Mateus 23
Mpohwoe Hungkuno Songofoho (APZ) vs NVT
1 Hwangku sohonta Jisas kako hwe moyaꞌmi soꞌnji kakoe inomokomoyo sohwanjimo hungkuno lutɨhwamentisofoho.
1 Então Jesus disse às multidões e a seus discípulos:
2 Kako ole ulɨmento, Aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo syohoꞌnjo sohwanji aꞌamu Falisi sohwanji hofɨko hofɨkoe yofemnohini hoꞌnomaꞌnyoꞌne Mousesɨye hungkuno yoloho losetɨhwawoꞌnɨngkohofɨhwafoho.
2 “Os mestres da lei e os fariseus ocuparam o lugar de intérpretes oficiais da lei de Moisés.
3 Osoꞌno oso hungkuno hofɨko losetɨhwawoꞌnɨngkohofoso sekwo haloho nopekuji tɨfi finɨngkamno. I osoꞌno yoꞌmayo hungkuno hofɨkoe huno mtaꞌangoso hofɨkoe yoꞌmayo yahino hofɨko iwoꞌnɨngkohofoso sekwo ikutoho. Oso hungkuno lutɨhwawoꞌnɨngkohofo somo hofɨko koko tɨfi minɨngkayoꞌnjo iwoꞌnɨngkohofofoho.
3 Portanto, pratiquem tudo que eles dizem e obedeçam-lhes, mas não sigam seu exemplo, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Ose ulonto Jisas aꞌamu huhwo sohwafe hungkunomo inɨngkayoꞌne pahnnɨmo hungkuno ulɨmentisofoho. Aꞌamu huhwo sohwa yoꞌmayo honɨngkano hungkuno hofɨkoe huno mtaꞌangoso hoꞌyango kiꞌyo tangoꞌnjo paꞌnyo imoꞌnyoso hofɨko esyohumantɨfi aꞌamufe hohujopo intofasyɨwoꞌnɨngkohofofoho. I osoꞌno hofɨko aꞌamu hoꞌyango kiꞌyo tangoꞌnjo somo ufoꞌmayoꞌneso ajoꞌmiyoponjo hoꞌyango weꞌe momokahoꞌnyoꞌnjo iwoꞌnɨngkohofofoho. Oꞌo, aneꞌnjo wowoꞌnɨngkohofofoho. Yolohoso ole, oso hungkuno ko lutɨhwantɨfi hofɨko minɨngkayoꞌnjo iwoꞌnɨngkohofofoho.
4 Oprimem as pessoas com exigências insuportáveis e não movem um dedo sequer para aliviar seus fardos.
5 Yoꞌmayo iwoꞌnɨngkohofoso hofɨkoe yofe hoꞌnomayoꞌne aꞌamu wonahonɨfe lontɨfi iwoꞌnɨngkohofofoho. Anɨtuye hungkuno hoꞌyo weꞌe somo hoꞌnasyontɨfi yomohuꞌnyopo ahopo utɨhwaꞌnyopo intofasyɨwoꞌnɨngkohofofoho. Hofɨkoe manjiꞌmofo momɨngo lopo wokoso sawemo engo mtɨꞌmokuwoꞌnɨngkohofofoho.
5 “Tudo que fazem é para se exibir. Usam nos braços filactérios mais largos que de costume e vestem mantos com franjas mais longas.
6 Aꞌamu elɨjwanyoꞌne soꞌnji tajo angomjo soꞌnji nuhuꞌmokuwoꞌnɨngkohofo sopo hofɨko epohumayo sɨmoꞌmjo wopɨngoꞌnohino soꞌno umoꞌnɨngkohoho.
6 Gostam de sentar-se à cabeceira da mesa nos banquetes e de ocupar os lugares de honra nas sinagogas.
7 Hofɨko antɨme engo ajwo lopo aꞌamu piꞌnɨngo engo uhuꞌmokuwoꞌnɨngkohofo sopo lohofontanɨngkofi aꞌamu hofɨkoe yofe hoꞌnomayo soꞌno umoꞌnɨngkohoho. U, hofɨko nakwoe lonetɨhwayo hwosoho ujoꞌnjo soꞌno umoꞌnɨngkohoho.
7 Gostam de receber saudações respeitosas enquanto andam pelas praças e de ser chamados de ‘Rabi’.
8 Oseso aꞌamu sekumo ole selɨkutoho. Nakwoe lonetɨhwayo hwosoho. Ose selɨkutoho. Oꞌo, Anɨtu angaꞌnohino sohwo sekwoe Hwe Losetɨhwayoꞌne hweho. Sekwo hopiꞌnono afaꞌnohino kuyoho.
