Mateus 15
ܕܝܬܩܐ ܚܕܬܐ ܕܡܪܢ ܝܫܘܥ ܡܫܝܚܐ ܘܡܙܡܘܪ̈ܐ ܒܠܫܢܐ ܐܬܘܪܝܐ (AII) vs NAA
1 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܣܵܦܪܹ̈ܐ ܘܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܡ̣ܢ ܐܘܿܪܸܫܠܸܡ ܠܟܸܣ ܝܼܫܘܿܥ ܘܒܘܼܩܸܪܗܘܿܢ ܡܸܢܹܗ:
1 Então alguns fariseus e escribas vieram de Jerusalém até Jesus e perguntaram:
2 ”ܩܵܡܘܿܕܝܼ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܟ݂ ܒܸܫܡܵܛܵܐ ܝܢܵܐ ܠܣܲܦܝܵܢܘܼܝܵܬܹ̈ܐ ܕܚܘܵܪ̈ܕܸܩܢܹܐ؟ ܣܵܒܵܒ ܠܹܐ ܝܢܵܐ ܚܲܠܘܼܠܹܐ ܐܝܼܕܵܬܵܝ̈ܗܝ ܡ̣ܢ ܩܲܕܡ ܕܐܵܟ݂ܠܝܼ ܡܹܐܟ݂ܘܼܠܬܵܐ.“
2 — Por que os seus discípulos transgridem a tradição dos anciãos? Pois não lavam as mãos, quando comem.
3 ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܩܵܡܘܿܕܝܼ ܐܘܼܦ ܐܲܚܬܘܿܢ ܒܸܫܡܵܛܵܐ ܝܬܘܿܢ ܦܘܼܩܕܵܢܵܐ ܕܐܲܠܵܗܵܐ ܒܝܲܕ ܣܲܦܝܵܢܘܼܬܵܘܟ݂ܘܿܢ؟
3 Jesus, porém, lhes respondeu:
4 ”ܣܵܒܵܒ ܐܲܠܵܗܵܐ ܦܩܝܼܕ ܠܹܗ: ’ܡܝܲܩܸܪ ܠܒܵܒܘܼܟ݂ ܘܠܝܸܡܘܼܟ݂، ܘܡ̇ܢ ܕܨܲܥܸܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ، ܡܵܘܬܵܐ ܡܵܐܹܬ.‘
4 Porque Deus disse: “Honre o seu pai e a sua mãe.” E: “Quem maldisser o seu pai ou a sua mãe seja punido de morte.”
5 ”ܐܝܼܢܵܐ ܐܲܚܬܘܿܢ ܟܹܐ ܐܵܡܪܝܼܬܘܿܢ ܟܠܔ ܡ̇ܢ ܕܐܵܡܹܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ: ’ܡܸܢܕܝܼ ܕܗܵܘܹܐ ܝܘܼܬܪܵܢܵܐ ܐܸܠܘܼܟ݂، ܢܸܕܪܵܐ ܝܠܹܗ ܡܸܢܝܼ ܩܵܐ ܐܲܠܵܗܵܐ،‘ ܠܹܐ ܝܠܵܗ̇ ܐܵܢܲܢܩܵܝܬܵܐ ܕܡܝܲܩܸܪ ܠܒܵܒܘܼܗܝ ܝܲܢ ܠܝܸܡܹܗ.
5 Vocês, porém, dizem que, se alguém disser ao seu pai ou à sua mãe: “A ajuda que você poderia receber de mim é oferta ao Senhor”,
6 ”ܒܘܼܛܸܠܔ ܠܵܘܟ݂ܘܿܢ ܗܹܡܸܙܡܵܢ ܕܐܲܠܵܗܵܐ ܒܝܲܕ ܣܲܦܝܵܢܘܼܬܵܘܟ݂ܘܿܢ.
6 esse não precisará mais honrar os seus pais. E, assim, vocês invalidam a palavra de Deus, por causa da tradição de vocês.
7 ”ܝܵܐ ܡܲܫܦܸܪ̈ܵܢܹܐ، ܨܦܵܝܝܼ ܢܘܼܒܹܐ ܠܹܗ ܒܘܼܬ ܕܝܼܵܘܟ݂ܘܿܢ ܐܹܫܲܥܝܵܐ ܢܒ݂ܝܼܵܐ ܒܹܐܡܵܪܵܐ:
7 Hipócritas! Bem profetizou Isaías a respeito de vocês, dizendo:
8 ܐܵܗܵܐ ܥܲܡܵܐ ܒܣܸܦܘܵܬܘܼ̈ܗܝ ܟܹܐ ܡܝܲܩܸܪ ܐܸܠܝܼ، ܐܝܼܢܵܐ ܠܸܒܹܗ ܪܸܚܩܵܐ ܝܠܹܗ ܡܸܢܝܼ.
