Lucas 8
Xchiʼdxyi cuubi dxiohs nin bieʼgaluuʼyi daada Jesucristu (El Nuevo Testamento en el zapoteco de Chichicapan y en español) (ZPVNT) vs ARIB
1 Ya chin guhca deeꞌ, gucaꞌnzaa Jesuhs ziahan guihdxyi cun rraandxu raꞌ batiꞌchi Ñiꞌh xchiꞌdxyi Dxiohs tin chuꞌtii raꞌ bwiinn loh xquelñaꞌñih Dxiohs, nee cun tsiꞌh bichiohpaza xpwiinn Ñiꞌh caꞌnzanee Ñiꞌh,
1 Logo depois disso, andava Jesus de cidade em cidade, e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus; e iam com ele os doze,
2 neezaa paaldaa raꞌ gunnaꞌh caꞌnzanee Ñiꞌh, ya gunnaꞌh raꞌ chi naa nin basiaca Jesuhs. Babweꞌhe Ñiꞌh bwiinndxaaba stoꞌ paaldaa raꞌ ba ya spaaldaa raꞌ ba basiaca Ñiꞌh gueldxyihdxyi nin guhca raꞌ ba. Loh raꞌ ba zeꞌ María nin laa Magdalena nin bariaꞌh gahdzi bwiinndxaaba stoꞌ Ñiꞌh.
2 bem como algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios.
3 Neezaa Jwahna cheꞌhla Chuza nin rahpa xixteenn Herodes neezaa Susahn, ya ziahanru chyuuca raꞌ gunnaꞌh badxaꞌgalasaaꞌ raꞌ ba tin bwiꞌhnn raꞌ ba cumpahñu laꞌh Jesuhs.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Susana, e muitas outras que os serviam com os seus bens.
4 Ya chiꞌchi biriaꞌh raꞌ ziahan bwiinn ziahan guihdxyi raꞌ tin gwaguiaꞌha raꞌ ba hasta zuu Jesuhs, ya chin badiaaꞌha raꞌ ba loh Ñiꞌh, chiꞌchi guleꞌhe Ñiꞌh tuhbi cweenta nin ruluuꞌyi, rahbi Ñiꞌh:
4 Ora, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 ―Biriaꞌh tuhbi bwiinn zeegatiꞌchi ba xpiñih ba. Ya gaduhbi cagatiꞌchi ban biaaba nuhnan loh neziuh, lwehgu bazuꞌñaaꞌ bwiinn raꞌ yihcaraꞌn ya gudahw gahcaza maaniꞌhnraꞌn.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ya snuhnan biaaba lahda dxiah hasta nuu gulliaꞌ yuh, ya chin gutahnnan, lwehgu gahca gubihdzin laasii ayi guyuuꞌ xcohpa riꞌchi.
6 Outra caiu sobre pedra; e, nascida, secou-se porque não havia umidade.
7 Ya snuhnan biaaba laꞌn yaguihchi, ya gutahneeꞌhen yaguihchi raꞌ chi ya ayi basaaꞌn yaguihchi raꞌ chi ñirooꞌhon niꞌchin nin ayi xi guyuuꞌ lohon.
7 E outra caiu no meio dos espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Ya snuhnan biaaba loh yuh zaꞌca, niꞌchiyi gurooꞌ guhcan, pur tuhbin guhcan tuhbi gaywaꞌh llooba.
8 Mas outra caiu em boa terra; e, nascida, produziu fruto, cem por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Ya chiꞌchi gunaabadxyiꞌdxyi xpwiinn Ñiꞌh loh Ñiꞌh xiñin guñiꞌ Ñiꞌh.
9 Perguntaram-lhe então seus discípulos o que significava essa parábola.
10 Chiꞌchi rahbi Ñiꞌh loh raꞌ ba:
10 Respondeu ele: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros se fala por parábolas; para que vendo, não vejam, e ouvindo, não entendam.