8 “Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Rabi’, pois vocês têm somente um mestre, e todos vocês são irmãos.
9 Olo hwaho lopo sekwo hwe nomꞌne sohuneꞌno ole lɨkutoho. Olo hwe nakwoe hwe engo lohwo nakwoe mpohweho eso nolɨkutoho. Oꞌo, angaꞌnohino sohwo ahwomomo humaso sohwo sekwoe Mpohweho.
9 Não se dirijam a pessoa alguma aqui na terra como ‘Pai’, pois somente Deus no céu é seu Pai.
10 U, aꞌamu hofɨko ole selɨkutoho. Nakwoe Hwe Engo hwasoho. Ose selɨkutoho. Awonoho. Sekwoe hwe engo angaꞌnohinoꞌnjo kuyoho. Oso huhwo sohwo Kɨlais Anɨtu uhwosopoꞌmentiso hweho.
10 Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Mestre’, pois vocês têm somente um mestre, o Cristo.
11 Oseso sekwoe hwe engo neso kako sekwoe syoho selohofiyo paꞌnyo hweho.
11 O mais importante entre vocês deve ser servo dos outros,
12 U, aꞌamu fihwo kako kakoe yofeꞌnohini hoꞌnomaꞌnɨwoꞌnontoso sohumo Anɨtu kako monje weehumontonoho. I, aꞌamu fihwo kakoe yofe somo monje yahinɨngkuhwoso sohumo Anɨtu wopɨngo wonyoangkafo ulohofɨhwosi kakoe yofeso wohoꞌnɨmaꞌmontonoho.
12 pois os que se exaltam serão humilhados, e os que se humilham serão exaltados.
13 Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwayo syohoꞌnjo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tango seꞌmayo soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwo Anɨtu aꞌamumo mokosyohumayo soponeꞌno aꞌamu sofe sɨmanopo honɨngkano pɨjwamo ulohofontɨfeso sekwo soku masyuyoꞌnjo hwasoho. Hwe moyaꞌmi hofɨko woswantɨfi yahonɨngkofi sekwo pɨjumofalokwofo.
13 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Fecham a porta do reino dos céus na cara das pessoas. Vocês mesmos não entram e não permitem que os outros entrem.
14 [Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tango seꞌmane soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwo Anɨtumo hungkuno sawemo engo jomo ulontɨfi sekwo apɨwojo sofafe ango yoꞌmayo soꞌno wosemokosyohumano poji ulontɨfi ango hiso sekwo nɨhuꞌnahone emawoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Oseso hwangku sekwo tohino engo notɨpemapitnnefoho.]
14 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados.
15 Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tango seꞌmae soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwo mijopo hwahopo angoꞌmeemo emoyɨwoꞌnontɨfi aꞌamu tɨfi senɨngkayoꞌne tɨpewoꞌnɨngkohofofoho. Notɨpemantɨfi sekwoe inomokomoyo imokuwoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Oseso kako Setenɨye mehomi sekwo hopa imoꞌnonto kakoe yahino wonyoso sekumo yakolonoho.
15 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Atravessam terra e mar para converter alguém e depois o tornam um filho do inferno, duas vezes pior que vocês.
16 Aꞌamu Falisi sohwa Anɨtumneꞌno huno itoꞌno mosyafɨsiyoꞌnjo yontɨfi yoꞌmayo wonyoꞌwonyo yahino yontɨfe soꞌno Jisas yoka ulɨmentisofoho. Sekwo tɨmpiꞌnyo sohwasi sekwo aꞌamu nomꞌne somo honɨngkano utɨhwano lɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Sekwo yoꞌmayo tango seꞌmae soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Ole lutɨhwawoꞌnɨngkohofi, Hwe fihwo kakoe hungkuno nehopi syafɨsiyoꞌneꞌento kako Anɨtuye tajo ango engo somne lohono loso sohwo, u, kakoe hungkuno ne mmoꞌnyo soꞌno sekwo ole lɨwoꞌnɨngkohofi, Kakoe syohofoho. Hungkuno anefoho. I, hwe fihwo kako sojo wonyoangkafoso Anɨtuye tajo ango engo somo wojo soꞌno nehopi lohono loso sohwo u, kakoe hungkuno nehopi umokono. Nehopi mmoꞌnyoꞌnjo yahonɨngki sekwo oso hwe huhwo sohumo lintofasyɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho.
16 “Que aflição os espera, guias cegos! Vocês dizem não haver importância se alguém jura ‘pelo templo de Deus’, mas se jurar ‘pelo ouro do templo’ será obrigado a cumprir o juramento.
