Lucas 14
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs NAA
1 Asisɨha wa Sapaatɨhandɨ Saararehura Jisaasiho Parisihiyaamɨ mɨtɨhomɨ aŋɨpɨpɨhɨ notɨ nandapa nanataise. Nainjɨhɨ utaaho wo komɨ ambɨpatɨ nahatɨ nipisaho bindataise. Aihɨ isɨhiya kapɨhɨ bimohiyɨhiya koai Jisaasiho tɨtɨhemwaso tɨwɨ Jisaasihomɨhetɨ ndɨha ahiyawɨ iwinjatawaayopo.
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 Aihɨ ko utaaso ikwauhɨrɨ nahatɨ nipiso kapɨhɨ Jisaasihomɨhinɨ detɨ bindataise.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Aihɨ Jisaasiho koai usonataatɨ kiya wɨnɨhapɨpa katɨwunjohiyɨhiyaisunɨ amɨ Parisihiyaisunɨ sata nunjenataise “Autaahaatɨhomɨ asisɨha nyahɨ ikɨndɨhaaha Sapaatɨhandetɨ isɨhiyai tɨtɨhɨwiwɨtɨhaawɨ tɨtɨhɨ gaaro e owetiso?” undatɨ nunjenataise.
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 Aihɨ kiya wihoaaŋɨha wɨndɨ kamundɨwɨ apɨhɨmundawaayopo. Kiya saiwɨ apɨhɨmundauhɨ Jisaasiho koai numwaatɨ komɨ timbɨpa nemwatɨ natausaasihɨ notaise.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Natausaasihɨ ko naihɨ kiyai sata nunjenataise. “Amɨ samɨ woŋɨ komɨ mwaahoaisangi amɨ maasapɨho kauhoaisangi Autaahaatɨhomɨ asisɨha ikɨndɨhaaha Sapaatɨhandetɨ anɨmwaahɨpata witamahonɨhɨ amɨ gaasɨ kiyatɨ witatotane tatɨ ko wɨndɨ notɨ anɨmwaahɨpatombɨ japɨhɨ namumwaitaiso?” undataase.
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 Sata ko kiyai nunjenatɨ kaundihɨ kiya kaamɨ wihoaaŋɨha wɨndɨ kamundopo.
6 A isto nada puderam responder.
7 Isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ nandaahohiyɨhiya usa mɨtaahoaahɨ mmonɨwinjawɨ gaahasɨnɨ bimaamɨ niyauhɨ kiyai Jisaasiho usonataatɨ kandapɨ pɨwɨha kɨma namɨhanaha sata kaundatataase.
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 “Namaatɨnɨhauhɨ nandapa tɨhohɨpɨpaapɨ isɨhiya gaatisaihɨ numbwɨ isɨhiyaamɨ ndɨhetɨ mɨtaahoaahɨ mbɨmime. Wiwa utaaho wo awaisɨho gi nangɨtipɨhaaho kɨnyapɨ gaatauhɨ napingɨpatamataiwɨ kopɨ gaasaihɨ napɨtaiso.
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 Nasonɨhɨ utaaho nandapa nasamɨtandɨ maisɨhoaasapɨ gaatisɨho nasatɨ gi sahɨtɨtaise. ‘Kɨhoe kɨmbɨhɨ kɨnyɨ bimingɨpɨmbɨhɨ kɨmo bimɨta kɨnyɨ nɨwupwaape,’ hɨtonɨhɨ kɨnyɨ apɨpaahɨ aungwohandɨ masaamaitaise. Masamahonɨhɨ namapɨ numbwɨ mɨhopɨ usopopɨ bimɨtaise.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Isɨ isɨhiya kɨnyapɨ namme tɨwɨ gaatisaihɨ nopaapaahɨ usopopɨ numbwɨ bime. Binyamɨhɨ nandapa nahɨmɨtandɨ gaatisɨho gisonatosatɨ sahɨtɨtaise. ‘Kɨhoe kɨmbɨhɨ mɨtaahoaahɨ bimɨta namme,’ hɨtɨtaise. Sahɨtonɨhɨ naimbɨ binyamɨhɨ isɨhiya kisaahoya nandapa maasɨ nandaatɨwɨ niyohiyɨhyai kinyapɨ ko gaahoe tɨwɨ gisosaihɨ bimɨtaape.
