Lucas 18
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs NAA
1 Jisaasiho komɨ otɨpɨpatɨhiya wɨndɨ pohimaiwɨ gaapɨpatɨ namaamɨhaapɨ nasisoaarɨ kiyaanɨhɨ gaapundɨtaatɨwɨhandapɨ nunjaha namɨhana pɨwɨha satatɨ kaundataase.
1 Jesus lhes contou uma parábola para mostrar que deviam orar sempre e nunca desanimar:
2 “Aunahɨpa wɨta utaaho wo pɨwɨha atisatɨ netɨ mmonatɨ tipɨtapaaho bindataise. So utaaso Autaahaatɨhopɨ wɨndɨ yamaayahore. Iyatɨ amɨ isɨhiyaapɨ wɨndɨ maarɨmitatɨ pohipiyaumwahore.
2 — Em certa cidade havia um juiz que não temia a Deus, nem respeitava ninguém.
3 Aihɨ amɨ satɨ aunahɨpitɨ naasaipita itapaatɨ waatɨ osɨnɨhaatɨ bindataise. Saatɨ nahatewetɨ notɨ awaisɨho pɨwɨha atisatɨ netɨ mmonatɨ tipɨtapaasɨhoai saundatoaandaahaate. Nisɨ tiworisa nepɨ nɨngisɨ nanopɨsasɨtaatɨwiyowɨ kɨnyɨ nɨngisɨ andɨtɨnipɨ nisɨ pɨwɨha tɨtɨhepɨnɨmape undatoaandaise.
3 Havia também, naquela mesma cidade, uma viúva que sempre o procurava, dizendo: “Julgue a minha causa contra o meu adversário.”
4 Iyataatɨ so utaaso pɨwɨha atisatɨ netɨ mmonatɨ tipɨtapaasɨho so jɨhɨ pɨhɨtatɨ kaundiwaiwetɨ atisatɨ wɨndɨ ketɨ tɨtɨhemwaamahore. Siyahosɨ ipotɨnɨhɨ ko komɨ omaŋɨtɨtɨhapɨ siyatɨ gwɨnyaataise. ‘Nɨnɨ Autaahaatɨhopɨ wɨndɨ yamaindɨ amɨ isɨhiyaapɨ wɨndɨ maarɨmitɨtɨhonɨniso.
4 Por algum tempo, ele não a quis atender, mas depois pensou assim: “É bem verdade que eu não temo a Deus, nem respeito ninguém.
5 Iyataatɨ kɨmaatɨ apopɨ osɨnɨmaatɨ nɨngisɨ kaatɨnɨhɨ pohɨrɨndɨmɨ naisɨ namatɨ nɨnɨ kaatamɨ pɨwɨha andɨtɨwitɨ tɨtɨhemwaitaano. Nɨnɨ tɨtɨhemwaamasanɨhɨ kaatɨnɨhɨ japɨhɨ japɨhɨ nasatɨ nɨngi pohɨrɨndɨmɨ notoaasonɨhɨ nɨngisɨ apɨpaahɨ pondɨtaiso,’ nnatɨ sawaho kanataase,” undataase.
5 Porém, como esta viúva fica me incomodando, vou julgar a sua causa, para não acontecer que, por fim, venha a molestar-me.”
6 Iyatosatɨ Awaisɨho kiyaisɨ amɨ sata kaundataase. “Pɨwɨha sa awaisɨho pɨwɨha atisatɨ mmonatɨ netɨ tipɨtapaasɨho maipɨhopɨha sahɨ aimɨ atisawaayopo.
