Mateus 15
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs AAI
1 Aihɨ isɨhiya Parisihiyaunɨ wɨnɨhapɨpa katɨwunjohiyɨhiyaunɨ Jerusaremɨhandaahɨraapɨ napɨwɨ koai saundɨwɨ nunjenawaayopo.
1 Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah afa Jerusalemane hina Jesu hibatiy hio,
2 “Kinyɨ otɨpɨpatɨ mmonɨwɨ nepɨ kaiwɨ nangipinjohiyɨhiya nyamɨ asoya asisaamɨ mɨtɨhiyaamɨ wɨnɨhapɨpa nanyinyohɨpɨpa napaapɨ baiwɨ nepɨ minjapepihɨropo? Aiwɨ nyamɨ asoya asisa aimapɨ kaiwɨnyasauhɨ kiyohɨrɨhɨretɨ tɨtɨhɨ japepihɨrɨwɨ nandapa nandaatɨwɨhura kiyaamɨ ikwɨrɨ jɨhɨ bahomusopo?” undawaatopo.
2 “Aisim o a bai’ufununayah, bai’obaiyen ata a agir hibitit men tebobosiyasiyar, naatu umah sauwena’e ere kato auman bay te’au?”
3 Undauhɨ Jisaasiho komɨha kiyai saunda nunjenataise. “Amɨ sahɨ sawanaatɨsangi jaasoya jaasisaamɨ wɨnɨhapɨpa baiwɨ isɨwatawa Autaahaatɨhomɨ wɨnɨhapɨpa napindapɨ miwatɨwɨ amɨ nepɨ nopɨsasopo?
3 Jesu iyafutih eo, “Bo kwa aisim God ana obaiyunen tur kwa’astu’ub uwatanah hai binanakwar kwabi’ufunun?
4 Iyataatɨ amɨ Autaahaatɨho sata katise. ‘Kɨnyɨ kinyɨ gapiyɨ kɨniyai baimbɨ atɨwimbɨ maarɨwitɨpɨ gɨwunyaape,’ ndaase. Iyatɨ ‘amɨ metɨho metɨhaatɨ wo waatɨ komɨ kaatamɨ saniyɨ sapiyaapɨ maarɨho mɨmaipiya gɨwunyapenatɨ atɨhomaawisa wɨretɨtatɨ maipɨhaiwa kaundataataahɨ soho saamaati timasaihɨ napone,’ tatɨ Autaahaatɨho wɨnɨhɨndaase.
4 Anayabin God eo, ‘Hinat tamat kwanakakafiyih’ naatu ‘yait hinah tamah isan tur kakafin na’u’uwih i boro hina’asabun namorob.’
5 — ausente —
5 Baise kwa a bai’obaiyenamaim, orot ta boro hinat tamat isah iti na’atube inao, ‘Sawar iti o atabibaisi i God ana siwaramih ayai, imih boro men karam anibaisi.’
6 — ausente —
6 Sinaf iti na’atube’eban hinat tamat kwakakafiyih? En! Baise, kwa asinaf iti’imaim God ana obaiyunen tur kwayara’iy kwa taiyuw abai’obaiyen kwabi’ufunun.
7 “Sahɨ apɨpaahɨ utaatɨ otaatapɨhatɨmaate, apɨpaahɨ tɨtɨhɨ akɨtɨnɨhɨ Aisaiyaaho Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atisatɨ netɨ ausaatɨ jɨhura sapɨ sata katihɨhiyaate:
7 Wanawan rerekabih! Isaiah i tur anababatunamaim kwa isa eo kirum,
8 ‘Isɨmiya kɨmiya kiyaamɨ maahomwaaŋapaahɨhɨ nepɨ mepɨ autaahepɨnɨmapɨ autaahɨ niwatawaayopo. Niwataahandɨ kandɨ kiyaamɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhapɨ kiyawaamaayopo. Owetise. Kiyaamɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ kaanɨhɨ yandɨhɨ ahotatɨ nisapɨ wɨndɨ gɨmaanunyaahopo.
8 ‘Iti sabuw ufurihiwat ayu tirursagiyu, baise hai notamaim i ef yok na’in tema’am.
