Gênesis 31
Awajún [Aguaruna] (AGR) vs NVT
1 Labágka uchiji aidau Jacopan pachis augmatuinak: “Jacopak, iina apajinu aajakua nuna ashí yajuaku asa, imanik shiig wiakuch wajase” tusa chichaidaun dekauwai.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Tuja Jacobshakam Labán niina yaunchuk shiig anentujakua nunak, imanis shiig awagmachbaun wainkauwai.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Nuadui Tuke Pujuu Jacopan chichajak: “Amina apa nugken pataim aidau batsata nuwi wakitkita, wi aminak uyuntsattajame”, tiuwai.
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Tusa tima Jacob niina inaken awemauwai Raquel, Leajai ujakam itagtuatajum, wi uwija kuitamkun pujag juwi kaunatnume tusa.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Tusa timatai ujakam, nuwe aidau kaunamtai chichajak:
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Atumek shiig dekajume, wi atumi apanun shiig kuitamsan pegkejan takagsauwaitag duka.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Imatika takagmaitak, nii minak imaan akiktajame tujutbaunak tsanujug, nuna yapajia midau amainnak sujatsui. Tujash nii dutijutaishkam, Apajuíya duka minak tukek idaituschae, Labán pegkegchau awajkai tusa.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Nuadui Labán chichaak: aminak kuntin bukusea apujtugbau aidaun petsagtata nuna akiktajame tusa tujuttaik, ashí kuntin nuwa aidauk imanisag bukusea apujtugbaun petsagmayi; nuniagtai ataktu yapajia chichaak: yamaik dekas kuntin painchin petsagtata nuna akiktajame tusa tujuttaishkam imanisag petsagmayi.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Nunak Apajuí Labágka kuntinjin atantug mina sujustatus dutikmayi.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 “Makichik tsawantai uwig entsamjunit jegamunum, kajanum wainkabiajai kuntin aishmag painch aidau, bukusea apujtugbau aidau, nuigtu utsak aidau aatus uwig nuwa aidaun entsamjuidaun.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Nuna dii wajai, Apajuí ángel tumain kajanum mina daajun adayak untsugkabi, tujutkui wi ayaakun: ‘Juwi pujajai’ tibaijai.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 “Tusan tai nunú ángel chichagtak: ‘Yamai juu shiig diista, ashí kuntin aishmag nuwan entsamjuina duka bukusea apujtugbau aidau, painch aidau, nuigtu utsak aidau aatsam wainkattame. Wi junak amina Labán shiig akigmatsu nuna wainu asan jutikajai’, tujutmayi. Tusa nuigtu chichagtak:
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 ‘Witjai Apajuí, amina Betelnum wantintukmaijam nunú, nuwi ame kaya jukim juka Apajuínu ati tusa timayume. Dutikakum ame umiktin aidaushkam anagtuabiume. ¡Wamkesam juju nugka juka ukuakum ame akiinamugmia nuwi wakitkita!’ tusa tujutmae”, tiuwai Jacob.
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Tusa tutai Raquel Leajai ayaak:
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Iina apajig tikich nugkanmaya nuwa amaina anin yamaik anenjamji. ¡Iina sujupakush, waji akik sujutia dutika sujupaku asa, ame takagsam niig pujawai!
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Nuadui dekas Apajuí ashí iina apajinun yajutuk amina amasa auk iinu ainawai, tuja iina uchijinu aidaujai, nuadui amina Apajuí wajinjutpame duka dutiksamek ashí umikta”, tiajui.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Tuja Labágkak tikich yantamnum uwija ujen tsupijatatus weu ai, Raquel niina apaji apajuímtaiji dakumka najanamu atatman kasamak juki ukukiuwai.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Aatus Jacopak Labán amorreo aents aajakua nuna wika tupikatsjai tusa tsanug ukukiuwai.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Nunik weak ashí niina wajiji aidaunak yajuak tupikakiuwai. Nunik shiig wamak, namak Eufratesan nagkaiki muja Galaad tutaya nuni weuwai.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Nunik Jacob tupikaki kampatum tsawan wegai Labán dekauwai.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Nunik niina patayi aidaun ipaa pataetuk wea weakua siete tsawanta duwi muja Galaadnum batsamtatman amaigkauwai.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Tujash nunú kashia duwi Apajuí kajanum Labán arameo aentsua nuna wantintuk chichajak: “¡Antukta nijah, Jacob augkumesh pegkegnum ausata, wainkam pegkegchauk chichagkaipa!” tusa tiuwai.
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Tusa tima wea weakua muja Galaadnum aakan aakmajag batsamtatman amaigkauwai. Dutika niishkam nuanuig ashí niina patayi aidaujai aakan aakmakag pujusajui.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Nunik nuwi Labán Jacopan chichajak:
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ¿Wagka tsanujamesh uumjutkamesh mina aujtuskesh tupikakiume? Wi dekauwaitkunuk, shiig anentsan kantamjukin tampujan arpajai awatuinakui, shiig jiistamjuan akupmain awajkashjamek.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Amek minak niish nawanjinash, niina tijaji aidaujaí shiig kugkuas kumpama akupkati tusamesh dakagsachume. ¡Duka nunitsuk aents anentainkachu wajukmaina numamtuk wajakume!
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Nuadui wika atumnak pegkegchau awagmamainaitkun, amina apa Apajuíjiya nunú kajanum chichagtak: ‘Jacob augkumesh shiig ausata, wainkam pegkegchau chichagkaipa’ tujutma nuadui pegkegnum augjame.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Amek yaunchuk nagkamsam amina apa jeen wakitkitasam wakemaum duwi miniume, tujash nunika minakmesh ¿wagka mina apajuímtaig aidaush kasagtukmesh miniume?” tau.
