Lucas 16
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs NVT
1 Jisaasiho pɨwɨha kɨma namɨhanaha komɨ otɨpɨpatɨhiyai sata kaundataase. “Utaaho wo kahapaamapɨpa asaketaho woai ahɨwihɨ komɨhapa nahataapa awaisoematatɨ iwinja bimoho bindataise. Aihɨ so kahapaamapɨpa asaketisoai usa pɨwɨha saundawaatopo. ‘Kinyɨ otɨpɨpatɨ kahapaamapɨpa ginjaatɨ bimɨtandɨ awaisɨho ahɨwingɨho kinyɨ otɨpɨpatɨho kinyɨ nawɨho kahapaamapɨpa nahopisasataise,’ tɨwɨha pɨwɨha kaundawaatopo.
1 Jesus contou a seguinte história a seus discípulos: “Um homem rico tinha um administrador que cuidava de seus negócios. Certo dia, foram-lhe contar que esse administrador estava desperdiçando seu dinheiro.
2 Saundauhɨ namatɨ ko komɨ otɨpɨpatɨ iwinjatisɨhoai gaata numwaatɨ sata nunjenataise. ‘Kɨma pɨwɨha kinyapɨ satɨwɨha kandauhɨ atisataayonɨ kɨnyɨ sandɨ tɨtɨhɨ akɨtɨnɨhɨ kainɨhandapɨndowo? Kɨnyɨ nisɨ otɨpɨpatɨhoŋimatɨpɨ nisɨ otɨpɨpatɨ ninjaapɨ wɨndɨ bɨmimɨtainɨ nehɨmasanɨhɨ namapɨ kɨnyɨ numbwɨ bindapa kahapaamapɨpa kinyɨ ikwɨraatɨhɨ ahiyohɨpɨpaapɨ otɨpɨpatɨ saindɨ saindɨ kaindɨ saindɨ ginjatataayo tɨpɨ nahataapaapɨ baimbɨ jɨpatɨpaime,’ undataase.
2 Então mandou chamá-lo e disse: ‘O que é isso que ouço a seu respeito? Preste contas de sua administração, pois não pode mais permanecer nesse cargo’.
3 “Aihɨ komɨ otɨpɨpatɨho sawaho sata gwɨnyapenataise. ‘Nisɨ awaisɨho komɨ otɨpɨpatɨ kawisohɨpataatɨhapɨ nenɨmaitandise. Isɨ nɨnɨ napitaitande? Nɨnɨ wɨndɨ andɨtindɨ nandapa yapasatɨ namayaamaito. Isɨhiyai nandapaapɨ itundɨtɨ netɨ nandandɨ sandɨ manyɨtaise.
3 “O administrador pensou consigo: ‘E agora? Meu patrão vai me demitir. Não tenho força para trabalhar no campo, e sou orgulhoso demais para mendigar.
4 Nisɨ awaisɨho komɨ otɨpɨpatɨ iwinjaatɨ bimohɨpataatɨhapɨ nenɨmahonɨhura isɨhiya nanɨmaapɨ nandapa nanɨmɨtaatɨwɨhandapɨhɨra daihɨraapɨ saindɨ saitaano ndɨ gwɨnyaitaano,’ tatɨ gwɨnyaataise.
4 Já sei como garantir que as pessoas me recebam em suas casas quando eu for despedido!’.
5 “Ko siyatɨ gwɨnyaataatɨ namatɨ isɨhiya komɨ awaisɨhomɨhapa nandapa nehɨ nepɨ nɨwɨnɨhohiyɨhiyaapɨ gaatihɨ kiyaamɨ nehɨ nɨnaasohɨhɨ niyatɨ iwinjataise. Jɨhɨ niyatɨ iwinjasɨhoai sata nunjenataise. ‘Kɨnyɨ nisɨ awaisɨhomɨhapa napitaimbɨhapa nehɨ nepɨ nanɨhise?’ undatɨ nunjenataise.
5 “Então ele convocou todos que deviam dinheiro a seu patrão. Perguntou ao primeiro: ‘Quanto você deve a meu patrão?’.