9 Aiwɨ kiya isɨhiyaamɨ nehɨ pɨwɨha nepɨ ausaapɨ kɨma Autaahaatɨhomɨ wɨnɨhapɨpe tɨwɨ katɨwɨsanawaayopo. Siyawaawɨ kiya nisapɨ nehɨ jaipɨtɨwɨhaiwa aunɨhɨhɨrɨ katɨwɨ gaapundawaatopo,’ Aisaiyaaho 29:13
9 Hai kwafiren ayu isou i wanawanan nikuwat; men basit orot hai notamaim ofafar hikikirum sabuw kwati’obaiyih hiti’ufunun.’”
10 Kaundatosatɨ Jisaasiho isɨhiya usaisɨ gaata numwaatɨ detɨ komɨhinɨ nasauhɨ kiyai saundataase. “Sahɨ kɨma pɨwɨma baiwɨ atiwɨ nepɨ samɨ omaŋɨtɨtɨhɨ baiwɨ kɨpɨwɨse.
10 Imaibo Jesu rou’ay eaf ayuwih iuwih eo, “Abisa ao kwananutanub kwananowar naatu kwanasinaftobon yabin kwanab.
11 Utaaho komɨ maahomwaaŋapɨ nandapa ikisatɨ nanaapwɨtimbɨpa kapa netɨ komɨ ambɨpatɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ maipɨtatɨ ainjotatɨ nusopɨsasataamaise. Iyatɨ daihɨra ko Autaahaatɨhoaisatɨ nahoyatɨ sisatɨ pɨwaatɨndandɨhɨra netɨ nɨwisapuwataamaise. Owetise. Nehɨ amɨ komɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ amɨtɨhaatɨhɨ gwɨnyapenatɨ amɨ komɨ maahomwaaŋɨ nausaatɨ maipɨhaiwa katimbɨpa sapaahɨhɨ ko daihɨra Autaahaatɨhoaisatɨ pɨwaatɨndandɨhɨra netɨ nɨwisapuwatɨ nuwipɨndaise,” undatɨ isɨhiyai kaundataase.
11 Abisa orot awanamaim erur i men biyan ebobokarit, baise abisa orot awanamaim etitit i biyan ebobokarit.”
12 Aihɨ Jisaasihomɨ otɨpɨpatɨhiyaanɨnɨ nasaatɨ koai saundɨhaato. “Kɨnyɨ mmohɨno e mohɨno kinyɨ pɨwɨha katingɨhaapɨ atisawaawɨ Parisihiya kiyaamɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ mɨmaipaiwunyaapɨ apowindɨmandapo?” undɨhaato.
12 Imaibo bai’ufununayah hina Jesu hibatiy, “Pharisee abisa i’o isan hai naniyan ibi’afiy iso’ob?”
13 Undonɨhɨ Jisaasiho nyamɨha netɨ wihoaaŋɨha wa namɨhana sanyatataase. “Nandapa nahataapa osaataatɨ nisɨ Apɨho yamɨhapataatɨhɨ bimisɨho wapa wɨndɨ yamaamasɨpɨpa ko tambatɨhɨrɨ ahɨwa nawotɨ yamotɨtaise.
13 Jesu iyafutih eo, “Ai menatan ayu Tamai maramaim men tatanum i boro an wairoron etei na’uy ra’ah.
14 Aisɨ sahɨ kiyaapɨ awaindɨhandɨ gɨmaawunyaapɨ nehɨ iwinjasawɨse. Kiya ndɨha asɨhatahiya daihɨra isɨhiya usa ndɨha asɨhatahiyai nunjawaahiyaare. Nunjawaahiyaasɨ sawanaatɨ aimɨ mmohohɨtɨhande amɨ utaaho wo ndɨha asɨhataho daihɨra utaaho ndɨha asɨhataho woai ikwɨrɨ wisi nunjamɨ notaataahɨ maisahurɨ anɨmwaahɨpatopɨ witɨtaise,” nyatatɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaanangi kanyatataase.
14 Nati Pharisee biyahimaim kwanahaiw, anayabin i matah fim na’atube sabuw afa matah fim tibi’unawiyih, naatu boro etei hinan hub hinare.”