6 Então o Senhor disse:
7 Isɨhiya Autaahaatɨho nisɨhiyaimatɨto tatɨ aimɨ ahɨwisawɨhiya nasisoaarɨ apatɨhunɨ otapɨhaatunɨ Autaahaatɨhoai nyatatamanɨpɨ andɨtɨnyaipe undɨwɨ kaundɨmɨ naisaihɨ Autaahaatɨho kiyai atɨhomaawisatɨ andɨtɨmaawiwɨtaiso? Amɨ ko sahapo tatɨ atɨwisataahandɨ kandɨ jaatɨ bimaamɨ nutaiso? Owe, ko wɨndɨ siyatɨ kamaitaise.
7 Será que Deus não fará justiça aos seus escolhidos, que a ele clamam dia e noite, embora pareça demorado em defendê-los?
8 Isɨ nɨnɨ sandɨ sangisɨ kasatataato. Ko ketɨ kiyaisɨ atɨwisatɨ andɨtɨwiwɨtaise. Iyataahandɨ kandɨ Isɨhiyaamɨ Saaho Jɨho kɨmaapɨ yapɨpatambɨ japɨhɨ nasataahura isɨhiya kɨmaapɨ yapɨpatambɨhiya taawɨ kiya sura gɨwunyaasaihɨ nasatɨ usondaindɨho?” undatɨ kiyaisɨ kaundataase.
8 Digo a vocês que, depressa, lhes fará justiça. Contudo, quando o Filho do Homem vier, será que ainda encontrará fé sobre a terra?
9 Isɨhiya usa tɨtɨhɨ sawanaapɨ nyahɨ tɨtɨhɨ gaahiyaanɨnɨ ainahiyɨhiyaane, o isɨhiya usaahɨ apɨpaahɨ maipɨhiyaare tɨwɨ gwɨnyaahohiyɨhiyaapɨ pɨwɨha namɨhanaha Jisaasiho sata kandaase.
9 Jesus também contou esta parábola para alguns que confiavam em si mesmos, por se considerarem justos, e desprezavam os outros:
10 “Utaahurɨ wurɨ gaapundɨtaatɨmɨ Autaahaatɨhomɨ aŋɨhandɨ awaindɨhandaatɨhapɨ nomaise. Kuramɨ wo Parisihore. Aihɨ amɨ wo nawɨho taakɨsihandɨ nesɨhore.
10 — Dois homens foram ao templo para orar: um era fariseu e o outro era publicano.
11 Aihɨ Parisiho notɨ bitonda ko sawahopɨ sata gaapundataase. ‘Autaahaatɨhoŋe, nɨnɨ usaamatɨmaindɨhonɨnɨtihɨ gisɨ gaare hɨtataato. Isɨhiya usaahɨ isɨhiya usaamɨhapai maarɨho nunyawɨ ikowɨnɨwɨ nusepɨ amɨ maipɨhaiwa tɨtɨmetahaiwa kaiwɨ amɨ kiyaamɨ warisai apwaatiyai namasi namaatɨnɨhohɨwaiwa nepɨ japɨhɨ nopɨsasɨnawaayopo. Iyataahandɨ kandɨ nɨnɨ saindɨhonɨnɨmaahe. Aindɨ amɨ nɨnɨ kɨmo utaamo nawɨho taakisihandɨ nesɨhomataindɨhonɨnɨmaahe.
11 O fariseu ficou em pé e orava de si para si mesmo, desta forma: “Ó Deus, graças te dou porque não sou como os demais homens, roubadores, injustos e adúlteros, nem ainda como este publicano.
12 Aindɨ amɨ Saararehɨrɨ nahataaramɨ asisɨha yatairetɨ nandapa waapoho onaindɨ bindataatɨ gaapundɨtɨhonɨne. Aindɨ amɨ nawɨho kahapaamapɨpa nɨnɨ nehohɨpɨpa tɨtɨhɨ kamwaaŋɨ nanɨmɨtaatɨwe tingɨmumwaaŋɨ kamwaaŋɨ kinyɨ otɨpɨpatɨ kaitandɨhapa nahinyatɨhonɨne,’ tatɨ gaapundataase.
