Mateus 26
العهد الجديد باللهجة الجزائرية (ARQ) vs AAI
1 وكي كَمَّل يَسوع كامَل هاد الكْلام، قال للتابعين مْتاعو:
1 Jesu bi’obaibiyih ufunamaim, ana bai’ufununayah isah eo,
2 "راكُم عارفين باللي بَعد يومين يْجي الفَصح، وبْن الإنسان يَتسَلَّم باش يَتَّصلَب".
2 “Kwanaso’ob veya rou’ab ufunamaim Tar Nowaten ana hiyuw enan. Nati ana veya’amaim Orot Natun boro hinab rakit sabuw umahimaim hinayai hina’onaf.”
3 داك الوَقت، تْلَمّو رِيّاس رْجال الدين وشْيوخ الشَعب في قْصَر رايَس رْجال الدين اللي واسمو قِيافا،
3 Imaibo Firis ukwarih naatu regaregah ai’in etei firis gagamin Kaiafas ana baremaim hiru’ay.
4 وتْشاورو باش يَحَّكمو يَسوع بالحيلة ويَقُّتلوه.
4 Naatu Jesu wa’iwa’iramaim fatumin bain asabunin isan hiyakitifuw.
5 بَصَّح قالو: "ماشي فالعيد باش ما يَصراش الهول في وَسط الشَعب."
5 Baise hio, “Men hiyuw tanabowabow wanawananamaim, anayabin rakit boro tanaku’ub was hinagiy.”
6 وكي جا يَسوع لبيت عَنيا في دار سَمعان البْرَص،
6 Jesu na Bethany orot Simon biyan kokom ani’anin ana baremaim tit,
7 جات ليه مْرا عَندها قَرعة ريحة غالية وكُبَّتها على راس يَسوع وهُوَ قاعَد على الميدة.
7 mare ma bay eaa auman babin ta kibub kikimin kabay wabin alabaster imaim hikwak raiy ana baiyan gagamin hisuwai batabat bai na run Jesu aribun yan isuwai re.
8 كي شافو التابعين هَداك الشي، ما عْجَبهُمش الحال وقالو: "وَعلاش هاد الخْسارة؟
8 Ana bai’ufununayah hi’itin yah so’ar hio, “Iti sawar i yabin en asir esisinaf.
9 هاد الريحة كانَت قادرة تَتباع بسومة غالية وتَتمَد للڤْلالين."
9 Igewasin iti raiy ana baiyan tatayara’ah hitatubun kabay tatab, sabuw yababan wairafih tatitih.”
10 عْرَف يَسوع وقالَلهُم: "وَعلاش راكُم تْغَبّنو في هاد المْرا؟ دارَتلي حاجة مْليحة،
10 Baise Jesu so’ob abisa hio, imih iuwih eo, “Babin men yumatanamaim kwana’umih. Anayabin sawar gewasin maiyow ayu isau esisinaf.
11 خاطَر الڤْلالين راهُم دايمًا معاكُم، بَصَّح أَنا ما نْكونش معاكُم دايمًا.
11 Sabuw yababan wairafih boro mar etei bairi kwanama kwanibaisih, baise ayu i boro men mar etei bairi tanama’amih.
12 هيَ كي كُبَّت هاد الريحة على داتي، دارَت هَكداك لدْفينتي.
12 Iti babin ayu biyau raiy erabirab i ayu au morob isan eyayabuna.
13 نْقولَلكُم الصَح، وين يَتبَرَّح بهاد الإنجيل في كامَل الدَنيا، يَتَّهدَر تاني على واش دارَت هاد المْرا ويَتفَكّروها."
13 Anababatun a tur ao’owen, tafaram wanawananamaim iti Tur Gewasin hinabibinan ana maramaim abisa gewasin iti babin sisinaf boro kik owe’owen na’atube auman hinabinan.”
14 داك الوَقت، راح واحَد من التابعين الطْناش واسمو يَهودا الإسخَريوطي عَند رِيّاس رْجال الدين،
14 Imaibo bai’ufununayah nah 12 wanawanahimaim orot wabin Judas Iscariot tit in firis ukwarih biyah tit,
15 وقال: "واش تْحَبّو تَعطيوني وأنا نْسَلَّمهولكُم؟" أَعطاولو تْلاتين دينار مْتاع الفَضّة،
15 naatu ibatiyih, “Ayu Jesu anab kwa anabit boro abisa ayu kwanitu?” Naatu matanamaim kabay hibotait hiyab in 30 na’atube hiya’asair.
