Mateus 26
God Ananin Balan (APEB) vs VC
1 Jisas naklipech enyudak nyanatimaguk balan nyatuh ali naklipu ananim disaipel nakli,
1 — ausente —
2 “Ipak padukemech, nyumneh douk watak hape bieh, umu ahudak nyumnah agundak nebeguni Pasovaigun woligun gnunenek umu eke huotglu. Ali yek Anudak Alman yatoglu aduligeinyi elpen uli eke chugilapu yekim birua ali huhwe hunak hunek nyilimume lowag kruse ali igak.”
2 Ye know that after two days the passover takes place, and the Son of man is delivered up to be crucified.
3 Hanubu ahabuk nyumnah, amam nebemi pris hanu echech Juda echechim nebemi hanak hatik Kaiafas ali howachabal hape ananitu nebetali wilpat. Kaiafas anan douk nebenalimu hanatimaguk pris.
3 Then the chief priests and the elders of the people were gathered together to the palace of the high priest who was called Caiaphas,
4 Howachabal hape heagwleh umu hakli hugwatu anah yah ali hunek trik hunak husuh Jisas honu nugak.
4 and took counsel together in order that they might seize Jesus by subtlety and kill him;
5 Ali hakli, “Abudak nyultab chunek agundak nebeguni woligun abali apak kobi muwechikanu. Kedeke wolobaichi elpech chuhuli wanoh chopu.”
5 but they said, Not in the feast, that there be not a tumult among the people.
6 Jisas douk nape Betani. Nape ananu alman chohwalanamu Saimon uli ananitu wilpat. Likuk anudak Saimon douk yowegali sig lepra gapenyunu.
6 — ausente —
7 Ababuk nyultab Jisas nape halakatimu tebol nape nawak woligun abali, onok almatok kwasuhwi enen yopinyi sanda douk chatalin nebebali utabal uli kwanaki. Nyalali anal yopuli botol douk chenekol anam utam uli ali kwanaki kwenyuklen nyagluk Jisas ananim boglom.
7 a woman, having an alabaster flask of very precious ointment, came to him and poured it out upon his head as he lay at table.
8 Amudak Jisas ananim disaipel hatik namudak ali nyihihichim hakli, “Kwatitehen umu enyudak yopinyi sanda.
8 But the disciples seeing it became indignant, saying, To what end {was} this waste?
9 Enyudak sanda deke munek salimumen musuh nebebali utabal. Ali abaludak utabal deke miyaisabal umu echudak wakechi elpech.”
9 for this might have been sold for much and been given to the poor.
10 Jisas douk anatulum nadukemech ali naklipam nakli, “Aipo, ipak panok wolug atimu okudak almatok? Okwok douk kwonekume nyanubu yopinyi pasin.
10 But Jesus knowing {it} said to them, Why do ye trouble the woman? for she has wrought a good work toward me.
11 Echudak wakechi elpech eke chunepu pupe namudak ati pugakamech. Yek wak. Eke kobi inepu mupe namudak ati, wak.
11 For ye have the poor always with you, but me ye have not always.
12 Okudak almatok douk kwenyukul sanda yekih yegenyihw ali kwonek redimemu kamanomi eke che igak ali chunugomemu.
12 For in pouring out this ointment on my body, she has done it for my burying.
13 Adul ati yaklipepu. Ihalub walub apudak atap douk chunak chuklipech enyudak God ananin yopinyi balan umu, enyudak okwok kwoneken uli chopuk eke chuklipechumen. Ali echech douk eke ulkwip pulomok.”
13 Verily I say to you, Wheresoever these glad tidings may be preached in the whole world, that also which this {woman} has done shall be spoken of for a memorial of her.
14 Ali ababuk nyultab, ananu umu amudak Jisas ananim umu 12-poleim disaipel douk chohwalanamu Judas uli nanak natik amam nebemi pris. Ananibul wabul douk Kariot.
14 — ausente —
15 Nanak ali nasalikam nakli, “Sapos yek ilikepu inak igilapepu Jisas umu, ipak douk eke putaluwe puke monoken?” Hemnek namudak ali hatalunu hakanu 30-poleibal siliwaibal utabal.
15 and said, What are ye willing to give me, and *I* will deliver him up to you? And they appointed to him thirty pieces of silver.