15 Aihɨ Pitaaho dotɨ Jisaasihoai saundataase, “Pɨwɨha satɨpɨ utaaho komɨ ikwɨrɨ bahomusa nehɨ nandapa nainjɨtɨhanda komɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ gwɨnyapesɨtɨhandɨ netɨ nusopɨsasataamaise tingɨtɨmandamɨ tanyaaha ausaapɨ kɨnyɨ nyangi kanyatɨme,” undataase.
15 Peter eo, “Oroubon anayabin kuo anowar.”
16 Undihɨ Jisaasiho kiyai saundataase, “Ese, isɨmiyaatɨ sangisangi sangɨ akɨtɨnɨhɨ monawaawɨtowo?
16 Naatu Jesu uwih eo, “Kwa auman boro’ika tur hai yabih men kwaso’obamih?
17 Aiwɨ sahɨ nɨnɨ pɨwɨha kasatohɨhaamɨ tanyaaha monawaawɨtowo? Nandapa utaaho nainjɨpɨpa maahomwaaŋɨhɨra notɨ kosahaara kɨpwɨnataise. Iyatɨ kapɨhapɨ nehɨhaatɨ notaise.
17 Abistan awatamaim erur i en kabutitamaim etit naatu en uratane ere’er i kwaso’ob ai en?
18 Aihɨ amɨ kahapaamapɨpa Maipɨhapa utaaho komɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ netɨ gwɨnyapenatɨ osaimbɨpa maahomwaaŋapɨ nehɨhaatɨ noaipataise. Iyatɨ saiwaahɨhɨ utaaho Autaahaatɨhoaisa pɨwaatɨndandɨhɨra daihɨra asɨhata nɨwisapuwatɨ nuwipɨndaise.
18 Baise abisa awatamaim etitit i dogor wanawananane etitit, naatu i boun orot biyan ebobokarit.
19 Iyatɨ amɨ utaaho komɨ omaŋɨtɨtɨhɨ maarɨhoaatɨhapɨ saiwa siyataise, apɨpaahɨ gɨmunyaatɨhaiwa maipɨhaiwa gwɨnyapenatɨ isɨhiyai tiwamatɨ asɨhiya warɨsaisahiyai iwiwatɨ iwinjatɨ usɨhiya asɨhiya kɨhiyaisatɨ nanotɨ daayatɨ isɨhiya usaamɨhapa ikonatɨ pɨwɨha kahatamatɨpɨta jaiwɨtatɨ usaamɨ ambɨpatɨ ambɨpatɨ komɨ pɨwɨhaara netɨ nopɨsasataise.
19 Anayabin abisa orot dogoromaim etitit i not kakafin, sabuw rauw morob, turanah a’aawah ufuh na, baiwa’an kwanekwan, bain, baifufuwen, naatu yanuw koutabitabir.
20 Iyatɨ saiwaahɨhɨ utaahomɨ maarɨho omaŋɨtɨtɨhɨ nusopɨsasatɨ daihɨra Autaahaatɨhoaisa pɨwaatɨndandɨhɨra netɨ nɨwisapuwataise. O amɨ utaaho wo komɨ saisatoyaamɨ wɨnɨhapɨpa japepihɨra ikwɨrɨ jɨhɨ bahomusa nandapa nehɨ nanɨhonɨhɨ sandɨ komɨ omaŋɨtɨtɨhɨ wɨndɨ netɨ namausopɨsasɨtaise. Owetise,” nyatatɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaanangi kanyatataase.
20 Iti sawar i boun orot babin ebi’afiy, baise uma sauwena’e ere kato bay ina’aa boro men ni’afiyimih.”
21 Aihɨ Jisaasiho sapɨhɨ namasi yanɨhɨma isɨhiyaapɨ yapɨpatɨ wɨtɨ aunahɨpatɨ awaiwaurɨ Tayaahandamunɨ Saitonɨhandamunɨ detɨ ahetihɨhata notaise.