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Sandɨ katohɨtɨmandɨ apaapɨmaato. Utaaho wo mamaawonɨhɨ awaisɨhoniso tatɨ sawaho naimaatɨnataataahɨ Autaahaatɨho netɨ koai yatɨhihonɨhɨ yatɨhitɨtaise. O utaaho mawonɨhɨ ipɨhatisanataataahɨ koai Autaahaatɨho netɨ awaisɨhoemwaitaise,” undatɨ Jisaasiho kaundataase.
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Utaaho nandapa nanda napɨwɨse tatɨ Parisiho gaatisɨhoai Jisaasiho sata kaundataase. “Kɨnyɨ isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ gaatapaahura isɨhiya tɨtɨhɨ kinyɨhiya aunahɨpa naasɨkata bimohiyɨhiya kahapaamapɨpa asaketahiyai gaatɨpɨ namumwaape. Sandɨ kahɨtohɨtɨmandɨ apaapɨmaahɨto siya isiya kinyɨhapa nandapa numwingɨpɨpaapɨ amɨ kiyaamɨhapa kiyahapa wihoaaŋɨ nahɨmɨtaatɨwɨ gaatɨwɨ nahɨmaitaapo.
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Kɨnyɨ nandapa tɨhapaahura isɨhiya maipɨhatɨma kahapaamapɨpa owehatɨma ambɨpatɨ maipɨhatɨma auhɨrɨ maipɨtahatɨma ndɨha niyotahatɨmai gaatɨpɨ numwaape.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 Satɨma kɨnyɨ nandapa numwingɨpɨpaapɨ wihoaaŋɨhapa wɨndɨ namaahɨmɨtaapo. Saiwɨ namaahɨnyaihɨ kɨnyɨ waatɨ maaritɨtaape. Isɨhiya Autaahaatɨhopɨ gɨwunyaahohiyɨhiya ainahiyɨhiya anɨmwaahɨpatombɨ japɨhɨ nepasaihɨhura Autaahaatɨho gi kandapɨ wihoaaŋɨhapa nahɨmɨtaise,” undataase.
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 Kapɨhɨ isɨhiya bindawa nandapa maasɨ nanɨhohiyɨhiyaamɨ wo koaisamɨ bindamaaho sa pɨwa atɨwisataatɨ Jisaasihoai ko sata kaundataase. “Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandaatɨhɨ nandaatɨ nandapa nainjɨho so waatɨ maaritane,” undataase.
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 Aihɨ Jisaasiho komɨha wihoaaŋɨha sata kaundataase. “Utaaho wo nandapa awaimbɨpa taatɨ tɨmanataatɨ isɨhiya taahiyɨhiya komɨ nandapa aimɨ tɨmetanɨhɨ napɨtaatɨwɨ pɨwɨha nusoaasɨtaise.
16 Jesus, porém, respondeu:
17 Nahataapa nandapa tɨmetanɨhɨ asisɨha nandapa nandaatɨwɨhuraatanɨhɨ isɨhiya aimɨ gaatisawɨhiyaapɨ komɨ otɨpɨpatɨhoai natausaasɨtaise, ko notɨ kiyai nandapa nahataapa aimɨ tɨmetisɨ nandaatɨwɨ napɨwɨse undɨtando.
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 Iyonɨhɨ kiya nahatiya komɨ gaatisawɨhiya naasɨka katɨwɨ wɨndɨ namaapɨto undawaatopo. Aiwɨ amɨ jɨho sata kaundataase. ‘Osaataatɨ waatɨ wanɨ nawɨho nunya nehonɨ wanɨ mmondandɨ nutandiyo amwihoŋe, wɨndɨ namaapɨto,’ undataise.
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Iyonɨhɨ amɨ kapɨho sata kaundɨtaise. ‘Nɨnɨ wanɨ maasapɨho kauho ikwɨmaindɨmwɨtaho otɨpɨpatapɨho wanɨ nawɨho nunya numwaahonɨ wanɨ nundɨ namɨhandɨ mmondandiyonɨ amwihoŋe wɨndɨ namaapɨto,’ undɨtaise.