16 Namudak ali banubu ababuk nyultab, Judas anape nenek tinytin umu anah yopuhi yah umu nunak nugilapam Jisas ali amam huhwanu hunak honu nugak.
16 And from that time he sought a good opportunity that he might deliver him up.
17 Aliga ali ahudak susubeih nyumnah hanak hatoglali umu echech Juda chenek agundak nebeguni Pasovaigun woligun ali chawak bret douk chotoweh wo titak nebetalili e. Amam disaipel hanakimu anan Jisas ali hasalikanu hakli, “Nya, nyak nyakli apak munak munekagun agnumu agundak Pasovaigun woligun, umu nyak nyunak nyugnah umu?”
17 — ausente —
18 Ali naklipam nakli, “Punak puwich nebebuli wabul Jerusalem ali punamu anabuk alman douk yaklipepumanu uli. Punak ali puklipanu pukli, ‘Nya, apakinu Tisa nakli ananibu nyultab umu chonu nugak umu douk ahuluk. Ali nakli anan nunu apak ananipu disaipel eke munaki muwak agundak Pasovaigun woligun nyakitu wilpat.’”
18 And he said, Go into the city unto such a one, and say to him, The Teacher says, My time is near, I will keep the passover in thy house with my disciples.
19 Namudak ali amam hanak henek enyudak anan Jisas naklipam umu. Hanak ali henek redimu agundak Pasovaigun woligun.
19 And the disciples did as Jesus had directed them, and they prepared the passover.
20 Douk aliga wabigun halakatimu wab ali Jisas nanu ananim 12-poleim ahanaki hape halihi halih tebol.
20 And when the evening was come he lay down at table with the twelve.
21 Douk hape hawok woligun ali naklipam nakli, “Aipo, aduligu atugu yaklipepu. Ipak ananu eke nugilapu yekim birua yek ali eke huhwe hunak he igak.”
21 And as they were eating he said, Verily I say to you, that one of you shall deliver me up.
22 Hemnek namudak ali amamiluh apaluh hlanubu yoweluh. Ali amam atunu ati ahape hasalikanu hakli, “Nya Diginyali, ati eke nyaklimu yek, waka?”
22 And being exceedingly grieved they began to say to him, each of them, Is it *I*, Lord?
23 Ali Jisas nebemom balan nakli, “Alman douk eke anudak dokwechuh nane wautu wis sagluk dis walupali bret uli. Eke anabuk nugilapu yekim birua yek ali eke huhwe hunak he igak.
23 But he answering said, He that dips his hand with me in the dish, *he* it is who shall deliver me up.
24 Yek Anudak Alman yatoglu aduligeinyi elpen uli douk eke che igak kobi balan nyetemu God ananik buk uli nyaklimu. Wakuli alman douk nugilapu yekim birua yek uli, yek douk yanubu yakli mapilinu anan. Mamakik kobi kunololile douk deke kalbumanu.”
24 The Son of man goes indeed, according as it is written concerning him, but woe to that man by whom the Son of man is delivered up; it were good for that man if he had not been born.
25 Ali anudak Judas douk eke nugilapu Jisas ananim birua anan Jisas uli nakli, “Nebenyali Tisa, ati enyebuk douk nyaklien umu yek, waka?”
25 And Judas, who delivered him up, answering said, Is it *I*, Rabbi? He says to him, *Thou* hast said.
26 Douk hape hawok kakwich ali Jisas nohul anatu bret nenek tenkyumu God ali nape nagwudukatu noku ananim disaipel. Ali naklipam nakli, “Atudak bret douk yekih yegenyihw. Ipak suh putowoh.”
26 — ausente —
27 Ali wata nohuli anap kap wainibal abal. Nanahuli nenek tenkyumu God ali nokom. Ali nakli, “Ipak punatimaguk pubalah apudak kap.
27 And having taken {the} cup and given thanks, he gave {it} to them, saying, Drink ye all of it.
28 Abaludak wainibal abal douk yekig butog. Ogwog douk eke gunek enyudak God ananin adulin atinyi balan kontrak nyutoglu dodogowin. Ogog eke gutukwlemu gugakomu wolobaichi elpech ali God eke kobi nunohwen nupemu yowenyi elpech cheneken uli, wak. Eke nukwleyenyuk.
