Lucas 1
Angkentye Mwerre (AER) vs ACF
1 Ye, Theophilus, angkentye nhenhe ngkwenge.
1 Tendo, pois, muitos empreendido pôr em ordem a narração dos fatos que entre nós se cumpriram,
2 Kenhe arrpenhe areyele-inpe renhe arerrirreke-arle re nhenge ahelhe nhenhele itethe anerle-anerlenge. Kele re nhenge Akngeye ikwerenhe-werne alpeke-iperre, kenhe itne apmere ingkirreke-werne alherlte-iwerlenge ayeye ikwere-akerte tyerrtye arrpenhe itneke ilerrirretyeke. Itne ayeye yanhe anwerneke-inpe ileke.
2 Segundo nos transmitiram os mesmos que os presenciaram desde oprincípio, e foram ministros da palavra,
3 The-inpe ayeye yanhe aweke kenhe ayenge nhenhe ikwere mwantye anthurre akaltye-irrerle-aneme. Kele the ayeye nhenhe Jesus-akerte ngkwenge intelhe-iletyeke ahentye-aneme, Theophilus atyewe atyinhe.
3 Pareceu-me também a mim conveniente descrevê-los a ti, ó excelente Teófilo, por sua ordem, havendo-me já informado minuciosamente de tudo desde o princípio;
4 Unte ayeye ikwere-akerte kele aweke-arle, unte nthakenhe apeke itirremele ayeye nhenhe-akerte, arratye apeke, ithwenge. Kenhe unte-arle ayeye nhenhe arratye anthurre akaltye-irretyeke, alakenhe ikwerenge anteme the ngkwenge ayeye intelhe-ileme.
4 Para que conheças a certeza das coisas de que já estás informado.
5 Arrule anthurre artwe Herod arritnye anetyarte. Artwe nhenhe tyerrtye ingkirrekeke alartetye apmere akngerre Judea ikwerele-arle anetyarte. Kenhe apmere ikwerele artwe anyente Zechariah arritnye anetyarte, kwertengerle tyatye-arenye Jew-kenheke anemele apmere Jerusalem ikwerele, ikwerenhe arrekwelenye areye itne Abijah-eke-artweye areye-ngentyele. Anewikwe Elizabeth arritnye aneke re Aaron-eke-artweye areye-ngentyele.
5 Existiu, no tempo de Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da ordem de Abias, e cuja mulher era das filhas de Arão; e o seu nome era Isabel.
6 Zechariah uthene Elizabeth uthene re-atherre-arle Ngkarte ikwere arratye mwerre anerle-anerretyarte, ikwerenhe angkentye akwetethe atnyenerle-anerremele akwete anthurre alkngwirretyakenhele, rarle iwenhe apeke renhe-atherrenhe ileke mpwaretyeke ratherre mpwarerle-anerreke.
6 E eram ambos justos perante Deus, andando sem repreensão em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Kenhe re-atherre ampwe anteme-irrerle-anerremele anerle-anerremele ampeke arrangkwe aneke. Elizabeth-ele ampe akweke uyarne atnyeneme.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Arlte arrpenhele Zechariah re ilthe akngerre Jew-kenhele aneke apmere Jerusalem-ele mpwaretyame kwertengerle tyatye-arenye arrpenhe areyenge re-arteke, nhenhe Abijah-arenye areyenge.
8 E aconteceu que, exercendo ele o sacerdócio diante de Deus, na ordem da sua turma,
9 Kenhe arlte arrpe-anenhele kwertengerle tyatye-arenye areyele artwe anyente akngaketyarte apmere ikwerele kwene-irrerle-anetyeke Ngkarteke arne mwerre akngerre-arle kwenele ntyemele amperle-anetyenhenge. Arne mwerre akngerre ntyeme areye altar akertnele amperlenge. Kele arlte ikwerele itne Zechariah renhe akngakeke. Re ilthe akngerre Jew-kenhe areye kwene ikwere-werne irrpenheke re arne renhe nthiletyeke.
9 Segundo o costume sacerdotal, coube-lhe em sorte entrar no templo do Senhor para oferecer o incenso.
10 Kenhe tyerrtye arrpenhe areye kwertengerle tyatye-arenye arrpenhe areyenge akethele anerlte-anemele Ngkarteke angkerlte-anemele.
10 E toda a multidão do povo estava fora, orando, à hora do incenso.
11 Kenhe Zechariah kwene ikwerele tnerle-anemenge, arntyele alkere-arenye Ngkarte-ngentyele re impeltye-ngentyele ware arrateke. Arntyele re altar akwe-arratyele tnemele arne ure rarle amperle-aneme itwele.
