Lucas 12
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs ARA
1 Relha ntjarra inthorrantama Jesuurna worlerrentjalpuka. Etna turtantama ingka rrotherraka, Jesuurna etinyerritjikerramala. Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, worla kngarra etna erinha wurlanamalanga, “Rrangkarrataka artwa Pharisee ntjarranga aralhitjika. Etnataka paala kaltjinthama.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Arai, yia nhanga relhalala korltakala, nhanha anma kathilitjina. Yia nhanga relhalala lauwukala, nhanha kala relha ingkarrakanha alpmelitjina.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yia nhanga rrangkarrala ingwala ilarrakala, nhanha arrpunha ntjarrala arltalala wutjina. Angkatja nhanga rrangkarrala nyilknganyilkngala angkarrakala, nhanha arrpunha ntjarranha katha inthorra wutjina.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Tjina nukanha ntjarrai, atha rrangkarranha ilama rrangkarra itja relhanga trerritjika. Relhala kunha mpurrkanta irrpalthala errilknga tuma.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Rrangkarra Altjirrangatitja trerritjika. Era kunha relhanha tatharrurna turta irrpalthala iwuma, itja errilknganta tuma. Nthurrpa, rrangkarrataka Altjirranga trerritjika.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Relhala kunha nyenka 5 yirrinthama money kurrka tharraka. Altjirranha pula itja nyenka nyintaka kngwerrama.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Kapurta ponga nthakintja paka rrakangkarra nama? Altjirranha kala kaltja. Lakinhanga rrangkarra itja trerritjika. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama nyenka ntjarrangatjina.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Atha rrangkarranha ilama, relha erala relha ntjarranga urlarra angkama era tjina nukanha namanga, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha alkngatharra ilitjina, era tjina ekuranha namanga.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Relha era pula, erala relha ntjarranga urlarra angkama era nuka antjakunya, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha ilitjina era ekura antjakunya namanga.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Relha erala Relhaka 'Liriperra korna angkama, Altjirrala kala korna ekuranha iwutjina, era Altjirrurna toperramanga. Relhala pula Enka Alkngaltaranha arrampowumanga, Altjirrala korna ekuranha itja kutala iwutjina.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Thunga etna rrangkarranha synagogue-urna kngitjina, tjitjarturna paka, itornkurna paka, rrangkarranha ilparnitjika. Rrangkarra itja thakerramala eterritjika, ‘Nthakinhama, iwunha turtama nurna angkitjina?’
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Arai, etna rrangkarranha ilparnamalangantema, Enka Alkngaltarala kala rrangkarranha ilitjina angkatja nhanga rrangkarrala etnanha ilitjika.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Relha worla kngarra naka. Artwa arrpunhantama Jesuurna angkaka, “Kaltjinthanhinthanhai, kalya nukanhalataka kaarta ilirnakanhaka yultha ingkarraka tnyinama. Erinha ilai era yinganha karta arrpunha nthitjika.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesuala pula erinha ilaka, “Artwai, etna yinganha itjama ingkairnaka yultha errarnpalhelitjika.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Jesualantama relha ntjarranha ilaka, “Rrangkarrataka aralhitjika, ntarntaralhitjika turta rrangkarra yulthaka lherrakitja. Relha itjama ngampakala etatha nitjina, ekura yultha kngarra intamanga.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Jesualantama etnaka yia nhanha alpmelaka. “Artwa netaneta naka. Tnukulpa ekuranhala marna kngarra inthorra mangkaka.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Artwa erantama eterraka, ‘Nuka kunha marna kngarra inthorra. Kanha marnakanha iltha nukanha urrputja inthorrarrpala.’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 “Kuta eterramala, era kala lakinhantama angkaka, ‘Atha marnakanha iltha nukanha taakitjina, marnakanha iltha kngarritjalkura ntjarra turtantama ititjina. Athantama marna pa yultha nukanha ingkarraka iltha kngarritja etnaka arrarnitjina.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Kurunga yinga ilalhitjina, “Artwai, ungkwanga kunha marnalka kngarra inthorra intama. Kala iltjerrai, ilkwai, ntjwai, arrkana turta nai.’”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Altjirrala pula erinha ilaka, ‘Artwai untataka rirta. Arai, ingwa lyartantema unta ilutjina. Nthakinhantama marnalka, yulthalka ungkwanganhala nganha tangkalhelitjina?’