6 Aihɨ ko wihoaaŋɨha sata kaundataase. ‘Atɨpatɨ onɨha awaisɨha 100 kiyahaiwa nehɨ netɨ nanataayo,’ undataase. Aihɨ awaisɨhomɨ otɨpɨpatɨho koai saundataase. ‘Kɨnyɨ nandapa nehɨ nepɨ nanɨhingɨpɨpaamɨ utɨpɨho kɨmosɨ koaatɨhɨ 50 kiyate tɨpɨ bindapa ketɨ jɨpatɨpaime,’ undataase.
6 O homem respondeu: ‘Devo cem tonéis de azeite’. Então o administrador lhe disse: ‘Pegue depressa sua conta e mude-a para cinquenta tonéis’.
7 Aihɨ amɨ kasɨnɨ wo niyatɨ iwinjasɨhɨ awaisɨhomɨ otɨpɨpatɨho koai saundataase. ‘Kɨnyɨ nisɨ awaisɨhomɨ nandapa napitiyahapa nehɨ nepɨ nanapaise?’ undataase. Aihɨ amɨ komɨha wihoaaŋɨha sata kaundataase. ‘Nandapa konɨho witɨhandɨ ikihɨ 100 kiyahapa nanataayo,’ undataase. Aihɨ amɨ ko koai saundataase. ‘Kɨnyɨ nandapa nehɨ nepɨ nanɨhingɨpɨpaapɨ utɨpɨho kɨmosɨ koaatɨhɨ 80 kiyate tɨpɨ bindapa ketɨ jɨpatɨpaime,’ undataase.
7 “‘E quanto você deve a meu patrão?’, perguntou ao segundo. “Devo cem cestos grandes de trigo’, respondeu ele. E o administrador disse: ‘Tome sua conta e mude-a para oitenta cestos’.
8 Aihɨ awaisɨho otɨpɨpatɨho mɨmaipiyatɨ kaisopɨ maarita koai nɨwimaataise, ko biyatɨ gwɨnyaasɨtɨhanda siyatɨ kaihɨ mmonatɨ gwɨnyaataato. Isɨ isɨhiya kɨmaapɨ yapɨpatambɨhiya otɨpɨpatɨ amɨ wapa nawɨhaiwɨ kiyohɨtɨhanda Autaahaatɨhomɨ isɨhiyai daahepumapɨ nusatipɨhaahopo.
8 “O patrão elogiou o administrador desonesto por sua astúcia. E é verdade que os filhos deste mundo são mais astutos ao lidar com o mundo ao redor que os filhos da luz.
9 “Nɨnɨ sandɨ kasatataato. Kɨmaapɨ yapɨmbatambɨ nawɨho maipɨhora sahɨ isɨhiyai naisomwapɨse. Saisaihɨ sahɨ nawɨho isɨwatohɨho notɨ owetanɨhura kiya sangi maaritɨwɨ nasamaasi naiwɨ aunahɨpatɨ sahɨ jinjapɨhɨ jinjapɨhɨ apɨpaahiyaatɨ bimɨtaatɨwɨhataahesaiwɨsamaito.
9 Esta é a lição: usem a riqueza deste mundo para fazer amigos. Assim, quando suas posses se extinguirem, eles os receberão num lar eterno.
10 Amɨ utaaho wo wapa maipɨhonya biyatɨ itatamanatɨ nga jatataataahɨ amɨ so awaimbɨpaisangi biyatɨ itatamanatɨ nga jatɨtaise. O amɨ utaaho wo wapa maipɨhonya biyatɨ itatamanatɨ napaitatɨ minjatatɨ netɨ nopɨsasatɨ iwɨrisataataahɨ amɨ sɨkɨretɨ wapa awaimbɨpaisangi netɨ nopɨsasatɨ iwɨritaise.
10 “Se forem fiéis nas pequenas coisas, também o serão nas grandes. Mas, se forem desonestos nas pequenas coisas, também o serão nas maiores.
