Lucas 14
Autaahaatɨhomɨ Pɨwɨha Gaaha Wanɨha (AGM) vs ARA
1 Asisɨha wa Sapaatɨhandɨ Saararehura Jisaasiho Parisihiyaamɨ mɨtɨhomɨ aŋɨpɨpɨhɨ notɨ nandapa nanataise. Nainjɨhɨ utaaho wo komɨ ambɨpatɨ nahatɨ nipisaho bindataise. Aihɨ isɨhiya kapɨhɨ bimohiyɨhiya koai Jisaasiho tɨtɨhemwaso tɨwɨ Jisaasihomɨhetɨ ndɨha ahiyawɨ iwinjatawaayopo.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 Aihɨ ko utaaso ikwauhɨrɨ nahatɨ nipiso kapɨhɨ Jisaasihomɨhinɨ detɨ bindataise.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Aihɨ Jisaasiho koai usonataatɨ kiya wɨnɨhapɨpa katɨwunjohiyɨhiyaisunɨ amɨ Parisihiyaisunɨ sata nunjenataise “Autaahaatɨhomɨ asisɨha nyahɨ ikɨndɨhaaha Sapaatɨhandetɨ isɨhiyai tɨtɨhɨwiwɨtɨhaawɨ tɨtɨhɨ gaaro e owetiso?” undatɨ nunjenataise.
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 Aihɨ kiya wihoaaŋɨha wɨndɨ kamundɨwɨ apɨhɨmundawaayopo. Kiya saiwɨ apɨhɨmundauhɨ Jisaasiho koai numwaatɨ komɨ timbɨpa nemwatɨ natausaasihɨ notaise.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 Natausaasihɨ ko naihɨ kiyai sata nunjenataise. “Amɨ samɨ woŋɨ komɨ mwaahoaisangi amɨ maasapɨho kauhoaisangi Autaahaatɨhomɨ asisɨha ikɨndɨhaaha Sapaatɨhandetɨ anɨmwaahɨpata witamahonɨhɨ amɨ gaasɨ kiyatɨ witatotane tatɨ ko wɨndɨ notɨ anɨmwaahɨpatombɨ japɨhɨ namumwaitaiso?” undataase.
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Sata ko kiyai nunjenatɨ kaundihɨ kiya kaamɨ wihoaaŋɨha wɨndɨ kamundopo.
6 A isto nada puderam responder.
7 Isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ nandaahohiyɨhiya usa mɨtaahoaahɨ mmonɨwinjawɨ gaahasɨnɨ bimaamɨ niyauhɨ kiyai Jisaasiho usonataatɨ kandapɨ pɨwɨha kɨma namɨhanaha sata kaundatataase.
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 “Namaatɨnɨhauhɨ nandapa tɨhohɨpɨpaapɨ isɨhiya gaatisaihɨ numbwɨ isɨhiyaamɨ ndɨhetɨ mɨtaahoaahɨ mbɨmime. Wiwa utaaho wo awaisɨho gi nangɨtipɨhaaho kɨnyapɨ gaatauhɨ napingɨpatamataiwɨ kopɨ gaasaihɨ napɨtaiso.
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 Nasonɨhɨ utaaho nandapa nasamɨtandɨ maisɨhoaasapɨ gaatisɨho nasatɨ gi sahɨtɨtaise. ‘Kɨhoe kɨmbɨhɨ kɨnyɨ bimingɨpɨmbɨhɨ kɨmo bimɨta kɨnyɨ nɨwupwaape,’ hɨtonɨhɨ kɨnyɨ apɨpaahɨ aungwohandɨ masaamaitaise. Masamahonɨhɨ namapɨ numbwɨ mɨhopɨ usopopɨ bimɨtaise.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Isɨ isɨhiya kɨnyapɨ namme tɨwɨ gaatisaihɨ nopaapaahɨ usopopɨ numbwɨ bime. Binyamɨhɨ nandapa nahɨmɨtandɨ gaatisɨho gisonatosatɨ sahɨtɨtaise. ‘Kɨhoe kɨmbɨhɨ mɨtaahoaahɨ bimɨta namme,’ hɨtɨtaise. Sahɨtonɨhɨ naimbɨ binyamɨhɨ isɨhiya kisaahoya nandapa maasɨ nandaatɨwɨ niyohiyɨhyai kinyapɨ ko gaahoe tɨwɨ gisosaihɨ bimɨtaape.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 Sandɨ katohɨtɨmandɨ apaapɨmaato. Utaaho wo mamaawonɨhɨ awaisɨhoniso tatɨ sawaho naimaatɨnataataahɨ Autaahaatɨho netɨ koai yatɨhihonɨhɨ yatɨhitɨtaise. O utaaho mawonɨhɨ ipɨhatisanataataahɨ koai Autaahaatɨho netɨ awaisɨhoemwaitaise,” undatɨ Jisaasiho kaundataase.
