Lucas 12
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs VC
1 Relha ntjarra inthorrantama Jesuurna worlerrentjalpuka. Etna turtantama ingka rrotherraka, Jesuurna etinyerritjikerramala. Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, worla kngarra etna erinha wurlanamalanga, “Rrangkarrataka artwa Pharisee ntjarranga aralhitjika. Etnataka paala kaltjinthama.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Arai, yia nhanga relhalala korltakala, nhanha anma kathilitjina. Yia nhanga relhalala lauwukala, nhanha kala relha ingkarrakanha alpmelitjina.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Yia nhanga rrangkarrala ingwala ilarrakala, nhanha arrpunha ntjarrala arltalala wutjina. Angkatja nhanga rrangkarrala nyilknganyilkngala angkarrakala, nhanha arrpunha ntjarranha katha inthorra wutjina.”
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Tjina nukanha ntjarrai, atha rrangkarranha ilama rrangkarra itja relhanga trerritjika. Relhala kunha mpurrkanta irrpalthala errilknga tuma.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Rrangkarra Altjirrangatitja trerritjika. Era kunha relhanha tatharrurna turta irrpalthala iwuma, itja errilknganta tuma. Nthurrpa, rrangkarrataka Altjirranga trerritjika.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 “Relhala kunha nyenka 5 yirrinthama money kurrka tharraka. Altjirranha pula itja nyenka nyintaka kngwerrama.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Kapurta ponga nthakintja paka rrakangkarra nama? Altjirranha kala kaltja. Lakinhanga rrangkarra itja trerritjika. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama nyenka ntjarrangatjina.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Atha rrangkarranha ilama, relha erala relha ntjarranga urlarra angkama era tjina nukanha namanga, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha alkngatharra ilitjina, era tjina ekuranha namanga.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Relha era pula, erala relha ntjarranga urlarra angkama era nuka antjakunya, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha ilitjina era ekura antjakunya namanga.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Relha erala Relhaka 'Liriperra korna angkama, Altjirrala kala korna ekuranha iwutjina, era Altjirrurna toperramanga. Relhala pula Enka Alkngaltaranha arrampowumanga, Altjirrala korna ekuranha itja kutala iwutjina.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Thunga etna rrangkarranha synagogue-urna kngitjina, tjitjarturna paka, itornkurna paka, rrangkarranha ilparnitjika. Rrangkarra itja thakerramala eterritjika, ‘Nthakinhama, iwunha turtama nurna angkitjina?’
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 Arai, etna rrangkarranha ilparnamalangantema, Enka Alkngaltarala kala rrangkarranha ilitjina angkatja nhanga rrangkarrala etnanha ilitjika.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Relha worla kngarra naka. Artwa arrpunhantama Jesuurna angkaka, “Kaltjinthanhinthanhai, kalya nukanhalataka kaarta ilirnakanhaka yultha ingkarraka tnyinama. Erinha ilai era yinganha karta arrpunha nthitjika.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesuala pula erinha ilaka, “Artwai, etna yinganha itjama ingkairnaka yultha errarnpalhelitjika.”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Jesualantama relha ntjarranha ilaka, “Rrangkarrataka aralhitjika, ntarntaralhitjika turta rrangkarra yulthaka lherrakitja. Relha itjama ngampakala etatha nitjina, ekura yultha kngarra intamanga.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Jesualantama etnaka yia nhanha alpmelaka. “Artwa netaneta naka. Tnukulpa ekuranhala marna kngarra inthorra mangkaka.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Artwa erantama eterraka, ‘Nuka kunha marna kngarra inthorra. Kanha marnakanha iltha nukanha urrputja inthorrarrpala.’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Kuta eterramala, era kala lakinhantama angkaka, ‘Atha marnakanha iltha nukanha taakitjina, marnakanha iltha kngarritjalkura ntjarra turtantama ititjina. Athantama marna pa yultha nukanha ingkarraka iltha kngarritja etnaka arrarnitjina.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Kurunga yinga ilalhitjina, “Artwai, ungkwanga kunha marnalka kngarra inthorra intama. Kala iltjerrai, ilkwai, ntjwai, arrkana turta nai.’”