28 For this is my blood, that of the {new} covenant, that shed for many for remission of sins.
29 Aduligu atugu yaklipepu. Abaludak wainibal abal eke kobi wata iwok anabal, wak. Eke ipe namudak aliga inu ipak muwak nupoleibal abal agundak yekinu Aninu nape nebenalimu ananich elpech umu.”
29 But I say to you, that I will not at all drink henceforth of this fruit of the vine, until that day when I drink it new with you in the kingdom of my Father.
30 Naklipam umu julug douk heyolub onahw awehw ali hatoglu haltomu anudak maunten Oliv.
30 Depois do canto dos Salmos, dirigiram-se eles para o monte das Oliveiras.
31 Hanak hakih Oliv ali Jisas naklipam nakli, “Kehik wab, ipak punatimaguk eke putukemeik pulhwas punak atunu ati. Umu monoken, balan nyetemu God ananik buk uli douk nyakli,
31 Disse-lhes então Jesus: Esta noite serei para todos vós uma ocasião de queda; porque está escrito: Ferirei o pastor, e as ovelhas do rebanho serão dispersadas {Zc 13,7}.
32 Eke che igak, wakuli eke wata itaki ali ilik inamu Galili. Ali ipak eke pugime punaku.”
32 Mas, depois da minha Ressurreição, eu vos precederei na Galiléia.
33 Ali Pita nebemanu balan nakli, “Sapos amudak hunatimaguk hukli hutukemenyaguk hulhwas umu, yek eke inenyu wupe biohu.”
33 Pedro interveio: Mesmo que sejas para todos uma ocasião de queda, para mim jamais o serás.
34 Ali Jisas naklipanu nakli, “Adul ati yaklipenyu. Kadak abudak wab, nyak eke anyunek lohumechuk bieh atuh nyukli nyak wo nyudukemu yek e, ali owotu eke adakio titak tiyagwleh.”
34 Disse-lhe Jesus: Em verdade te digo: nesta noite mesma, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
35 Ali Pita nebemanu balan nakli, “Yek eke kobi inek loh ikli yek wo idukemu nyak e, wak. Sapos chukli chubo nyak nyugak umu, yek chopuk eke inenyu wugak ahudak atuh.”
35 Respondeu-lhe Pedro: Mesmo que seja necessário morrer contigo, jamais te negarei! E todos os outros discípulos diziam-lhe o mesmo.
36 Ali Jisas nanu ananim disaipel haitak hanamu anagun chohwalogunmu Getsemani uli. Hanak hatoglu ali naklipam nakli, “Ipak pupe agundak ali yek inak gani inek beten.”
36 Retirou-se Jesus com eles para um lugar chamado Getsêmani e disse-lhes: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar.
37 Naitak natukulmu Pita nanu biom Sebedi ananim nugamim heilanu hanak. Hanaku wakuli Jisas nemnek ananih apahw hwanubu amam ali nemnek sisahw.
37 E, tomando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 Ali naklipam nakli, “Yekin michin nyanubu yowen ali ama igak ati. Ipak pupe agundak pune mupe munek was.”
38 Disse-lhes, então: Minha alma está triste até a morte. Ficai aqui e vigiai comigo.
39 Ali natukemomuk nanaku kwalowi ati ali nanubu nabih nogwohebil natik atap ali nenek beten nakli, “O yekinyu Aninu, douk wosik ele, yakli nyak nyuwechikuk yah umu enyudak nebenyi hevi douk eke nyutoglome uli umu enyen kobi nyutoglome, wak. Wakuli yakli wak umu nyak nyugipech yekin laik, wak. Nyugipech nyakin atin laik.”
39 Adiantou-se um pouco e, prostrando-se com a face por terra, assim rezou: Meu Pai, se é possível, afasta de mim este cálice! Todavia não se faça o que eu quero, mas sim o que tu queres.
40 Nenekuk beten natanomogumu, amudak biom atunu disaipel douk natulum umu hechuh hagak. Ali nasolik Pita nakli, “Ipak wosik deke dodogowipamu pune mupe munek was atin aua meyoh o wak?
40 Foi ter então com os discípulos e os encontrou dormindo. E disse a Pedro: Então não pudestes vigiar uma hora comigo...
