Lucas 12
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs NVT
1 Relha ntjarra inthorrantama Jesuurna worlerrentjalpuka. Etna turtantama ingka rrotherraka, Jesuurna etinyerritjikerramala. Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, worla kngarra etna erinha wurlanamalanga, “Rrangkarrataka artwa Pharisee ntjarranga aralhitjika. Etnataka paala kaltjinthama.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Arai, yia nhanga relhalala korltakala, nhanha anma kathilitjina. Yia nhanga relhalala lauwukala, nhanha kala relha ingkarrakanha alpmelitjina.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Yia nhanga rrangkarrala ingwala ilarrakala, nhanha arrpunha ntjarrala arltalala wutjina. Angkatja nhanga rrangkarrala nyilknganyilkngala angkarrakala, nhanha arrpunha ntjarranha katha inthorra wutjina.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 “Tjina nukanha ntjarrai, atha rrangkarranha ilama rrangkarra itja relhanga trerritjika. Relhala kunha mpurrkanta irrpalthala errilknga tuma.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Rrangkarra Altjirrangatitja trerritjika. Era kunha relhanha tatharrurna turta irrpalthala iwuma, itja errilknganta tuma. Nthurrpa, rrangkarrataka Altjirranga trerritjika.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 “Relhala kunha nyenka 5 yirrinthama money kurrka tharraka. Altjirranha pula itja nyenka nyintaka kngwerrama.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Kapurta ponga nthakintja paka rrakangkarra nama? Altjirranha kala kaltja. Lakinhanga rrangkarra itja trerritjika. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama nyenka ntjarrangatjina.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Atha rrangkarranha ilama, relha erala relha ntjarranga urlarra angkama era tjina nukanha namanga, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha alkngatharra ilitjina, era tjina ekuranha namanga.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Relha era pula, erala relha ntjarranga urlarra angkama era nuka antjakunya, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha ilitjina era ekura antjakunya namanga.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Relha erala Relhaka 'Liriperra korna angkama, Altjirrala kala korna ekuranha iwutjina, era Altjirrurna toperramanga. Relhala pula Enka Alkngaltaranha arrampowumanga, Altjirrala korna ekuranha itja kutala iwutjina.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Thunga etna rrangkarranha synagogue-urna kngitjina, tjitjarturna paka, itornkurna paka, rrangkarranha ilparnitjika. Rrangkarra itja thakerramala eterritjika, ‘Nthakinhama, iwunha turtama nurna angkitjina?’
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Arai, etna rrangkarranha ilparnamalangantema, Enka Alkngaltarala kala rrangkarranha ilitjina angkatja nhanga rrangkarrala etnanha ilitjika.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Relha worla kngarra naka. Artwa arrpunhantama Jesuurna angkaka, “Kaltjinthanhinthanhai, kalya nukanhalataka kaarta ilirnakanhaka yultha ingkarraka tnyinama. Erinha ilai era yinganha karta arrpunha nthitjika.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Jesuala pula erinha ilaka, “Artwai, etna yinganha itjama ingkairnaka yultha errarnpalhelitjika.”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Jesualantama relha ntjarranha ilaka, “Rrangkarrataka aralhitjika, ntarntaralhitjika turta rrangkarra yulthaka lherrakitja. Relha itjama ngampakala etatha nitjina, ekura yultha kngarra intamanga.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Jesualantama etnaka yia nhanha alpmelaka. “Artwa netaneta naka. Tnukulpa ekuranhala marna kngarra inthorra mangkaka.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Artwa erantama eterraka, ‘Nuka kunha marna kngarra inthorra. Kanha marnakanha iltha nukanha urrputja inthorrarrpala.’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 “Kuta eterramala, era kala lakinhantama angkaka, ‘Atha marnakanha iltha nukanha taakitjina, marnakanha iltha kngarritjalkura ntjarra turtantama ititjina. Athantama marna pa yultha nukanha ingkarraka iltha kngarritja etnaka arrarnitjina.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Kurunga yinga ilalhitjina, “Artwai, ungkwanga kunha marnalka kngarra inthorra intama. Kala iltjerrai, ilkwai, ntjwai, arrkana turta nai.’”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 “Altjirrala pula erinha ilaka, ‘Artwai untataka rirta. Arai, ingwa lyartantema unta ilutjina. Nthakinhantama marnalka, yulthalka ungkwanganhala nganha tangkalhelitjina?’