11 ―Deeꞌ naa nin rñiꞌ cweenta nin guñiꞌn loh raꞌ bwiinn. Biñih raꞌ chi naa ziga xchiꞌdxyi Dxiohs.
11 É, pois, esta a parábola: A semente é a palavra de Deus.
12 Ya biñih nin biaaba loh neziuh niꞌchi naa ziga bwiinn nin bacaꞌdxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs per ayi guyaꞌzi dxyiꞌdxyi chi lastoꞌ raꞌ ba laasii naguihdzin lwehgu zeꞌ bwiinndxaaba mahziru rusiaꞌpitii ban tin para ayi chechiistoꞌ raꞌ ba dxyiꞌdxyi chi nee ayi taꞌh raꞌ ba loh duhlda.
12 Os que estão à beira do caminho são os que ouvem; mas logo vem o Diabo e tira-lhe do coração a palavra, para que não suceda que, crendo, sejam salvos.
13 Ya biñih nin biaaba lahda dxiah hasta nuu gulliaꞌ yuh, niꞌchi naa ziga bwiinn nin bacaꞌdxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs, gucaꞌha raꞌ ban cun guuxta zezahnee raꞌ ban paaldaa dxyih. Ya chin rzahcazii raꞌ ba saca rianaꞌhla raꞌ ba dxyiꞌdxyi chi, mejor rbweꞌhehestoꞌ raꞌ ban laasii ayi nahpa raꞌ ba dulbaaꞌ chaꞌyi.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; mas estes não têm raiz, apenas crêem por algum tempo, mas na hora da provação se desviam.
14 Ya biñih nin biaaba laꞌn yaguihchi, niꞌchi naa ziga bwiinn nin bacaꞌdxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs, ya chin zee raꞌ ba loh neziuh ruhnnxaꞌta raꞌ ba lligaaba xtsiꞌn raꞌ ba nee cohsa zaꞌca nin xclaaꞌdzi raꞌ ba guicaꞌha raꞌ ba, nee loh nasaa nabahan raꞌ ba. Pur lligaaba raꞌ chi niꞌchin ayiru xclaaꞌdzi raꞌ ba guunn raꞌ ba dziꞌn nin xclaaꞌdzi Dxiohs.
14 A parte que caiu entre os espinhos são os que ouviram e, indo seu caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas, e deleites desta vida e não dão fruto com perfeição.
15 Ya biñih nin biaaba loh yuh zaꞌca niꞌchi naa ziga bwiinn nin bacaꞌdxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs ya bwiinn chi rcaꞌha ban gaduhbi stoꞌ ba. Ayi chuu dxyih gusaaꞌn raꞌ ban. Cun paseensi zezah raꞌ ba xneziuh Dxiohs. Bwiinn raꞌ chi naa ziga tuhbi yahga ninahxi nin rcah tuhbi cwaꞌh ninahxi zaꞌca loh ñiꞌh.
15 Mas a que caiu em boa terra são os que, ouvindo a palavra com coração reto e bom, a retêm e dão fruto com perseverança.
16 ―Ayi tuhbi nin gucaꞌdxih tuhbi biaꞌñih ralaꞌn o dxieꞌw yihcan, ayiza nin cuꞌtiiꞌhin llaaꞌn tuhbi luꞌhn. Mejor guzaꞌbi luꞌhn guiyaꞌ guziaꞌñihin tin nin chuꞌtii rwaaꞌ yihdzi luꞌh gwaꞌha zaꞌca raꞌ ba biaꞌñih chi.
16 Ninguém, pois, acende uma candeia e a cobre com algum vaso, ou a põe debaixo da cama; mas põe-na no velador, para que os que entram vejam a luz.
17 Ziꞌchi gahcaza garaa nin ñieꞌw loh Ñiꞌh nahpa guillaalan tin gwaꞌha raꞌ ba xiñin, nee garaa nin nuulaꞌn nahpa gwaꞌha raꞌ ba xiñin tin dxiuꞌnbwaꞌ raꞌ ban.