21 Jesu nati efan ihamiy naatu in tafaram Taiya Sidon hairi wanawanahimaim bar merar afa imaim tit.
22 Notɨ noaipatɨ bimihɨhura apopaatɨ yapɨpatɨ Kanaanɨhandaahapɨ Isɨraherɨhiyaamɨ dawaataatapɨhiyaamɨhaatɨ sapɨhɨ bindataahaatɨ Jisaasihoenda nasatɨ koai saundatɨ gousoetaise. “Daawitɨhomɨ Mwaahoŋɨ Isɨraherɨhiyai Iwinjaapɨ Bimɨtaapɨ Awaisɨhoŋe nɨngi kɨnyɨ maarɨho asɨpɨnime. Nisɨ maasɨhaamaati itɨpɨho maipɨho nɨwɨndaatɨ netɨ nusopɨsasihɨ kaatɨ apɨpaahɨ maipɨtatɨ ahondaise,” undatɨ koai gousoetaise.
22 Canaan babin nati’imaim ma’ama na Jesu isan rerey eo, “Regah, David uwan, kukabibiru; ayu natu babitai i demon kakafih wanawanan hirun hiforatoun hibonawiy bai’akir kakafin maiyow ebaib.”
23 Siyatɨ gousoesɨhandɨ kandɨ Jisaasiho kaati pɨwɨha wa wihoaaŋɨha kamundise. Kamundihɨ namawa komɨ otɨpɨpatɨhiyaanɨnɨ koai saundaatɨ tarɨwundaatɨ nunjenɨhaayo. “Apopaatɨ kɨmaatɨ pohɨrɨnyatatɨ ŋuŋaatatɨ taatɨ nyamɨ ipotɨ nanyipinjisɨ kaati kɨnyɨ nepɨ tarɨwaimbɨ natɨpusoaase,” undɨhaato.
23 Baise Jesu men babin isan tur ta eo. Imih ana bai’ufununayah hina hifefeyan hio, “Babin ku’u sa’ab en, rerey ufut enan.”
24 Undonɨhɨ Jisaasiho komɨ maahomwaaŋɨ nausaatɨ waapɨhɨtatɨ sandaase. “Nehɨ isɨhiya Isɨraherɨhiya maasapɨho sipɨsipɨhandɨ nihɨrɨnatɨ owetindɨhandamataiwɨ nihɨrɨnɨwɨ owetohiyɨhiyai jɨhɨ gandɨ numwaatɨ netɨ ahoaindɨ iwɨtatamanɨtandɨ Autaahaatɨho nɨngi natanoaasihɨ napɨtɨhonɨne,” ndaase.
24 Jesu iya’afutih eo, “Orot Natun nan i Israel sabuw sheep na’atube hikasiy hima’am akisih isah na.”
25 Sa satihɨhandɨ kandɨ apopaatɨ mwɨtetatɨ mɨtɨho nusoaasamɨ nasatɨ Jisaasihomɨ auhɨraapɨhɨ tɨmahiya atotɨpɨwesatɨ bindataatɨ koai saundataase. “Kɨnyɨ nɨngi maarɨho asɨpɨnimbɨ nahɨsetɨ kahɨtohɨpɨpa kanime,” undatɨ gousoetaise.
25 Baise babin na Jesu nanamaim sun yowen eo, “Regah Jesu kwibaisu.”
26 Aihɨ Autaahaatɨho jɨhɨ kahapaamapɨpa gaahaiwa Isɨraherɨhiyai nunjatɨ nunyatɨ kawɨsatosatɨ ipotɨ isɨhiya kiyaamɨ dawaataatɨ bimohiyɨhiyai kawitandɨ sawahoai natausaasindɨhandapɨ Jisaasiho namɨhanatɨ apopaati saundataase. “Itapo, manyinyaamɨ nandapa nepɨ suhɨri tumwaitaapɨ sandɨ gaamaahe, owe,” undataase.
26 Jesu eo, “Kek hai bay men karam boro tanarouw nare haru hina’aan.”
27 Saundihɨ amɨ kaatamɨha koai satatɨ kaundatase. “Ye, Awaisɨhoŋe kɨnyɨ sa akɨtɨha katapaase. Akɨtɨha katapaahandɨ kandɨ nandapa otasaaha gwɨtɨtɨho naumbwɨnatɨ suhɨramɨ satɨhomɨ ganɨhoaasɨnapɨ yatɨhɨ tɨmahaihɨhapa suhɨrɨ netɨ nanataise,” undataase.
