Lucas 12
YISASINI KAMA VAYA (AGD) vs NAA
1 Máan tiyákan kokhon tauseni nanin banta e átaru en baru víkaaren makaká uven arantan dasamin maran en mino. Máan tiyákan Yisasi vei eyo iyampon kayo nare máa sen tiamemí, “Tiretí ankan Farasisi kayoi yisi vará dafían ná ákona ono. Beti ma kampun tiren ma mai vaya ánain ma ída yakhafiyain nan mi siyá uno.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Máan tukhantin inte yanasá aúpá dará dantin baré inten nafi mai Tiyarafenu ano maman dákó intin maen inká minó aúpá baya vanasi ano kanaíen afova inten mino.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Máan tukhen mifo minó baya ma siretí ankan dunteimpin ma siyaré esin maen mai vaya minó nanin banta ano karái ininten mino. Minó baya ma siretí ankan ma aúpá mápin ma kafaya sikharé esin maen mai vaya má amon táké oovaren banasi siaminten mino.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Máa siren Yisasi evaránen tiamemí, “Te sirona kéka soe, séi siretin tiamé uno. Tiretí ída vá dan bukhafa máa ma aruan puré iyain kéka san perano. Ínaimpáké beti ída evaránen kanaíen mana yanasí inten mino.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Máan tukhen mifo iyen nará perante fono mai séi siretin tiamenté uno. Tiyarafenu vará tiretí ankan perano. Tiyarafenu ano ma vanta aruan púden maen béimpin ákona vákan uman baren berai siyan purin barufin karúdanti aravin nompo vá Tiyarafenu van mana vá perano.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Tuenti toya máafó ma yan manápá nun arará máa ma miyaní é iyain tiretí afová ukha ono. Mai nun arará kayo fintena Tiyarafenu ano ída mana áuné iyan mino.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Máan tukhan mi Tiyarafenu ano siretin ánon do minó dan káan kíparen tiretí ankan minó afova suron ukhen mino. Máan tukhen mifo siretí ankan manon kokhon nun arará kayo esantare kákaní ukha ono.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Máa siren Yisasi evaránen temí, “Téi siretí ankan tiamé uno. Mana nanin banta ano ma sen nan beni kékápin bá uno ma sintin maen mai Banta Anin má ano yeren Tiyarafenui enisori kayo avorá bá tiamen ma véi senti kékápin bain nanin banta ino sinten mino.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Máa sinten mifo mana vanta ano ma se nan beni kéká pinte vanta séi ída vá uno ma sintí maé ten má deren Tiyarafenui enisori kéká avorá béi nan ída sentina ino senté uno.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Inká banasi ano ma Banta Anin nan ma oyampá baya sinteya mai ume Tiyarafenu ano ampiantanten mifo Kantá Aunan ma oyampá baya sinteya mai ume Tiyarafenu ano ída kanaíen ampiantanten mino.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Máan tinten mifo vetí ankan ma siretin aviren monó átaru namun kayofin ná orinten nafi áa kamanin kayo vá aví bain banta kéká bá avora safi ma aviren orintiya inte vayá anona evaráné tente rafuno. Máa sireya ída vá perano.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Maí áaurá anan Kantá Aunan manon mai ma vetin evaráne siaminona vaya siretí ankan afova aminten mino.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Máa siyákan mai nanin banta áubanáké mana vanta ano máa sen Yisasin tiamemí, “Aru soe, se siváen tiamesin ná berasan tifóe ma furiyáken me kaútintein danasinta aúban daíden ná timino.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Máa síkan Yisasi evaránen mai vanta máa inaemí, “Iye ano séi nan tire anavasani ona van daíde vá masiman uan ameno siren ná mai yoran timikhen nafino.”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Máa siren béi vanasi siamemí, “Tiretí ankan kokhon daná kaúdakeya ena vá moéke varano van inampo mai minó eina yanasintará ída kanaíeya aunan bara nompo yafíaná ákona ono.”