11 Isɨ sahɨ kɨmaapɨ yapɨpatambɨhapa nawɨho baiwɨ itatamanɨwɨ minjatisaihaahɨ akɨpɨpa sahɨ jatɨtaatɨwɨ ndɨ nasamɨtaise?
11 E, se vocês não são confiáveis ao lidar com a riqueza injusta deste mundo, quem lhes confiará a verdadeira riqueza?
12 Aiwɨ amɨ sahɨ usaamɨhapa kahapaamapɨpa wɨndɨ baiwɨ itatamanɨwɨ minjatisaihaahɨ sawanaatapɨhapa sangi ndɨ nasamɨtaise?
12 E, se não são fiéis com os bens dos outros, por que alguém lhes confiaria o que é de vocês?
13 “Utaahurɨ awaisururamɨ otɨpɨpatɨ utaaho wo nehɨ naasohɨ otɨpɨpatɨ maisahuramɨhatɨ wɨndɨ kamaawitaise. Wopɨ pohipiyatɨ wopɨ maaritɨtaise. Woaisɨ nɨwipinjata woaisɨ ahosumwaitaise. Sahɨ Autaahaatɨhomunɨ amɨ nawɨhomunɨ osamapɨ otɨpɨpatɨhiyaatimaamatɨtaapo,” undatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
13 “Ninguém pode servir a dois senhores, pois odiará um e amará o outro; será dedicado a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e ao dinheiro”.
14 Jisaasiho saiwa siyatɨ kaundihɨ isɨhiya Parisihiya saiwa atisawaawɨ nawɨhoai maarɨho waatɨ nunyawɨhiyaasɨ yaiho napaapɨ sata katise tɨwɨ Jisaasihopɨ sisawaayopo.
14 Os fariseus, que tinham grande amor ao dinheiro, ouviam isso tudo e zombavam de Jesus.
15 Kiya kopɨ saiwɨ sisauhɨhandɨ kandɨ ko kiyai sata kaundaase. “Sahɨ isɨ kɨmiyaatɨ isɨhiya sapɨ gaahiye tɨtotɨwɨ kiyaamɨ ndɨhetɨ jaiwaiwɨ gaahaiwa kaiwɨhiyaate. Saiwɨ sahɨ kiyauhɨ Autaahaatɨho aimɨ samɨ omaŋɨtɨtɨhɨ maarɨhoaatɨhɨ jasose. Kahapaamapɨpa wapai isɨhiya maarɨho nunyawɨ mepɨ autaahemwahohɨpɨpa sapa Autaahaatɨhomɨ ndɨhetɨ awaimbɨpaamaahe, nehɨhapaimatataise.
15 Então ele disse: “Vocês gostam de parecer justos em público, mas Deus conhece o seu coração. Aquilo que este mundo valoriza é detestável aos olhos de Deus.
16 “Autaahaatɨhomɨ wɨnɨhapɨpa Mosesiho ahaimbɨpaunɨ Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiyaamɨ pɨwɨhaunɨ ahotɨmɨ nasatɨ Jonɨho Isɨhiyai Baawusisɨhoaapɨhɨndaise. Aihɨ amɨ suraapɨ Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandapɨha pɨwɨha namasatɨ noaipataise. Aihɨ isɨhiya Autaahaatɨho iwinjaatɨ bimɨtandɨhatɨhɨ andɨtitɨwɨ nandaawaayopo.
16 “Até a chegada de João, a lei de Moisés e a mensagem dos profetas eram seus guias. Agora, porém, as boas-novas do reino de Deus estão sendo anunciadas, e todos estão ansiosos para entrar.
17 Yamɨhapatunɨ yapɨpatunɨ owendaahandɨ kandɨ wɨnɨhapɨpa apɨpaahɨ maipɨhonjisangi wɨndɨ owemetɨtaise. Owe, kapaanɨhɨ ahotɨmɨ nutaise,” unda Jisaasiho kiyai kaundataase.
17 É mais fácil o céu e a terra desaparecerem que ser anulado até o menor traço da lei de Deus.
18 Jisaasiho amɨ kiyai pɨwɨha wa sata kaundataase. “Isɨhiya usa apwaatiyai jɨhɨ nepɨ wɨrapawɨ amɨ kiyai namaposawɨ asɨyɨhiyai jɨhaatɨ nepɨ wɨrahotɨhandɨ sandɨ kiyaamɨ namaatɨnohɨtɨhandɨ nepɨ nosasawaayopo. Iyataatɨ amɨ itapaatɨ waatɨ jɨhura warɨho namahonɨhaatɨ nehɨ bimonɨhɨ utaaho wo netɨ kaati wɨrataataahɨ so utaaso namaatɨnohɨtɨhandamɨ wɨnɨhapɨpa netɨ nosasataise,” undatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
18 “Assim, o homem que se divorcia de sua esposa e se casa com outra mulher comete adultério. E o homem que se casa com uma mulher divorciada também comete adultério”.
