Lucas 12
Altjirraka angkatja - Arrarnturna kngartiwukala (ARE) vs NVI
1 Relha ntjarra inthorrantama Jesuurna worlerrentjalpuka. Etna turtantama ingka rrotherraka, Jesuurna etinyerritjikerramala. Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, worla kngarra etna erinha wurlanamalanga, “Rrangkarrataka artwa Pharisee ntjarranga aralhitjika. Etnataka paala kaltjinthama.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Arai, yia nhanga relhalala korltakala, nhanha anma kathilitjina. Yia nhanga relhalala lauwukala, nhanha kala relha ingkarrakanha alpmelitjina.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Yia nhanga rrangkarrala ingwala ilarrakala, nhanha arrpunha ntjarrala arltalala wutjina. Angkatja nhanga rrangkarrala nyilknganyilkngala angkarrakala, nhanha arrpunha ntjarranha katha inthorra wutjina.”
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 “Tjina nukanha ntjarrai, atha rrangkarranha ilama rrangkarra itja relhanga trerritjika. Relhala kunha mpurrkanta irrpalthala errilknga tuma.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Rrangkarra Altjirrangatitja trerritjika. Era kunha relhanha tatharrurna turta irrpalthala iwuma, itja errilknganta tuma. Nthurrpa, rrangkarrataka Altjirranga trerritjika.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 “Relhala kunha nyenka 5 yirrinthama money kurrka tharraka. Altjirranha pula itja nyenka nyintaka kngwerrama.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Kapurta ponga nthakintja paka rrakangkarra nama? Altjirranha kala kaltja. Lakinhanga rrangkarra itja trerritjika. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama nyenka ntjarrangatjina.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 “Atha rrangkarranha ilama, relha erala relha ntjarranga urlarra angkama era tjina nukanha namanga, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha alkngatharra ilitjina, era tjina ekuranha namanga.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Relha era pula, erala relha ntjarranga urlarra angkama era nuka antjakunya, Relhaka 'Lirala Altjirraka angel ntjarranha ilitjina era ekura antjakunya namanga.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Relha erala Relhaka 'Liriperra korna angkama, Altjirrala kala korna ekuranha iwutjina, era Altjirrurna toperramanga. Relhala pula Enka Alkngaltaranha arrampowumanga, Altjirrala korna ekuranha itja kutala iwutjina.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Thunga etna rrangkarranha synagogue-urna kngitjina, tjitjarturna paka, itornkurna paka, rrangkarranha ilparnitjika. Rrangkarra itja thakerramala eterritjika, ‘Nthakinhama, iwunha turtama nurna angkitjina?’
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Arai, etna rrangkarranha ilparnamalangantema, Enka Alkngaltarala kala rrangkarranha ilitjina angkatja nhanga rrangkarrala etnanha ilitjika.”
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Relha worla kngarra naka. Artwa arrpunhantama Jesuurna angkaka, “Kaltjinthanhinthanhai, kalya nukanhalataka kaarta ilirnakanhaka yultha ingkarraka tnyinama. Erinha ilai era yinganha karta arrpunha nthitjika.”
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Jesuala pula erinha ilaka, “Artwai, etna yinganha itjama ingkairnaka yultha errarnpalhelitjika.”
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Jesualantama relha ntjarranha ilaka, “Rrangkarrataka aralhitjika, ntarntaralhitjika turta rrangkarra yulthaka lherrakitja. Relha itjama ngampakala etatha nitjina, ekura yultha kngarra intamanga.”
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Jesualantama etnaka yia nhanha alpmelaka. “Artwa netaneta naka. Tnukulpa ekuranhala marna kngarra inthorra mangkaka.
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Artwa erantama eterraka, ‘Nuka kunha marna kngarra inthorra. Kanha marnakanha iltha nukanha urrputja inthorrarrpala.’
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 “Kuta eterramala, era kala lakinhantama angkaka, ‘Atha marnakanha iltha nukanha taakitjina, marnakanha iltha kngarritjalkura ntjarra turtantama ititjina. Athantama marna pa yultha nukanha ingkarraka iltha kngarritja etnaka arrarnitjina.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Kurunga yinga ilalhitjina, “Artwai, ungkwanga kunha marnalka kngarra inthorra intama. Kala iltjerrai, ilkwai, ntjwai, arrkana turta nai.’”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 “Altjirrala pula erinha ilaka, ‘Artwai untataka rirta. Arai, ingwa lyartantema unta ilutjina. Nthakinhantama marnalka, yulthalka ungkwanganhala nganha tangkalhelitjina?’