41 Ipak punek was pupe ali punek beten. Punek namudak umu Satan nunaki nichakomepamu ipak eke kobi punek enen yowenyi. Adul ipak douk oub baitak umu pugipech yekin balan, wakuli ipakiluh yegechiweluh douk wo dodogowiluh e.”
41 Vigiai e orai para que não entreis em tentação. O espírito está pronto, mas a carne é fraca.
42 Ali wata chopuk nanak anah alagun nenek beten nakli, “O yekinyu Aninu, sapos nyak kobi nyuwechikuk yah umu enyudak nebenyi hevi douk eke nyutoglome ulimu, yek yakli enyen wosik nyutoglome. Nyugipech nyakin atin laik.”
42 Afastou-se pela segunda vez e orou, dizendo: Meu Pai, se não é possível que este cálice passe sem que eu o beba, faça-se a tua vontade!
43 Nenekuk beten natanomumogu douk wata chopuk nogwatom hechuh hagak. Umu monoken, yobus sanubu sahwom didigu.
43 Voltou ainda e os encontrou novamente dormindo, porque seus olhos estavam pesados.
44 Natulum namudak ali natukemom hechuhuk nanak nenek beten anah alagun ali hatoglu beih atuh. Nanak nenek enyudak atin beten.
44 Deixou-os e foi orar pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Ali wata natanomumali amam disaipel ali naklipam nakli, “Aipo, ipak wata pechuh penek malolo ati? Wata mnek! Nyultab douk abanaki, umu ananu eke nugilapu henek yowenyili umu yek Anudak Alman douk yatoglu aduligeinyi elpen uli ali eke hunaki huhwe huwechike.
45 Voltou então para os seus discípulos e disse-lhes: Dormi agora e repousai! Chegou a hora: o Filho do Homem vai ser entregue nas mãos dos pecadores...
46 Aipo, aliga kitak munak. Wata tik, alman eke nugilapu yekim birua yek uli douk anudak nanaki.”
46 Levantai-vos, vamos! Aquele que me trai está perto daqui.
47 Jisas wata nape neyagwleh ati ali Judas ananu umu amudak 12-poleim disaipel nanubu nanak natogloli. Nanoli hanubu wolobaimi almom douk nebemi pris hanu echech Juda echechim nebemi hokogomi ali hasuhwi beinatog uli lowas hanaki.
47 Jesus ainda falava, quando veio Judas, um dos Doze, e com ele uma multidão de gente armada de espadas e cacetes, enviada pelos príncipes dos sacerdotes e pelos anciãos do povo.
48 Judas anudak douk eke nugilapu Jisas ananim birua anan Jisas uli douk anaklipami nakli, “Alman douk putiwemu itoglu ati inoplikanu uli, alman douk akonobuk. Putoglu puhwanu.”
48 O traidor combinara com eles este sinal: Aquele que eu beijar, é ele. Prendei-o!
49 Ali ahudak atuh Judas neilmu Jisas nanak ali nakli, “Yopubi wab nebenyali Tisa.” Naklipanu namudak ali nanoplikanu.
49 Aproximou-se imediatamente de Jesus e disse: Salve, Mestre. E beijou-o.
50 Ali Jisas naklipanu nakli, “O elpen, nek wisnabul enyebuk douk nyanamali nyuneken uli.”
50 Disse-lhe Jesus: É, então, para isso que vens aqui? Em seguida, adiantaram-se eles e lançaram mão em Jesus para prendê-lo.
51 Hahwanu namudak ali ananu umu amabuk hanu Jisas heyotu agnabuk uli nautu wis umu ananitu bainat. Douk natukotoli ati tagluk ananu douk nape chukamomu nanubu nebenali pris ali nenemanu moul meyoh uli. Nolukonu atah tuk hanakuk.
51 Mas um dos companheiros de Jesus desembainhou a espada e feriu um servo do sumo sacerdote, decepando-lhe a orelha.
52 Ali Jisas naklipanu nakli, “Nubu lukuk nyakitu beinat agnabuk tatuk umu. Yaklipenyu, chanatimaguk elpech douk chuku bainatog chubo kipahechili, echech eke kipahechi wata chech bainatog.