8 “Este povo me honra
9 ܘܣܪܝܼܩܵܐܝܼܬ ܒܸܣܓ݂ܵܕܵܐ ܝܢܵܐ ܐܸܠܝܼ، ܡܲܠܘܼܦܹܐ ܝܢܵܐ ܝܘܼܠܦܵܢܹ̈ܐ ܕܦܘܼܩܕܵܢܹ̈ܐ ܕܒܢܲܝ̈ܢܵܫܵܐ.“
9 E em vão me adoram,
10 ܘܩܪܹܐ ܠܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ: ”ܫܡܹܥܡܘܼܢ ܘܦܲܪܡܹܝܡܘܼܢ،
10 E, convocando a multidão, Jesus disse:
11 ”ܡܸܢܕܝܼ ܕܥܵܒܹܪ ܠܦܘܼܡܵܐ ܠܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ، ܐܸܠܵܐ ܡܸܢܕܝܼ ܕܦܵܠܹܛ ܡ̣ܢ ܦܘܼܡܵܐ، ܗ̇ܘ ܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.“
11 o que contamina a pessoa não é o que entra pela boca, mas o que sai da boca; isto, sim, contamina a pessoa.
12 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܠܟܸܣܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ: ”ܒܝܼܕܵܥܵܐ ܝܘܸܬ ܕܟܪܝܼܒ ܠܗܘܿܢ ܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܐܝܼܡܲܢ ܕܫܡܝܼܥ ܠܗܘܿܢ ܐܵܗܵܐ؟“
12 Então, aproximando-se dele os discípulos, disseram: — Sabia que os fariseus, ouvindo o que o senhor disse, ficaram escandalizados?
13 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗܝ: ”ܟܠܔ ܢܨܝܼܒ݂ܬܵܐ ܕܠܵܐ ܢܨܝܼܒ݂ܵܐ ܠܹܗ ܒܵܒܝܼ ܕܒܫܡܲܝܵܐ ܒܸܬ ܦܵܝܫܵܐ ܥܩܝܼܪܬܵܐ.
13 Mas ele respondeu:
14 ”ܫܒ݂ܘܿܩܘܼܢ ܠܗܘܿܢ، ܣܸܡܝܹ̈ܐ ܝܢܵܐ ܘܡܗܲܕܝܵܢܹ̈ܐ ܕܣܸܡܝܹ̈ܐ. ܘܐܸܢ ܣܸܡܝܵܐ ܠܣܸܡܝܵܐ ܡܗܲܕܹܐ، ܬܸܪܘܵܝ ܒܓܘܼܒܵܐ ܒܸܬ ܢܵܦܠܝܼ.“
14 Esqueçam os fariseus; são cegos, guias de cegos. Ora, se um cego guiar outro cego, ambos cairão num buraco.
15 ܗ̇ܝܓܵܗ ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܹܗ ܫܸܡܥܘܿܢ ܟܹܐܦܵܐ: ”ܡܵܪܝܼ، ܦܲܫܸܩ ܠܲܢ ܐܵܗܵܐ ܡܲܬܠܵܐ.“
15 Então Pedro disse a Jesus: — Explique-nos esta parábola.
16 ܐܡܝܼܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܐܘܼܦ ܐܲܚܬܘܿܢ ܗܸܫ ܕܠܵܐ ܦܲܪܡܲܝܬܵܐ ܝܬܘܿܢ؟
16 Jesus, porém, disse:
17 ”ܠܹܐ ܝܵܕܥܝܼܬܘܿܢ، ܡܸܢܕܝܼ ܕܥܵܒܹܪ ܠܦܘܼܡܵܐ ܟܹܐ ܐܵܙܹܠܔ ܠܟܹܪ݇ܣܵܐ، ܘܡ̣ܢ ܬܵܡܵܐ ܟܹܐ ܦܵܐܹܫ ܪܘܼܦܝܵܐ ܠܒܲܕܲܪ؟
17 Não compreendem que tudo o que entra pela boca desce para o estômago e depois é eliminado?
18 ”ܐܝܼܢܵܐ ܡܸܢܕܝܼ ܕܦܵܠܹܛ ܡ̣ܢ ܦܘܼܡܵܐ ܟܹܐ ܐܵܬܹܐ ܡ̣ܢ ܠܸܒܵܐ، ܗ̇ܘ ܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.
