Mateus 15
ܕܝܬܩܐ ܚܕܬܐ ܕܡܪܢ ܝܫܘܥ ܡܫܝܚܐ ܘܡܙܡܘܪ̈ܐ ܒܠܫܢܐ ܐܬܘܪܝܐ (AII) vs NTLH
1 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܣܵܦܪܹ̈ܐ ܘܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܡ̣ܢ ܐܘܿܪܸܫܠܸܡ ܠܟܸܣ ܝܼܫܘܿܥ ܘܒܘܼܩܸܪܗܘܿܢ ܡܸܢܹܗ:
1 Então alguns fariseus e alguns mestres da Lei vieram de Jerusalém para falar com Jesus e lhe perguntaram:
2 ”ܩܵܡܘܿܕܝܼ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܟ݂ ܒܸܫܡܵܛܵܐ ܝܢܵܐ ܠܣܲܦܝܵܢܘܼܝܵܬܹ̈ܐ ܕܚܘܵܪ̈ܕܸܩܢܹܐ؟ ܣܵܒܵܒ ܠܹܐ ܝܢܵܐ ܚܲܠܘܼܠܹܐ ܐܝܼܕܵܬܵܝ̈ܗܝ ܡ̣ܢ ܩܲܕܡ ܕܐܵܟ݂ܠܝܼ ܡܹܐܟ݂ܘܼܠܬܵܐ.“
2 — Por que é que os seus discípulos comem sem lavar as mãos, desobedecendo assim aos ensinamentos que recebemos dos antigos?
3 ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܩܵܡܘܿܕܝܼ ܐܘܼܦ ܐܲܚܬܘܿܢ ܒܸܫܡܵܛܵܐ ܝܬܘܿܢ ܦܘܼܩܕܵܢܵܐ ܕܐܲܠܵܗܵܐ ܒܝܲܕ ܣܲܦܝܵܢܘܼܬܵܘܟ݂ܘܿܢ؟
3 Jesus respondeu:
4 ”ܣܵܒܵܒ ܐܲܠܵܗܵܐ ܦܩܝܼܕ ܠܹܗ: ’ܡܝܲܩܸܪ ܠܒܵܒܘܼܟ݂ ܘܠܝܸܡܘܼܟ݂، ܘܡ̇ܢ ܕܨܲܥܸܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ، ܡܵܘܬܵܐ ܡܵܐܹܬ.‘
4 Pois Deus disse: “Respeite o seu pai e a sua mãe!” E disse também: “Que seja morto aquele que amaldiçoar o seu pai ou a sua mãe!”
5 ”ܐܝܼܢܵܐ ܐܲܚܬܘܿܢ ܟܹܐ ܐܵܡܪܝܼܬܘܿܢ ܟܠܔ ܡ̇ܢ ܕܐܵܡܹܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ: ’ܡܸܢܕܝܼ ܕܗܵܘܹܐ ܝܘܼܬܪܵܢܵܐ ܐܸܠܘܼܟ݂، ܢܸܕܪܵܐ ܝܠܹܗ ܡܸܢܝܼ ܩܵܐ ܐܲܠܵܗܵܐ،‘ ܠܹܐ ܝܠܵܗ̇ ܐܵܢܲܢܩܵܝܬܵܐ ܕܡܝܲܩܸܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ.
5 Mas vocês ensinam que, se alguém tem alguma coisa que poderia usar para ajudar os seus pais, em sinal de respeito, mas diz: “Eu dediquei isto a Deus”,
6 ”ܒܘܼܛܸܠܔ ܠܵܘܟ݂ܘܿܢ ܗܹܡܸܙܡܵܢ ܕܐܲܠܵܗܵܐ ܒܝܲܕ ܣܲܦܝܵܢܘܼܬܵܘܟ݂ܘܿܢ.
6 então não precisa ajudar os seus pais. Assim vocês desprezam a mensagem de Deus para seguir os seus próprios ensinamentos.