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 “Lakinha kunha relha nyintaminyinta nitjina, erala yulthanta kngarra patilamanga, era pula Altjirranha itja etarlarama.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, “Lakinhanga atha rrangkarranha ilama, rrangkarra itja kngarra inthorra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhakama nurna ekarralhitjina?
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Arai, Altjirrala nurnanha arrpmarnaka itja marnakanta thakerritjika, mantarrakanta turta.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Ngapa ntjarranha rrangkarra etarlarama? Etna itjama annga ingkairnama. Etna turta itja marna annga kotjima. Etna itja marna ilthaka patilama. Kanha Altjirrala etnanha kalantemala ntuthilama. Rrangkarra kunha thepa etnakanga tjiparralkura nama.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Rrakangkarranga nyinta paka kutalkura etatha nitjina, kngarra etarlaramala? Itja kunha.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Rrangkarrataka yarna kurrka wara wotha etatha nama, thakerramala. Iwunhangantama rrangkarra marnakalka, mantarrakalka kngarra thakerrama?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 “Antatha etnanha kathala mangkamanga arai. Etna itja urrkapuma, mantarra paka etnakiltja thanthama. Atha pula rrangkarranha nthurrpa ilama, King Solomon erala mantarra ntjatjintja inthorraka ekarralhakala, era antatha nhanha ntjarranga urlarra alkumpa wara naka.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Altjirrala antatha etnanha lantjalantja inthorra arrpmarnaka. Antatha etna pula kurrka wara namala, kala ntjirrkerramantama. Kurunga relhala etnanha uraka iwuma. Rrangkarrataka Altjirranha kurrka wararrpa tnakama. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama antathangatjina. Era kala rrangkarranha mantarra marra nthitjina, ekarralhitjika.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 “Rrangkarrantama itja kngarra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhama nurna ntjutjina? Rrangkarra turta itja marnakalka thakerritjika.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Arai, relha ingkarrakalataka marnakalka kuta yonthama. Kaarta rrakangkarra pula kala kaltja rrangkarra yarna marnakunya, kwatjakunya, mantarrakunya paka nama.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Rrangkarra pula Altjirrurna ingkitjika era relha ingkarrakaka ntelalhitjika era Ingkartanamanga. Erantama marnalka, mantarralka rrangkarranha nthitjinantema.”
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 “Tjina nukanha ntjarrai, rrangkarra kunha urrputja wara nama. Rrangkarra pula itja trerritjika, Kaarta rrakangkarranha antja namanga warta rrangkarranha pmara ngampakala ekuranhurna rretjingitjika.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Yultha rrakangkarranha yirrintharrirrai, kurunga money erinha relha ilkngara ntjarranha ntharrirrai. Thauwa arrpunha ngerra rrakangkarra mpaararrirrai, nhanhatitja, alkiralatitja rrakangkarra yultha patilarrirrai. Alkirala kunha nyilkngampa itja nama yultha nyilkngala initjika. Intarrka turta itja nama yultha kornilitjika.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Arai, pmara nthanhala yultha rrakangkarra intamanga, pmara lenhaka kunha rrangkarra kngarralkura kangkitjina.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Urrkapunhapunha lenha ntjarra kunha arrkana nitjina, itornka etnakanha pitjalpumala, etnanha kaarra kuta aritjalhamanga. Atha rrangkarranha nhanha nthurrpa inthorra ilama. Itornka era etnanha turnitjina, arrarnalhitjika. Kurunga erarrpa marnaka urrkaputjina, etnanha marna ilkutjika nthitjina turta.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Nthurrpa urrkapunhapunha lenha ntjarra arrkana nitjina, itornka etnakanhala etnanha kaarra kuta aritjalhamanga, era ingwa mpopalalka pitjalpumanga, kala arlterritjikerramanga paka.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Etarlarai, ilthakurtwia era paka kaltja nakalanga ilangara inthorra nyilkngampa era pitjitjinala, era kala ekura kaaralhamara, erinha parritjika.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Rrangkarrantama kaarra nitjika, rrangkarra itja kaltjanga warta ilangara inthorra Relhaka 'Lira era pitjalputjinala.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Peter-alantama Jesuanha pmarraka, “Unta yia nhanha nurnanhanta alpmelama? Relha ingkarrakanha paka?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Ingkartala erinha ilaka, “Ngunhama urrkapunhapunha ilporatha pa inangkarla era, erinhala itornka ekuranhala ingkairnitjinala urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha marna etnakanha arratja kuta nthetnitjika?