27 Babin iya’afut eo, “Turobe Regah, baise bay momosarih tamah ana gemane tere’ere haru tebow te’aa.”
28 Undihɨ Jisaasiho kaati komɨha saundataase. “Ese itapo, kɨnyɨ apopaaŋɨ nisapɨ apɨpaahɨ awaindɨhandɨ gɨnunyaapɨhaaŋe. Isɨ kɨnyɨ ngɨpwɨ nɨngi nanɨsehingɨpɨpa kapa kɨretɨ nɨnɨ kahito,” undataase. Aihɨ sa saundisura kuraanɨhɨ kaatamɨ maataati tɨtɨhɨwitataise.
28 Imaibo Jesu eo, “Babin o a baitumatum i ra’at kwanekwan, imih abisa kukokok i namatar.” Naatu nati ana maramaim natun babitai yawas.
29 Aihɨ Jisaasiho sapɨhɨ namasi notɨ durɨhɨrɨ Garirihandainɨ noaipataise. Noaipatɨ aripatainɨ daayatɨ bitopɨ niyatɨ sisɨhoaasɨnɨ nasaamanatɨ bindataise.
29 Jesu efan nati ihamiy naatu Galilee harew kukuf rewarewan remor in, imaibo oyaw ta sisibinamaim yen in tafan mare.
30 Bimihɨ isɨhiya wɨrɨsandɨhandɨ isɨhiya auhɨrɨ bɨwatetɨ andɨtatɨ namahatatɨ ndɨha niyotatɨ maahomwaaŋɨ napupwasɨhɨ pɨwɨha pɨwaamaatɨwɨhiyaunɨ amɨ usa taahiyɨhiya timbɨpaisahiyai numwaasi napɨwɨ komɨ asɨmwaapɨpɨhɨ ahɨwisawaayopo. Ahɨwisauhɨ Jisaasiho kiyaamɨ timbɨpa nemwatɨ tɨtɨhɨwiwataise.
30 Sabuw moumurih maiyow hai sabuw ah kafikafirih, matah fim, ah umah murumurubih, awah gugih naatu sawusawuwih afa moumurih maiyow auman hibow hina Jesu nanamaim hiya, naatu etei’imak iyawasih. Sabuw matah fim ah umah murubih hina Jesu biyan titit|alt="blind and lame come to Jesus" src="CN01785b.TIF" size="col" loc="Mat 15.30" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="15.30"
31 Nemwatɨ tɨtɨhɨwisɨhɨ auhɨrɨ bɨwatesawɨhiya dosi daiwɨ amɨ andɨtatɨ namɨhatisawɨhiya nuwɨ napɨwaiwɨ amɨ ndɨha niyotisawɨhiya japɨhɨ japɨ maahomwaaŋɨ napupwasawɨhiya pɨwaatauhɨ isɨhiya kiyaisɨ winjawaawɨ maarɨho wɨndotɨ apɨpaahɨ yaiwɨmawaayopo. Yaiwɨmapɨ Isɨraherɨhiyaanamɨ Autaahaatɨhopɨ kiya maaritɨwɨ komɨ ambɨpatɨ mepɨ autaahepumawaayopo.
31 Awah gugih tur hio, ah umah murubih higewasin, ah kafikafirih hibat hiremor, naatu matah fim higewasin hinuw sawar hi’itah isan, sabuw hifofofor men kafaita. Naatu Israel hai God wabin hibora’ara’ah.
32 Aihɨ Jisaasiho nyahɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaanangi gaata nanyamaatɨ sanyatataase. “Isɨhiya kɨmiya nɨngisawɨ asisɨha mairɨmaara bimauhɨ kiya nandapa nandaatɨwɨhapa owetise. Owetihɨ nɨnɨ kiyaapɨ maarɨho asɨpiyataayo. Asɨpiyataatɨ kiyaisɨ nandapa namunyatɨ aŋɨpɨpɨhapɨ nandusoaasɨtandɨ ponje amɨ aunahɨpatɨ kaanɨhɨsɨ wiwa kiya kiyaamɨ andɨtatɨ owetanɨhɨ daihɨra wonɨwoniwɨ tɨmahaitaawo,” nyatatɨ kanyatataase.