17 Sekwo aꞌamu huno ane sohwasi tɨmpiꞌnyo paꞌnyo hwasoho. Hungkuno yokumpohnꞌnyo yakoloꞌnnyoso ntisoto. Oso sojo wonyoangkafoso Anɨtuye angomo wojoso yakoloꞌnnyotaho. U, Anɨtuye angoso sojo wopɨngo imokiyoso yakoloꞌnnyo ntisoto. Anɨtuye angokofo.
17 Tolos cegos! O que é mais importante: o ouro ou o templo, que torna o ouro sagrado?
18 Sekwo ole lutɨhwawoꞌnɨngkohofi, Hwe fihwo kakoe hungkuno soꞌno aꞌamu nehopi syafɨsiyoꞌneso ole lososo. Oso ijempoho yoꞌmayo Anɨtumneꞌno hoꞌnasiyo soponeꞌno hungkuno nehopi lohono. Ose loso sohwo ou, kakoe hungkuno ne mmoꞌnyoso kakoe syohofoho. Hungkuno anefoho. I, hwe fihwo kakoe hungkuno soꞌno aꞌamu nehopi syafɨsiyoꞌneso ole lososo, Oso yano iyoso Anɨtuye ijempoho hoꞌnasyɨwoꞌnɨngkohofo soꞌno hungkuno nehopi lohono. Ose loso sohwo u, kakoe hungkuno nehopi umoꞌnono. Nehopi mmoꞌnyoꞌnjo yahonɨngki sekwo oso hwe huhwo sohumo lintofasyɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho.
18 Dizem também não haver importância se alguém jura ‘pelo altar’, mas se jurar ‘pelas ofertas sobre o altar’ será obrigado a cumprir o juramento.
19 Sekwo aꞌamu huno ane sohwasi tɨmpiꞌnyo paꞌnyo hwasoho. Hungkuno yokumpohnꞌnyo yakoloꞌnnyoso ntisoto. Aꞌamu oso yoꞌmayo Anɨtumo yano uyotaho. Oso ijempoho yoꞌmayo Anɨtumo yano uyo somo wopɨngo umokiyosotaho. Ntisoto. Anɨtuye ijempohokofo.
19 Cegos! O que é mais importante: a oferta sobre o altar ou o altar, que torna a oferta sagrada?
20 Oseso hwe fihwo kako Anɨtuye ijempoho soꞌno lohono loso sohwo kako yoꞌmayo soponjo hoꞌnasyɨwoꞌnɨngkohofo soꞌntnne lalofoho.
20 Quando juram ‘pelo altar’, juram por ele e por tudo que está sobre ele.
21 Oseso hwe fihwo kako Anɨtuye ango engo soꞌno lohono loso sohwo kako Anɨtuye ango soꞌnji Anɨtu oso ango somo humaso soꞌntnne lalofoho.
21 Quando juram ‘pelo templo’, juram por ele e por Deus, que nele habita.
22 Oseso hwe fihwo kako ahwomomneꞌno lohono loso sohwo kako ahwomoꞌnji Anɨtuye epohumayoꞌnji Anɨtu osopo humaso soꞌntnne lalofoho.
22 Quando juram ‘pelo céu’, juram pelo trono de Deus e por Deus, que se senta no trono.
23 Sekwo honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo syohoꞌnjo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji, sekwo tohino tɨpemapitnne soꞌno ngko hitoho ntokwoho. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwo hamniyoho wosopayo kaꞌnyo, sopopayo, ampuꞌwe yoꞌmayo mawoꞌnɨngkohofoso sekwo hotitofontɨfi aho hufaꞌu hopiꞌnono imoꞌnɨngkahonɨngki angaꞌno Anɨtumneꞌno ko hoꞌnasyantɨfeso sekwo oso honɨngkano hungkuno weꞌe somo itoꞌno inɨngkawowoꞌnɨngkohofɨhwasoho. I, honɨngkano hungkuno engoso aꞌamufe hungkuno itoꞌno mɨhwajiyoso, aꞌamumo hitoho ulofoso, Anɨtumo sɨmeho hiꞌntnnono uyoso, oso hungkuno engo wonyoangkafoso sekwo minɨngkayoꞌnjo hwotoho fewoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Oso yahino yoꞌmayo aho hopiꞌnonohino wojo soꞌno angaꞌnohino Anɨtumneꞌno hoꞌnasiyoso nohoꞌnafɨkutoho. I oso honɨngkano hungkuno engo soꞌntnneꞌno finɨngkamno.