12 Jejuo duas vezes por semana e dou o dízimo de tudo o que ganho.”
13 Aihɨ amɨ nawɨho taakɨsihandɨ nesɨho mɨtɨho naingaatɨ yamɨhapataatɨhɨ wɨndɨ minjatɨ komɨ mɨtɨho kɨwopopɨ wiwatɨ amɨ goaitatɨ bitonda sata gaapundataase. ‘Autaahaatɨhoŋe nɨnɨ apɨpaahɨ maipɨhaiwaisahonɨnisɨ kɨnyɨ nisapɨ maarɨho tɨhɨtane,’ tatɨ gaapundataase.
13 O publicano, estando em pé, longe, nem mesmo ousava levantar os olhos para o céu, mas batia no peito, dizendo: “Ó Deus, tem pena de mim, que sou pecador!”
14 “Nɨnɨ sangisɨ sandɨ kasatataato. Utaaho nawɨho taakɨsihandɨ nesɨhoai Autaahaatɨho kɨnyɨ utaahoŋɨ ainahɨhoŋɨ gaahoŋɨ tɨtɨhoŋe undataase. Saundihɨ ko komɨ aŋɨpɨpɨhapɨ japɨhɨ notaise. O woaisaahɨ wɨndɨ ainahɨhoŋɨ tɨtɨhoŋe mundise, owe. Utaaho wo sawaho gaahoniso tatɨ naimaatisɨhoai Autaahaatɨho netɨ koai ipɨhatitaise. O amɨ utaaho wo maipɨhoniso tatɨ ipatisanɨhonaahɨ koaisɨ Autaahaatɨho netɨ autaahemwatɨ kopɨ maaritɨtaise,” tatɨ Jisaasiho kiyaisɨ kaundataase.
14 Digo a vocês que este desceu justificado para a sua casa, e não aquele. Porque todo o que se exalta será humilhado; mas o que se humilha será exaltado.
15 Isɨhiya usa kiyaamɨ metɨhonyai Jisaasiho komɨ ikwɨrɨ konyaamɨ mɨtɨhoaatɨhɨ ahɨwitotɨwɨ numwaasi koaapɨhɨ nasawaayopo. Saiwɨ kiya metɨhonyai numwaasi nasauhɨ komɨ otɨpɨpatɨhiya kiyai itɨhundawaatopo.
15 Traziam também as crianças a Jesus para que ele as abençoasse, mas os discípulos, ao verem isso, os repreendiam.
16 Itɨhundauhɨhandɨ kandɨ Jisaasiho ‘metɨhonya nɨngisenda napɨwise,’ undatɨ konyai numwaataatɨ sandaase. “Sandɨ katohɨtɨmandɨ apaapɨmaato. Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandɨ setahiyaamatiyahiyaapɨhande.
16 Jesus, porém, chamando as crianças para junto de si, disse:
17 Nɨnɨ akɨtɨnɨhɨ sandɨ kasatataato. Utaaho wo metɨhonyaamatiyahamwaaŋɨ kiyatɨ Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandɨ maaritatɨ nametaataahɨ kandaatɨhɨ wɨndɨ namɨndaitaise. Apɨpaahɨ owetɨtaise,” undatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
17 Em verdade lhes digo: Quem não receber o Reino de Deus como uma criança de maneira nenhuma entrará nele.
18 Awaisɨho mɨtɨho wo Jisaasihoai sata nunjenataise. “Katɨpɨnyasingɨhoŋɨ gaahoŋe, nɨnɨ nɨnapitiyataatɨnɨhɨ asohonimandɨ nasisoaarɨ konɨnɨhɨ bimɨtandɨhandɨ naitande?” undatɨ nunjenataise.
18 Certo homem de destaque perguntou a Jesus: — Bom Mestre, que farei para herdar a vida eterna?
19 Aihɨ amɨ Jisaasiho wihoaaŋɨha koai saundataase. “Nɨngisɨ napaapɨ gaahoŋe dise? Isɨhiya gaahiya apɨpaahɨ owe. Autaahaatɨho naasohɨ sawaho gaahore.
