Gênesis 29
Vaikala Noxou Lataua (ATA) vs NVT
1 Iakovo muvikala aloxo ne sou mupalaꞌalixu tanu mulai noxou Lataua mukalu, la sou anu muavuti sou musokou muamuaꞌi noxou sou ulai. Mumuamuaꞌi ne, la mulalai aloxo no xalee lia ane aso uxaxali utetelo no anu.
1 Jacó seguiu viagem e, por fim, chegou à terra do leste.
2 Mumuamuaꞌi mulalaisi xe musuꞌa iou loxo ꞌosi la mumaisiꞌa ta sipsip laꞌoluxaꞌa tatalu ane misuꞌa laꞌoluxaꞌa miai mixaliliiou iou lexa vile. Ta sipsip ne, mineꞌeneꞌi sou iieneꞌi ane, ia mineꞌeneꞌi la iieneꞌi palea uasi xo lavoꞌo toxoxaꞌa te ipipalopaloꞌu sou uxexesou taxa e lexa uxaxali utelo no anu ne uao.
2 Viu um poço ao longe e, junto ao poço, no campo, três rebanhos de ovelhas, à espera de que lhes dessem água. Uma pedra pesada cobria a boca do poço.
3 Ta mitema sou isaxisaxilaꞌa kalumo a ixoxoomaieꞌi. No voxo ane sou ta mitema sou isaxisaxilaꞌa ta sipsipiꞌa ineꞌe sou iieneꞌi, la aneꞌi ipipaloꞌu lavoꞌo to ne uxexesou lexa iou sou ta sipsipiꞌa iie. Xe ukalu la sou aneꞌi ipipaloꞌu ulivu no tanixu la.
3 Era costume naquele lugar esperar que todos os rebanhos chegassem para, então, remover a pedra e dar água aos animais. Depois, a pedra era recolocada na boca do poço.
4 Iakovo mumuamuaꞌi musuku mulai ꞌalai manina noxiꞌa sou mutaliꞌisiꞌa aloxo ꞌo, “Ta vivilo, ngingi sou tuala neꞌei?” Aneꞌi mikolinu la mivikala lexe, “Nexi sou tuala ne Alani.”
4 Jacó se aproximou dos pastores e perguntou: “De onde vocês são, amigos?”. “Somos de Harã”, disseram eles.
5 Xe anu muxiu vaxa la mutaliꞌisiꞌa la, “Ia ngingi ngelavusou itema e ualasou lexe Lavani o? Eiae Naola ꞌolu.” “Ani, nexi telavusou.” Aneꞌi mikolinu aloxo ne.
5 “Conhecem um homem chamado Labão, neto de Naor?”, perguntou Jacó. “Sim, conhecemos”, responderam eles.
6 Xe muavuti la mutaliꞌisiꞌa la aloxo ꞌo, “Ia loxovaa, anu laixenusi?” “Ani, anu laixenusi. Namalei, ꞌolu sema Lakeli ane ineneꞌeneꞌi ta sipsip noxou ꞌole.” Aneꞌi mikolinu aloxo ne la.
6 “Ele vai bem?”, perguntou Jacó. “Sim, vai bem”, disseram. “Olhe, ali vem Raquel, filha dele, com o rebanho.”
7 Xe anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Aso a uao teitexi ꞌo mo umomomo sou ngingi ngalivulixaꞌa ta sipsip ilai no nano no taasiꞌa palea uasi, ia nganavaa e ngaieneꞌi palea mo sou ukalu la ngalailixaꞌa sou iꞌani iaꞌeiaꞌe ua o?”
7 Jacó disse: “Ainda é dia claro, cedo demais para recolher os animais. Por que vocês não dão de beber às ovelhas, para que elas possam voltar a pastar?”.
8 Xe aneꞌi miavuti la mivikalanu lamana aloxo ꞌo, “Nexi talavusou taꞌoxo loxo ne uasi. Nexi taxoomaieꞌi ta menexixe mo lexe aneꞌi ixalixaꞌa ta sipsipiꞌa no lexa iou ꞌo ukalusi, la sou nexi tapipaloꞌu lavoꞌo uxexesou lexa ꞌo taxanu, la sou ta sipsipmexi ꞌo ne, iluꞌe sou iie alaxu vilesisi.”
8 “Não podemos dar de beber aos animais enquanto não chegarem todos os rebanhos”, responderam. “Só então os pastores removem a pedra da boca do poço e damos de beber a todas as ovelhas.”