11 E um anjo do Senhor lhe apareceu, posto em pé, à direita do altar do incenso.
12 Kenhe Zechariah re renhe yanheke tnerlenge aremele, apatemele atere anthurre irreke.
12 E Zacarias, vendo-o, turbou-se, e caiu temor sobre ele.
13 — ausente —
13 Mas o anjo lhe disse: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João.
14 — ausente —
14 E terás prazer e alegria, e muitos se alegrarão no seu nascimento,
15 — ausente —
15 Porque será grande diante do Senhor, e não beberá vinho, nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 — ausente —
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus,
17 — ausente —
17 E irá adiante dele no espírito e virtude de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, com o fim de preparar ao Senhor um povo bem disposto.
18 Kenhe Zechariah ikwere angkirtneke, “Kweye! Anewarte ilanthe arrule-ngentyele ampwe atherre anteme. Nthakenhe-arle-ame ilanthe ampe urreye akweke atnyenetyenhe?”
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como saberei isto? pois eu já sou velho, e minha mulher avançada em idade.
19 Kele arntyele ikwere angkeke, “Ayenge Gabriel arritnye. Unte-ame ayenge aweme? Ayenge nhenhele tneme Ngkartenge alkngenge ularre rarle. Kenhe Re ayenge nhenhe-werne yerneke ayeye mwerre ampe ikwerenhe-akerte nhenhe ngkwenge iletyeke.
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado a falar-te e dar-te estas alegres novas.
20 Kenhe unte ayenge urrtyekele-iweme. Kele ayenge awaye! Kele lyete-ngentyele unte awethe angkentye anyente-arlke angketyakenhe anetyenhe. Unte urreke anthurreke-atwetye nterte anerle-anetyenhe. Ampe ngkwinhe-arle inteke-ngentyele, kele yanhe iperrele-ante Ngkartele angketyeke ngenhe mpwaretyenhe awethe.”
20 E eis que ficarás mudo, e não poderás falar até ao dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo se hão de cumprir.
21 Kenhe arntyele re ilthe akngerre Ngkarte-kenhe kwene ikwerele Zechariah-ke angketyame, kenhe tyerrtye arrpenhe areye akethele anerlte-anerlenge ikwere akarelhemele arratenhetyenheke. Itne itirrerlte-anetyame iwenhe renhe apeke-ame re kwenele mpwarerle-aneme akwete anthurre.
21 E o povo estava esperando a Zacarias, e maravilhava-se de que tanto se demorasse no templo.
22 Nhenge re arratemele, re itneke iletyakenhe rarle arntyele areke-arle. Rarle itneke iltyele-ante uye ilekenge. Itne imerte itele anteme arerrirreke ilthe akngerre Ngkarte-kenheke rarle arne mwerre akngerre arekenge-arle.
22 E, saindo ele, não lhes podia falar; e entenderam que tinha tido uma visão no templo. E falava por acenos, e ficou mudo.
23 Kenhe yanhe ikwere iperrele, Zechariah re ilthe akngerre Ngkarte-kenhele arlte urrpetyenge anerle-alpeke. Re warrke mpwareke-arle iperre, re anteme apmere ikwerenhe-werne alpeke.
23 E sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para sua casa.
24 Kele urreke arrpenhele re, anewikwe Elizabeth akngerre-apenhe irreke. Kele yanhe-ngentyele re ilthe kwene ikwerenhele akwete re anetyarte urrekeke-ante atnyentye five-peleke-atwetye anteme kenhe arrpenhe areyele renhe apurele-antherrirreketyenge.
24 E, depois daqueles dias, Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 Re ikwere-arrpe angkeme, “Tyerrtye arrpenhe areyele atyenge akwetethe angkerrirrepirreme, ayenge apurele-antherrirremele ampe akweke atnyenetyakenhenge. Kenhe lyete-ante-arle Ngkartele ayenge ampe akweke antheke. Kenhe lyete ware-arle ayenge ilthe atyinhe-ngentyele arratemele akethe-werne alheme. Lyete-ngentyele-arle tyerrtye areyele ayenge arerrirremele atyenge akangkewarretyenhenge!”
25 Assim me fez o Senhor, nos dias em que atentou em mim, para destruir o meu opróbrio entre os homens.
26 Atnyentye arrpenhele Ngkartele arntyele Gabriel renhe alkere akertne-ngentyele apmere Nazareth ikwere-werne yerneke apmere akngerre Galilee ikwerele.