17 Porque não há coisa encoberta que não haja de manifestar-se, nem coisa secreta que não haja de saber-se e vir à luz.
18 Ya ziꞌchi gahca gulgacaꞌdxiahga zaꞌca tin garaa bwiinn nin rahcabwaꞌ xchiꞌdxyi Dxiohs, mahziru gudiꞌhi Ñiꞌh guelrahcabwaꞌ laꞌh raꞌ ba. Ya laꞌh raꞌ nin ayi rucaꞌdxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs, zusiaꞌpitii Ñiꞌh dxyiꞌdxyi nin nuu stoꞌ raꞌ ba.
18 Vede, pois, como ouvis; porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver, até o que parece ter lhe será tirado.
19 Chiꞌchi badzihn xmah Jesuhs cun bwihtsi raꞌ Ñiꞌh hasta cagaluuꞌyi Ñiꞌh, per ayi guhca ñabiiga raꞌ ba cweeꞌ Ñiꞌh laasii dxiꞌbi ziahan bwiinn rii riꞌchi.
19 Vieram, então, ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele por causa da multidão.
20 Chiꞌchi gwaguihtsi bwiinn loh Jesuhs, rahbi raꞌ ba:
20 Foi-lhe dito: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Chiꞌchi rahbi Jesuhs loh raꞌ bwiinn chi:
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Guyuuꞌ tuhbi dxyih guyuꞌtii Jesuhs laꞌn tuhbi laancha cun xpwiinn Ñiꞌh, chiꞌchi rahbi Ñiꞌh loh raꞌ ba:
22 Ora, aconteceu certo dia que entrou num barco com seus discípulos, e disse-lhes: Passemos à outra margem do lago. E partiram.
23 Ya gaduhbi zeediiꞌdxi raꞌ ba galaayi loh ñihsa chi, guhtaꞌllgahsi Jesuhs. Hohrchi guzoꞌbaloh tuhbi bwih rooꞌ loh ñihsa nez zee raꞌ ba, ya guzoꞌbaloh guteesa ñihsa chi laꞌn laancha amwer ñizaꞌbigueeꞌlan ñihsa.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago; e o barco se enchia de água, de sorte que perigavam.
24 Ya chiꞌchi gwah xpwiinn Jesuhs hasta naꞌllgahsi Ñiꞌh, ya bacwaꞌhn raꞌ ba laꞌh Ñiꞌh, rahbi raꞌ ba:
24 Chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Ya chiꞌchi rahbi Ñiꞌh loh raꞌ xpwiinn Ñiꞌh:
25 Então lhes perguntou: Onde está a vossa fé? Eles, atemorizados, admiraram-se, dizendo uns aos outros: Quem, pois, é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Ya chin badzihn raꞌ ba loh yuh xteenn Gadara nin rii stuhbi lahdu rwaaꞌ ñihsa xteenn Galilea,
26 Apontaram à terra dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 chiꞌchi bariaꞌh Jesuhs laꞌn laancha tin guzuh Ñiꞌh loh yuh, chiꞌchi gwabiiga tuhbi bwiinn guihdxyi chi. Bwiinn chi guhcala xchih nuu bwiinndxaaba stoꞌ ba. Ayi guhta ba lahdxi ayiza guyuuꞌ ba laꞌñuuꞌ sino que puura lahda raꞌ baꞌ guyuuꞌ ba.
27 Logo que saltou em terra, saiu-lhe ao encontro um homem da cidade, possesso de demônios, que havia muito tempo não vestia roupa, nem morava em casa, mas nos sepulcros.