9 Anu Iakovo iloꞌa aneꞌi ane miuli mineꞌe no lexa iou ne, ivivikala ia Lakeli ane mipasipaa mo mineꞌe mixalixaꞌa mamie ta naꞌu ta sipsip no lexa iou ne. Xo ane ilavusou isaxisaxilaꞌa ta sipsip noxou mamie.
9 Jacó ainda conversava com eles quando Raquel chegou com o rebanho de seu pai, pois era pastora.
10 Xe aliku ꞌo iou muvaxa loxo ꞌo la iau ꞌolu ane mineꞌeneꞌi ta sipsipou ꞌo, xe muavuti la molu mulai sou mupipaloꞌu lavoꞌo muxexesou lexa iou sou muieneꞌi.
10 Uma vez que Raquel era sua prima, filha de Labão, irmão de sua mãe, e as ovelhas pertenciam a seu tio Labão, Jacó foi até o poço, removeu a pedra que o cobria e deu de beber ao rebanho de seu tio.
11 Xe muavuti la mutimunu xalene tei ꞌo sou muvikala “aso laixe” mulai noxie mo mutaloxu tama xo anu muꞌosasie.
11 Então Jacó beijou Raquel e chorou em alta voz.
12 Xe iliꞌi la sou muvikalane lamana, “Eni vivilo tavuna ane nini ꞌo, iaxe ane mamine Lavani ne, xo mamine vimou sema e ualasie lexe Liveka, ane eni atie.” Xe sema ꞌo miavuti no lia ꞌo la ane miiave milai noxou mamie sou miaꞌalou.
12 Explicou para Raquel que era seu primo por parte do pai dela e filho de Rebeca, tia dela. Raquel foi correndo contar a seu pai, Labão.
13 Lavani mulomu lexe iau ane muneꞌe muxali ꞌo xe, muavuti la muiave mulai mualaxu sou muꞌosasou. Muavuti vaxa la muꞌaulaxu ka mutimunu xale. Xe mukasi vaxa no avolu la munoꞌu muꞌunalailixu no taasou. Xe iliꞌi, la sou anu muvikalanu iau lamana noxiꞌa momu ilee nenu mo vimou, xe muaꞌalouxu mimii ane muxali noxou no anu muamuaꞌi noxou.
13 Assim que Labão soube que seu sobrinho Jacó havia chegado, correu ao seu encontro. Ele o abraçou, o beijou e o levou para casa. Depois que Jacó lhe contou sua história,
14 Xe Lavani mulomu noxou iau aloxo ne xe mukalu, la muvikala aloxo ꞌo, “Manina musuku, nini ne noxilo manina. Nenge nengei ienge lavoꞌo vilesisi.” La sou Iakovo muxoo noxou iau ne, soꞌio vile.
14 Labão exclamou: “Você é, de fato, sangue do meu sangue!”. Quando Jacó estava na casa de Labão havia cerca de um mês,
15 Xe no voxo vile, la Lavani muvikalanu Iakovo, “Nini naxoxoo noxilo ꞌo sou nasuꞌusuꞌulilelixu mixomixo vitanisi loxo ꞌo uasi. Loxo ꞌo io nini xavutalameni uexe lexe, eni alotoneni uasi o xo, nini noxilosi. Uasi, eni emasaxa lexe alotonenixu xaixai e nini nasuꞌusuꞌulilelixu ꞌo. Nemasaxa lexe alotoneni no anu taꞌei?”
15 Labão lhe disse: “Você não deve trabalhar de graça para mim só porque somos parentes. Diga-me qual deve ser o seu salário”.
16 No tauu ie ane Iakovo mulai muxoo noxou iau ne la iau ta ꞌolu ta sema tamei ne, aneꞌi ta vuanga. Ane laposalaxu ne, ualasie lexe Lea, xe ane no talie Lea ne ualasie lexe Lakeli.
16 Labão tinha duas filhas. A mais velha se chamava Lia, e a mais nova, Raquel.
17 Lea ne, iei laixe malaxo uasi, ia Lakeli nesi, iei laixe misevile.
17 Os olhos de Lia eram sem brilho, mas Raquel tinha bela aparência e rosto atraente.
18 Xe Iakovo muavuti la mukolinu taliꞌi noxou iau Lavani aloxo ꞌo, “Eni emasaxa lexe axoo noxine ꞌo tauu ie muxatele tamei mo axaxaixene, lexe nini nemasaxa lexe eni aꞌuluxe Lakeli.”