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 “Iyonɨhɨ amɨ kapɨho sata kaundɨtaise. ‘Nɨnɨ wanɨ apopaati netɨ wɨrahonɨ wɨndɨ namaapɨto,’ undɨtaise.
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 “Satɨwɨ nahatiya kaundauhɨ otɨpɨpatɨho namasi notɨ komɨ awaisɨhoai satɨwɨ satɨwɨ owe namaapɨto tauhɨ namasi japɨhɨ nasataayo undataase. Saundihɨ aŋaaŋamɨ satɨho sa atisatosatɨ apowihɨ komɨ otɨpɨpatɨhoai saundataase. ‘Wanɨ ketɨ kɨnyɨ nihɨti numbɨwɨ aunahɨpatamɨ daihɨra awairɨhɨraatɨhunɨ gwɨharaahasɨnyaatɨhunɨ daapɨ isɨhiya maipɨhatɨma kahapaamapɨpa owehatɨmaisunɨ ambɨpatɨ maipɨtahatɨmaisunɨ auhɨrɨ maipɨtahatɨmaisunɨ amɨ ndɨha niyotahatɨmaisunɨ numwaasi napisamɨhɨ nisɨ aŋɨtɨtɨhɨ nandaita numwe,’ undataase.
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 Sata kaundihɨ ko otɨpɨpatɨho awaisɨhomɨ kaundisɨha kiyatɨ owetihɨ awaisɨhoai saundataase. ‘Awaisɨhoŋe kɨnyɨ kandingɨmumwaaŋɨ kamwaaŋɨ japepihɨrɨtɨ aimɨ kiyonɨhandɨ kandɨ aŋaaŋɨ isɨhiya wɨndɨ tɨmisainje. Owetise,’ undataase.
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 Saundihɨ awaisɨho komɨ otɨpɨpatɨhoai jɨhaatɨ saundataase. ‘Kɨnyɨ japɨhɨ numbwɨ daihɨra awairɨhɨraunɨ amɨ osaataatapɨhɨraamɨ naaporɨhɨrainunɨ isɨhiyaapɨ daapɨ usonapaahiyai tarɨwundɨpɨ numwaasi napɨta numwe amɨ nisɨ aŋaaŋɨ apɨpaahɨ nga tisaitɨto.
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 Nɨnɨ sangi kɨmandɨ kasatataato. Isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ gaatohiyɨhiya siya nisɨ nandapa apɨpaahɨ akɨtɨnɨhɨ masehonyaisangi wɨndɨ nepɨ namandaapo. Owetɨtaise,’ undataase,” tatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Wura isɨhiya taahɨtɨhandɨ wɨrɨsandiwɨ Jisaasihoai nuwipinjai niyauhɨ Jisaasiho nepemaitatɨ kiyai sata kaundataase.
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 “Utaaho wo nɨngi nanipinja nisɨ otɨpɨpatɨhoematɨtandɨ nisenda nasataahandɨ kandɨ komɨ saniyɨ sapiyaisunɨ amɨ saingo saahoyaisunɨ sanasɨhiyaisunɨ amɨ komɨ apwaataatisunɨ amɨ metɨhonyaisunɨ amɨ sawaho biyatɨ itatamanɨnatɨ bimɨtandɨhandisunɨ komɨ maarɨho wɨndɨ namunyamatɨ kiyaisunɨ amɨ sawahoaisunɨ pohipiyamatɨ nehɨ nɨngisaahɨhɨ komɨ maarɨho apɨpaahɨ awaindɨhandɨ wɨndɨ namaaninyataataahɨ amɨ ko noaipatɨ nisɨ otɨpatɨhoemaamatɨtaise.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Iyatɨ ko komɨ ipɨ tɨtɨhɨ atawɨhatɨ netɨ wɨndɨ tɨmɨpwɨtatɨ amɨ nɨngi namaanipinjataataahɨ amɨ ko nisɨ otɨpɨpatɨ wɨndɨ mmonatɨ netɨ kiyatɨ nɨngi ko wɨndɨ namaanimbinjɨtaise.