28 Ya chin bwaꞌha ba laꞌh Jesuhs, bazuꞌnllihbi ba nez loh Ñiꞌh guñiꞌ ba jweersi, rahbi ba:
28 Quando ele viu a Jesus, gritou, prostrou-se diante dele, e com grande voz exclamou: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Guñiꞌ bwiinndxaaba nin nuu stoꞌ bwiinn chi dxyiꞌdxyi riiꞌ laasii canabwaꞌ Jesuhs laꞌh ba, tin gariaꞌh ba tihxi bwiinn chi. Ziahanla behsa rdzihtanee bwiinndxaaba chi laꞌh prohbi bwiinn chi tin mahziru sahcazii ba, ya guhcaduꞌh ba cun cadehn biyiꞌbidziꞌtsi naa ba cun ñaaꞌ ba cun dxiꞌba raꞌ nin rchiꞌbi suldahdu naa bwiinn, per laꞌh ba bachyuuꞌga ban pur xquelnadxipa bwiinndxaaba nin nuu stoꞌ ba ya bwiinndxaaba chi guleꞌcaa laꞌh ba zihtu hasta ayi bwiinn.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois já havia muito tempo que se apoderara dele; e guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas ele, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Chiꞌchi gunaabadxyiꞌdxyi Jesuhs loh bwiinndxaaba chi, rahbi Ñiꞌh:
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Ya bwiinndxaaba raꞌ chi gunaaba loh Jesuhs ayi guixeꞌhla Ñiꞌh laꞌh raꞌ ba gabihldxyi.
31 E rogavam-lhe que não os mandasse para o abismo.
32 Ya riꞌchi riiyahw ziahan raꞌ cuuchi loh dahan chi gahxu nez rii raꞌ ba, ya gudxiꞌhn raꞌ bwiinndxaaba raꞌ chi tin gusaaꞌn Jesuhs chuꞌtii raꞌ ba laꞌn raꞌ ma. Ya chin guziꞌguehlda Jesuhs guunn raꞌ bwiinndxaaba chi ziꞌchi,
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe, pois que lhes permitisse entrar neles, e lho permitiu.
33 chiꞌchi bariaꞌh raꞌ ba stoꞌ bwiinn chi chiꞌchi biuuꞌgarii raꞌ ba laꞌn cuuchi raꞌ chi. Ya chin guyuꞌtii raꞌ bwiinndxaaba chi laꞌn raꞌ ma, chiꞌchi balluꞌn raꞌ ma gwatsiꞌbiloh raꞌ ma rwaaꞌ tuhbi bataaꞌha caa tuhbi gueeꞌla, ya riꞌchi gwaaꞌñihsa raꞌ ma guhchi raꞌ ma.
33 E tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos; e a manada precipitou-se pelo despenhadeiro no lago, e afogou-se.
34 Ya chin bwaꞌha raꞌ nin cayahpa laꞌh raꞌ ma niꞌchi bidxyihbi duxa raꞌ ba lwehgu balluꞌn raꞌ ba tin gwaguihtsi raꞌ ba loh bwiinn guihdxyi cun bwiinn rrandxu raꞌ xcweenta nin guzahca raꞌ ba.
34 Quando os pastores viram o que acontecera, fugiram, e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Chiꞌchi biriaꞌh raꞌ bwiinn Gadara neezaa bwiinn guihdxyi raꞌ nin rii nehzchi zeeguiaꞌha raꞌ ba nin guhca loh dahan chi. Ya chin badzihn raꞌ ba nez hasta zuu Jesuhs, bwaꞌha raꞌ ba laꞌbwiinn nin bariaꞌh bwiinndxaaba raꞌ stoꞌ ñiꞌh laꞌba zohba hasta zuu ñaaꞌ Jesuhs, nahcu ba lahdxi ayi xi rahcaru yihca ba, ya bwiinn raꞌ nin bwaꞌha raꞌ niꞌchi bidxyihbiza raꞌ ba.
35 Saíram, pois, a ver o que tinha acontecido, e foram ter com Jesus, a cujos pés acharam sentado, vestido e em perfeito juízo, o homem de quem havia saído os demônios; e se atemorizaram.