32 Jesu ana bai’ufununayah eaf hina biyan hitit naatu iuwih eo, “Ayu sabuw aitih abiyababan anayabin hina bairi ama’ama veya tounu sawar naatu boun hai efanamaim men abisa ta ema’am boro hina’aan. Ayu men akokok a murumurubih aniyafarih hai ubar hinan. Hinanan boro efamaim bayumih hinigagamat.”Jesu masaw yanamaim eyoyoyoban|alt="disciples distributing bread" src="CN01718B.TIF" size="span" loc="Mat 15.32-38" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="15.32-38"
33 Sanyatihɨ nyahɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaanɨnɨ saundaatɨ nunjenɨhaayo. “Kɨmbɨhɨ iwɨwɨrɨho isɨhiya oweta aunahɨpa kaanɨhɨsɨ nyahɨ nandapa maahapɨhapɨ taahɨpɨpa nga newaatɨ isɨ wɨrɨsandɨmiyai numwɨtɨhaawe,” undaatɨ nunjenɨhaayo.
33 Naatu ana bai’ufununayah hiya’afut hio, “Iti arar yan bay boro menamaim tanab nakaram iti rakit gagamin tana’afuwagiy?”
34 Nunjenɨhonɨhɨ Jisaasiho nyangi sanyatatɨ nanyisenataise. “Sahɨ nandapa bɨretɨhandɨ napitaiwɨ isɨpɨhiyaate?” nyatataase. Aihɨ nyahɨ koai saundɨhaato. “Nandapa bɨretɨhandɨ 7 kiyatɨtihɨ amɨ araiho maipɨhasɨnya naasonyaisahiyaanɨne,” undɨhaato.
34 Jesu ibatiyih, “Kwa rafiy bai’ab kwabobotanen?” Hiya’afut hio,
35 Saundonɨhɨ namatɨ Jisaasiho isɨhiyaisɨ yatɨhɨ bimaawɨse undihɨ kiya yatɨhɨ bindawaayopo.
35 Basit Jesu sabuw iuwih me yan himarir.
36 Bimauhɨ Jisaasiho nandapa bɨretɨhandɨ ikwɨrɨ naasairɨtihɨ wihɨnɨramɨ yahurisatɨ araihonya netɨ isɨwatata kapaapɨ Autaahaatɨhoai, “Kɨnyɨ gaahoŋe gaare,” undataase. Gaare undatosatɨ kapa naumbotɨ nasɨpatɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaanangi nanyamihɨ amɨ nyahɨ newaatɨ isɨhiyaisɨ gaamawa nesɨwesɨwa newaunyɨhaayo.
36 Jesu rafiy fafar seven naatu siy auman bow God ana a merar yiy, naatu imseseb ana bai’ufununayah itih hibow sabuw hifaramih.
37 Newaunyonɨhɨ kiya nahatiya nanɨwɨ kiyaamɨ gwɨsɨha tisaitataise. Tisaitihɨ nawɨpɨpa kanaahɨpa ahotimbɨpa nyahɨ asawa newaatɨ ikɨhaiwa awaiwaiwa 7 kiyahaiwa tisaahɨwaatɨ kɨpohaayo.
37 Hi’aa etei yah iw, naatu bai’ufununayah bay sabuw hi’aa rebarebah hibiwanen sakasak etei seven hiwanfoten.
38 Iyataatɨ isɨhiya nandapa nanɨhohiyɨhiya asɨhiya manyinyai awɨmɨtɨwɨ nehɨ gwɨnyaahiya usɨhiyaahɨhɨ 4,000 kaiwɨhiyaare.
38 Sabuw etei 4000 na’atube bay hi’aa, kek baibin men auman hiyabamih.
39 Aihɨ Jisaasiho isɨhiyaisɨ natausaasamapɨ kopuhotɨ yamwaatɨ nasaamana durɨhɨraatɨhɨra aunahɨpatɨ Makataanɨhandamɨ yapɨpataahapɨ notaise.
39 Imaibo Jesu sabuw iyafarih hinan ufunamaim, wa bai rabon na tafaram wabin Magadan imaim tit.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.