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 “Lakinha kunha relha nyintaminyinta nitjina, erala yulthanta kngarra patilamanga, era pula Altjirranha itja etarlarama.”
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Jesualantama kurtungurla ekuranha ntjarranha ilaka, “Lakinhanga atha rrangkarranha ilama, rrangkarra itja kngarra inthorra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhakama nurna ekarralhitjina?
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Arai, Altjirrala nurnanha arrpmarnaka itja marnakanta thakerritjika, mantarrakanta turta.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ngapa ntjarranha rrangkarra etarlarama? Etna itjama annga ingkairnama. Etna turta itja marna annga kotjima. Etna itja marna ilthaka patilama. Kanha Altjirrala etnanha kalantemala ntuthilama. Rrangkarra kunha thepa etnakanga tjiparralkura nama.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Rrakangkarranga nyinta paka kutalkura etatha nitjina, kngarra etarlaramala? Itja kunha.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Rrangkarrataka yarna kurrka wara wotha etatha nama, thakerramala. Iwunhangantama rrangkarra marnakalka, mantarrakalka kngarra thakerrama?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 “Antatha etnanha kathala mangkamanga arai. Etna itja urrkapuma, mantarra paka etnakiltja thanthama. Atha pula rrangkarranha nthurrpa ilama, King Solomon erala mantarra ntjatjintja inthorraka ekarralhakala, era antatha nhanha ntjarranga urlarra alkumpa wara naka.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Altjirrala antatha etnanha lantjalantja inthorra arrpmarnaka. Antatha etna pula kurrka wara namala, kala ntjirrkerramantama. Kurunga relhala etnanha uraka iwuma. Rrangkarrataka Altjirranha kurrka wararrpa tnakama. Altjirranga urlarra rrangkarra tjiparralkura nama antathangatjina. Era kala rrangkarranha mantarra marra nthitjina, ekarralhitjika.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 “Rrangkarrantama itja kngarra etarlaritjika, Iwunhama nurna ilkutjina? Iwunhama nurna ntjutjina? Rrangkarra turta itja marnakalka thakerritjika.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Arai, relha ingkarrakalataka marnakalka kuta yonthama. Kaarta rrakangkarra pula kala kaltja rrangkarra yarna marnakunya, kwatjakunya, mantarrakunya paka nama.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Rrangkarra pula Altjirrurna ingkitjika era relha ingkarrakaka ntelalhitjika era Ingkartanamanga. Erantama marnalka, mantarralka rrangkarranha nthitjinantema.”
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Tjina nukanha ntjarrai, rrangkarra kunha urrputja wara nama. Rrangkarra pula itja trerritjika, Kaarta rrakangkarranha antja namanga warta rrangkarranha pmara ngampakala ekuranhurna rretjingitjika.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Yultha rrakangkarranha yirrintharrirrai, kurunga money erinha relha ilkngara ntjarranha ntharrirrai. Thauwa arrpunha ngerra rrakangkarra mpaararrirrai, nhanhatitja, alkiralatitja rrakangkarra yultha patilarrirrai. Alkirala kunha nyilkngampa itja nama yultha nyilkngala initjika. Intarrka turta itja nama yultha kornilitjika.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Arai, pmara nthanhala yultha rrakangkarra intamanga, pmara lenhaka kunha rrangkarra kngarralkura kangkitjina.”
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 — ausente —
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 — ausente —
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Urrkapunhapunha lenha ntjarra kunha arrkana nitjina, itornka etnakanha pitjalpumala, etnanha kaarra kuta aritjalhamanga. Atha rrangkarranha nhanha nthurrpa inthorra ilama. Itornka era etnanha turnitjina, arrarnalhitjika. Kurunga erarrpa marnaka urrkaputjina, etnanha marna ilkutjika nthitjina turta.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Nthurrpa urrkapunhapunha lenha ntjarra arrkana nitjina, itornka etnakanhala etnanha kaarra kuta aritjalhamanga, era ingwa mpopalalka pitjalpumanga, kala arlterritjikerramanga paka.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Etarlarai, ilthakurtwia era paka kaltja nakalanga ilangara inthorra nyilkngampa era pitjitjinala, era kala ekura kaaralhamara, erinha parritjika.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Rrangkarrantama kaarra nitjika, rrangkarra itja kaltjanga warta ilangara inthorra Relhaka 'Lira era pitjalputjinala.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Peter-alantama Jesuanha pmarraka, “Unta yia nhanha nurnanhanta alpmelama? Relha ingkarrakanha paka?”