7 ”ܝܵܐ ܡܲܫܦܸܪ̈ܵܢܹܐ، ܨܦܵܝܝܼ ܢܘܼܒܹܐ ܠܹܗ ܒܘܼܬ ܕܝܼܵܘܟ݂ܘܿܢ ܐܹܫܲܥܝܵܐ ܢܒ݂ܝܼܵܐ ܒܹܐܡܵܪܵܐ:
7 Hipócritas! Isaías estava certo quando disse a respeito de vocês o seguinte:
8 ܐܵܗܵܐ ܥܲܡܵܐ ܒܣܸܦܘܵܬܘܼ̈ܗܝ ܟܹܐ ܡܝܲܩܸܪ ܐܸܠܝܼ، ܐܝܼܢܵܐ ܠܸܒܹܗ ܪܸܚܩܵܐ ܝܠܹܗ ܡܸܢܝܼ.
8 “Deus disse:
9 ܘܣܪܝܼܩܵܐܝܼܬ ܒܸܣܓ݂ܵܕܵܐ ܝܢܵܐ ܐܸܠܝܼ، ܡܲܠܘܼܦܹܐ ܝܢܵܐ ܝܘܼܠܦܵܢܹ̈ܐ ܕܦܘܼܩܕܵܢܹ̈ܐ ܕܒܢܲܝ̈ܢܵܫܵܐ.“
9 A adoração deste povo é inútil,
10 ܘܩܪܹܐ ܠܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ: ”ܫܡܹܥܡܘܼܢ ܘܦܲܪܡܹܝܡܘܼܢ،
10 Jesus chamou a multidão e disse:
11 ”ܡܸܢܕܝܼ ܕܥܵܒܹܪ ܠܦܘܼܡܵܐ ܠܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ، ܐܸܠܵܐ ܡܸܢܕܝܼ ܕܦܵܠܹܛ ܡ̣ܢ ܦܘܼܡܵܐ، ܗ̇ܘ ܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.“
11 Não é o que entra pela boca que faz com que alguém fique
12 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܠܟܸܣܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ: ”ܒܝܼܕܵܥܵܐ ܝܘܸܬ ܕܟܪܝܼܒ ܠܗܘܿܢ ܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܐܝܼܡܲܢ ܕܫܡܝܼܥ ܠܗܘܿܢ ܐܵܗܵܐ؟“
12 Então os discípulos chegaram perto dele e disseram: — Sabe que os
13 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ: ”ܟܠܔ ܢܨܝܼܒ݂ܬܵܐ ܕܠܵܐ ܢܨܝܼܒ݂ܵܐ ܠܹܗ ܒܵܒܝܼ ܕܒܫܡܲܝܵܐ ܒܸܬ ܦܵܝܫܵܐ ܥܩܝܼܪܬܵܐ.
13 Jesus respondeu:
14 ”ܫܒ݂ܘܿܩܘܼܢ ܠܗܘܿܢ، ܣܸܡܝܹ̈ܐ ܝܢܵܐ ܘܡܗܲܕܝܵܢܹ̈ܐ ܕܣܸܡܝܹ̈ܐ. ܘܐܸܢ ܣܸܡܝܵܐ ܠܣܸܡܝܵܐ ܡܗܲܕܹܐ، ܬܸܪܘܵܝ ܒܓܘܼܒܵܐ ܒܸܬ ܢܵܦܠܝܼ.“
14 Não se preocupem com os fariseus. São guias cegos. E, quando um cego guia outro, os dois acabam caindo num buraco.
15 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܹܗ ܫܸܡܥܘܿܢ ܟܹܐܦܵܐ: ”ܡܵܪܝܼ، ܦܲܫܸܩ ܠܲܢ ܐܵܗܵܐ ܡܲܬܠܵܐ.“
15 Então Pedro pediu: — Explique para nós aquilo que o senhor disse antes.
16 ܐܡܝܼܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܐܘܼܦ ܐܲܚܬܘܿܢ ܗܸܫ ܕܠܵܐ ܦܲܪܡܲܝܬܵܐ ܝܬܘܿܢ؟
16 Jesus disse:
17 ”ܠܹܐ ܝܵܕܥܝܼܬܘܿܢ، ܡܸܢܕܝܼ ܕܥܵܒܹܪ ܠܦܘܼܡܵܐ ܟܹܐ ܐܵܙܹܠܔ ܠܟܹܪ݇ܣܵܐ، ܘܡ̣ܢ ܬܵܡܵܐ ܟܹܐ ܦܵܐܹܫ ܪܘܼܦܝܵܐ ܠܒܲܕܲܪ؟
17 O que entra pela boca vai para o estômago e depois sai do corpo.
18 ”ܐܝܼܢܵܐ ܡܸܢܕܝܼ ܕܦܵܠܹܛ ܡ̣ܢ ܦܘܼܡܵܐ ܟܹܐ ܐܵܬܹܐ ܡ̣ܢ ܠܸܒܵܐ، ܗ̇ܘ ܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.