52 Jesus, no entanto, lhe disse: Embainha tua espada, porque todos aqueles que usarem da espada, pela espada morrerão.
53 Nyak eke nyadukemech waka wak? Yek ikli ihwalu yekinu Aninu ele, anan deke wisnabul nukagasi chanubu wolobaichi ensel checholokuk 12-poleib lainab ami chunaki chugakome.
53 Crês tu que não posso invocar meu Pai e ele não me enviaria imediatamente mais de doze legiões de anjos?
54 Wakuli sapos yek ikli ihwalu anan umu nugakome umu, orait balan nyetemu ananik buk uli eke kobi nyutoglu adulin, wak. Enyudak balan nyakli enyudak imas nyutoglome.”
54 Mas como se cumpririam então as Escrituras, segundo as quais é preciso que seja assim?
55 Ali banubu ababuk nyultab Jisas natanomomu amudak wolobaimi almom ali naklipam nakli, “Ipak pakli yek douk onowe yanu gavman malpak uli o onowe yaku olugwih uli, waka? Umu paitaki pasuhi bainatog gwanu lowas umu punaki puhwe puwechike pulawemu? Wihlu wehlu douk yape yaklipech God ananin balan numun banis God ananitu nebetali wilpat tatawomu. Ali ababuk nyultab douk wo punaku puhwe puwechikeye?
55 Depois, voltando-se para a turba, falou: Saístes armados de espadas e porretes para prender-me, como se eu fosse um malfeitor. Entretanto, todos os dias estava eu sentado entre vós ensinando no templo e não me prendestes.
56 Wakuli ihenyumali enyudak douk nyatoglamu enyudak balan amam profet henyemaguk uli nyutoglu adulin atin.”
56 Mas tudo isto aconteceu porque era necessário que se cumprissem os oráculos dos profetas. Então os discípulos o abandonaram e fugiram.
57 Amudak douk hanaki hasuh Jisas uli douk hahwanu ali halawonomu nanubu nebenali pris chohwalanamu Kaiafas uli ananitu wilpat. Echech Juda echechim nebemi hanu amam henek skulumech umu lo uli douk adokwechuh howachabal hape numun.
57 Os que haviam prendido Jesus levaram-no à casa do sumo sacerdote Caifás, onde estavam reunidos os escribas e os anciãos do povo.
58 Pita anan douk nagipech Jisas nanak, wakuli wo nunech huluk e, wak. Nagikuk ati aliga nanak nakih nawich numun banis anudak nanubu nebenali pris ananigu awagu. Nawich nanu amam henek was umu God ananitu wilpat uli hape umu nakli kadak nutik chunekanu malmu Jisas umu.
58 Pedro seguia-o de longe, até o pátio do sumo sacerdote. Entrou e sentou-se junto aos criados para ver como terminaria aquilo.
59 Amam nebemi pris hanu hanatimaguk nebemi Juda douk hape hasuh kwotog uli hohwalu anam almom hanaki. Douk hanaki ali hape henekumanu enen wo adulin uli e balan Jisas umu amam nebemi honu nugakumenyi.
59 Enquanto isso, os príncipes dos sacerdotes e todo o conselho procuravam um falso testemunho contra Jesus, a fim de o levarem à morte.
60 Wolobaimi hanaki henek loh henekumanu wak adulin uli e balan, wakuli amam habilak wak.
60 Mas não o conseguiram, embora se apresentassem muitas falsas testemunhas.
61 “Anudak alman nakli namudak. Nakli, ‘Yek deke italkeh God ananitu nebetali wilpat ali wata itahul ilatu iyatotu bieh atuh nyumneh meyoh.’”
61 Por fim, apresentaram-se duas testemunhas, que disseram: Este homem disse: Posso destruir o templo de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Ali nebenalimu hanatimaguk pris uli naitak neyotu nasolik Jisas nakli, “Nyak enen balan umu nyubeyenyumom o wak? Nyaklien malmu enyudak balan douk amudak heneken-umenyu uli?”
62 Levantou-se o sumo sacerdote e lhe perguntou: Nada tens a responder ao que essa gente depõe contra ti?
63 Nasolikanu wakuli Jisas neyotu bleiloguk.
63 Jesus, no entanto, permanecia calado. Disse-lhe o sumo sacerdote: Por Deus vivo, conjuro-te que nos digas se és o Cristo, o Filho de Deus?