15 Então lhes recomendou:
16 Máa siren béi ena vaya vetin tian baéan amemí, “Mana moní bantai yunan anafin kokhon ná dunan aran intaren mino.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Máan tukhan mai vanta ano veyan ovaren me ineine emí, ‘Tesi yunan ma kaonuna namun ída kanaí ukhen mifo séi intesá onte rafuno.’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Máa sen iniren mai vanta ano semí, ‘Téi máan tonté uno. Tesi yunan kain namun kayo minó barákuré evaráné kákan má kayo uvádé maifin tesi uviti aran má minó kama yanasinta vá átaru uan kaonté uno.’Kokhon dunan dáken anomé iniyan mino.|alt="Have small house and have planty of food." src="C078.tif" size="col" ref="Ruk 12.18"
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Máan ma uré maé teyan nan máan mi senté uno. Téi kokhon oranará ma van kama yanasinta inka kaeruna sivikiyá báké kákan dunan má non má niyáké timusin iyá banté uno.’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Máa síkan maen Tiyarafenu ano véin tiamemí, ‘Éi óen banta oe. Sare inuran mana vá purono. Éi ma fúbesin maen iye anó éi ma o éke e éke uan átaru uádeona yanasinta varanten nafino.’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Máa siren Yisasi semí, “Kokhon danasinta ma o éke e éke uan átaru iyan bain kékápin mi ma yaná afoká inten mifo Tiyarafenu avorá betí ankan ída ona vain kéká an mi yakhen mino.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Máa siren Yisasi vei eyo iyampon kayo máa sen tiamemí, “Máan tukhen nái séi siretin tiamé uno. Tiretíi van nan ída vá kokhon ineine ureya máa seno, ‘Tetí ankan náinasá nante rafuno.’ Inká tiretí ankan ída vá tiretí au van kokhon ineine ureya vá máa seno, ‘Tetí nái suí danasá uré bá tifante rafuno.’
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ayun ma fara van aunan mano yunan esantakhan maen inká au ano auí daná esantakhen mino.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Tiretí ankan kame kayo vá onano. Betíi yunan ma yóden duyáden ma má uváden kain ída van mifo Tiyarafenu anon betin dunan amé iyan mino. Tireti vanasi ano Tiyarafenu avorá nun kayo esantakha ono.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Máan tukhen mifo ayáká bantó uno sire ma kokhon ineine iya vanteya mae kanaíená mai inin mano eni van asotú uantante nafino. Ída uron mino.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Máan tukhanti siretí ankan ma ída kanaíeya sító daná ma varanteya faraé tireyá ena kokhon danasinta van ineine iyá ba fono.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Paravan ma ampantein ná kamaeya vá onano. Betíi yavaráe ída uvaré iyan mifo séi sirétin tiamé uno. Kin Soromonini kama auí daná ano mana faravan má ída manaí ukhen mino.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Titó mumunan bain nanin banta oe! Afova sá ono. Taréa varé intin inuran tíkaren ira saran nain káta ma Tiyarafenu ano auí uantiyantiya mai káta kayo esantaren mi siretin auí daná aminten mifo
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 siretí ankan ída vá nái yunan ná nante rafu nái non ná nante rafu sireya kokhon ineine iya vá bano.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Ída ma mumunan in nanin banta ano kokhon ineine iyáken mai yansinta van dosé iyan mifo siretíi Afóe ano inaru fákei mai yanasinta van mi iyaono sen pefái afová ukhen mino.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Máan tukhen mifo veni yafisin baru van ma yosesin maen minó dana san ma iyaona aminten mino.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Máan tinten mifo sanáa sipisipi ma vaona ano ída vá perano. Tiretí Afóe ma inarufá bain mano amusin iyáken inaru yafisin tiretin ameno van tikhen mino.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Áesin ná ena kayo ano en nina yanasinta miyaní uaranti vá mai moní ona ma ída van bain kékasá ameno. Máan ma inteya moní ma kain unan ída ainen dáke iyain mi siretiyantá uvaran nono. Ída manáa yaná afeyorantin umoyan banta ano ída varantin minó daná ída antan danú nan baru inarufasá tiretí ina yanasinta ka ono.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Máan tukhen mifo siretíi kama yanasinta ma kaesin ban nain barufin mi siretíi kákan inin banten mino.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Máa siren Yisasi evaránen temí, “Tiretí ankan Tiyarafenui yoraríin ona ureya siretíi oon áesin para kiyan bantiya utaare vá bano.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Kákan banta ano ma anasií in omápin orikhan ma ereno van iyákan ma vei yoran banta kéká ano ma véi ma onará me ankamintí ainé ona yiantano van ave einisá tiretí ankan ono.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ída auun baranton ma auu sapé ukharé intin ma kákan banta ano ma eren ma e onan nain doran banta kéká ano vá amusin ino. Kákan banta ano veyantái yunan kuvin ona uren betin tintin dunan nan takhóká kumanintin maen dunan kuan aminten mino.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Máan tinten mifo yo kakhano siren ma araí in kókore ma asiyain áaurá ma kákan mano eriyaren e onantin ma yoran banta kayo ano ma ída auun baran para varé inten amusin ná ino.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Máan tukhein nará tiretí ankan ma yanasá afová ono. Umoyan banta ano ma erin nain áau ma má afóe ano afová uren maen ída ifá intin mai umoyan banta ano ven amá me varákuren un peranten mino.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Banta Anin nan ída erinten mino se siretí ankan ininona yamúi véi erinten mifo sireti utaare vá bano.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Máa síkan Pita evaránen Yisasi inaemí, “Bafan noe, setin maná mai vaeran baya sisimiya fono áa minó basa fino.”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Máa sen ina íkan Bafan mano evaránen tiamemí, “Intéa yafisin banta anó kama ineine vákan ná bei yoran kamaen doriyaré inten nafino. Ayafa ano máan dafisin bantan tíkan bei yoran banta kayorá dafisiyáken dunan amin áauí ma íkan maen dunan masiman uan doran banta kayo amé iyan mino.
