muꞌoki noxiꞌa. Xo nenu mivoꞌonu no mine anu Isilaeli ne aululu manina. Tavaꞌu aloxo ne la sou momu muꞌoxonu iu tokolomo vile lailaixe, utaa la ulai uxali no lia no tavaꞌu, xe avolu veveeni.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Xe ta vimovimou milavu lexe mamiꞌa anu umasaxau ꞌolu Iosepu misevile muꞌoki noxiꞌa Iosepu ta vimovimou, la aneꞌi oponeꞌi masuau vimoꞌa ne misevile mo ivivikala lailaixe ulai noxou uasi.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 — ausente —
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Xe miavuti la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Loxovaa, nini xavutalameni lexe nini sou naxali tila sou nasaxilaꞌixe?” Aneꞌi laꞌiaxaꞌa muꞌokiꞌoki xo milomusou aipiepiena noxou xe vaivaikala ane anu mulemolusiꞌa.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 Xe iliꞌi la Iosepu muaipiepiena alaxu vile la. Xe muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Eni eaipiepiena la, la emaisou aso xe soꞌio iloꞌa ta oto mavulovexa mo mulelia vile mitulutulu no talaxo ka mitangatulu muluꞌe noxilo.”
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 Xe muavuti la mulai noxou momu kalumo sou muaꞌaloxu aipiepiena noxou ne. Xe momu muavuti la mukaitolonu la muvikalanu lexe, “Aipiepiena maꞌi to axoo ne? Loxovaa, nini nemasaxa lexe nexi noxie nenine mo ta viivine taneꞌe taxolaꞌu tavaꞌixe mo tatangatulu sou tatoxoneni?”
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Ta vimovimou ne, oponeꞌi masua misevile ia mamiꞌasi ne iou siꞌisou aipiepiena ne uasi, uxoxoolu la uxavuxavutalanu.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 No voxo vile, la Iosepu ta vimovimou milailixaꞌa mamiꞌa ta sipsipu iloꞌa ta meeou ne Sikemu sou miꞌani iaꞌeiaꞌe xe miie lexa.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Xe Iakovo muavuti la muvikalanu ꞌolu Iosepu aloxo ꞌo, “ꞌAlixeni, eni emasaxaine lexe nalutu mo namulineꞌi ta viivine ulai ne Sikemu.” Xe Iosepu muavuti la muvikalanu momu lexe, “Ani, eni asou alutu alai.”
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 — ausente —
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 — ausente —
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Xe Iosepu muavuti la muvikalanu lexe, “Eni akakamulineꞌi ta viivilo e mineꞌeneꞌi mamilo ta sipsipou sou ikamulixaꞌa lexa sou iiexu xe iaꞌeiaꞌe sou iꞌou. Nemaisiꞌa a neꞌei la napelaꞌilo mo amulineꞌi.”
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Xe itema ne, muavuti la muvikalanu Iosepu lexe, “Aneꞌi a milutu mo milai. Elomusiꞌa mivivikala lexe ilai loxo ne Dotani.” La sou anu mumulineꞌi la mulai muxalisiꞌa ne Dotani.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Xe anu a uao no paxa, ia aneꞌi mimaisou mine anu umuamuaꞌi ulai noxiꞌa, la aneꞌi mipotoxu sou lexe ivau usoli.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Ta motu miavuti la mivikalaneꞌi ngatoꞌo lexe, “Anu, itema sou aipiepiena a uxali ꞌo.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Tapalea mo tavaꞌu soxu mo tasuꞌanu uluꞌelai no lexa taxasou vile musii ꞌo. Ia talai la taaꞌalo lexe mii vile loxo laeoni muvau. La sou nenge tamalei lexe mii maꞌia ane uxali no anu aipiepiena noxou ne.”
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 Xe Luven mulomusiꞌa mivikala aloxo ne, la mukamuli voteꞌi sou upamaulinu Iosepu no anu. Muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Nengeꞌa tavaꞌu mamu.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 Tatetelisousi ka talea uluꞌelai no taxa sou lexa ꞌo no xalee lia vitanisi, ia taꞌoxo masua loxo ꞌo uasi.” Anu mulosiꞌa voteꞌi ane ne xo anu mumasaxa lexe anu molu ulivu uneꞌe sou ulivunoxu vimou utelo sou upalusou ulivu ulai noxou momu.