64 Ali Jisas naklipanu nakli, “Enyebuk douk nyakli wo. Wakuli douk yaklipepu. Kwali ipak eke putik yek Anudak Alman douk yatoglu aduligeinyi elpen uli eke ipe anunamu nanubu dodogowinu atunoli God ali eke ilali onog inaki gani iluh heven.”
64 Jesus respondeu: Sim. Além disso, eu vos declaro que vereis doravante o Filho do Homem sentar-se à direita do Todo-poderoso, e voltar sobre as nuvens do céu.
65 Anudak nanubu nebenali pris nemnek namudak nyihihichinu ali nanubu nakawech ananih luseh. Ali nakli, “Anudak alman douk nenek tok bilas umu God. Ali eke wata muhwalu enech alagun chunaki chunemanu monoken meyoluhin balan? Enyudak douk nameitati pemnekonu nenek tok bilas umu God.
65 A estas palavras, o sumo sacerdote rasgou suas vestes, exclamando: Que necessidade temos ainda de testemunhas? Acabastes de ouvir a blasfêmia!
66 Ali ipak pakli apak imas munekanu malmu?”
66 Qual o vosso parecer? Eles responderam: Merece a morte!
67 Ali haitak hokusehanu gani yomogeinamu. Hadalu wis hahwas hanu dilbum. Anam heyonu wis hahwas ali hanu gani yomogeinamu.
67 Cuspiram-lhe então na face, bateram-lhe com os punhos e deram-lhe tapas,
68 Haitak hobechukuk ananis nabes ali hasalikanu hakli, “Nya, God natalihenyu ali nokogenyu nyanamali nyunalau elpech uli, aliga wata klipapu kobi amam profet umu. Nameitu douk omuni nyanu?”
68 dizendo: Adivinha, ó Cristo: quem te bateu?
69 Pita douk napeik aduk nunumisumu asudak banis douk salihi salih Kaiafas ananitu wilpat uli. Ali onok kwonek moulaluli kwanaki kwatulunu ali kwaklipanu kwakli, “Nyak douk alagun nyanu anudak Jisas douk nanaki Galili uli pape.”
69 Enquanto isso, Pedro estava sentado no pátio. Aproximou-se dele uma das servas, dizendo: Também tu estavas com Jesus, o Galileu.
70 Wakuli echech chanatimaguk chape ali nenek loh nakli, “Enyebuk nyak nyaklienyi balan douk wo idukemen e.”
70 Mas ele negou publicamente, nestes termos: Não sei o que dizes.
71 Douk nanak umu nutoglaguk aduk asudak banis ali onok alagun kwonek moul uli almatok kwatulunu. Ali kwaklipu echebuk cheyotu agnabuk uli kwakli, “Anudak alman douk nanu Jisas nanaki wabul Nasaret uli hape.”
71 Dirigia-se ele para a porta, a fim de sair, quando outra criada o viu e disse aos que lá estavam: Este homem também estava com Jesus de Nazaré.
72 Ali Pita wata nenek loh nalimu iluh nakli, “Anudak alman douk wo idukemanu e.”
72 Pedro, pela segunda vez, negou com juramento: Eu nem conheço tal homem.
73 Douk chapegu wo loubali e, enech cheyotu agnabuk uli cheilmu Pita chanak ali chaklipanu chakli, “Adul, nyak douk enenyu Jisas ananipamu. Nyakigu nigu ganubu gowolehenyu.”
73 Pouco depois, os que ali estavam aproximaram-se de Pedro e disseram: Sim, tu és daqueles; teu modo de falar te dá a conhecer.
74 Douk Pita nemnek ali wata nenek lohumech nakli, “Adul gani iluh. Anudak alman douk wo idukemanu e. Sapos yek inek lohumepamu, yek douk yakli God ne igak.”
74 Pedro então começou a fazer imprecações, jurando que nem sequer conhecia tal homem. E, neste momento, cantou o galo.
75 Pita nemnek owotu ali wata ulkum molomaguk balan Jisas nakliponomu. Nakli, “Nyak eke nyunek lohumechuk bieh atuh nyukli nyak wo nyudukemu yek e, ali owotu eke adakio titak tuhwalu.” Douk Pita ulkum molomaguk enyudak balan ali natoglu aduk neleh chukeich chanu.
75 Pedro recordou-se do que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, negar-me-ás três vezes. E saindo, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.