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Lakinha kunha relha nyintaminyinta nitjina, erala yulthanta kngarra patilamanga, era pula Altjirranha itja etarlarama.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, “Lakinhanga atha rrangkarranha ilama, rrangkarra itja kngarra inthorra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhakama nurna ekarralhitjina?
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Arai, Altjirrala nurnanha arrpmarnaka itja marnakanta thakerritjika, mantarrakanta turta.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ngapa ntjarranha rrangkarra etarlarama? Etna itjama annga ingkairnama. Etna turta itja marna annga kotjima. Etna itja marna ilthaka patilama. Kanha Altjirrala etnanha kalantemala ntuthilama. Rrangkarra kunha thepa etnakanga tjiparralkura nama.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Rrakangkarranga nyinta paka kutalkura etatha nitjina, kngarra etarlaramala? Itja kunha.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Rrangkarrataka yarna kurrka wara wotha etatha nama, thakerramala. Iwunhangantama rrangkarra marnakalka, mantarrakalka kngarra thakerrama?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Antatha etnanha kathala mangkamanga arai. Etna itja urrkapuma, mantarra paka etnakiltja thanthama. Atha pula rrangkarranha nthurrpa ilama, King Solomon erala mantarra ntjatjintja inthorraka ekarralhakala, era antatha nhanha ntjarranga urlarra alkumpa wara naka.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Altjirrala antatha etnanha lantjalantja inthorra arrpmarnaka. Antatha etna pula kurrka wara namala, kala ntjirrkerramantama. Kurunga relhala etnanha uraka iwuma. Rrangkarrataka Altjirranha kurrka wararrpa tnakama. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama antathangatjina. Era kala rrangkarranha mantarra marra nthitjina, ekarralhitjika.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Rrangkarrantama itja kngarra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhama nurna ntjutjina? Rrangkarra turta itja marnakalka thakerritjika.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Arai, relha ingkarrakalataka marnakalka kuta yonthama. Kaarta rrakangkarra pula kala kaltja rrangkarra yarna marnakunya, kwatjakunya, mantarrakunya paka nama.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Rrangkarra pula Altjirrurna ingkitjika era relha ingkarrakaka ntelalhitjika era Ingkartanamanga. Erantama marnalka, mantarralka rrangkarranha nthitjinantema.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Tjina nukanha ntjarrai, rrangkarra kunha urrputja wara nama. Rrangkarra pula itja trerritjika, Kaarta rrakangkarranha antja namanga warta rrangkarranha pmara ngampakala ekuranhurna rretjingitjika.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Yultha rrakangkarranha yirrintharrirrai, kurunga money erinha relha ilkngara ntjarranha ntharrirrai. Thauwa arrpunha ngerra rrakangkarra mpaararrirrai, nhanhatitja, alkiralatitja rrakangkarra yultha patilarrirrai. Alkirala kunha nyilkngampa itja nama yultha nyilkngala initjika. Intarrka turta itja nama yultha kornilitjika.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Arai, pmara nthanhala yultha rrakangkarra intamanga, pmara lenhaka kunha rrangkarra kngarralkura kangkitjina.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Urrkapunhapunha lenha ntjarra kunha arrkana nitjina, itornka etnakanha pitjalpumala, etnanha kaarra kuta aritjalhamanga. Atha rrangkarranha nhanha nthurrpa inthorra ilama. Itornka era etnanha turnitjina, arrarnalhitjika. Kurunga erarrpa marnaka urrkaputjina, etnanha marna ilkutjika nthitjina turta.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Nthurrpa urrkapunhapunha lenha ntjarra arrkana nitjina, itornka etnakanhala etnanha kaarra kuta aritjalhamanga, era ingwa mpopalalka pitjalpumanga, kala arlterritjikerramanga paka.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Etarlarai, ilthakurtwia era paka kaltja nakalanga ilangara inthorra nyilkngampa era pitjitjinala, era kala ekura kaaralhamara, erinha parritjika.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Rrangkarrantama kaarra nitjika, rrangkarra itja kaltjanga warta ilangara inthorra Relhaka 'Lira era pitjalputjinala.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Peter-alantama Jesuanha pmarraka, “Unta yia nhanha nurnanhanta alpmelama? Relha ingkarrakanha paka?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ingkartala erinha ilaka, “Ngunhama urrkapunhapunha ilporatha pa inangkarla era, erinhala itornka ekuranhala ingkairnitjinala urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha marna etnakanha arratja kuta nthetnitjika?