19 Jesus respondeu:
20 Wɨnɨhapɨpa satatɨ ahotimbɨpa kɨnyɨ aimɨ mmonɨpɨ gwɨnyaapɨhoŋe. Kɨnyɨ kinyɨ namaatɨnɨhingɨtɨhandɨ nepɨ namopɨsasɨpɨ womɨhaatisapɨ namope. Kɨnyɨ isɨhiyai wɨndɨ timaamape. Kɨnyɨ wɨndɨ ikomaanɨme. Kɨnyɨ isɨhiya usaapɨ siyawaayopo tɨpɨ jaipɨtɨpɨha kamaatɨme. Kɨnyɨ kinyɨ kɨniyɨ gapiyaamɨ pɨwɨha baimbɨ atɨwimbɨ kapuramɨ kahatisaihɨhapa napaitɨpɨ kaime tatɨ wɨnɨhapɨpa ahondaise japepɨhɨrɨtaatɨwo,” undataase.
20 Você conhece os mandamentos: “Não cometa adultério”, “não mate”, “não furte”, “não dê falso testemunho”, “honre o seu pai e a sua mãe”.
21 Aihɨ amɨ utaaso wihoaaŋɨha sata kaundataase. “Nɨnɨ sangɨ metɨhonjanɨhuraapɨ saiwa wɨnɨhapɨmaiwa atindɨ netɨ japepihɨrɨtɨ bimaamɨ napɨtɨ wanɨ kɨmurandaise,” undataase.
21 Então o homem disse: — Tudo isso tenho observado desde a minha juventude.
22 Aihɨ Jisaasiho komɨ pɨwɨha sa atisataatɨ amɨ komɨha saundataase. “Ye kɨnyɨ nga kiyapaahandɨ kandɨ wɨndɨ saimbɨ kaitaapɨhandɨ nehɨ naasaindɨhɨ yahandisɨ kandɨ kɨnyɨ wɨndɨ kamaise. Isɨ kɨnyɨ numbwɨ kinyɨhapa kahapaamapɨpa ikɨpɨpa isɨwatingɨpɨpa nahataapa isɨhiyai nunyapɨ nawɨho nepe. Ikɨpɨpaapɨ nawɨho nehingɨho isɨhiya nawɨho kahapaamapɨpa owehiyai tipɨtapaapɨ nunye. Kɨnyɨ saimbɨ kiyapaapaahɨ gaahaiwa yamɨhapataatɨhapɨhaiwa pɨhɨtɨpɨ naitaise. Isɨ kɨnyɨ nambɨ nɨngi nanipinje,” undataase.
22 Ouvindo isso, Jesus lhe disse:
23 Undihɨ ko sa pɨwa atisataatɨ komɨ maarɨho ambɨpatɨ naaŋawisataise amɨ ko nawɨho kahapaamapɨpa asaketahoso.
23 Mas, ouvindo ele estas palavras, ficou muito triste, porque era riquíssimo.
24 Jisaasiho koaisɨ usonataatɨ koaisɨ apɨpaahɨ naaŋawisaho bitosɨhɨ ko sandaase. “Isɨhiya nawɨho kahapaamapɨpa asaketahiya Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandaatɨhɨ nandaitaatɨwɨhandɨ apɨpaahɨ owetɨtaise.
24 Jesus, vendo-o assim triste, disse:
25 Iyataatɨ maasapɨho kamerɨhandɨ jaatɨhɨramɨ mupwɨrinyinjaatɨhɨ nga nandaahonɨhandɨ kandɨ utaaho nawɨho kahapaamapɨpa asaketaho Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandaatɨhɨ nandaitandɨhandɨ apɨpaahɨ owetɨtaise,” tatɨ kandaase.