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Iyataatɨ sahɨ usaatɨ aŋaaŋɨ waaŋɨ utaarɨhaaŋɨ mɨhaatɨ nuwatɨhandɨ aŋɨmatɨtaatɨwɨ gwɨnyaawaawɨ jɨhɨ bindawa nawɨho napitiyahora nga aŋɨmata owemaito tɨwɨ jɨhɨ gwɨnyaapɨ mmonɨwɨ tɨtɨhemaitaapo.
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 O sahɨ saiwɨ jɨhɨ wɨndɨ kamaiwɨ nehɨ topɨtaata yapɨpatetɨ sɨmenɨhandɨ namasawɨ kaisaihɨ nawɨho owetanɨhɨ namɨhaitaapo. Namɨhaasaihɨ isɨhiya nahatiya usa mmonawa sisɨpɨhɨsatɨwɨ sasatɨtaapo.
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 ‘Ise isɨmiya kɨmiya aŋaaŋɨ aŋɨmatɨtaatɨwɨ aŋɨmatohiyaasɨ ketɨ owemaamapo,’ satɨtaapo.
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 “Iyataatɨ amɨ awaisɨho wo yapɨpatisunɨ isɨhiyaisunɨ jaatɨ bimisɨho amɨ awaisɨho wo yapɨpatisunɨ isɨhiyaisunɨ ja bimisɨhoaisa tundandaahɨ amɨ bindata jɨhɨ biyatɨ gwɨnyaatɨ kaitaise. Ko komɨ pwɨsɨpɨ yaipa kaiwɨ tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 10 tausenɨ kaiwɨhiyaatɨtaise. Iyonɨhɨ amɨ womɨhiya pwɨsɨpɨ yaipa kaiwɨ tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 20 tausenɨ kaiwɨhiyaisatɨ napɨtaise. Iyonɨhɨ awaisɨho 10 tausenɨ kaiwɨhiyaisaho nɨnɨ awaisɨho tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 20 tausenɨ kiyahiyaisoai nɨnɨ nga nɨnɨhematɨtɨ titɨ yahwɨtɨ ipatitondɨho tatɨ jɨhɨ bindata mmonatɨ gwɨnyaitaise.
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Siyatɨ mmonatɨ gwɨnyaataatɨ komɨhiyaisatɨ ko nga wɨndɨ awaisɨho 20 tausenɨ kiyahiyaisahoai tiwatɨ maapatitaahetanaahɨ komɨ tiworɨho kaanɨhɨ bitohonɨhura yɨhoaaŋɨ wɨndɨ tɨmunɨha namɨhaitɨhaawo undatɨ isɨhiya usai natausaasonɨhɨ kiya nuwɨ wɨndɨ tɨmundaatɨwɨ kaundɨtaapo.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Isɨ amɨ sɨkɨretɨ samɨ wo komɨhapa nahataapai namaamataataahɨ ko noaipatɨ wɨndɨ nisɨ otɨpɨpatɨhoemaamatɨtaise,” undataase.
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 Jisaasiho pɨwɨha wa sata kaundataase. Sapɨpaahɨ amɨ gaahape. Iyataahandɨ kandɨ kapaamɨ jɨpaindɨhandɨ owetonaahɨ nyahɨ napitaisaihɨ sapɨpaamɨ jɨpaindɨhandɨ japɨhɨ jɨpaitaise?
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Sapɨpa siyatɨ jɨpaindɨhandɨ owehapa nyahɨ nandapaamɨ osaataatɨ yapɨpatisa ahoyaatɨ wɨndɨ ahɨmaito. Iyaatɨ amɨ maasapɨho kauhomɨ ahopaisaatɨ newa nambwaihɨraatɨ osaataatɨ wɨndɨ ahɨmaito. Nyahɨ kapa nehɨ yotaahiyaanɨne. Sahɨ pɨwɨha baiwɨ mwɨtɨpisawɨ atitaatɨwɨ atihɨrɨsahiyaatisɨ baiwɨ atiwɨse,” undatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.