42 O Senhor respondeu:
43 Máan dorarí ma iyáin nain doran banta ma vei ayafa ano eren ma eman onan nain mano vá amusin ino.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Téi fura siré tiretí ankan tiamé uno. Ayafa vanta ano mai vantan tintin minó ben nina yanáká dafisinten mino.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Máan tinten mifo mai yoran banta ano ma ve aúpin ovaren ineine iyáken ma sesi ayafa ída ainen erinten mino siren ma araíen be arona yoran nanin banta ma ankamiyáken dunan niyan non nen óen inten mino.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Máan tiyaré intin ma maná damú mai yoran banta ano ída afová en útakharé inain áaurá ma vei ayafa vanta erinten maen mai yoran banta me aruren tíka síka uren ída ma mumunan in nanin banta vá mana varufin kainten mino.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Inká mana yoran banta ano vei ayafa vantai anunu afová ukhen ma ída veni anunu ánain bákuriyáken ma ída utaaren baré intin maen mai yoran banta kokhon dádá ankaminten mino.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Máan tinten mifo mana yoran banta ano ma ída vei ayafa vantai avúavá afová ukhen ma yafiyó ankamoren avúavá ukharé intin maen mai ayafa vanta ano manáa yádái ankaminten mino. Tiyarafenu ano ma kákan avu amikharé inain nanin banta vaípákena evaránen ena kéká ayain nan onanten mino. Tiyarafenu ano ma kákan ákona amikharé inain nanin banta vaípákena moéken ma yókaré inain ákona van evaránen ina inten mino.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Máa siren Yisasi evaránen temí, “Téi ma varará ira iniseno van mi ereruna mai ira ano ainen kano van mumpo ída kiyan mino.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Téi ma uman baré barafin aravonuna non peranté uno. Mai non téi ída fékékun tirá ano uman uron diyá uno.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Téi ma erikheruna van ma vara rákena minó aruvin kípaantano van mi erikhen minó teyá tiretí ankan iniya rafono. Ída ino. Téi siretí ankan tiamé uno. Banasi aúban daimono van mi séi erikhé uno.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Taréa ráké ma orin nain mai yan manápá antun mano ma mana namumpin baren maen mai antun mano yaíden kankanan mano manápá okhábintin kanú manaú ano enafá ekhábintin uven namuroí uantan maran inten mino.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Máan ma intin maen be afóe ano ve anin namuroí uantantin be anin mano ve afóen namuroí uantantin inká be anóe ano ve araun namuroí uantantin be araun mano ve anóen namuroí uantantin anasi anafú ano ve anafú namuroí uantantin be anafú ano anasi anafú namuroí uantanten mino.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Máa siren Yisasi kokhon nanin banta máa sen tiamemí, “Áau orun perápá ma konan édavíka mae ainen á danten mino sen nan maen á dé iyan mino.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Inká tiretí ankan onen nan ma sautíké ákona uva ma eríka maeya kákan á kanten mino ma sen nan maen kákantá á ké iyan mino.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Tireti kampun baya sire ída mai ánain dakhafin nanin banta ono. Minan ayontá bá barará bá ma afoká iyain danasintai ana yaíden afová éiya ompo nái vará taréa ma afoká iyain danasinta ana ma yaimin avúavá tireti ída afová ukhera fono.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Pará puntákein avúavá tiretiyan ída yaídeya afova variya fono.
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Mana vanta ano ma éin kó tiantano van ma oriyanti vá ben má aayanafasá aine vaya sire siná ará kusintin ná ará manafiní inaifo éi ma ída máan tesin maen éin aviren mo kó banta ayampin kaintin kó banta ano firipo ayampin kaintin piripo ano avían mo karavusi namumpin kainten mino.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Téi fura siré éin tiamé uno, éi ída karavusi namun pinte aineya erin nompo éin ma miyan aví tiantákaré inain miyan ma sipá karúdaan kípa nona yamúi erin nono.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.