18 Visto que Jacó estava apaixonado por Raquel, disse a Labão: “Trabalharei para o senhor por sete anos se me der Raquel, sua filha mais nova, para ser minha esposa”.
19 Iau Lavani muavuti la muvikalanu aloxo ꞌo, “Anu mii vile uasi, eni aꞌitalone noxine sou naꞌuluxe, xo ꞌenaꞌei ane uxoxoo noxilo ꞌo sou uxaxaixo la sou eni aꞌitalone noxou sou uꞌuluxe?”
19 “Melhor entregá-la a você do que a qualquer outro”, respondeu Labão. “Fique aqui e trabalhe comigo.”
20 Anu muxolu xe muxaxaixu iau tauu ie muxatele tamei sou uꞌuluxe Lakeli ne. Tanu muꞌoxoxe la tauu ie muxatele tamei ne loxo, voxo moso tatalusi no xavutalau.
20 Então Jacó trabalhou sete anos por Raquel. Ele a amava tanto que lhe pareceram apenas alguns dias.
21 Muxolu sou muxaxaixu iau ne, xe tauu ie muxatele tamei mulai mukalu, xe mulutu la mulai muxali noxou iau, la muvikala aloxo ꞌo, “Nanoꞌe ꞌiline ineꞌe mo aꞌuluxe, xo tauu ie eni elemolu lexe eni axoo sou axaxaixene no anu ane mukalu ne.”
21 Chegada a hora, Jacó disse a Labão. “Cumpri minha parte do acordo. Agora, dê-me minha esposa, para que eu me deite com ela.”
22 Xe Lavani muavuti la muꞌoxonu laꞌilali sou iau ilee ꞌolu Lakeli taulaꞌixaꞌa. Mukala anaxu mulai noxiꞌa ta mitema no nano no tuala ne, sou mineꞌe no anu laꞌilali ane ne mukalusi.
22 Labão convidou toda a vizinhança e preparou uma grande festa de casamento.
23 Xe no ꞌolovoxo la Lavani unoꞌe Lakeli ilai noxou iau loxo mulemolu tei ꞌole ua, mukasivaxa noxie vimoe tila Lea mole mulailixe noxou sou ilou miai no ꞌolovoxo ne.
23 À noite, porém, quando estava escuro, Labão tomou Lia e a entregou a Jacó, e Jacó se deitou com ela.
24 Lavani munoꞌe sema vile noxiꞌa ta sema e ixoxoo noxou sou upalupalusiꞌa sou iꞌoxoꞌoxo mixumixu ne sou ie ꞌolu Lea. Sema ne ualasie lexe Silipa.
24 (Labão deu sua serva Zilpa a Lia para servi-la.)
25 Miai xe mitulu no kakalu xe, Iakovo iou muvaxa loxo ꞌo, la ano ꞌo Lea mo ane ilou miai ꞌo. Xe aliku ꞌo muavuti la mulai muxali noxou iau la muvikalanu aloxo ꞌo, “Loxovaa ane nini neꞌoxo ꞌilixo ano ꞌo muneꞌe noxilo loxo ꞌo? Eni exaxaixene ꞌo sou lexe eni anoꞌe Lakeli, ia loxovaa la, nini neꞌoxo loloxo loxo ꞌo?”
25 Na manhã seguinte, quando Jacó acordou, viu que era Lia. Então Jacó perguntou a Labão: “O que o senhor fez comigo? Trabalhei sete anos por Raquel! Por que o senhor me enganou?”.
26 Xe iau muavuti la muvikalanu lamana aloxo ꞌo, “Lai noxixe ꞌo, nexi talavusou tavaitaulaꞌineꞌi ta ꞌilixe ta sema ane mipaa no taliꞌa ta laposalaxu tei uasi. Ta laposalaxu ane nexi tavaitaulaꞌineꞌi tei.
26 Labão respondeu: “Aqui não é costume casar a filha mais nova antes da mais velha.
27 Ia naxolu ꞌo mo voxo sou taulaꞌi ano ulai usivita no anu voxo muxatele tameisou ꞌo ka sou eni anoꞌe Lakeli ilai noxine, lexe nini namasaxa lexe naxolu tauu ie muxatele tamei la sou naxaxaixo. Xo eni masaxa noxilo aloxo ne.”