18 Mas o que sai da boca vem do coração. É isso que faz com que a pessoa fique impura.
19 ”ܣܵܒܵܒ ܡ̣ܢ ܠܸܒܵܐ ܟܹܐ ܦܵܠܛܝܼ ܚܘܼܫܵܒܹ̈ܐ ܒܝܼܫܹ̈ܐ: ܩܸܛܠܹ̈ܐ، ܓܲܝܵܪܘܼܬܵܐ، ܙܵܢܝܘܼܬܵܐ، ܣܵܗܕܘܼܬܵܐ ܕܕܘܼܓܠܵܐ، ܓܹܢܵܒ݂ܘܼܬܵܐ، ܘܓܘܼܕܵܦܹ̈ܐ.
19 Porque é do coração que vêm os maus pensamentos, os crimes de morte, os adultérios, as imoralidades sexuais, os roubos, as mentiras e as calúnias.
20 ”ܐܲܢܹܐ ܝܢܵܐ ܕܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢܝܼ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ. ܐܝܼܢܵܐ ܐܟ݂ܵܠܬܵܐ ܒܐܝܼܕܵܬܹ̈ܐ ܠܵܐ ܚܘܼܠܸܠܹܐ ܠܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢܵܐ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.“
20 São essas coisas que fazem com que alguém fique impuro. Mas comer sem lavar as mãos não torna ninguém impuro.
21 ܘܦܠܝܼܛ ܠܹܗ ܡ̣ܢ ܬܵܡܵܐ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܬܚܘܼܡܵܐ ܕܨܘܿܪ ܘܨܲܝܕܘܿܢ.
21 Jesus saiu dali e foi para a região que fica perto das cidades de Tiro e de Sidom .
22 ܘܗܵܐ ܚܕܵܐ ܒܲܟ݂ܬܵܐ ܟܢܲܥܢܵܝܬܵܐ ܐܬܹܐ ܠܵܗ̇ ܡ̣ܢ ܐܵܢܝܼ ܬܚܘܼܡܹ̈ܐ، ܡܲܩܘܘܼܚܹܐ، ܘܒܹܐܡܵܪܵܐ: ”ܪܲܚܸܡ ܥܲܠܝܼ ܡܵܪܝܼ، ܒܪܘܿܢܵܐ ܕܕܵܘܝܼܕ، ܒܪܵܬܝܼ ܚܸܪܒܵܐ ܦܝܵܫܵܐ ܝܠܵܗ̇ ܓ̰ܘܼܢܓ̰ܸܪܬܵܐ ܒܫܹܐܕܵܐ.“
22 Certa mulher cananeia, que morava naquela terra, chegou perto dele e gritou: — Senhor,
23 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܠܵܐ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܐܸܠܘܼܗ̇ ܐܘܼܦ ܚܲܕ ܚܲܒܪܵܐ. ܘܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܣܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ: ”ܫܲܕܸܪܵܗ̇، ܡܲܩܘܘܼܚܹܐ ܠܵܗ̇ ܒܵܬܪܲܢ.“
23 Mas Jesus não respondeu nada. Então os discípulos chegaram perto dele e disseram: — Mande essa mulher embora, pois ela está vindo atrás de nós, fazendo muito barulho!
24 ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܠܵܐ ܦܝܼܫ ܠܝܼ ܫܘܼܕܪܵܐ ܐܸܠܵܐ ܩܵܐ ܥܸܪ̈ܒܹܐ ܛܠܝܼܩܹ̈ܐ ܕܒܢܲܝ̈ ܐܝܼܣܪܵܐܹܝܠܔ.“
24 Jesus respondeu:
25 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܝ ܒܲܟ݂ܬܵܐ ܐܬܹܐ ܠܵܗ̇، ܣܓ݂ܝܼܕ ܠܵܗ̇ ܐܸܠܹܗ ܒܹܐܡܵܪܵܐ: ”ܡܵܪܝܼ، ܗܲܝܸܪܝܼ.“