16 ومن تَم، بْدا يْحَوَّس على الوَقت اللي يْوالَم باش يْسَلَّمو.
16 Nati ana veya’amaim Judas ef ana gewasin nuwet Jesu batih isan.
17 اليوم الأوَّل مْتاع عيد الفْطير، أدَّنّاو التابعين ليَسوع وقالو: "وين تْحَب نْوَجّدولَك الماكلة مْتاع الفَصح؟"
17 Faraw Wanawanan Yeast En ana hiyuw veya wantoro’ot bubusuruf, Jesu ana bai’ufununayah hina hio, “Menamaim kukokok Tar Nowaten ana bay anabogaigiwas?”
18 قالَلهُم: "روحو للمْدينة عَند فْلان، وقولولو: "الشيخ راهو يْقول: قَرّبَت ساعتي، نْدير الفَصح عَندَك مع التابعين مْتاعي."
18 Jesu iyafutih eo, “Kwanan Jerusalem bar merar kwanatit orot iti ana tur kwana’owen kwanao, ‘Bai’obaiyenayan eo, ayu au veya i natit, akokok au bai’ufununayah bairi boro o abaremaim Tar nowaten ana hiyuw anaa aniyasisir.’”
19 دارو التابعين كيما آمَرهُم يَسوع ووَجّدو الفَصح.
19 Bai’ufununayah Jesu eobaimanih na’atube hisinaf, Tar Nowaten ana hiyuw hibogaigiwas.
20 وكي طاح الليل، كان على الميدة مع التابعين الطْناش،
20 Naatu nati rabirab bai’ufununayah etei 12 Jesu bairi himare hibusuruf bay hiaa.
21 وكي كانو ياكلو، قال: "فالصَح، واحَد فيكُم يْسَلَّمني"،
21 Bay hiaa wanawananamaim Jesu eo, “Turobe a tur ao’owen, kwa wanawanamaim orot ta boro babau inao anamorob.”
22 حَزنو بَزّاف التابعين وبْدا كُل واحَد فيهُم يْقوللو: "أنا سيدي؟"
22 Ana bai’ufununayah hai yababan ra’at, naatu ta’ita’imon hibusuruf Jesu hibabatiy hio, “Regah, nati i men ayu’umih?”
23 جاوَب يَسوع وقال: "اللي غَمَّس معايَ يَدّو فالطَبسي، هُوَ يْسَلَّمني.
23 Jesu iyafutih eo, “Orot menatan ayu airi tew wanawanan ai rafiy anabubutu’ub, nati orot i boro ayu babau nao.
24 بْن الإنسان رايَح كيما راهو مَكتوب عليه، بَصَّح يا ويلو هَداك البْنادَم اللي يَتسَلَّم بْن الإنسان على يَدّو، خيرلو هَداك البْنادَم لو كان ما نْزادش."
24 Orot Natun i boro namorob Bukamaim hikirum hio na’atube. Baise orot yait ayu babau nao, nati orot i boro yababan gagamin na’in nab. Gewasin nati orot tafaramamaim men tatufuwamih!”
25 جاوَب يَهودا اللي كان رايَح يْسَلّمو وقال: "أنا سيدي؟" جاوبو: "أنتَ قُلت".
25 Judas yanuwayan Jesu ibatiy eo, “Regah, o kunotanot i men ayu’umih?” Jesu iya’afut eo, “O wai.”
26 كي كانو ياكلو، خْدا يَسوع الخُبز وبَعدما بارَك، قَسمو وعْطا للتابعين وقال: "خودو، كولو، هَدي داتي."
26 Bay hia wanawanan Jesu rafiy bai, i gegewasin sawar, imasib, ana bai’ufununayah itih eo, “Iti i ayu biyau kwabai naatu kwa’aan.”
27 وخْدا كاس وبَعدما شْكَر، عْطالهُم وقال: "أَشُّربو كامَل من هَدا،
27 Imaibo wine kerowasamaim hisuwai batabat bai God ana merar yi sawar, itih eo, “Kwa etei’imak iti kwanatom.
28 خاطَر هَدا دَمّي، دَم العَهَد اللي يْسيل على جال ناس بَزّاف لغُفران الدْنوب.
