Gênesis 31
Awajún [Aguaruna] (AGR) vs NTLH
1 Labágka uchiji aidau Jacopan pachis augmatuinak: “Jacopak, iina apajinu aajakua nuna ashí yajuaku asa, imanik shiig wiakuch wajase” tusa chichaidaun dekauwai.
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Tuja Jacobshakam Labán niina yaunchuk shiig anentujakua nunak, imanis shiig awagmachbaun wainkauwai.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Nuadui Tuke Pujuu Jacopan chichajak: “Amina apa nugken pataim aidau batsata nuwi wakitkita, wi aminak uyuntsattajame”, tiuwai.
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Tusa tima Jacob niina inaken awemauwai Raquel, Leajai ujakam itagtuatajum, wi uwija kuitamkun pujag juwi kaunatnume tusa.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Tusa timatai ujakam, nuwe aidau kaunamtai chichajak:
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Atumek shiig dekajume, wi atumi apanun shiig kuitamsan pegkejan takagsauwaitag duka.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Imatika takagmaitak, nii minak imaan akiktajame tujutbaunak tsanujug, nuna yapajia midau amainnak sujatsui. Tujash nii dutijutaishkam, Apajuíya duka minak tukek idaituschae, Labán pegkegchau awajkai tusa.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Nuadui Labán chichaak: aminak kuntin bukusea apujtugbau aidaun petsagtata nuna akiktajame tusa tujuttaik, ashí kuntin nuwa aidauk imanisag bukusea apujtugbaun petsagmayi; nuniagtai ataktu yapajia chichaak: yamaik dekas kuntin painchin petsagtata nuna akiktajame tusa tujuttaishkam imanisag petsagmayi.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Nunak Apajuí Labágka kuntinjin atantug mina sujustatus dutikmayi.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Makichik tsawantai uwig entsamjunit jegamunum, kajanum wainkabiajai kuntin aishmag painch aidau, bukusea apujtugbau aidau, nuigtu utsak aidau aatus uwig nuwa aidaun entsamjuidaun.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Nuna dii wajai, Apajuí ángel tumain kajanum mina daajun adayak untsugkabi, tujutkui wi ayaakun: ‘Juwi pujajai’ tibaijai.
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 “Tusan tai nunú ángel chichagtak: ‘Yamai juu shiig diista, ashí kuntin aishmag nuwan entsamjuina duka bukusea apujtugbau aidau, painch aidau, nuigtu utsak aidau aatsam wainkattame. Wi junak amina Labán shiig akigmatsu nuna wainu asan jutikajai’, tujutmayi. Tusa nuigtu chichagtak:
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 ‘Witjai Apajuí, amina Betelnum wantintukmaijam nunú, nuwi ame kaya jukim juka Apajuínu ati tusa timayume. Dutikakum ame umiktin aidaushkam anagtuabiume. ¡Wamkesam juju nugka juka ukuakum ame akiinamugmia nuwi wakitkita!’ tusa tujutmae”, tiuwai Jacob.
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Tusa tutai Raquel Leajai ayaak:
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Iina apajig tikich nugkanmaya nuwa amaina anin yamaik anenjamji. ¡Iina sujupakush, waji akik sujutia dutika sujupaku asa, ame takagsam niig pujawai!
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Nuadui dekas Apajuí ashí iina apajinun yajutuk amina amasa auk iinu ainawai, tuja iina uchijinu aidaujai, nuadui amina Apajuí wajinjutpame duka dutiksamek ashí umikta”, tiajui.
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
19 Tuja Labágkak tikich yantamnum uwija ujen tsupijatatus weu ai, Raquel niina apaji apajuímtaiji dakumka najanamu atatman kasamak juki ukukiuwai.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Aatus Jacopak Labán amorreo aents aajakua nuna wika tupikatsjai tusa tsanug ukukiuwai.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Nunik weak ashí niina wajiji aidaunak yajuak tupikakiuwai. Nunik shiig wamak, namak Eufratesan nagkaiki muja Galaad tutaya nuni weuwai.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Nunik Jacob tupikaki kampatum tsawan wegai Labán dekauwai.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Nunik niina patayi aidaun ipaa pataetuk wea weakua siete tsawanta duwi muja Galaadnum batsamtatman amaigkauwai.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Tujash nunú kashia duwi Apajuí kajanum Labán arameo aentsua nuna wantintuk chichajak: “¡Antukta nijah, Jacob augkumesh pegkegnum ausata, wainkam pegkegchauk chichagkaipa!” tusa tiuwai.
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Tusa tima wea weakua muja Galaadnum aakan aakmajag batsamtatman amaigkauwai. Dutika niishkam nuanuig ashí niina patayi aidaujai aakan aakmakag pujusajui.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Nunik nuwi Labán Jacopan chichajak:
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ¿Wagka tsanujamesh uumjutkamesh mina aujtuskesh tupikakiume? Wi dekauwaitkunuk, shiig anentsan kantamjukin tampujan arpajai awatuinakui, shiig jiistamjuan akupmain awajkashjamek.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Amek minak niish nawanjinash, niina tijaji aidaujaí shiig kugkuas kumpama akupkati tusamesh dakagsachume. ¡Duka nunitsuk aents anentainkachu wajukmaina numamtuk wajakume!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Nuadui wika atumnak pegkegchau awagmamainaitkun, amina apa Apajuíjiya nunú kajanum chichagtak: ‘Jacob augkumesh shiig ausata, wainkam pegkegchau chichagkaipa’ tujutma nuadui pegkegnum augjame.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Amek yaunchuk nagkamsam amina apa jeen wakitkitasam wakemaum duwi miniume, tujash nunika minakmesh ¿wagka mina apajuímtaig aidaush kasagtukmesh miniume?” tau.