26 E, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 Rarle renhe yerneke marle wenke-werne Mary arritnyeke angketye-alhetyeke. Marle re artwenge arrwekelenge intetyakenhe akwete, kenhe re akenhe artwe Joseph arritnyeke alhilentye-arle aneke akwete. Kenhe artwe nhenhe rarle David-engentyele-arle aneke.
27 A uma virgem desposada com um homem, cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Arntyele re Mary ikwere-werne apetyeke angketyeke, “Arratye, Mary! Ngkarte re ngkwengele-arlenge aneme re ngkwenge akangkentye anthurre aneme!”
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Kenhe Mary re apatemele aweke iwenheke arntyele ikwere angkemeke.
29 E, vendo-o ela, turbou-se muito com aquelas palavras, e considerava que saudação seria esta.
30 Kenhe arntyele ikwere angkeke, “Mary-aye, Ngkarte re ngkwenge akangkentye aneme, atere-irretyalaye!
30 Disse-lhe, então, o anjo: Maria, não temas, porque achaste graça diante de Deus.
31 Urreke lyete ware unte-arle atnerte akngerre-irretyenhe, kenhe yanhe ikwerenge-ntyele ngkwinhe ampe urreye akweke anetyenhe, kenhe unte renhe Jesus arritnye anthetyenhenge.
31 E eis que em teu ventre conceberás e darás à luz um filho, e pôr-lhe-ás o nome de Jesus.
32 Kele nhenge re amangkemele artwe akngerre-irremele alartetye irretyenhe. Kenhe tyerrtye itne renhe Alere Ngkarte-kenhe aketyenhe, rarle akertne-arenye. Ngkartele renhe akngakeke aknganekarle ikwerenhe David anetyeke-arteke, arrule anthurre-arle Israel-eke-artweye areyeke alartetye anekeke.
32 Este será grande, e será chamado filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Yewe, ampe ngkwinhe re tyerrtye Israel-eke-artweye areyeke alartetye akwete, re tyerrtye Ngkarte-kenhe ingkirrekeke alartetye akwete-arle anetyenhe!”
33 E reinará eternamente na casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 Kele Mary-ele arntyele apayuthneke, “Ayenge-arle arrangkwe-arle artwenge intetyakenhe. Nthakenhe-arle-ame the ampe urreye akweke atnyenetyenhe?”
34 E disse Maria ao anjo: Como se fará isto, visto que não conheço homem algum?
35 Kenhe arntyele ikwere angkirtneke, “Utnenge Ngkarte-kenhe-arle ngkwenge-arleke irrpetyenhe, lterrke Ngkarte-kenhele akertne-ngentyele ngkwengele-arlenge arnterre aneke, unte atnerte-irretyenhenge Utnenge Akngerrele, alakenhe. Kenhe ampe akweke ngkwinhe intetyenhe, re Ngkarte-kenhe anetyenhe, kenhe tyerrtye itne renhe Alere Ngkarte-kenhe aketyenhenge.
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e a virtude do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso também o Santo, que de ti há de nascer, será chamado Filho de Deus.
36 Itelaraye, ngkwenge-artweye Elizabeth, tyerrtye areye ikwere anhelhewarretyarte akwetethe re ampeke arrangkwe anerlenge. Kele lyete re akenhe atnerte akngerre-apenhe anteme, kele atnyentye urrpetye-ngentyele anteme re ampe urreye akweke atnyenetyenhenge.
36 E eis que também Isabel, tua prima, concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Arratye apelaye! Kenhe Ngkarte re akenhe ameke-arle-areye anthurre aneme! Rarle ampe arelhe ampwe-inpe itnenhene arratye renhe-arle antheme!”
37 Porque para Deus nada é impossível.
38 Kenhe Mary re anteme arntyele ikwere angkeke, “Arratye apelaye, unte-arle atyenge ilerne! Ayenge-arle yanhe Ikwere ahentye-anemele itirreme anetyeke yanhe renhe Ikwere mpwaretyeke. Kele ayenge Ngkarteke akarelheme ampe akweke-arle ayenge anthetyenheke.” Kele yanhe ikwerenge-ntyele arntyele re Mary renhe imperle-alheke.
38 Disse então Maria: Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Arlte urrpetye-ngentyele, Mary re apmere ikwerenhe-ngentyele alheke apmere Judea-werne Elizabeth renhe iparrpe anthurre aretye-alhetyeke apmere ikwerenhe apwerte-apwertele artelheme-werne.