28 Iti i ayu au rara, au Obaibasit Boubun abisuwai sabuw moumurih hai bowabow kakafih notawiyen isan.
29 نْقولَلكُم، من دُرك ما نْزيدش نَشرُب من هاد الغَلّة مْتاع الدالية حَتّى لهَداك اليوم اللي نَشَّربو جْديد معاكُم فالمَلَكوت مْتاع بابا."
29 A tur ao’owen, ayu iti wine boro men anatom, anama’am nati ana veya’amaim wine boubun kwa bairit Tamai ana aiwobomaim tanatom.”
30 وبَعدما رَنّمو، خَرجو لجْبَل الزيتون.
30 Naatu himisir ew ta hitabor hitit hin Olive Oyawamaim hitit.
31 داك الساع قالَلهُم يَسوع: "كامَل في هاد الليلة رايحين تَعَّترو على جالي، خاطَر مَكتوب: "نَضرَب الراعي ويَتفَرّقو غْنَم القْطيع"،
31 Imaibo Jesu hai tur eowen eo, “Iti boun gugumin kwa etei boro kwanabihir ayu kwanihamiyu, Buk Atamaninamaim eo na’atube,
32 وبَعد قْيامتي من الموت، نَسبَقكُم للجْليل."
32 Baise ayu morobone anamimisir ufunamaim boro au na ani’iyon wan anan Galilee anatit.”
33 جاوَب بُطرُس وقاللو: "لوكان كامَل يَعَّترو على جالَك، أنا عَمري ما نَعتَر"،
33 Peter iya’afut eo, “Turau’unah boro hinabihir, baise ayu boro men anabihir o anihamiyimih.”
34 قاللو يَسوع: "نْقوللَك الصَح باللي في هاد الليلة، قْبَل ما يْعوعَش السَردوك تَنْكُرتني تَلت مَرّات."
34 Jesu Peter iu, “Anababatun a tur ao’owen, boun gugumin o boro ayu inayaubu mar tounu, naatu i ufunamaim kokorere boro nao’o inanowar.”
35 قاللو بُطرُس: "حَتّى لوكان يَلزَم عليَّ نْموت معاك، ما نَنكرَكش"، وكامَل التابعين قالو كيما هُوَ.
35 Peter raro’on rab eo, “Ayu boro men kafa’imo tur nati ana’omih, morobomih na’at airit tanamorob.” Naatu bai’ufununayah etei tur ta’imon hio.
36 داك الساع، راح يَسوع معاهُم لواحَد المْكان وَسمو جَتسيماني وقال للتابعين: "أَقُّعدو هْنا مابيد نْروح لْهيك نَصَلّي"،
36 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah bairi hitit hin Gethsemane hitit naatu iuwih eo, “Iti imaim kwamare kwama, ayu anan auweyane anayoyoban.”
37 وأدّا معاه بُطرُس ووْلاد زَبدي في زوج وبْدا يْحَس بالحْزَن والقْلَق.
37 Peter naatu Zebedee natunatun rou’ab buwih bairi hin, ana not kwaris naatu dogoron wanawanan ana yababan ra’at
38 داك الساع قالَلهُم: "نَفسي راهي حْزينة بَزّاف حَتّى للموت، أَبقاو هْنا وأسَّهرو معايَ"،
38 iuwih eo, “Dogorou wanawanan au yababan i ra’at kwanekwan dogorou emama’afut. Imih iti’imaim kwamare mata nanuw bairit tanama.”
39 وأَدَّنّا شْويّة للقُدّام ورْكَع ساجَد يصَلّي ويْقول: "بابا، وَلاَّ يَمكَن، بَعَّد عليَّ هاد الكاس، بَصَّح ماشي كيما نْحَب أنا، كيما تْحَب أنتَ."