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Ingkartala erinha ilaka, “Ngunhama urrkapunhapunha ilporatha pa inangkarla era, erinhala itornka ekuranhala ingkairnitjinala urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha marna etnakanha arratja kuta nthetnitjika?
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Pitjalpumala itornka era paka aramanga urrkapunhapunha era arratja urrkapumanga, era ekura kangkitjina.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Itornka ekuranhalantama erinha ingkairnitjina yultha ingkarraka ekuranha ntarntaritjika.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 “Thunga pula urrkapunhapunha era eterrama, ‘Itornka nukanhataka kuta inthorra yirrama.’ Erantama urrkapunhapunha arrpunha ntjarranha, artwa pa arrkutja, tuma. Erarrpa turta kngarra ilkuma pa ntjuma. Era drunk-errama turta.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Kurunga arlta arrpunhala itornka ekuranha kala pitjalpitjinantama, urrkapunhapunha era eterramanga era kutantema yirritjinala. Itornka ekuranhala erinha kala tutjina, erinha iwutjina turta relha arrpunha ntjarralela nitjika, etnala Altjirranha itja tnakama.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 “Thunga itornkala urrkapunhapunha ekuranha urrkaputjika turnama. Urrkapunhapunha erantama itja kangkwerrama. Itornka ekuranhala erinha kngarra tutjina.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Kanha urrkapunhapunha era, erala itja kaltja naka era urrkaputjika, era turtantama itja urrkapuka, erinha itornka ekuranhala kurrka warala tutjina. Thunga artwa netanetala artwa arrpunhanha money-alka waraka nthama. Anma era kala antja nitjina artwa arrpunha era erinha money-alka kngarralkura nthitjalputjika.”
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 “Yinga pitjika alha nhanha urala etitjika ngerra. Ura erantama kala mpeikanhanta.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Arrkurla pula nukathaka nama kngarra nyingalauwutjika. Yingantama nhanha rwampia wulhama nyingalauwutjika kaaralhamala.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 Thunga rrangkarra etarlarama yinga kula alha nhanhurna pitjikala relha ingkarrakanha rilherilitjika? Itja inthorra! Yinga pitjika relhanha tjalpalhelitjikatitja.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Thunga relha 5 iltha nyintala nama. Lyartanga tharraminyinta, tharra arrpunhaka leltja nitjina. Tharra eratharra turta tharraminyinta arrpunhaka leltja nitjina.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Kaarta 'lira ekuranhaka leltja nitjina, 'lira era turta kaarta ekuranhaka. Mia era kwarra ekuranhaka leltja nitjina, kwarra era turta mia ekuranhaka. Mara era nharra ekuranhaka leltja nitjina, nharra era turta mara ekuranhaka.”
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Jesuala relha worla kngarra etnanha turtantama ilaka, “Rrangkarra paka matara aramanga altorlala kamerramanga, rrangkarra angkama, ‘Kwatja ngkarla pitjimau!’ Kala lakinherrama turta.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Wurinyala paka ntakarranga warnamanga, rrangkarra angkama, ‘Wumpierritjinau!’ Kala lakinherrama turta.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Relha marntilparla ntjarrai. Mataralka aramala rrangkarra kala lhangkarama kwatjala paka nhitjinala. Arai, atha kala tjatjikarta rrakangkarra urrkapuka. Rrangkarra pula etnanha itjala lhangkaraka.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 “Rrangkarra rirta ntjarrama? Rrangkarra itjala kaltja arratja ntelalhitjika?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Arai, thunga arrpunhala nganha court-urna kngama. Unta ekuralela rilhererrai mpala tharrantema court-urna lhamanga. Itjanga era nganha tjiperrawunhawunhanga urlarra ilparnitjina. Tjiperrawunhawunhalantama errkuntjanha turnitjina nganha jail-aka kurnitjika.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Arai, atha nganha ilama unta itja tanhanga rratitjina unta fine ingkarraka inthorra ungkwanganha pay-emilakalalpula.”
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.