25 Então ela veio, ajoelhou-se aos pés dele e disse: — Senhor, me ajude!
26 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܠܹܐ ܝܠܵܗ̇ ܚܫܝܼܚܬܵܐ ܠܸܫܩܵܠܵܐ ܠܲܚܡܵܐ ܕܒܢܘܿܢܹ̈ܐ ܘܠܝܼܵܗܒܹܗ ܠܟܲܠܒܹ̈ܐ.“
26 Jesus disse:
27 ܘܗ̇ܝ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܵܗ̇: ”ܗܹܐ ܡܵܪܝܼ، ܐܝܼܢܵܐ ܐܘܼܦ ܟܲܠܒܹ̈ܐ ܟܹܐ ܐܵܟ݂ܠܝܼ ܡ̣ܢ ܦܸܪ̈ܬܘܼܚܹܐ ܕܢܵܦܠܝܼ ܡ̣ܢ ܦܵܬܘܿܪܹ̈ܐ ܕܡܵܪ̈ܵܘܵܬܵܝܗܝ.“
27 — Sim, senhor, — respondeu a mulher — mas até mesmo os cachorrinhos comem as migalhas que caem debaixo da mesa dos seus donos.
28 ܗ̇ܝܓܵܗ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܘܼܗ̇: ”ܒܲܟ݂ܬܵܐ، ܓܘܼܪܬܵܐ ܝܠܵܗ̇ ܗܲܝܡܵܢܘܼܬܵܟ݂ܝ، ܗܵܘܹܐ ܠܵܟ݂ܝ ܐܲܝܟ݂ ܕܒܵܥܝܲܬܝ.“ ܘܒܣܝܼܡ ܠܵܗ̇ ܒܪܵܬܘܼܗ̇ ܡ̣ܢ ܗ̇ܝ ܣܵܥܲܬ.
28 — Mulher, você tem muita fé! — disse Jesus. — Que seja feito o que você quer! E naquele momento a filha dela ficou curada.
29 ܫܘܼܢܹܐ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܡ̣ܢ ܗ̇ܝ ܕܘܼܟܵܐ ܕܝܼܗܘܵܐ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܡܲܪܙܵܐ ܕܝܵܡܵܐ ܕܓܠܝܼܠܵܐ، ܐܣܝܼܩ ܠܹܗ ܠܛܘܼܪܵܐ، ܘܝܬܝܼܒ݂ ܠܹܗ ܬܵܡܵܐ.
29 Jesus saiu dali e foi até o lago da Galileia. Depois subiu um monte e sentou-se ali.
30 ܘܟܸܢܫܹ̈ܐ ܪܵܒܵܐ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܣܠܹܗ، ܘܡܘܼܝܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܥܲܡܵܝܗܝ ܫܦܝܼܠܹ̈ܐ ܘܫܸܠܹ̈ܐ ܘܣܸܡܝܹ̈ܐ ܘܚܲܪ̈ܫܹܐ، ܘܪܵܒܵܐ ܐܚܹܪ̈ܢܹܐ، ܘܡܘܼܬܒ݂ܵܝ ܠܗܘܿܢ ܩܲܕܡ ܐܲܩܠܵܬܹ̈ܐ ܕܝܼܫܘܿܥ ܘܒܘܼܣܡܵܝ ܠܹܗ،
30 E foram até Jesus grandes multidões levando coxos, aleijados, cegos, mudos e muitos outros doentes, que eram colocados aos seus pés. E ele curou todos.
31 ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܕܥܲܓ̰ܒܝܼ ܗܘܵܘ ܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܐܝܼܡܲܢ ܕܚܙܹܐ ܠܗܘܿܢ ܚܲܪ̈ܫܹܐ ܗܲܡܙܘܼܡܹܐ، ܘܫܸܠܹ̈ܐ ܦܝܵܫܵܐ ܒܘܼܣܡܹܐ، ܘܫܦܝܼܠܹ̈ܐ ܒܸܚܕܵܪܵܐ، ܘܣܸܡܝܹ̈ܐ ܒܸܚܙܵܝܵܐ؛ ܫܘܼܒܸܚ ܠܗܘܿܢ ܠܐܲܠܵܗܵܐ ܕܐܝܼܣܪܵܐܹܝܠܔ.
31 O povo ficou admirado quando viu que os mudos falavam, os aleijados estavam curados, os coxos andavam e os cegos enxergavam. E todo o povo louvou ao Deus de Israel.