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Pitjalpumala itornka era paka aramanga urrkapunhapunha era arratja urrkapumanga, era ekura kangkitjina.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Itornka ekuranhalantama erinha ingkairnitjina yultha ingkarraka ekuranha ntarntaritjika.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 “Thunga pula urrkapunhapunha era eterrama, ‘Itornka nukanhataka kuta inthorra yirrama.’ Erantama urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha, artwa pa arrkutja, tuma. Erarrpa turta kngarra ilkuma pa ntjuma. Era drunk-errama turta.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Kurunga arlta arrpunhala itornka ekuranha kala pitjalpitjinantama, urrkapunhapunha era eterramanga era kutantema yirritjinala. Itornka ekuranhala erinha kala tutjina, erinha iwutjina turta relha arrpunha ntjarralela nitjika, etnala Altjirranha itja tnakama.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 “Thunga itornkala urrkapunhapunha ekuranha urrkaputjika turnama. Urrkapunhapunha erantama itja kangkwerrama. Itornka ekuranhala erinha kngarra tutjina.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Kanha urrkapunhapunha era, erala itja kaltja naka era urrkaputjika, era turtantama itja urrkapuka, erinha itornka ekuranhala kurrka warala tutjina. Thunga artwa netanetala artwa arrpunhanha money-alka waraka nthama. Anma era kala antja nitjina artwa arrpunha era erinha money-alka kngarralkura nthitjalputjika.”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 “Yinga pitjika alha nhanha urala etitjika ngerra. Ura erantama kala mpeikanhanta.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Arrkurla pula nukathaka nama kngarra nyingalauwutjika. Yingantama nhanha rwampia wulhama nyingalauwutjika kaaralhamala.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Thunga rrangkarra etarlarama yinga kula alha nhanhurna pitjikala relha ingkarrakanha rilherilitjika? Itja inthorra! Yinga pitjika relhanha tjalpalhelitjikatitja.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Thunga relha 5 iltha nyintala nama. Lyartanga tharraminyinta, tharra arrpunhaka leltja nitjina. Tharra eratharra turta tharraminyinta arrpunhaka leltja nitjina.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Kaarta 'lira ekuranhaka leltja nitjina, 'lira era turta kaarta ekuranhaka. Mia era kwarra ekuranhaka leltja nitjina, kwarra era turta mia ekuranhaka. Mara era nharra ekuranhaka leltja nitjina, nharra era turta mara ekuranhaka.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Jesuala relha worla kngarra etnanha turtantama ilaka, “Rrangkarra paka matara aramanga altorlala kamerramanga, rrangkarra angkama, ‘Kwatja ngkarla pitjimau!’ Kala lakinherrama turta.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Wurinyala paka ntakarranga warnamanga, rrangkarra angkama, ‘Wumpierritjinau!’ Kala lakinherrama turta.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Relha marntilparla ntjarrai. Mataralka aramala rrangkarra kala lhangkarama kwatjala paka nhitjinala. Arai, atha kala tjatjikarta rrakangkarra urrkapuka. Rrangkarra pula etnanha itjala lhangkaraka.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 “Rrangkarra rirta ntjarrama? Rrangkarra itjala kaltja arratja ntelalhitjika?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Arai, thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Unta ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamanga. Itjanga era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Arai, atha nganha ilama unta itja tanhanga rratitjina unta fine ingkarraka inthorra ungkwanganha pay-emilakalalpula.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.