19 Jisaasiho amɨ pɨwɨha wa namɨhanaha kiyai sata kaundataase. “Utaaho wo nawɨho kahapaamapɨpa asaketaho utɨ apotɨhɨrɨ watɨpɨhapa apɨpaahɨ sanahɨwetatɨ gaahapaahɨhɨ niyotɨ nipaatatɨ amɨ nandapa apɨpaahɨ gaahapa jɨpiyahapaahɨhɨ asisɨ nahatewetɨ nanatɨ bisondaise.
19 Jesus disse: “Havia um homem rico que se vestia de púrpura e linho fino e vivia sempre cercado de luxos.
20 Aihɨ amɨ utaaho wo nawɨho kahapaamapɨpa apɨpaahɨ oweho asaaha komɨ ambɨpatetɨ gaamatɨ asaataho Rasarusiho nawɨho kahapaamapɨpa asaketahomɨ detɨ maasometetɨ bindataise.
20 À sua porta ficava um mendigo coberto de feridas chamado Lázaro.
21 Bindataatɨ kahapaamapɨpa nawɨho asaketaho nandapa nanataatɨ pwɨsatisɨha dipamasɨpɨpaunɨ amɨ naumbwinjɨpɨpa ganɨhoaasɨnapɨ tɨmahiyatɨ yatɨhɨ ahotimbɨpa netɨ nandandɨ gwɨnyaataise amɨ suhɨrɨ komɨ asaahaiwaatɨhɨ nuwitihɨhando.
21 Ele ansiava comer o que caía da mesa do homem rico, e os cachorros vinham lamber suas feridas abertas.
22 Siyatɨ ko kahapaamapɨpa oweho bimainjatɨ napomasɨhɨ Autaahaatɨhomɨ enjerɨhiya otɨpɨpatɨhiya yamɨhapataatɨhɨ bimohiyɨhiya napɨwɨ koai numwaasi naiwɨ yamɨhapataatɨhɨ Abɨraahamɨhomɨhinɨ detɨ ahɨwisauhɨ bindataise.
22 “Por fim, o mendigo morreu, e os anjos o levaram para junto de Abraão. O rico também morreu e foi sepultado,
23 Aihɨ ko notɨ aunahɨpa maipɨhata naaŋɨhandɨ nepɨ bimohɨpɨpɨhɨ ambɨpatɨ apɨpaahɨ awaindɨhandɨ yaawɨhandɨ netɨ bindataise. Bindata naingaatɨ jata Abɨraahamɨho kaanɨhɨ Rasarusihoai komɨhinɨ detɨ ahɨwisatosatɨ bimihɨ iwinjataise.
23 e foi para o lugar dos mortos. Ali, em tormento, ele viu Abraão de longe, com Lázaro ao seu lado.
24 Iwinjatosatɨ ko sata kandaase. ‘Apore, Abɨraahamɨhoŋe kɨnyɨ nisapɨ maarɨho asɨpaime. Asɨpaimbɨ Rasarusihoai nepɨ natɨpusoaase ko notɨ komɨ ikwɨrɨ osetetɨ boyatesi nasatɨ nisɨ omasɨhaisɨ wonjɨ bɨnɨmahɨwɨto nɨnɨ kɨmbɨhɨ sisɨhaapɨhɨ ambɨpa yaasɨhandɨ netɨ nehosisono,’ undataase.
24 “O rico gritou: ‘Pai Abraão, tenha compaixão de mim! Mande Lázaro aqui para que molhe a ponta do dedo em água e refresque minha língua. Estou em agonia nestas chamas!’.
25 “Sata ko kaundihɨhandɨ kandɨ amɨ Abɨraahamɨhomɨha wihoaaŋɨha koai saundataase. ‘Nisɨ maasɨho kɨnyɨ sangɨ napopɨ bindapaapɨ nawɨho kahapaamapɨpa gaahapa pɨhɨtɨpɨ isɨpɨ bimingɨtɨhandapɨ gwɨnyapeme. Kɨmo Rasarusimo jɨhura mɨmaipiyatɨ ketinjahore. Aihɨ amɨ wanɨ kɨnyɨ yaasahandɨ nepɨ nehosinɨhɨ amɨ ko komɨ maarɨho biya wɨwinjɨhɨ maaritatɨ wanɨ bindataise.
25 “Abraão, porém, respondeu: ‘Filho, lembre-se de que durante a vida você teve tudo que queria e Lázaro não teve coisa alguma. Agora, ele está aqui sendo consolado, e você está em agonia.