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Tusa tama Jacob Labágkan ayaak:
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Untsu amina apajuímtaijum aidau kasamkaume tujutam dusha ya takakuk wainkatam, dutikawaminig duka, ¡mantamnati! Iina patayi aidau ijunas waipainai, wisha wajina aminunash jujukjame nunú egakam jukita”, tiuwai. Nunak Jacopak Raquel niina apaji apajuímtaiji kasagkamunak dekachu asa tiuwai.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Aatus Jacob timatai, Labán Jacopa aakji carpa aakmakbaunum waya egaka, nuigtu Lea aakjin waya egaka, tuja jimag nuwa inak aidau aakjinchakam ashí egakui. Tujash imatika egakush wainkachui. Nunik ashí egaka wainkacha Lea aakjin pujau jiinki wayauwai Raquela aakjin.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Nunik apaji waitai, Raquel dakumka najanamu jukimujin camello tuntupen patai nuwi waka nuna ekeemtuk ekemsauwai. Nunik eketai Labágkak ashí egakui, tujash makichkish wainkachui.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Nuna egak wekagun Raquel chichajak:
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Nunikmatai Jacob kajeka niina chichajak:
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Ame mina aakjui wayam mina wajiig aidau ashí diisum duwish, ¿amina wajijum aidau jukimush tuu wainkaume? ¡Nunú wainkamek amina pataim ijuna juna emtin juwi itantam aepsata, tuja mina pataag ijuna nuna emtinishkam! Nuna wainak dita titinme yaki waitjawa, ameash waitjam, atsa wiyash waitjag nuna.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 “Wi amina veinte mijadai takagsamjam nuaduik, amina uwigjum aidauk tuja cabrajum aidaukesh makichkish uchijinak pegkegchaun petsakag ajapachui; tuja wikish makichik uwig tsakatchinakesh maanuk aminunak yuwachuitjai.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Nuigtushkam makichik kuntinjumnakesh ikamyawa maamunak itajuachuitjame, tuja kuntin megkaekuish, nunak wi akiyajame; tuja tsawaigkish nuniachkush kashikesh kuntinun kasamkagmataish, mina segatkumin wi akiyajame.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Tsawai takaknush etsayai jamain dekapiajai; tuja kashi takaknushkam tsetsekai waitiajai, ¡imaniakun shiig aneasa kanumainchau dekapiajai!
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Imanikan waitiaknush veinte mijan amina jemin takakun pujusuitag duika ¿mina jutik akijam? Amina nawanjum jimaja juna jukitasan takagsawaitjame catorce mijadai; tuja amina kuntinjumin kuitamkunchakam seis mijan takagsawaitjame. Imaniaish amek imaan akiktagme tusa anagtuawaitkum betek akigtsayume.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Abrahama Apajuíjin, mina apag Isaac emematia nunú mina yainchakuig, amek minak dekas wi takasbaunmak makichkish akigtsuk akupjumain awajtukume. Tujash wi senchi takaku wake besemag pujamun Apajuí waitjuku asa, aminak nii kajanum jiyapakume”, tiuwai.
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Tusa tama Labán Jacopan ayaak:
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Nuadui amesh taata, núnikamin juwi amejai chicham umikmi, ii umigdaikatna nunú”, tiuwai.
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Tusa timatai Jacob kaya juki inantai apujus,
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 niina patayi aidaun chichajak: “¡Kaya juuktajum!” tusa tima kaya juukag ijumag tsakapiajui, dutikawag nunú kaya ijumja tsakapimunum ayaumas pujusag dita chicham umikbaun iwainainak yutain yuwawajui.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Nunik nagkanainak Labán nunú nugka daajin adaikauwai niina chichamen “Jegar Sahadutá”, tuja Jacobshakam niina chichamen adaikauwai “Galaad”. Nunak kaya ijumjamu taku tiuwai.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Nuna dutika inagnakag Labán chichaak:
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Tusa nuigtushkam “Mispá” ati tiuwai, wagki nunak Labán chichaak:
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Tuja ame mina nawantug shiig kuitamtsuk waitkamunash, nuniachkumesh dita ayakiatkum tikich nuwa aidaujai nuwenmin amina waipak etsegtugmamain atsutaish, ima Apajuíya duke nii waipau asa ame wajuk pujuttame nunak ashí nigki dekaatin ati”, tiuwai.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Nuna tusa nuigtushkam ataktu awena Jacopan chichajak:
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 nagkaikimek amesh wayashtinaitme, tuja wishakam antsanuk juna nagkaikinuk wayashtinaitjai, nunú nuniakuik waitkanimain asamtai.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Amina apachjum Abrahaman Apajuíjiya nunú, nuigtu mina apachug Nacoran Apajuíjiya nunú ii umikag nunak diistin atinme”, tiuwai. Tusa Labán timatai, Jacob niina apaji Isaac Apajuín emematujakua nuna pachis nii umiktinjin niishkam dutiksag: “Aatus ati”, tiuwai.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Nuna umika, nuadui, Jacob kuntinun maa nunú mujanum nuna apeak Apajuín emematiuwai. Dutika nuna nejen ashí apeachu asa patayi aidaun ipaa ashí ijuntujag yuwawajui, nunikag nunú mujanmak kajigkajui.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Nunik kajigkag tsawamunum, Labán kashikmas nantaki, niina nawanji aidaun tijaji aidaujai yapinum kugkuas kumpamak, pegkegnum yumigkig nuadui niina nugken wakitkiuwai.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.