27 Espere, contudo, até terminar a semana de núpcias, e eu também lhe entregarei Raquel, desde que você prometa trabalhar mais sete anos para mim”.
28 Xe Iakovo muavuti la muvikalanu iau lexe, “Anu mii vile uasi.” Xe voxo sou taulaꞌi ane miꞌoxo tei ꞌole mulai musivita, la sou Lavani munoꞌe ꞌolu Lakeli sou mulailixe noxou iau Iakovo sou muꞌuluxe.
28 Jacó concordou em trabalhar mais sete anos. Uma semana depois de Jacó ter se casado com Lia, Labão lhe entregou Raquel.
29 Ka munoꞌe Vila mulailixe noxie ꞌolu Lakeli ne sou ipalupalusie sou iꞌoxoꞌoxo mixemixe.
29 (Labão deu sua serva Bila a Raquel para servi-la.)
30 Iakovo munoꞌe Lakeli kalumo sou milai ilou miai. Anu mumasaxaie Lakeli misevile noxie Lea. Xe muavuti la mumulinu masaxa noxou iau sou muxolu tauu ie muxatele tamei la sou muxaxaixu.
30 Jacó se deitou também com Raquel, a quem ele amava muito mais que a Lia. Então permaneceu ali e trabalhou mais sete anos para Labão.
31 Iakovo iloꞌa ta semasemau tamei ne ixoxoolu, la anu ulai ilee Lea ixoxoo malamalaxo uasi, ia Lakelisi ane ilou itautinaneꞌi misevile. Xe IAUE mumalei la mumaisou aloxo ne, la tanuxe Lea la sou musuꞌuline la ane opoone. Ia Lakeli ne uasi.
31 Quando o S enhor viu que Lia não era amada, permitiu que ela tivesse filhos; Raquel, porém, era estéril.
32 Iloꞌa mixoxoo xe iliꞌi la sou Lea mivoꞌo ꞌilie vile mulu. Xe miavuti la mivikala aloxo ꞌo, “IAUE mulavusou tuꞌumaxu ane muxoo noxilo. Anu manina lexe muluxeni umasaxailo manina.” La sou mimoxoꞌu ualasou lexe Luven.
32 Lia engravidou e deu à luz um filho. Chamou-o de Rúben, pois disse: “O S enhor viu minha infelicidade, e agora meu marido me amará”.
33 Xe iliꞌi la, la Lea opoone la mivoꞌonu ꞌilie mulu vile la. Xe miavuti la mivikala aloxo ꞌo, “IAUE muitixeni keakea mulu ꞌo xo anu mulavusou lexe Iakovo ne umasaxailo malaxo uasi.” La sou mimoxoꞌu ualasou lexe Simeoni.
33 Pouco tempo depois, Lia engravidou novamente e deu à luz outro filho. Chamou-o de Simeão, pois disse: “O S enhor ouviu que eu não era amada e me deu outro filho”.
34 Xe iliꞌi la, ane opoone la. La mivoꞌonu ꞌilie vile mulu la. Xe miavuti la mivikala aloxo ꞌo la, “Vaimomo ꞌo eni elavu lexe eni muluxeni maasi la anu masaxa noxou utila uneꞌe noxilo mo uneneꞌe noxilo sou noxiꞌa iloꞌa ta ꞌolu taxoo tapita utotomu, xo eni ane evoꞌoneꞌi ta ꞌolu tatalu ta mulu ꞌo.” La sou ꞌilie ane ne, ane mimoxoꞌu ualasou lexe Levi.
34 Lia engravidou pela terceira vez e deu à luz outro filho. Chamou-o de Levi, pois disse: “Certamente, desta vez meu marido terá afeição por mim, pois lhe dei três filhos!”.
35 Xe iliꞌi la, ane opoone la. La mivoꞌonu ꞌilie vile mulu la. Xe miavuti la mivikala aloxo ꞌo, “Vaimomo ꞌo eni aꞌiti IAUE ualasou sou molomolo ano ꞌo la.” La sou ane mimoxoꞌu ualasou lexe Iuda. Io, iliꞌi la ane ivoꞌo la ua.
35 Lia engravidou mais uma vez e deu à luz outro filho. Chamou-o de Judá, pois disse: “Agora louvarei ao S enhor !”. Então, parou de ter filhos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 29, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.