39 Jesu akisinamo nabinamaim in yumatan au babe ra’iy yoyoban eo, “Tamai, karam iti biyababan ana kerowas ayu biyau’umaim itabosair, baise men ayu au kok, o a kok.” Bai’ufununayah bay hibow tefafaram|alt="Jesus praying in garden" src="cn01810B.tif" size="col" loc="Mat 26.39" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="26.39"
40 وجا للتابعين ولْقاهُم راقدين، وقال لبُطرُس: "هَكدا ما كانَتش عَندكُم القُوّة باش تَسَّهرو ساعة واحدة معايَ؟
40 Naatu matabir maiye na ana bai’ufununayah nah tounu hi’inu’in itih, Peter isan eo, “Anayabin aisim nataunu’uka mata hifot kwa’inu’in, karam one hour na’atube mata tanuw bairit tatama?
41 أَسَّهرو وصَلّيو باش ما تَدُّخلوش في غْواية، الروح مَتحَمَّس بَصَّح الدات ضْعيفة."
41 Mata to iwa’an kwayoyoban, saise men routobon kwanabaimih. Anun i ekokok yoyoban, baise biya i himorob.”
42 وزاد بَعَّد المَرّة التانية، صَلاّ وقال: "بابا، ولا ما يَمكَنش تْبَعَّد عليَّ هاد الكاس ولازَم نَشرَبها، خَلّي مُرادَك يْكون"،
42 Mar bairou’abin Jesu in maiye yoyoban eo, “Tamai, iti biyababan ana kerowas bosairin isan ana ef men nama’am na’at, basit anatom, saise a kokok anasinaf namatar.”
43 وزاد راح للتابعين ولْقاهُم راقدين خاطَر تْقالو عينيهُم بالنْعاس.
43 Matabir maiye nan matah kou bit hi’in yugaranih inan itih.
44 خَلاّهُم وزاد بَعَّد، صَلاّ المَرّة التالتة وعاوَد الكْلام اللي قالو.
44 Naatu ihamiyih hi’in i mar baitonin matabir in tur ta’imon eo yoyoban maiye.
45 داك الساع جا للتابعين وقالَلهُم: "مازالكُم راقدين ومْرَيّحين، وبْن الإنسان قَرّبَت الساعة اللي يَتسَلَّم فيها ليَدّين الخاطيين،
45 Imaibo matabir na ana bai’ufununayah biyah tit eo, “Kwa boro’ika kwa’in kwabiyarir? Mata tinuw, kwamisir, Orot Natun ana veya i natit, sabuw kakafih umahimaim eyey.
46 نوضو نْروحو، هاو اللي يْسَلَّمني قْريب."
46 Kwamisir tan! Orot yanuwayanaban iti enan kwa’i’itin.”
47 كي كان يَهدر، جا يَهودا، واحَد من التابعين الطْناش، ومعاه غاشي كْبير بسْيوفة ومْطارَق، مَبعوتين من رِيّاس رْجال الدين وشْيوخ الشَعب.
47 Jesu eo ana tur sawara’e, bai’ufununayah 12 wanawanahimaim orot ta, wabin Judas, sabuw kou’ay gagamin na’in, firis ukwarih naatu regaregah ai’in hibiyafarih nawiyih kaiy, kefat, mis hiteten auman bairi hina hitit.
48 اللي سَلّمو عْطالهُم المارة وقال: "اللي نْسَلَّم عليه، هَداك هُوَ، أَحَّكموه."
48 Orot yanuwayan sabuw eobaimanih eo, “Orot menatan anamamamay orotoban nati kwanab kwanafatum.”
49 وتَم تَم أدَّنّا عَند يَسوع وقاللو: "سَلام شيخ" وباسو.
49 Judas mutufor in Jesu biyan tit eo, “Tufuw isa nama Bai’obaiyenayan!” naatu mamay.
50 قاللو يَسوع: "صاحبي، دير الشي اللي جيت عليه". داك الساع، أدَّنّاو، حَطّو يَدّيهم على يَسوع وحَكموه،
50 Jesu iya’afut eo, “Au begon, abisa isan inot inan saife kusinaf.” Imaibo sabuw hibatabat hitit Jesu uman hibai hibukikin.
51 وواحَد من اللي كانو مع يَسوع مَد يَدّو وجْبَد السيف مْتاعو وضْرَب الخْديم مْتاع رايَس رْجال الدين ونَحّالو وَدنو.