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Tusa tama Jacob Labágkan ayaak:
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Untsu amina apajuímtaijum aidau kasamkaume tujutam dusha ya takakuk wainkatam, dutikawaminig duka, ¡mantamnati! Iina patayi aidau ijunas waipainai, wisha wajina aminunash jujukjame nunú egakam jukita”, tiuwai. Nunak Jacopak Raquel niina apaji apajuímtaiji kasagkamunak dekachu asa tiuwai.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Aatus Jacob timatai, Labán Jacopa aakji carpa aakmakbaunum waya egaka, nuigtu Lea aakjin waya egaka, tuja jimag nuwa inak aidau aakjinchakam ashí egakui. Tujash imatika egakush wainkachui. Nunik ashí egaka wainkacha Lea aakjin pujau jiinki wayauwai Raquela aakjin.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Nunik apaji waitai, Raquel dakumka najanamu jukimujin camello tuntupen patai nuwi waka nuna ekeemtuk ekemsauwai. Nunik eketai Labágkak ashí egakui, tujash makichkish wainkachui.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Nuna egak wekagun Raquel chichajak:
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Nunikmatai Jacob kajeka niina chichajak:
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Ame mina aakjui wayam mina wajiig aidau ashí diisum duwish, ¿amina wajijum aidau jukimush tuu wainkaume? ¡Nunú wainkamek amina pataim ijuna juna emtin juwi itantam aepsata, tuja mina pataag ijuna nuna emtinishkam! Nuna wainak dita titinme yaki waitjawa, ameash waitjam, atsa wiyash waitjag nuna.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 “Wi amina veinte mijadai takagsamjam nuaduik, amina uwigjum aidauk tuja cabrajum aidaukesh makichkish uchijinak pegkegchaun petsakag ajapachui; tuja wikish makichik uwig tsakatchinakesh maanuk aminunak yuwachuitjai.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Nuigtushkam makichik kuntinjumnakesh ikamyawa maamunak itajuachuitjame, tuja kuntin megkaekuish, nunak wi akiyajame; tuja tsawaigkish nuniachkush kashikesh kuntinun kasamkagmataish, mina segatkumin wi akiyajame.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Tsawai takaknush etsayai jamain dekapiajai; tuja kashi takaknushkam tsetsekai waitiajai, ¡imaniakun shiig aneasa kanumainchau dekapiajai!
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Imanikan waitiaknush veinte mijan amina jemin takakun pujusuitag duika ¿mina jutik akijam? Amina nawanjum jimaja juna jukitasan takagsawaitjame catorce mijadai; tuja amina kuntinjumin kuitamkunchakam seis mijan takagsawaitjame. Imaniaish amek imaan akiktagme tusa anagtuawaitkum betek akigtsayume.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Abrahama Apajuíjin, mina apag Isaac emematia nunú mina yainchakuig, amek minak dekas wi takasbaunmak makichkish akigtsuk akupjumain awajtukume. Tujash wi senchi takaku wake besemag pujamun Apajuí waitjuku asa, aminak nii kajanum jiyapakume”, tiuwai.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Tusa tama Labán Jacopan ayaak:
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Nuadui amesh taata, núnikamin juwi amejai chicham umikmi, ii umigdaikatna nunú”, tiuwai.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Tusa timatai Jacob kaya juki inantai apujus,
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 niina patayi aidaun chichajak: “¡Kaya juuktajum!” tusa tima kaya juukag ijumag tsakapiajui, dutikawag nunú kaya ijumja tsakapimunum ayaumas pujusag dita chicham umikbaun iwainainak yutain yuwawajui.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Nunik nagkanainak Labán nunú nugka daajin adaikauwai niina chichamen “Jegar Sahadutá”, tuja Jacobshakam niina chichamen adaikauwai “Galaad”. Nunak kaya ijumjamu taku tiuwai.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Nuna dutika inagnakag Labán chichaak:
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Tusa nuigtushkam “Mispá” ati tiuwai, wagki nunak Labán chichaak:
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Tuja ame mina nawantug shiig kuitamtsuk waitkamunash, nuniachkumesh dita ayakiatkum tikich nuwa aidaujai nuwenmin amina waipak etsegtugmamain atsutaish, ima Apajuíya duke nii waipau asa ame wajuk pujuttame nunak ashí nigki dekaatin ati”, tiuwai.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Nuna tusa nuigtushkam ataktu awena Jacopan chichajak:
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 nagkaikimek amesh wayashtinaitme, tuja wishakam antsanuk juna nagkaikinuk wayashtinaitjai, nunú nuniakuik waitkanimain asamtai.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Amina apachjum Abrahaman Apajuíjiya nunú, nuigtu mina apachug Nacoran Apajuíjiya nunú ii umikag nunak diistin atinme”, tiuwai. Tusa Labán timatai, Jacob niina apaji Isaac Apajuín emematujakua nuna pachis nii umiktinjin niishkam dutiksag: “Aatus ati”, tiuwai.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Nuna umika, nuadui, Jacob kuntinun maa nunú mujanum nuna apeak Apajuín emematiuwai. Dutika nuna nejen ashí apeachu asa patayi aidaun ipaa ashí ijuntujag yuwawajui, nunikag nunú mujanmak kajigkajui.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Nunik kajigkag tsawamunum, Labán kashikmas nantaki, niina nawanji aidaun tijaji aidaujai yapinum kugkuas kumpamak, pegkegnum yumigkig nuadui niina nugken wakitkiuwai.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.