25 Porque é mais fácil um camelo passar pelo fundo de uma agulha do que um rico entrar no Reino de Deus.
26 Aihɨ isɨhiya kapɨhɨ bitohoyɨhiya sa pɨwa atiwosawɨ satawaatopo. “O siyonaahɨ isɨhiya diya nɨnapitaiwɨhiya asɨyaimatɨwɨ kiyaanɨhɨ nasisoaarɨ bimɨtaapo?” tawaatopo.
26 Os que ouviram isto perguntaram: — Sendo assim, quem pode ser salvo?
27 Aihɨ Jisaasiho saundataase. “Kɨmandɨ katohɨtɨmandɨ utaaho wo kamaitaise, owe. Autaahaatɨho sawahohɨ kiyonɨhɨ nga noaipaitaise,” undataase.
27 Mas Jesus respondeu:
28 Aihɨ amɨ Pitaahomɨha Jisaasihoai saundataase. “Atime! Nyahɨ nyamɨ aunahɨpɨhaiwaunɨ amɨ nyamɨhaiwa kahapaamapɨhaiwa namawaamapɨ gisɨ nangipinjahaayo,” undataase.
28 Então Pedro disse: — Eis que nós deixamos nossa casa e seguimos o senhor.
29 — ausente —
29 Jesus lhes respondeu:
30 — ausente —
30 que não receba, no presente, muitas vezes mais e, no mundo por vir, receberá a vida eterna.
31 Jisaasiho komɨ otɨpɨpatɨhiya ikwɨmaindɨmwɨtihɨ yahurɨtahiyaisaahɨhɨ numwaasi yandɨhɨ bitotawa kiyai sata kaundataase. “Sahɨ atiwɨse! Nyahɨ wanɨ taawaatɨ Jerusaremɨhandaahapɨ niyahaayo. Isɨhiyaamɨ Saahonɨnɨ Jɨhonisapɨ Jɨsihura isɨhiya Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiya pɨwɨha katɨwɨ jɨpatɨpaiwɨ ahiyohɨhaamɨ akɨpɨpa ausaimanɨnatɨ noaipaitando.
31 Chamando os doze para um lado, Jesus lhes disse:
32 Kiya koai nepɨ isɨhiya Judaahiyaamɨ dawaataatapɨhiyaamɨ ikwɨraatɨhɨmaitaapo. Kiyaamɨ ikwɨraatɨhɨmasaihɨ kiya koai sisɨpundɨwɨ mɨmaipɨwiwɨ maahoaipupwɨmaitaapo.
32 Ele será entregue aos gentios, que vão zombar dele, insultá-lo e cuspir nele.
33 Aiwɨ amɨ kiya koai mwɨtɨpatisahapaara mupwɨ tiwisaihɨ napwɨtaise. Saiwɨ tiwisaihɨ napotatɨhandɨ kandɨ asisɨha mairɨma saniyonɨhɨ amɨ japɨhɨ nepaitaise.”
33 Depois de açoitá-lo, eles o matarão, mas, ao terceiro dia, ressuscitará.
34 Sata ko kaundihɨ komɨ otɨpɨpatɨhiya atisawaahandɨ kandɨ kaamɨ tanyaaha noaasandihɨ amɨ kiya kaapɨ baiwɨ gɨmunyaapɨ namusesɨpainje. Owetise.
34 Eles, porém, não entenderam nada disso. O significado dessas palavras lhes era encoberto, e eles não sabiam do que Jesus estava falando.
35 Jisaasihotihɨ komɨ otɨpɨpatɨhiyaatihɨ aimɨ aunahɨpatɨ Jerikohanda noaipaitaahetihɨhura utaaho wo ndɨha niyotaho daihɨraamɨ mangɨrainɨ bindataatɨ wapa wapaapɨ itunda nunjenatɨ bindataise.