23 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de dar o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, mas negligenciam os aspectos mais importantes da lei: justiça, misericórdia e fé. Sim, vocês deviam fazer essas coisas, mas sem descuidar das mais importantes.
24 Anɨtuye hungkuno weꞌe somo ko inɨngkawentɨfi Anɨtuye hungkuno engo somo hwotoho fewoꞌnɨngkohofo soꞌno sekwo aꞌamu tɨmpiꞌnyo paꞌnyo nomꞌne somo honɨngkano utɨhwawoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Sekwo mijo nyoꞌne somjo wopmpeso weꞌeso wae yontɨfi soku i, humpotofo engo sohwo sekwo wosopayo mijo sopo kehumanteso muhwonyoꞌnjo yontɨfeso hiꞌnji nɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho.
24 Guias cegos! Coam a água para não engolir um mosquito, mas engolem um camelo!
25 Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo syohoꞌnjo hnꞌnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tango seꞌmane soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwoe noswanyo yoꞌmayo somo ko yajɨjwontɨfeso sekwo humayoso kihoꞌnjo hwasoho. I ajwomoꞌmo hufo yahino osoꞌnji sekwoe aꞌapahomneꞌnohini syafɨsyontɨfeso weho.
25 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de limpar a parte exterior do copo e do prato, enquanto o interior está imundo, cheio de ganância e falta de domínio próprio.
26 Kɨko Falisi tɨmpiꞌnyo sohwosi, noswanyo ajwomoꞌmo yoꞌmayo wojoso kakiꞌno mijo yajɨjwohoji paho hohntaꞌni kihoꞌmaso umoꞌnɨmontonoho.
26 Fariseus cegos! Lavem primeiro o interior do copo e do prato, e o exterior também ficará limpo.
27 Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tango seꞌmae soꞌno iꞌwaho fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Sekwo aꞌamu poyo peꞌnɨngkahonɨngkofi hoꞌnasyɨwoꞌnɨngkohofo paꞌnyo hwasoho. Hwaho tojwa lopo wokoso wonyoangkafoꞌnjoponoho. I, hwaho ajwomoꞌmo poyo peꞌnyo sohwafe yokinoꞌnji yoꞌmayo pisakinoꞌnjo woꞌnnyoponoho.
27 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! São como túmulos pintados de branco: bonitos por fora, mas cheios de ossos e de toda espécie de impureza por dentro.
28 Oso paꞌnyo kuyoho. Sekwoe aꞌapaho hohntaꞌni aꞌamu uhwonɨfijoso wopɨngo uhwonantɨfeho. I, sɨmeho ajwomoꞌmo hwasyo hungkunoꞌnji yoꞌmayo wonyoso engo yamoꞌnnyoponoho.
28 Por fora parecem justos, mas por dentro seu coração está cheio de hipocrisia e maldade.
29 Sekwo aꞌamu honɨngkano hungkuno lutɨhwamotofo sohwa hnnonji aꞌamu Falisi sohwanji sekwo yoꞌmayo tohino mayoꞌne soꞌno iꞌwaho itoꞌno fiyɨmno. Sekwo mangoꞌnohino hwasoho. Aꞌamumo Anɨtu hungkuno uyahonɨngki lɨmotofo sohwamneꞌno oso hwamo huno syafɨsiyoꞌno hofɨkoe pijafo hoꞌnahumentohofo sopo ango wopɨngo molɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Sekwo aꞌmopijohino sopo wokoso wopɨngo hulɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho.
29 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Constroem túmulos para os profetas, enfeitam os monumentos dos justos
30 I osoꞌno ole lɨwoꞌnɨngkohofɨhwasoho. Nakwo nanɨngkwohwosafe sɨkuno somo humentontasi nakwo aꞌamumo Anɨtu hungkuno uyahonɨngki lɨmotofo sohwamo fonjasiyo soꞌne mufoꞌmehwanesohilo.
30 e depois dizem: ‘Se tivéssemos vivido no tempo de nossos antepassados, não teríamos participado com eles do derramamento de sangue dos profetas’.
31 Sekwo oso lɨfitnne soꞌno ole lonetɨhwalokwofo, Aꞌamumo Anɨtu hungkuno uyahonɨngki lɨmotofo sohwamo fonjahumentohofo sohwafe imuhwasoho. Oso sekwoe hwapɨngo soꞌno lonetɨhwalokwofo.
31 “Ao dizer isso, porém, testemunham contra si mesmos que são, de fato, descendentes dos que assassinaram os profetas.