39 E, naqueles dias, levantando-se Maria, foi apressada às montanhas, a uma cidade de Judá,
40 Re apmere Zechariah-kenhe-ke irremele re kweneke irrpenhemele Elizabeth renhe aretyeke.
40 E entrou em casa de Zacarias, e saudou a Isabel.
41 — ausente —
41 E aconteceu que, ao ouvir Isabel a saudação de Maria, a criancinha saltou no seu ventre; e Isabel foi cheia do Espírito Santo.
42 — ausente —
42 E exclamou com grande voz, e disse: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre.
43 — ausente —
43 E de onde me provém isto a mim, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 — ausente —
44 Pois eis que, ao chegar aos meus ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria no meu ventre.
45 Yewe arratye, angkentye yanhe arntyele Ngkarte-kenhe-arle ngkwenge angkeke, angkentye yanhe areye arratye rarle anetyenhe, lyete unte akangkentye akngerre anetyenhe!”
45 Bem-aventurada a que creu, pois hão de cumprir-se as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 — ausente —
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 — ausente —
47 E o meu espírito se alegra em Deus meu Salvador;
48 — ausente —
48 Porque atentou na baixeza de sua serva; Pois eis que desde agora todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Ngkarte re lterrke anthurre aneme. Ayenge akangkentye akngerre awelheme, Rarle ayenge ampe urreye akweke anthemenge, Ikwere Alere!
49 Porque me fez grandes coisas o Poderoso; E santo é seu nome.
50 Ngkartele tyerrtye areye mwerre akwetethenhe-akwete arntarnte-arerle-aneme,
50 E a sua misericórdia é de geração em geração Sobre os que o temem.
51 Kenhe tyerrtye yanhe areye, itneke-arrpe-arle tnakelhekeke, kenhe Ngkartele akenhe lterrke ikwerenhele itnenhene ingkirreke akalkelhe-ilerlenge, itnenhene ingkirrenyeke anthurre aywepeke.
51 Com o seu braço agiu valorosamente; Dissipou os soberbos no pensamento de seus corações.
52 Kenhe tyerrtye arrpenhe areye-arle akenhe ahelhe nhenhe-arenye, itelarentye akngerre areye, re itnenhene ikwerenge ingkerneke-arle arrernerlenge,
52 Depôs dos tronos os poderosos, E elevou os humildes.
53 Kenhe tyerrtye areye angayakwe aneke-arle, arneke-arlke arrangkwe aneke, kenhe Re itnenhene merne mwerre areye antheke. Kenhe arrpenhe areye, arne arunthe atnyeneke-arle, kenhe Re itnenhene anthetyakenhe. Arrangkwe, Re itnenhene iltye-ante anthurrele yerneke.
53 Encheu de bens os famintos, E despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Auxiliou a Israel seu servo, Recordando-se da sua misericórdia;
55 — ausente —
55 Como falou a nossos pais, Para com Abraão e a sua posteridade, para sempre.
56 Kenhe yanhe ikwere iperrele, Mary re artweyikwe Elizabeth ikwerenge atnyentye urrpetyele anemele apmere ikwerenhele. Kele yanhe-ngentyele Mary apmere ikwerenhe-werne alpeke Nazareth-werne.
56 E Maria ficou com ela quase três meses, e depois voltou para sua casa.
57 Mary re imperle-alpemele alpeke, kenhe yanhe ikwerenge-ntyele Elizabeth re ampe urreye akweke ikwerenhe inteke.
57 E completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Kenhe tyerrtye areyele, apmere itwe-arenye aneme-arle, awerrirreke Ngkartele-arle renhe ampe urreye akweke antheke-arle, itne akangkentye anthurre anerrirreke.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que tinha Deus usado para com ela de grande misericórdia, e alegraram-se com ela.
59 Ampe akweke-arle re intetye-alheke-iperre, urreke week anyentenge tyerrtye yanhe areye apmere Elizabeth-kenhe-werne apetyewarreke ampe urreye akweke yanhe renhe arne nhenge mpwaretyeke artwe-iletyeke itnekenhe angkentye akngerrenge ularre. Kenhe itne itirrewarremele renhe Zechariah arritnye anthetyeke, arritnye anyikwe-kenhe-arteke.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, vieram circuncidar o menino, e lhe chamavam Zacarias, o nome de seu pai.
60 Kenhe Elizabeth re itnenhene ntertelhe-ilemele angkeke, “Akarelherrirraye! Zechariah arritnye renhe anthetyalaye! Kenhe arrantherre renhe John arritnye anthetyenhenge.”