32 ܘܩܪܹܐ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܠܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܒܸܬ ܪܲܚܡܸܢ ܥܲܠܔ ܐܲܢܹܐ ܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܣܵܒܵܒ ܐܲܢܹܐ ܬܠܵܬܵܐ ܝܵܘܡܵܢܹ̈ܐ ܠܲܐܟ݂ܵܐ ܝܢܵܐ ܠܟܸܣܠܝܼ، ܘܠܲܝܬ ܠܗܘܿܢ ܡܸܢܕܝܼ ܕܐܵܟ݂ܠܝܼ، ܘܠܹܐ ܒܵܥܹܝܢ ܕܫܲܕܪܸܢܗܘܿܢ ܟܦܝܼܢܹܐ، ܕܠܵܐ ܫܲܡܫܸܡܝܼ ܒܐܘܼܪܚܵܐ.“
32 Jesus chamou os seus discípulos e disse:
33 ܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ: ”ܡ̣ܢ ܐܲܝܟܵܐ ܐܝܼܬ ܠܲܢ ܚܲܕ ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܠܲܚܡܵܐ ܓܵܘ ܒܲܪܝܼܵܐ، ܕܡܲܣܒܸܥܲܚ ܚܲܕ ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܟܸܢܫܵܐ؟“
33 Os discípulos perguntaram: — Como vamos encontrar, neste lugar deserto, comida que dê para toda essa gente?
34 ܒܘܼܩܸܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܡܸܢܵܝܗܝ: ”ܟܡܵܐ ܠܲܚܡܹ̈ܐ ܐܝܼܬ ܠܵܘܟ݂ܘܿܢ؟“ ܘܐܵܢܝܼ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܗܘܿܢ: ”ܫܲܒ݂ܥܵܐ، ܘܚܲܕܟܡܵܐ ܢܘܼܢܹ̈ܐ ܙܥܘܿܪܹ̈ܐ.“
34 — Quantos pães vocês têm? — perguntou Jesus. — Sete pães e alguns peixinhos! — responderam eles.
35 ܘܦܩܝܼܕ ܠܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ ܕܝܵܬܒ݂ܝܼ ܥܲܠܔ ܐܲܪܥܵܐ.
35 Aí Jesus mandou o povo sentar-se no chão.
36 ܘܫܩܝܼܠܔ ܠܹܗ ܠܫܲܒ݂ܥܵܐ ܠܲܚܡܹ̈ܐ ܥܲܡ ܢܘܼܢܹ̈ܐ ܘܒܘܼܪܸܟ݂ ܠܹܗ، ܘܩܨܹܐ ܠܹܗ، ܘܝܘܼܗܒܹܠܔ ܠܹܗ ܠܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ، ܘܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܝܘܼܗܒܹܠܔ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ.
36 Depois pegou os sete pães e os peixes e deu graças a Deus. Então os partiu e os entregou aos discípulos, e eles os distribuíram ao povo.
37 ܐܟ݂ܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܟܠܵܝܗܝ ܘܣܒ݂ܝܼܥ ܠܗܘܿܢ، ܘܫܩܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܩܸܛܥܵܛܹ̈ܐ ܕܙܝܼܕ ܠܗܘܿܢ ܫܲܒ݂ܥܵܐ ܩܘܼܦܹ̈ܐ ܡܸܠܝܹ̈ܐ.
37 Todos comeram e ficaram satisfeitos; e os discípulos ainda encheram sete cestos com os pedaços que sobraram.
38 ܘܐܵܢܝܼ ܕܐܟ݂ܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܐܲܪܒܥܵܐ ܐܲܠܦܹ̈ܐ ܐܢܵܫܹ̈ܐ ܝܗܘܵܘ ܫܒ݂ܘܿܩ ܡ̣ܢ ܒܲܟ݂ܬܵܬܹ̈ܐ ܘܝܲܠܘܼܕܹ̈ܐ.
38 Os que comeram foram quatro mil homens, sem contar as mulheres e as crianças.
39 ܡ̣ܢ ܒܵܬܪ ܕܫܘܼܕܸܪܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܐܣܝܼܩ ܠܹܗ ܠܓܵܡܝܼ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܬܚܘܼܡܹ̈ܐ ܕܡܲܓܹܕܘܿ.
39 Então Jesus mandou o povo embora, subiu no barco e foi para a região de Magadã .
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.