18 Mas o que sai da boca vem do coração, e é isso que contamina a pessoa.
19 ”ܣܵܒܵܒ ܡ̣ܢ ܠܸܒܵܐ ܟܹܐ ܦܵܠܛܝܼ ܚܘܼܫܵܒܹ̈ܐ ܒܝܼܫܹ̈ܐ: ܩܸܛܠܹ̈ܐ، ܓܲܝܵܪܘܼܬܵܐ، ܙܵܢܝܘܼܬܵܐ، ܣܵܗܕܘܼܬܵܐ ܕܕܘܼܓܠܵܐ، ܓܹܢܵܒ݂ܘܼܬܵܐ، ܘܓܘܼܕܵܦܹ̈ܐ.
19 Porque do coração procedem maus pensamentos, homicídios, adultérios, imoralidade sexual, furtos, falsos testemunhos, blasfêmias.
20 ”ܐܲܢܹܐ ܝܢܵܐ ܕܟܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢܝܼ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ. ܐܝܼܢܵܐ ܐܟ݂ܵܠܬܵܐ ܒܐܝܼܕܵܬܹ̈ܐ ܠܵܐ ܚܘܼܠܸܠܹܐ ܠܹܐ ܟ̰ܲܦܠܸܢܵܐ ܠܒܲܪܢܵܫܵܐ.“
20 São estas as coisas que contaminam a pessoa; mas o comer sem lavar as mãos não a contamina.
21 ܘܦܠܝܼܛ ܠܹܗ ܡ̣ܢ ܬܵܡܵܐ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܬܚܘܼܡܵܐ ܕܨܘܿܪ ܘܨܲܝܕܘܿܢ.
21 Saindo dali, Jesus foi para a região de Tiro e Sidom.
22 ܘܗܵܐ ܚܕܵܐ ܒܲܟ݂ܬܵܐ ܟܢܲܥܢܵܝܬܵܐ ܐܬܹܐ ܠܵܗ̇ ܡ̣ܢ ܐܵܢܝܼ ܬܚܘܼܡܹ̈ܐ، ܡܲܩܘܘܼܚܹܐ، ܘܒܹܐܡܵܪܵܐ: ”ܪܲܚܸܡ ܥܲܠܝܼ ܡܵܪܝܼ، ܒܪܘܿܢܵܐ ܕܕܵܘܝܼܕ، ܒܪܵܬܝܼ ܚܸܪܒܵܐ ܦܝܵܫܵܐ ܝܠܵܗ̇ ܓ̰ܘܼܢܓ̰ܸܪܬܵܐ ܒܫܹܐܕܵܐ.“
22 E eis que uma mulher cananeia, que tinha vindo daqueles lados, clamava: — Senhor, Filho de Davi, tenha compaixão de mim! Minha filha está horrivelmente endemoniada.
23 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܠܵܐ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܐܸܠܘܼܗ̇ ܐܘܼܦ ܚܲܕ ܚܲܒܪܵܐ. ܘܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܣܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ: ”ܫܲܕܸܪܵܗ̇، ܡܲܩܘܘܼܚܹܐ ܠܵܗ̇ ܒܵܬܪܲܢ.“
23 Jesus, porém, não lhe respondeu palavra. Então os seus discípulos, aproximando-se, disseram: — Mande-a embora, pois vem gritando atrás de nós.
24 ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܠܵܐ ܦܝܼܫ ܠܝܼ ܫܘܼܕܪܵܐ ܐܸܠܵܐ ܩܵܐ ܥܸܪ̈ܒܹܐ ܛܠܝܼܩܹ̈ܐ ܕܒܢܲܝ̈ ܐܝܼܣܪܵܐܹܝܠܔ.“
24 Mas Jesus respondeu:
25 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܝ ܒܲܟ݂ܬܵܐ ܐܬܹܐ ܠܵܗ̇، ܣܓ݂ܝܼܕ ܠܵܗ̇ ܐܸܠܹܗ ܒܹܐܡܵܪܵܐ: ”ܡܵܪܝܼ، ܗܲܝܸܪܝܼ.“