51 Bai’ufununayan orot ta ana kaiy bora’ah, firis gagamin ana akir wairafin tainin roun eafuw.
52 داك الساع قاللو يَسوع: "رَد السيف مْتاعَك لمْكانو، خاطَر كامَل اللي يَرَّفدو السيف يْموتو بالسيف،
52 Naatu Jesu iu, “A kaiy ana efanamaim kwiwan maiye, anayabin sabuw iyab umahimaim kaiy tema’am boro kaiyomaim hinamorob.
53 عَند بالَك ما نَقدَرش نَطلَب دُرك من بابا ويْحَط معايَ تَم تَم كْتَر من طْناشَن جيش مْتاع المَلايكة؟
53 O men iso’obamih, ayu Tamai isan atabifefeyan boro mar ta’imon tounamatar sibisib na’atube tiyafarih ayu hitawasfafaru.
54 كيفاش هِمّالا يَتحَقَّق المَكتوب باللي لازَم يَصرا هَكدا؟"
54 Baise nati na’atube anasinaf, Buk Atamaninamaim mataramih hi’o hikikirum boro men niturobe’emih.”
55 في هَديك الساعة، قال يَسوع للغاشي: "خْرَجتو تَحَّكموني بسْيوفة ومْطارَق كي شْغُل سَرّاق. كُنت كُل يوم قاعَد نْدَرَّس فالمَعبَد وما حْكَمتونيش.
55 Naatu tatabir sabuw isah eo, “Ana itinin ayu bainowan mowan na’atube, imih kaiy kefat kwaiteten ayu yuwu rabu’umih kwanan. Mar etei Tafaror Bar wanawananamaim ama sabuw abi’obaiyih aisim men imaim kwatafatumu?
56 هَدا كامَل صْرا باش يَتحَقّقو كْتوب الأَنبيا". داك الوَقت، كامَل التابعين خَلاّوَه وهَربو.
56 Baise abisa God ana dinab oro’orot Buk Atamaninamaim hio hikikirum emamatar saife nan niturobe.” Nati’imaim ana bai’ufununayah etei hihamiy hibihir.
57 هَدوك اللي حَكمو يَسوع أَدّاوَه عَند قْيافا رايَس رْجال الدين وين تْلايمو الكُتّاب والشْيوخ.
57 Sabuw Jesu hibai hifatum hibai hin firis gagamin wabin Kaiafas ana baremaim hitit, nati’imaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in hiru’ay hima’am.
58 بُطرُس تَبّعو من بْعيد حَتّى لوَسط دار رايَس رْجال الدين ودْخَل وقْعَد الداخَل مع العَسّاسين باش يْشوف كيفاش تَخلاص الدَعوة.
58 Baise Peter yokaika Jesu i’ufunun bairi hina, firis gagamin ana bar sebosebomaim hitit naatu run ma’utenayan oro’orot bairi himare abisa tamamatar ta’itin isan.
59 ريّاس رْجال الدين والمَجلَس الديني كامَل كانو يْحَوّسو شْهادة زور ضَد يَسوع باش يَقُّتلوه،
59 Firis gagamin naatu kaniser ana kau’ay etei hiru’ay nuhinot tur hitabow hitit hitifufuwen Jesu tamorob isan.
60 بَصَّح ما لْقاوْش، والو جاو شْهود زور بَزّاف. من بَعد، جاو زوج،
60 Baise nuhinot tur hinunuwet men ta hibai. Sabuw moumurih maiyow hitit Jesu morobomih hibifufuwen hai tur naniyan en.
61 وقالو: "هاد الراجَل قال: "نَقدَر نْرَيَّب بيت مَقدَس الله ونَبنيه في تَلت أيّام."
61 hiorereb hio “Iti orot eo, ‘Ayu i karam God ana Tafaror bar anagurus nare, naatu veya tounu wanawanan boro anawowab efanin namatar.’”
62 ناض رايَس رْجال الدين وقال ليَسوع: "ما تْجاوَب والو على واش راهُم هَدو يَشَّهدو ضَدَّك؟"
62 Imaibo Firis gagamin misir Jesu isan eo, “O boro men tur ta inao? Orot hairi o a tur isan hio’orereb inonowar boro tur ta inao ai en?”
63 يَسوع كان ساكَت، ورايَس رْجال الدين قاللو: "نَحَلّفَك بالله الحَي باش تْقولَلنا وَلاّ أنتَ هُوَ المَسيح بْن الله."