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Altjirrala pula erinha ilaka, ‘Artwai untataka rirta. Arai, ingwa lyartantema unta ilutjina. Nthakinhantama marnalka, yulthalka ungkwanganhala nganha tangkalhelitjina?’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 “Lakinha kunha relha nyintaminyinta nitjina, erala yulthanta kngarra patilamanga, era pula Altjirranha itja etarlarama.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, “Lakinhanga atha rrangkarranha ilama, rrangkarra itja kngarra inthorra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhakama nurna ekarralhitjina?
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Arai, Altjirrala nurnanha arrpmarnaka itja marnakanta thakerritjika, mantarrakanta turta.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Ngapa ntjarranha rrangkarra etarlarama? Etna itjama annga ingkairnama. Etna turta itja marna annga kotjima. Etna itja marna ilthaka patilama. Kanha Altjirrala etnanha kalantemala ntuthilama. Rrangkarra kunha thepa etnakanga tjiparralkura nama.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Rrakangkarranga nyinta paka kutalkura etatha nitjina, kngarra etarlaramala? Itja kunha.
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Rrangkarrataka yarna kurrka wara wotha etatha nama, thakerramala. Iwunhangantama rrangkarra marnakalka, mantarrakalka kngarra thakerrama?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Antatha etnanha kathala mangkamanga arai. Etna itja urrkapuma, mantarra paka etnakiltja thanthama. Atha pula rrangkarranha nthurrpa ilama, King Solomon erala mantarra ntjatjintja inthorraka ekarralhakala, era antatha nhanha ntjarranga urlarra alkumpa wara naka.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Altjirrala antatha etnanha lantjalantja inthorra arrpmarnaka. Antatha etna pula kurrka wara namala, kala ntjirrkerramantama. Kurunga relhala etnanha uraka iwuma. Rrangkarrataka Altjirranha kurrka wararrpa tnakama. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama antathangatjina. Era kala rrangkarranha mantarra marra nthitjina, ekarralhitjika.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 “Rrangkarrantama itja kngarra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhama nurna ntjutjina? Rrangkarra turta itja marnakalka thakerritjika.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Arai, relha ingkarrakalataka marnakalka kuta yonthama. Kaarta rrakangkarra pula kala kaltja rrangkarra yarna marnakunya, kwatjakunya, mantarrakunya paka nama.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Rrangkarra pula Altjirrurna ingkitjika era relha ingkarrakaka ntelalhitjika era Ingkartanamanga. Erantama marnalka, mantarralka rrangkarranha nthitjinantema.”
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Tjina nukanha ntjarrai, rrangkarra kunha urrputja wara nama. Rrangkarra pula itja trerritjika, Kaarta rrakangkarranha antja namanga warta rrangkarranha pmara ngampakala ekuranhurna rretjingitjika.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Yultha rrakangkarranha yirrintharrirrai, kurunga money erinha relha ilkngara ntjarranha ntharrirrai. Thauwa arrpunha ngerra rrakangkarra mpaararrirrai, nhanhatitja, alkiralatitja rrakangkarra yultha patilarrirrai. Alkirala kunha nyilkngampa itja nama yultha nyilkngala initjika. Intarrka turta itja nama yultha kornilitjika.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Arai, pmara nthanhala yultha rrakangkarra intamanga, pmara lenhaka kunha rrangkarra kngarralkura kangkitjina.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 — ausente —
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Urrkapunhapunha lenha ntjarra kunha arrkana nitjina, itornka etnakanha pitjalpumala, etnanha kaarra kuta aritjalhamanga. Atha rrangkarranha nhanha nthurrpa inthorra ilama. Itornka era etnanha turnitjina, arrarnalhitjika. Kurunga erarrpa marnaka urrkaputjina, etnanha marna ilkutjika nthitjina turta.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Nthurrpa urrkapunhapunha lenha ntjarra arrkana nitjina, itornka etnakanhala etnanha kaarra kuta aritjalhamanga, era ingwa mpopalalka pitjalpumanga, kala arlterritjikerramanga paka.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Etarlarai, ilthakurtwia era paka kaltja nakalanga ilangara inthorra nyilkngampa era pitjitjinala, era kala ekura kaaralhamara, erinha parritjika.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Rrangkarrantama kaarra nitjika, rrangkarra itja kaltjanga warta ilangara inthorra Relhaka 'Lira era pitjalputjinala.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Peter-alantama Jesuanha pmarraka, “Unta yia nhanha nurnanhanta alpmelama? Relha ingkarrakanha paka?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Ingkartala erinha ilaka, “Ngunhama urrkapunhapunha ilporatha pa inangkarla era, erinhala itornka ekuranhala ingkairnitjinala urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha marna etnakanha arratja kuta nthetnitjika?