25 Ela, porém, veio e o adorou, dizendo: — Senhor, me ajude!
26 ܐܝܼܢܵܐ ܗ̇ܘ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܠܹܐ ܝܠܵܗ̇ ܚܫܝܼܚܬܵܐ ܠܸܫܩܵܠܵܐ ܠܲܚܡܵܐ ܕܒܢܘܿܢܹ̈ܐ ܘܠܝܼܵܗܒܹܗ ܠܟܲܠܒܹ̈ܐ.“
26 Jesus respondeu:
27 ܘܗ̇ܝ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܵܗ̇: ”ܗܹܐ ܡܵܪܝܼ، ܐܝܼܢܵܐ ܐܘܼܦ ܟܲܠܒܹ̈ܐ ܟܹܐ ܐܵܟ݂ܠܝܼ ܡ̣ܢ ܦܸܪ̈ܬܘܼܚܹܐ ܕܢܵܦܠܝܼ ܡ̣ܢ ܦܵܬܘܿܪܹ̈ܐ ܕܡܵܪ̈ܵܘܵܬܵܝܗܝ.“
27 A mulher disse: — É verdade, Senhor, pois os cachorrinhos comem das migalhas que caem da mesa dos seus donos.
28 ܗ̇ܝܓܵܗ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܘܼܗ̇: ”ܒܲܟ݂ܬܵܐ، ܓܘܼܪܬܵܐ ܝܠܵܗ̇ ܗܲܝܡܵܢܘܼܬܵܟ݂ܝ، ܗܵܘܹܐ ܠܵܟ݂ܝ ܐܲܝܟ݂ ܕܒܵܥܝܲܬܝ.“ ܘܒܣܝܼܡ ܠܵܗ̇ ܒܪܵܬܘܼܗ̇ ܡ̣ܢ ܗ̇ܝ ܣܵܥܲܬ.
28 Então Jesus exclamou: E, desde aquele momento, a filha dela ficou curada.
29 ܫܘܼܢܹܐ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܡ̣ܢ ܗ̇ܝ ܕܘܼܟܵܐ ܕܝܼܗܘܵܐ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܡܲܪܙܵܐ ܕܝܵܡܵܐ ܕܓܠܝܼܠܵܐ، ܐܣܝܼܩ ܠܹܗ ܠܛܘܼܪܵܐ، ܘܝܬܝܼܒ݂ ܠܹܗ ܬܵܡܵܐ.
29 Saindo dali, Jesus foi para junto do mar da Galileia; e, subindo ao monte, assentou-se ali.
30 ܘܟܸܢܫܹ̈ܐ ܪܵܒܵܐ ܐܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܣܠܹܗ، ܘܡܘܼܝܬܹܐ ܠܗܘܿܢ ܥܲܡܵܝܗܝ ܫܦܝܼܠܹ̈ܐ ܘܫܸܠܹ̈ܐ ܘܣܸܡܝܹ̈ܐ ܘܚܲܪ̈ܫܹܐ، ܘܪܵܒܵܐ ܐܚܹܪ̈ܢܹܐ، ܘܡܘܼܬܒ݂ܵܝ ܠܗܘܿܢ ܩܲܕܡ ܐܲܩܠܵܬܹ̈ܐ ܕܝܼܫܘܿܥ ܘܒܘܼܣܡܵܝ ܠܹܗ،
30 E vieram a ele muitas multidões trazendo consigo coxos, cegos, aleijados, mudos e muitos outros e os deixaram junto aos pés de Jesus; e ele os curou.
31 ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܕܥܲܓ̰ܒܝܼ ܗܘܵܘ ܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܐܝܼܡܲܢ ܕܚܙܹܐ ܠܗܘܿܢ ܚܲܪ̈ܫܹܐ ܗܲܡܙܘܼܡܹܐ، ܘܫܸܠܹ̈ܐ ܦܝܵܫܵܐ ܒܘܼܣܡܹܐ، ܘܫܦܝܼܠܹ̈ܐ ܒܸܚܕܵܪܵܐ، ܘܣܸܡܝܹ̈ܐ ܒܸܚܙܵܝܵܐ؛ ܫܘܼܒܸܚ ܠܗܘܿܢ ܠܐܲܠܵܗܵܐ ܕܐܝܼܣܪܵܐܹܝܠܔ.
31 O povo ficou maravilhado ao ver que os mudos falavam, os aleijados recuperavam a saúde, os coxos andavam e os cegos viam. E glorificavam o Deus de Israel.