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Iosepu mumuamuaꞌi xe muneꞌe muxali noxiꞌa ta vimovimou ne, xe aneꞌi miavuti vaxa la mitetelisou ka milulusou tokolomo lailaixe e mutaanu,
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 ka sou miavuti la miꞌitinu ka mileanu muluꞌelai no lexa taxasou vile musii.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Mileanu maulamenge soxu loxo ne mukalu, ia aneꞌi milai mitaꞌolu sou miꞌani. Miꞌaniꞌani ia mimalei la ta Isimaeli seꞌi iloꞌa ta kameliiꞌa meꞌa loxo ne Xileati ia ilalai loxo ne Aixiputo. Ta kameliiꞌa mitavule mimii lailaixe loxo mii ane tumaꞌu laixe sou laꞌilali mo lamalasile mo ovu vile lexaxu ane tumaꞌu laixe.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Xe Iuda muavuti la muvikalaneꞌi ta vimovimou aloxo ꞌo, “Taemoso, lexe nenge tavaꞌu vivinge usoli ka tatalumeiou, la mii maꞌia laixe ane nenge nengeꞌa taxalisou no anu xavutala ane ne?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Nengeꞌa tanoꞌu mo talosiꞌa ta mitema e ineneꞌe ꞌo mo ilotonu. Mo sou mamu nenge taꞌoxo masuanu. Xo nenge vivinge maninasou ane. Nenge xiasinenge ilou sialunenge ane.” Xe ta vimovimou miavuti la mivikala lexe, “Ioxe, nenge tamulinu aloxo nelemolu ne.”
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Xe ta mitema sou ivaivalo sou inoꞌu lamoli e mimaisiꞌa mineneꞌe ꞌole mineꞌe mixali ꞌalai noxiꞌa manina, la sou Iosepu ta vimovimou ne milai milaanu sou milosiꞌa. Ta Midiani milotonu Iosepu mulai noxiꞌa ta vimovimou no anu lamoli siliva alelaxu mavulovexa tamei. Milotonu mukalu, la sou minoꞌu milailixu ne Aixiputo.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Xe iliꞌi, la Luven mulivu no taxa e aneꞌi misuꞌanu vimoꞌa Iosepu no anu ne la umaisou vimou uasi. Xe muavuti la musinasinanu tokolomou no vasimolu ne xo tanuxu vimou misevile.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 Xe mulivu mulai noxiꞌa ta vimovimou, la muvikalaneꞌi lexe, “Ae, molomolo soxu ꞌole a tasiauxu! Ka eni anavaa maasi?”
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 Xe ta motu miavuti la mivau mee vile ka minoꞌu sialuxu sou miꞌunanu Iosepu tokolomou muluꞌe no anu.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Xe iliꞌi la sou minoꞌu tokolomou ne mulai sou mimaxaꞌu noxou mamiꞌa. Mixali la mivikalanu mamiꞌa aloxo ꞌo, “Namaisou mii ꞌo. Nexi texalisou. Male ꞌiline miiu.”
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Xe Iakovo iou muvaxa no anu tokolomou ꞌolu ne la mutongonu la muvikalaneꞌi lexe, “Ani, ꞌalixe Iosepu tokolomou ane! Ta mii seꞌi loxo ta laeoni mivau ꞌalixeni ne mo miꞌou.”
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 Xe muavuti la musinasinanu tokolomou no vasimolu ne, io mutelonu tokolomo suꞌi sou tama xo tanuxu ꞌolu ne misevile. Muxoxoolu tanutanuxu ꞌolu mo mutatamasou ne maxuvee misevile.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Ta ꞌolu ta mulu mo ane ta sema mineꞌe noxou sou lexe ixolixolinu, la anu umasaxa lexe aneꞌi ineꞌe ixolixoli mamu. La sou muvikalaneꞌi lexe, “Taletalelixu ꞌalixeni ꞌo mo atatamasou mole eni amulinu ꞌalixeni ulai no tualasiꞌa ta mitema sou soli ne ia ukalu uasi.” La sou anu muxolu sou mutamasou ꞌolu ne voxo seꞌi la.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ioxe, ta Midiani e milotonu Iosepu noxiꞌa ta vimovimou ne, milailixu ne Aixiputo, la itema vile ualasou lexe Potipaa mulotonu, anu itema sou xaixai noxou tatananu tuala ne Aixiputo. Anu tila noxiꞌa aneꞌi ane sou isaxilaꞌu taasou tatananu tuala.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.