26 Iyataatɨ amɨ nyamunɨ kinyunɨ mataapɨpɨhɨ kɨmandɨ gwaahorɨhɨrɨ apɨpaahɨ baahɨ timbwaapwandɨhandɨ ahendaise. Isɨ isɨhiya kɨmbɨhɨ kɨmihoaaŋapɨhiya kɨmɨrɨ gwaahorɨmɨri wɨndɨ nehɨmwaapɨ sangisenda wɨndɨ namaapɨtaapo. Iyonɨhɨ amɨ sihoaaŋapɨhiya isɨhiya kɨmɨrɨ gwaahorɨmɨri nehɨmwaapɨ kɨmihoaaŋapɨ wɨndɨ namaapɨtaapo, apɨpaahɨ owetɨtaise,’ undataase.
26 Além do mais, há entre nós um grande abismo. Ninguém daqui pode atravessar para o seu lado, e ninguém daí pode atravessar para o nosso’.
27 “Aihɨ amɨ ko nawɨho kahapaamapɨpa asaketaho saundataase. “Apore, Abɨraahamɨhoŋe, siyonaaraahɨ namapɨ kɨmo Rasarusimoai nepɨ japɨhɨ natɨpusoaase, ko japɨhɨ nisɨ apɨhomɨ aunahɨpataahapɨ nuto.
27 “Então o rico disse: ‘Por favor, Pai Abraão, pelo menos mande Lázaro à casa de meu pai,
28 Sandɨ apaapɨmaato nisɨ nɨhoaarɨsa ikwɨ wihɨtɨrɨtahiya aŋɨpɨpɨhɨ bimowɨ Rasarusihoai natɨpusoaasisamɨhɨ ko notɨ kiyai ausaatɨ kaundonɨhɨ kiya atiwɨ gwɨnyaapɨ bimambɨwɨ kɨmbɨhɨ ambɨpa yaasimbɨmbɨhapɨ wɨndɨ nisataiwɨ namaapɨtaatɨwo,’ undataase.
28 pois tenho cinco irmãos e quero avisá-los para que não terminem neste lugar de tormento’.
29 Aihɨ Abɨraahamɨhomɨha wihoaaŋɨha koai saundataase. ‘Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha Mosesihounɨ amɨ isɨhiya Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiyaunɨ pɨwɨha atiwɨ jɨpatɨpaiwɨ ahiyohɨwaiwa yaihaiwa ahondaise, mmonɨwɨ atiwɨ naitaapo,’ undataase.
29 “‘Moisés e os profetas já os avisaram’, respondeu Abraão. ‘Seus irmãos podem ouvir o que eles disseram.’
30 Undihɨ ko nawɨho kahapaamapɨpa asaketisɨho saundataase. ‘Owe, apore Abɨraahamɨhoŋe, utaaho wo napomatatɨho japɨhɨ nepasi notɨ kaundonaahɨ kiya atiwɨ kiyaamɨ maipɨhaiwa kiyohɨwaiwa namasi japɨhɨ nepemaitɨtaapo,’ undataase.
30 “Então o rico disse: ‘Não, Pai Abraão! Mas, se alguém dentre os mortos lhes fosse enviado, eles se arrependeriam!’.
31 “Sata ko kaundihɨhandɨ Abɨraahamɨho komɨha wihoaaŋɨha koai saundataase. ‘Pɨwɨha Mosesiho ahaisɨhaunɨ amɨ isɨhiya Autaahaatɨhomɨ pɨwɨha atiwɨ nepɨ ausaahohiyɨhiya pɨwɨha katɨwɨ jɨpatɨpaiwɨ ahiyohɨhaunɨ wɨndɨ baiwɨ atɨhomisawaawaahɨ amɨ naasɨkatɨ kaiwɨ isɨhiya napopɨ nepasi nuwɨ kaundisaihɨha wɨndɨ baiwɨ atɨhomaawitaapo,’ undatɨ Abɨraahamɨho koai kaundataase,” tatɨ Jisaasiho komɨ otɨpɨpatɨhiyai pɨwɨha namɨhanaha kaundataase.
31 “Abraão, porém, disse: ‘Se eles não ouvem Moisés e os profetas, não se convencerão, mesmo que alguém ressuscite dos mortos’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.