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Utaaho nandapa nanda napɨwɨse tatɨ Parisiho gaatisɨhoai Jisaasiho sata kaundataase. “Kɨnyɨ isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ gaatapaahura isɨhiya tɨtɨhɨ kinyɨhiya aunahɨpa naasɨkata bimohiyɨhiya kahapaamapɨpa asaketahiyai gaatɨpɨ namumwaape. Sandɨ kahɨtohɨtɨmandɨ apaapɨmaahɨto siya isiya kinyɨhapa nandapa numwingɨpɨpaapɨ amɨ kiyaamɨhapa kiyahapa wihoaaŋɨ nahɨmɨtaatɨwɨ gaatɨwɨ nahɨmaitaapo.
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 Kɨnyɨ nandapa tɨhapaahura isɨhiya maipɨhatɨma kahapaamapɨpa owehatɨma ambɨpatɨ maipɨhatɨma auhɨrɨ maipɨtahatɨma ndɨha niyotahatɨmai gaatɨpɨ numwaape.
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 Satɨma kɨnyɨ nandapa numwingɨpɨpaapɨ wihoaaŋɨhapa wɨndɨ namaahɨmɨtaapo. Saiwɨ namaahɨnyaihɨ kɨnyɨ waatɨ maaritɨtaape. Isɨhiya Autaahaatɨhopɨ gɨwunyaahohiyɨhiya ainahiyɨhiya anɨmwaahɨpatombɨ japɨhɨ nepasaihɨhura Autaahaatɨho gi kandapɨ wihoaaŋɨhapa nahɨmɨtaise,” undataase.
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 Kapɨhɨ isɨhiya bindawa nandapa maasɨ nanɨhohiyɨhiyaamɨ wo koaisamɨ bindamaaho sa pɨwa atɨwisataatɨ Jisaasihoai ko sata kaundataase. “Autaahaatɨho isɨhiyai iwinjaatɨ bimaamɨ naindɨhandaatɨhɨ nandaatɨ nandapa nainjɨho so waatɨ maaritane,” undataase.
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Aihɨ Jisaasiho komɨha wihoaaŋɨha sata kaundataase. “Utaaho wo nandapa awaimbɨpa taatɨ tɨmanataatɨ isɨhiya taahiyɨhiya komɨ nandapa aimɨ tɨmetanɨhɨ napɨtaatɨwɨ pɨwɨha nusoaasɨtaise.
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 Nahataapa nandapa tɨmetanɨhɨ asisɨha nandapa nandaatɨwɨhuraatanɨhɨ isɨhiya aimɨ gaatisawɨhiyaapɨ komɨ otɨpɨpatɨhoai natausaasɨtaise, ko notɨ kiyai nandapa nahataapa aimɨ tɨmetisɨ nandaatɨwɨ napɨwɨse undɨtando.
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 Iyonɨhɨ kiya nahatiya komɨ gaatisawɨhiya naasɨka katɨwɨ wɨndɨ namaapɨto undawaatopo. Aiwɨ amɨ jɨho sata kaundataase. ‘Osaataatɨ waatɨ wanɨ nawɨho nunya nehonɨ wanɨ mmondandɨ nutandiyo amwihoŋe, wɨndɨ namaapɨto,’ undataise.
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 Iyonɨhɨ amɨ kapɨho sata kaundɨtaise. ‘Nɨnɨ wanɨ maasapɨho kauho ikwɨmaindɨmwɨtaho otɨpɨpatapɨho wanɨ nawɨho nunya numwaahonɨ wanɨ nundɨ namɨhandɨ mmondandiyonɨ amwihoŋe wɨndɨ namaapɨto,’ undɨtaise.