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Pitjalpumala itornka era paka aramanga urrkapunhapunha era arratja urrkapumanga, era ekura kangkitjina.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Itornka ekuranhalantama erinha ingkairnitjina yultha ingkarraka ekuranha ntarntaritjika.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 “Thunga pula urrkapunhapunha era eterrama, ‘Itornka nukanhataka kuta inthorra yirrama.’ Erantama urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha, artwa pa arrkutja, tuma. Erarrpa turta kngarra ilkuma pa ntjuma. Era drunk-errama turta.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Kurunga arlta arrpunhala itornka ekuranha kala pitjalpitjinantama, urrkapunhapunha era eterramanga era kutantema yirritjinala. Itornka ekuranhala erinha kala tutjina, erinha iwutjina turta relha arrpunha ntjarralela nitjika, etnala Altjirranha itja tnakama.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Thunga itornkala urrkapunhapunha ekuranha urrkaputjika turnama. Urrkapunhapunha erantama itja kangkwerrama. Itornka ekuranhala erinha kngarra tutjina.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Kanha urrkapunhapunha era, erala itja kaltja naka era urrkaputjika, era turtantama itja urrkapuka, erinha itornka ekuranhala kurrka warala tutjina. Thunga artwa netanetala artwa arrpunhanha money-alka waraka nthama. Anma era kala antja nitjina artwa arrpunha era erinha money-alka kngarralkura nthitjalputjika.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Yinga pitjika alha nhanha urala etitjika ngerra. Ura erantama kala mpeikanhanta.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Arrkurla pula nukathaka nama kngarra nyingalauwutjika. Yingantama nhanha rwampia wulhama nyingalauwutjika kaaralhamala.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Thunga rrangkarra etarlarama yinga kula alha nhanhurna pitjikala relha ingkarrakanha rilherilitjika? Itja inthorra! Yinga pitjika relhanha tjalpalhelitjikatitja.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Thunga relha 5 iltha nyintala nama. Lyartanga tharraminyinta, tharra arrpunhaka leltja nitjina. Tharra eratharra turta tharraminyinta arrpunhaka leltja nitjina.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Kaarta 'lira ekuranhaka leltja nitjina, 'lira era turta kaarta ekuranhaka. Mia era kwarra ekuranhaka leltja nitjina, kwarra era turta mia ekuranhaka. Mara era nharra ekuranhaka leltja nitjina, nharra era turta mara ekuranhaka.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jesuala relha worla kngarra etnanha turtantama ilaka, “Rrangkarra paka matara aramanga altorlala kamerramanga, rrangkarra angkama, ‘Kwatja ngkarla pitjimau!’ Kala lakinherrama turta.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Wurinyala paka ntakarranga warnamanga, rrangkarra angkama, ‘Wumpierritjinau!’ Kala lakinherrama turta.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Relha marntilparla ntjarrai. Mataralka aramala rrangkarra kala lhangkarama kwatjala paka nhitjinala. Arai, atha kala tjatjikarta rrakangkarra urrkapuka. Rrangkarra pula etnanha itjala lhangkaraka.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Rrangkarra rirta ntjarrama? Rrangkarra itjala kaltja arratja ntelalhitjika?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Arai, thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Unta ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamanga. Itjanga era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Arai, atha nganha ilama unta itja tanhanga rratitjina unta fine ingkarraka inthorra ungkwanganha pay-emilakalalpula.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.