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não, porém será chamado João.
61 Itne ikwere angkirtnewarreke, “Iwenheke-ame renhe anwerne-tetye-arle John arritnye atniwetyakenhe-irreke. Ngkwenge-artweye areye arritnye yanhe-arteke arrangkwe-arle!”
61 E disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Kele itne Zechariah renhe iltyele apayuthneke, “Iwenhe-ame unte ampe urreye nhenhe arritnye anthetyenhe?”
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que lhe chamassem.
63 Kenhe Zechariah re itnenhene iltyele apayuthneke arne ilperre-ilperreke yanhe ikwere intelhe-iletyeke. Kele re angkentye nhenhe areye arne ikwere-arleke intelhe-ileke, “Arritnye ikwerenhe John rarle.” Kenhe itne-arle akenhe arratye apatewarreke aremele.
63 E, pedindo ele uma tabuinha de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Zechariah-le arritnye yanhe arrerneke-arteke, Ngkartele renhe angketyeke mpwareke, kenhe re akenhe yanhe iperre Ngkarte renhe utyernerlenge anthurre tnakeke.
64 E logo a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; e falava, louvando a Deus.
65 Kenhe tyerrtye itne apmere yanhe ikwerele anerrirremele atere-irrerirremele Zechariah renhe awerrirremele. Kenhe itne uyarne itelarerrirreke. Kele itne apmere yanhe ikwerenge-ntyele tyerrtye arrpenhe areye-werne ayeye itneke iletyeke alherlte-iweke apmere apwerte-apwertele-arle anerle-atherre-aneme Judea-werne.
65 E veio temor sobre todos os seus vizinhos, e em todas as montanhas da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Kenhe arrpenhe yanhe areyele ayeye ampe akweke John-akerte awerrirrerlenge, itne itelarerrirreke Utnenge Ngkarte-kenhe-arle ikwerele-arlenge aneke. Kele itne itirrewarremele apayuthnerreke, “Urreke-tetye ampe urreye akweke nhenhe akngerre-irremele, iwenhe-ame re mpwaretyenhe?”
66 E todos os que as ouviam as conservavam em seus corações, dizendo: Quem será, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Yanhe ikwerenge-ntyele Utnenge Ngkarte-kenhe Zechariah-ke-arleke irrpeke, ikwere imerneke nthakenhe-arle irretyenhe-akerte, re ikwere-akerte alyelhetyeke-arteke irrerleke,
67 E Zacarias, seu pai, foi cheio do Espírito Santo, e profetizou, dizendo:
68 “Anwerne Israel-eke-artweye areye, anwerne ingkirreke utyernemele tnakewarreye Ngkarte anwerne-kenheke.
68 Bendito o Senhor Deus de Israel, Porque visitou e remiu o seu povo,
69 Re anwerneke Tyerrtye Itethe Atnyenentye Akngerre Renhe yernetyenhe anwernenhe ingkirreke-arle itethe-iletyenhenge,
69 E nos levantou uma salvação poderosa Na casa de Davi seu servo.
70 — ausente —
70 Como falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo;
71 — ausente —
71 Para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 Kenhe Re anwernenhe alhileke Rarle angkentye ikwerenhe atnyenetyenhe anwernenhe mwantye-mwantye-iletyenhenge,
72 Para manifestar misericórdia a nossos pais, E lembrar-se da sua santa aliança,
73 — ausente —
73 E do juramento que jurou a Abraão nosso pai,
74 — ausente —
74 De conceder-nos que, Libertados da mão de nossos inimigos, o serviríamos sem temor,
75 — ausente —
75 Em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 — ausente —
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo, Porque hás de ir ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 — ausente —
77 Para dar ao seu povo conhecimento da salvação, Na remissão dos seus pecados;
78 — ausente —
78 Pelas entranhas da misericórdia do nosso Deus, Com que o oriente do alto nos visitou;
79 — ausente —
79 Para iluminar aos que estão assentados em trevas e na sombra da morte; A fim de dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Kele ikwerenge-ntyele, urreye John amangkemele akngerre anteme irreke, Utnenge Ngkarte-kenhe ikwerele-arlenge aneke. John lterrke irreke. Re apmere ahurratyele anyente-arenye-arle anetyarte, arne-arlke atherrke-arlke anetyakenhe. Urreke, re tyerrtye areyeke Ngkarte-akerte iletyenhe.
80 E o menino crescia, e se robustecia em espírito. E esteve nos desertos até ao dia em que havia de mostrar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.