35 Aconteceu que, quando Jesus se aproximava de Jericó, um cego estava sentado à beira do caminho, pedindo esmolas.
36 Aihɨ ko ndɨha niyotisɨhoai isɨhiya nusatipapɨrauhɨ kɨrɨngɨrɨngapa atisataatɨ napindɨ noaipasɨhɨ nanɨtipapɨrauhɨ atiso ndaase.
36 E, ouvindo o barulho da multidão que passava, perguntou o que era aquilo.
37 Aihɨ kiya koai saundawaatopo. “Nasaretɨhandaahapɨ Jisaasiho kɨmo taatɨ napihe,” undawaatopo.
37 Anunciaram-lhe que Jesus, o Nazareno, estava passando.
38 Aihɨ ko ndɨ niyotisɨho waatɨ kaahaata sandaase. “Jisaasihoŋɨ Daawitɨhomɨ Mwaahoŋe, kɨnyɨ nisapɨ maarɨho tɨhɨtane” tatɨ kaahandaase.
38 Então ele gritou: — Jesus, Filho de Davi, tenha compaixão de mim!
39 Aihɨ isɨhiya jɨhɨ taawɨ nasohiyɨhiya koai kɨnyɨ satɨpɨ kamaatɨme namɨhaape undɨwɨ itɨhundawaatopo. Satɨwɨ itɨhundauhɨhandɨ kandɨ kohɨ waatɨ waatɨ kaahaata sandaase. “Daawitɨhomɨ Mwaahoŋe, kɨnyɨ nisapɨ maarɨho tɨhɨtane,” tatɨ kaahandaase.
39 E os que iam na frente o repreendiam para que se calasse. Mas ele gritava cada vez mais: — Filho de Davi, tenha compaixão de mim!
40 Aihɨ Jisaasiho jaatɨ bitonda so gaatisoai numwaasi nɨngisaapɨhɨ kɨmbɨhɨ napɨwɨse undataase. Aihɨ ko Jisaasihoaapɨhɨ detɨ naihɨ Jisaasiho koai saundatɨ nunjenataise.
40 Jesus parou e mandou que trouxessem o cego. E, tendo ele chegado, Jesus perguntou:
41 “Nɨnɨ gisɨ napitɨhitandɨ nisapɨ kɨnyɨ gaatise,” undatɨ nunjenataise. Aihɨ amɨ komɨha saundataase. “Awaisɨhoŋe, nɨnɨ nisɨ ndɨha nanorɨhaatonɨhɨ nga baindɨ jaitandɨto?” undataase.
41 — O que você quer que eu lhe faça? Ele respondeu: — Senhor, que eu possa ver de novo.
42 Aihɨ Jisaasiho koai saundataase. “Kinyɨ ndɨha nangorɨhaatonɨhɨ baimbɨ jase, kɨnyɨ nisapɨ satɨpɨ ko nga nisɨ ndɨha netɨ nanorɨhaitaise, tɨpɨ gɨnunyaahingɨtɨhanda kinyɨ ndɨha nangorɨhaatataise,” undataase.
42 Jesus lhe disse:
43 Aihɨ ketɨ kuraanɨhɨ komɨ ndɨha nusorɨhaatihɨ nga japɨhɨ biyatɨ jataise. Ko biyatɨ jatɨ Jisaasihoai nɨwipinjai notaatɨ pɨhɨtatɨ maaritatɨ Autaahaatɨhoai gaahoŋe gaare undatɨ komɨ ambɨpatɨ mepɨ autaahemwataise. Aihɨ amɨ isɨhiya sandɨ siyatɨ noaipasɨhɨ mmonawaawɨ amɨ kiyaisangi Autaahaatɨhoai gaahoŋe gaare undɨwɨ komɨ ambɨpatɨ mepɨ autaahepumawaayopo.
43 Imediatamente ele passou a ver de novo e seguia Jesus, glorificando a Deus. Também todo o povo, vendo isto, dava louvores a Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.