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 “Iyonɨhɨ amɨ kapɨho sata kaundɨtaise. ‘Nɨnɨ wanɨ apopaati netɨ wɨrahonɨ wɨndɨ namaapɨto,’ undɨtaise.
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 “Satɨwɨ nahatiya kaundauhɨ otɨpɨpatɨho namasi notɨ komɨ awaisɨhoai satɨwɨ satɨwɨ owe namaapɨto tauhɨ namasi japɨhɨ nasataayo undataase. Saundihɨ aŋaaŋamɨ satɨho sa atisatosatɨ apowihɨ komɨ otɨpɨpatɨhoai saundataase. ‘Wanɨ ketɨ kɨnyɨ nihɨti numbɨwɨ aunahɨpatamɨ daihɨra awairɨhɨraatɨhunɨ gwɨharaahasɨnyaatɨhunɨ daapɨ isɨhiya maipɨhatɨma kahapaamapɨpa owehatɨmaisunɨ ambɨpatɨ maipɨtahatɨmaisunɨ auhɨrɨ maipɨtahatɨmaisunɨ amɨ ndɨha niyotahatɨmaisunɨ numwaasi napisamɨhɨ nisɨ aŋɨtɨtɨhɨ nandaita numwe,’ undataase.
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Sata kaundihɨ ko otɨpɨpatɨho awaisɨhomɨ kaundisɨha kiyatɨ owetihɨ awaisɨhoai saundataase. ‘Awaisɨhoŋe kɨnyɨ kandingɨmumwaaŋɨ kamwaaŋɨ japepihɨrɨtɨ aimɨ kiyonɨhandɨ kandɨ aŋaaŋɨ isɨhiya wɨndɨ tɨmisainje. Owetise,’ undataase.
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 Saundihɨ awaisɨho komɨ otɨpɨpatɨhoai jɨhaatɨ saundataase. ‘Kɨnyɨ japɨhɨ numbwɨ daihɨra awairɨhɨraunɨ amɨ osaataatapɨhɨraamɨ naaporɨhɨrainunɨ isɨhiyaapɨ daapɨ usonapaahiyai tarɨwundɨpɨ numwaasi napɨta numwe amɨ nisɨ aŋaaŋɨ apɨpaahɨ nga tisaitɨto.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 Nɨnɨ sangi kɨmandɨ kasatataato. Isɨhiya nandapa nandaatɨwɨ gaatohiyɨhiya siya nisɨ nandapa apɨpaahɨ akɨtɨnɨhɨ masehonyaisangi wɨndɨ nepɨ namandaapo. Owetɨtaise,’ undataase,” tatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Wura isɨhiya taahɨtɨhandɨ wɨrɨsandiwɨ Jisaasihoai nuwipinjai niyauhɨ Jisaasiho nepemaitatɨ kiyai sata kaundataase.
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 “Utaaho wo nɨngi nanipinja nisɨ otɨpɨpatɨhoematɨtandɨ nisenda nasataahandɨ kandɨ komɨ saniyɨ sapiyaisunɨ amɨ saingo saahoyaisunɨ sanasɨhiyaisunɨ amɨ komɨ apwaataatisunɨ amɨ metɨhonyaisunɨ amɨ sawaho biyatɨ itatamanɨnatɨ bimɨtandɨhandisunɨ komɨ maarɨho wɨndɨ namunyamatɨ kiyaisunɨ amɨ sawahoaisunɨ pohipiyamatɨ nehɨ nɨngisaahɨhɨ komɨ maarɨho apɨpaahɨ awaindɨhandɨ wɨndɨ namaaninyataataahɨ amɨ ko noaipatɨ nisɨ otɨpatɨhoemaamatɨtaise.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Iyatɨ ko komɨ ipɨ tɨtɨhɨ atawɨhatɨ netɨ wɨndɨ tɨmɨpwɨtatɨ amɨ nɨngi namaanipinjataataahɨ amɨ ko nisɨ otɨpɨpatɨ wɨndɨ mmonatɨ netɨ kiyatɨ nɨngi ko wɨndɨ namaanimbinjɨtaise.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Iyataatɨ sahɨ usaatɨ aŋaaŋɨ waaŋɨ utaarɨhaaŋɨ mɨhaatɨ nuwatɨhandɨ aŋɨmatɨtaatɨwɨ gwɨnyaawaawɨ jɨhɨ bindawa nawɨho napitiyahora nga aŋɨmata owemaito tɨwɨ jɨhɨ gwɨnyaapɨ mmonɨwɨ tɨtɨhemaitaapo.