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Pitjalpumala itornka era paka aramanga urrkapunhapunha era arratja urrkapumanga, era ekura kangkitjina.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Itornka ekuranhalantama erinha ingkairnitjina yultha ingkarraka ekuranha ntarntaritjika.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 “Thunga pula urrkapunhapunha era eterrama, ‘Itornka nukanhataka kuta inthorra yirrama.’ Erantama urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha, artwa pa arrkutja, tuma. Erarrpa turta kngarra ilkuma pa ntjuma. Era drunk-errama turta.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Kurunga arlta arrpunhala itornka ekuranha kala pitjalpitjinantama, urrkapunhapunha era eterramanga era kutantema yirritjinala. Itornka ekuranhala erinha kala tutjina, erinha iwutjina turta relha arrpunha ntjarralela nitjika, etnala Altjirranha itja tnakama.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Thunga itornkala urrkapunhapunha ekuranha urrkaputjika turnama. Urrkapunhapunha erantama itja kangkwerrama. Itornka ekuranhala erinha kngarra tutjina.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Kanha urrkapunhapunha era, erala itja kaltja naka era urrkaputjika, era turtantama itja urrkapuka, erinha itornka ekuranhala kurrka warala tutjina. Thunga artwa netanetala artwa arrpunhanha money-alka waraka nthama. Anma era kala antja nitjina artwa arrpunha era erinha money-alka kngarralkura nthitjalputjika.”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Yinga pitjika alha nhanha urala etitjika ngerra. Ura erantama kala mpeikanhanta.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Arrkurla pula nukathaka nama kngarra nyingalauwutjika. Yingantama nhanha rwampia wulhama nyingalauwutjika kaaralhamala.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Thunga rrangkarra etarlarama yinga kula alha nhanhurna pitjikala relha ingkarrakanha rilherilitjika? Itja inthorra! Yinga pitjika relhanha tjalpalhelitjikatitja.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Thunga relha 5 iltha nyintala nama. Lyartanga tharraminyinta, tharra arrpunhaka leltja nitjina. Tharra eratharra turta tharraminyinta arrpunhaka leltja nitjina.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Kaarta 'lira ekuranhaka leltja nitjina, 'lira era turta kaarta ekuranhaka. Mia era kwarra ekuranhaka leltja nitjina, kwarra era turta mia ekuranhaka. Mara era nharra ekuranhaka leltja nitjina, nharra era turta mara ekuranhaka.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Jesuala relha worla kngarra etnanha turtantama ilaka, “Rrangkarra paka matara aramanga altorlala kamerramanga, rrangkarra angkama, ‘Kwatja ngkarla pitjimau!’ Kala lakinherrama turta.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Wurinyala paka ntakarranga warnamanga, rrangkarra angkama, ‘Wumpierritjinau!’ Kala lakinherrama turta.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Relha marntilparla ntjarrai. Mataralka aramala rrangkarra kala lhangkarama kwatjala paka nhitjinala. Arai, atha kala tjatjikarta rrakangkarra urrkapuka. Rrangkarra pula etnanha itjala lhangkaraka.
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Rrangkarra rirta ntjarrama? Rrangkarra itjala kaltja arratja ntelalhitjika?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Arai, thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Unta ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamanga. Itjanga era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Arai, atha nganha ilama unta itja tanhanga rratitjina unta fine ingkarraka inthorra ungkwanganha pay-emilakalalpula.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.