32 ܘܩܪܹܐ ܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܠܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܒܸܬ ܪܲܚܡܸܢ ܥܲܠܔ ܐܲܢܹܐ ܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܣܵܒܵܒ ܐܲܢܹܐ ܬܠܵܬܵܐ ܝܵܘܡܵܢܹ̈ܐ ܠܲܐܟ݂ܵܐ ܝܢܵܐ ܠܟܸܣܠܝܼ، ܘܠܲܝܬ ܠܗܘܿܢ ܡܸܢܕܝܼ ܕܐܵܟ݂ܠܝܼ، ܘܠܹܐ ܒܵܥܹܝܢ ܕܫܲܕܪܸܢܗܘܿܢ ܟܦܝܼܢܹܐ، ܕܠܵܐ ܫܲܡܫܸܡܝܼ ܒܐܘܼܪܚܵܐ.“
32 Então Jesus chamou os seus discípulos e disse:
33 ܐܡܝܼܪܗܘܿܢ ܐܸܠܹܗ ܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ: ”ܡ̣ܢ ܐܲܝܟܵܐ ܐܝܼܬ ܠܲܢ ܚܲܕ ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܠܲܚܡܵܐ ܓܵܘ ܒܲܪܝܼܵܐ، ܕܡܲܣܒܸܥܲܚ ܚܲܕ ܗܵܕܟ݂ܵܐ ܟܸܢܫܵܐ؟“
33 Mas os discípulos lhe disseram: — Onde haverá neste deserto pão suficiente para saciar tão grande multidão?
34 ܒܘܼܩܸܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܡܸܢܵܝܗܝ: ”ܟܡܵܐ ܠܲܚܡܹ̈ܐ ܐܝܼܬ ܠܵܘܟ݂ܘܿܢ؟“ ܘܐܵܢܝܼ ܓ̰ܘܼܘܸܒ ܠܗܘܿܢ: ”ܫܲܒ݂ܥܵܐ، ܘܚܲܕܟܡܵܐ ܢܘܼܢܹ̈ܐ ܙܥܘܿܪܹ̈ܐ.“
34 Jesus perguntou: Eles responderam: — Sete pães e alguns peixinhos.
35 ܘܦܩܝܼܕ ܠܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ ܕܝܵܬܒ݂ܝܼ ܥܲܠܔ ܐܲܪܥܵܐ.
35 Então, tendo mandado o povo assentar-se no chão,
36 ܘܫܩܝܼܠܔ ܠܹܗ ܠܫܲܒ݂ܥܵܐ ܠܲܚܡܹ̈ܐ ܥܲܡ ܢܘܼܢܹ̈ܐ ܘܒܘܼܪܸܟ݂ ܠܹܗ، ܘܩܨܹܐ ܠܹܗ، ܘܝܘܼܗܒܹܠܔ ܠܹܗ ܠܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ، ܘܬܲܠܡܝܼܕܘܼ̈ܗܝ ܝܘܼܗܒܹܠܔ ܠܗܘܿܢ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ.
36 pegou os sete pães e os peixes e, tendo dado graças, os partiu e deu aos discípulos, e estes distribuíram ao povo.
37 ܐܟ݂ܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܟܠܵܝܗܝ ܘܣܒ݂ܝܼܥ ܠܗܘܿܢ، ܘܫܩܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܩܸܛܥܵܛܹ̈ܐ ܕܙܝܼܕ ܠܗܘܿܢ ܫܲܒ݂ܥܵܐ ܩܘܼܦܹ̈ܐ ܡܸܠܝܹ̈ܐ.
37 Todos comeram e se fartaram; e, dos pedaços que sobraram, recolheram sete cestos cheios.
38 ܘܐܵܢܝܼ ܕܐܟ݂ܝܼܠܔ ܠܗܘܿܢ ܐܲܪܒܥܵܐ ܐܲܠܦܹ̈ܐ ܐܢܵܫܹ̈ܐ ܝܗܘܵܘ ܫܒ݂ܘܿܩ ܡ̣ܢ ܒܲܟ݂ܬܵܬܹ̈ܐ ܘܝܲܠܘܼܕܹ̈ܐ.
38 Ora, os que comeram eram quatro mil homens, além de mulheres e crianças.
39 ܡ̣ܢ ܒܵܬܪ ܕܫܘܼܕܸܪܹܗ ܠܟܸܢܫܹ̈ܐ، ܐܣܝܼܩ ܠܹܗ ܠܓܵܡܝܼ ܘܐܬܹܐ ܠܹܗ ܠܬܚܘܼܡܹ̈ܐ ܕܡܲܓܹܕܘܿ.
39 E, tendo despedido as multidões, Jesus entrou no barco e foi para o território de Magadã.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.