32 Osoꞌno yoꞌmayo seyakwosa emaꞌmentohofoso sekwo wesejwaofantɨfeho.
32 Vão e terminem o que seus antepassados começaram.
33 Sekwo homa mehomi hwasoho. Sekwo wonyo sohwafe mehomi hwasoho. Sekwoe honɨngkano wonyo somneꞌno tohino mayo soꞌno sekwo hiyaso leꞌmofoso pipilo. Awonoho. Sekwo hiyaso maleꞌmopitnnehofo.
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escaparão do julgamento do inferno?
34 Oseso sekwo upaꞌnɨmno. Sekuyepono olo hwamo uhwatɨmo. Aꞌamumo Anɨtu hungkuno uyahonɨngki lɨwoꞌnɨngkohofo sohwanji aꞌamu hunoꞌnjo sohwanji Anɨtuye honɨngkano hungkuno lutɨhwawoꞌnɨngkohofo sohwanji sekuyepono uhwatɨmo. Sekwoꞌnjopo nohumentanɨngkuji sekwo aꞌamu fehohnjo sohwamo fonjasyɨkuji nomꞌne sohwamo iyo hwojiyafɨkuꞌnnyo sopo fonjintoꞌofasyɨkuji nomꞌne sohwamo sekwoe ango uhuꞌmokiyo somo hwanɨngo fonjɨkuji nomꞌne angopono wofonjofepmnaofantɨfeho.
34 “Por isso eu lhes envio profetas, homens sábios e mestres da lei. Vocês crucificarão alguns e açoitarão outros nas sinagogas, perseguindo-os de cidade em cidade.
35 Ose ifijo soꞌno aꞌamu honɨngkano wonyo ane somo siki fonjahumentohofo soꞌno sekwo tohino engo nomapitnnefoho. Aꞌamu Apelɨmo fonjahumentiso somtaꞌango neꞌno fonjahumɨwentɨfi fonjahumɨwentɨfi ayoso Pelekaiyafe hwomu Sekolaiya oso humo sekwo Anɨtuye tajo ango engo somo oso ijempoho yoꞌmayo Anɨtumneꞌno hoꞌnasyɨwoꞌnɨngkohofoꞌnjo sopo fonjahumentohofofoho.
35 Como resultado, serão responsabilizados pelo assassinato de todos os justos de todos os tempos, desde o assassinato do justo Abel até o de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram no templo, entre o santuário e o altar.
36 Ngko nehopi waselɨmonneꞌno yohono. Oso aꞌamu hopiꞌnonohino somo fonjahumentohofo sofe tohinoso sekwo olohonta humalofo sohwasi tohino hiloso nomapitnnefoho.
36 Eu lhes digo a verdade: esse julgamento cairá sobre a presente geração.”
37 U, nje aꞌamu Jelusalem humamopmmotofo sokunonji olohonta humalofo sokunonji sekwo aꞌamumo Anɨtu hungkuno uyahonɨngki selɨmotofo sohwamo fonjasyontɨfi aꞌamu sekumo sefoꞌmayoꞌne Anɨtu uhwojɨwoꞌnɨngkiso sohwamo sojoꞌnji fonjɨwoꞌnɨngkohofo kuyoho. Sɨkuno piꞌnɨngo engo somo ngko sekumo ole hopa womasemokuꞌmonji imalefoho. Yɨhufoso hofɨkoe polonyo somo muhuꞌmokontɨfi efemokosyawowoꞌnɨngkohofo hopaso ngko sekumo wosemokosyohumamonji ko imaleso sekwo nakwolaho lɨmalofofoho.
37 “Jerusalém, Jerusalém, cidade que mata profetas e apedreja os mensageiros de Deus! Quantas vezes eu quis juntar seus filhos como a galinha protege os pintinhos sob as asas, mas você não deixou.
38 Sekwo upaꞌnɨmo. Sekwoe ango Jelusalem sopo Anɨtu kako nto ulɨkoꞌmaꞌmaho.
38 E, agora, sua casa foi abandonada e está deserta.
39 Hungkuno nehopi waselɨmonneꞌno yohono. Olohonta sekwo ngkimo apaꞌno manohonyoꞌnjo neꞌno yontanɨngkuji sɨkuno piꞌnɨngo woseyakoloꞌmontonoho. Tɨfi noꞌmo sekwo nakwo oso aꞌamu Anɨtu uhwatɨmentiso sohumneꞌno yofe wohoꞌnomano lɨfijo sohonta sekwo ngkimo apaꞌno wonehonantɨfeho.
39 Pois eu lhe digo: você nunca mais me verá, até que diga: ‘Bendito é o que vem em nome do Senhor!’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.