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 O sahɨ saiwɨ jɨhɨ wɨndɨ kamaiwɨ nehɨ topɨtaata yapɨpatetɨ sɨmenɨhandɨ namasawɨ kaisaihɨ nawɨho owetanɨhɨ namɨhaitaapo. Namɨhaasaihɨ isɨhiya nahatiya usa mmonawa sisɨpɨhɨsatɨwɨ sasatɨtaapo.
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 ‘Ise isɨmiya kɨmiya aŋaaŋɨ aŋɨmatɨtaatɨwɨ aŋɨmatohiyaasɨ ketɨ owemaamapo,’ satɨtaapo.
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 “Iyataatɨ amɨ awaisɨho wo yapɨpatisunɨ isɨhiyaisunɨ jaatɨ bimisɨho amɨ awaisɨho wo yapɨpatisunɨ isɨhiyaisunɨ ja bimisɨhoaisa tundandaahɨ amɨ bindata jɨhɨ biyatɨ gwɨnyaatɨ kaitaise. Ko komɨ pwɨsɨpɨ yaipa kaiwɨ tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 10 tausenɨ kaiwɨhiyaatɨtaise. Iyonɨhɨ amɨ womɨhiya pwɨsɨpɨ yaipa kaiwɨ tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 20 tausenɨ kaiwɨhiyaisatɨ napɨtaise. Iyonɨhɨ awaisɨho 10 tausenɨ kaiwɨhiyaisaho nɨnɨ awaisɨho tunnɨwɨ yahwɨnohiyɨhiya 20 tausenɨ kiyahiyaisoai nɨnɨ nga nɨnɨhematɨtɨ titɨ yahwɨtɨ ipatitondɨho tatɨ jɨhɨ bindata mmonatɨ gwɨnyaitaise.
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Siyatɨ mmonatɨ gwɨnyaataatɨ komɨhiyaisatɨ ko nga wɨndɨ awaisɨho 20 tausenɨ kiyahiyaisahoai tiwatɨ maapatitaahetanaahɨ komɨ tiworɨho kaanɨhɨ bitohonɨhura yɨhoaaŋɨ wɨndɨ tɨmunɨha namɨhaitɨhaawo undatɨ isɨhiya usai natausaasonɨhɨ kiya nuwɨ wɨndɨ tɨmundaatɨwɨ kaundɨtaapo.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Isɨ amɨ sɨkɨretɨ samɨ wo komɨhapa nahataapai namaamataataahɨ ko noaipatɨ wɨndɨ nisɨ otɨpɨpatɨhoemaamatɨtaise,” undataase.
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 Jisaasiho pɨwɨha wa sata kaundataase. Sapɨpaahɨ amɨ gaahape. Iyataahandɨ kandɨ kapaamɨ jɨpaindɨhandɨ owetonaahɨ nyahɨ napitaisaihɨ sapɨpaamɨ jɨpaindɨhandɨ japɨhɨ jɨpaitaise?
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 Sapɨpa siyatɨ jɨpaindɨhandɨ owehapa nyahɨ nandapaamɨ osaataatɨ yapɨpatisa ahoyaatɨ wɨndɨ ahɨmaito. Iyaatɨ amɨ maasapɨho kauhomɨ ahopaisaatɨ newa nambwaihɨraatɨ osaataatɨ wɨndɨ ahɨmaito. Nyahɨ kapa nehɨ yotaahiyaanɨne. Sahɨ pɨwɨha baiwɨ mwɨtɨpisawɨ atitaatɨwɨ atihɨrɨsahiyaatisɨ baiwɨ atiwɨse,” undatɨ Jisaasiho kiyai kaundataase.
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.