63 Baise Jesu awanamaim men tur ta titamih.
64 قاللو يَسوع: "راك قُلتها، ونْزيد نْقولَلكُم، من دُرك تْشوفو بْن الإنسان قاعَد على يْمين القُدرة وجاي على سْحابات السْما."
64 Jesu iya’afut eo, “Tur i nati kuo, baise kwa etei a tur ao’owen. Mar boro nanan orot Natun boro God uman ana asukwafune nabat mar ana rofom wanawanan nanan kwana’itin.”
65 داك الساع، قَطَّع رايَس رْجال الدين حْوايجو وقال: "راهو يَكفَر، واش نْزيدو نَسَّحقو شْهود؟ راكُم دُرك سْمَعتو الكُفر مْتاعو،
65 Firis gagamin iti tur nonowar ana veya ana faifuw bai sib eo, “Iti orot i tur kakafin maiyow eo God ebi’ib! Aisim boro tanama sif rubonayah afa’abo tananuwet? Kwa taiyuw bai’ib tur eo kwanowar,
66 واش رايكُم؟" جاوبوه: "يَستاهَل الموت."
66 kwa a not i mi’itube?” Etei hiya’afut hio, “I bowabow kakafin sinaf imih namorob!”
67 داك الساع، بَزقو على وَجهو وضَربوه وصَقّلوه،
67 Imaibo yumatan hikwaitututur, hiborabirab naatu sabuw afa hiboborabirab,
68 وقالو: "أتْنَبّأ علينا، يا المَسيح، شْكون اللي ضَربَك؟"
68 hio, “Keriso, o God ana dinab orot na’at kuo anowar! Yait o rab?”
69 كان بُطرُس قاعَد بَرّا في وَسط الدار، وأدَّنات ليه واحَد الخْديمة وقالَت: "أنتَ تاني كُنت مع يَسوع الجْليلي."
69 Peter ufun bar ana seboseb wanawanan mare ma’am, Firis Gagamin ana bowayan babitai tit iu, “O auman i Galilee orot Jesu ana of ta.”
70 بُطرُس نْكَر قُدّام كامَل الناس، وقال: "ما رانيش عارَف علَمّاش راكي تَهَّدري".
70 Baise Peter sabuw etei nahimaim yaub eo, “Ayu o a tur kuo yabin men aso’ob.”
71 خْرَج عَند الباب، شافتو خْديمة واحَدُخرى وقالَت للي كانو تَمّة: "هَدا كان مع يَسوع الناصري"،
71 Naatu misir tit in bar ana etawan awanamaim tit, nati’imaim bowayan babitai ta itin naatu oro’orot nati’imaim hibatabat hai tur eowen eo, “Iti orot i Jesu Nazareth mowan ana of ta.”
72 وزاد نْكَر وهُوَ يَحلَف: "ما نَعرَفش هاد الراجَل."
72 Peter iban maiye yaub naatu ifaro eo, “Ayu nati orot men aso’ob.”
73 ومن بَعد شْويّة، قَرّبو ليه اللي كانو تَمّة وقالولو: "صَح أنتَ واحَد منهُم، بايَن من هَدَّرتَك."
73 Hima kafa’imo orot afa nati’imaim hibatabat hina Peter biyan hitit hio, “O i anababatun ni’i orot ana of ta, anayabin a tur kuo ana nowarin naatu a sawar io’osen ana itinin i ta’imon.”
74 داك الساع، بْدا يَدعي ويَحلَف: "ما نَعرَفش هاد الراجَل"، وتَم تَم عوعَش السَردوك،
74 Imaibo Peter ifaro eo, “Ana bifufuwen na’at God ana orarafen anab, tur anababatun a tur ao’owen, ayu iti orot men aso’ob.” Mar ta’imon kokorere eo.
75 وتْفَكَّر بُطرُس الكْلام اللي قالهولو يَسوع باللي "قْبَل ما يْعوعَش السَردوك تَنْكُرتني تَلت مَرّات"، وكي خْرَج بَرّا، بْكا بالمْرارة.
75 Basit Peter nuhin taseb Jesu eo not, “O boro mar tounu ayu inayaubu, imaibo kokorere boro nao.” Naatu Peter tit in ufun rerey igagagamat.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.