36 Ya bwiinn raꞌ nin bwaꞌhaloh xa guhca, bwiiꞌyidxyiꞌdxyi raꞌ ba xa babweꞌhe Jesuhs bwiinndxaaba raꞌ stoꞌ bwiinn chi.
36 Os que tinham visto aquilo contaram-lhes como fora curado o endemoninhado.
37 Chiꞌchi garaa raꞌ bwiinn Gadara neezaa raꞌ bwiinn guihdxyi nin rii nezchi, gunaaba raꞌ ba dxiuꞌnehza Jesuhs riꞌchi laasii cadxyihbi duxa raꞌ ba. Niꞌchin nin biuꞌgarii Jesuhs laꞌn laancha chi tin gubiaꞌgarii Ñiꞌh nez hasta zeꞌ Ñiꞌh.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles; porque estavam possuídos de grande medo. Pelo que ele entrou no barco, e voltou.
38 Cun nee bwiinn nin bariaꞌh bwiinndxaaba raꞌ stoꞌ ñiꞌh gunaaba ba loh Jesuhs siꞌguehlda Ñiꞌh chenee ba laꞌh Ñiꞌh, per gunabwaꞌ Jesuhs dxiaꞌhansi ba, rahbi Ñiꞌh loh ba:
38 Pedia-lhe, porém, o homem de quem haviam saído os demônios que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 ―Babiaꞌgarii rwaaꞌ yihdzi luꞌh tin batiꞌchi dxyiꞌdxyi loh lasaaꞌ raꞌ luꞌh xcweenta garaa nin bwiꞌhnnaꞌhn pur yiꞌh.
39 Volta para tua casa, e conta tudo quanto Deus te fez. E ele se retirou, publicando por toda a cidade tudo quanto Jesus lhe fizera.
40 Ya chin babiaꞌgarii Jesuhs stuhbi lahdu rwaaꞌ ñihsa, chiꞌchi bagahpaDxiohs bwiinn raꞌ nin riibweeza laꞌh Ñiꞌh nez chi.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu; porque todos o estavam esperando.
41 Chiꞌchi badzihn tuhbi bwiinn nin laa Jairu loh Jesuhs, bwiinn chi rnabwaꞌ tuhbi guidoꞌ biꞌtuꞌhn nin nuu guihdxyi chi, ya bazuꞌnllihbi ba nezloh Jesuhs, bwiꞌhnn nalaasa loh ba gunaaba ba chenee ba Jesuhs yihdzi ba,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga; e prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que fosse a sua casa;
42 laasii tuhbidxiꞌh lliiꞌndxaꞌpa ba nuu. Nuu bi tsiꞌh bichiohpa yihza, per cayahcalluꞌhu bi, amwer gachi bi.
42 porque tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Enquanto, pois, ele ia, apertavam-no as multidões.
43 Loh raꞌ ba dxaꞌga tuhbi gunnaꞌh nin rahcalluꞌhu. Guhcala tsiꞌh bichiohpa yihza cagasahcazii gueldxyihdxyi laꞌh bi. Lliaaꞌzi bañihchi bi garaa xmweeyi bi gucaꞌha raꞌ nin ruhnn rramwehdxi.
43 E certa mulher, que tinha uma hemorragia havia doze anos {e gastara com os médicos todos os seus haveres} e por ninguém pudera ser curada,
44 Ya gwabiiga gunnaꞌh chi dihtsi Jesuhs tin bidxiꞌ bi loh xahba Ñiꞌh, hohrchigahca lwehgu biaca bi.
44 chegando-se por detrás, tocou-lhe a orla do manto, e imediatamente cessou a sua hemorragia.
45 Chiꞌchi gunaabadxyiꞌdxyi Jesuhs, rahbi Ñiꞌh:
45 Perguntou Jesus: Quem é que me tocou? Como todos negassem, disse-lhe Pedro: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem.
46 Per rahbilagaꞌh Jesuhs:
46 Mas disse Jesus: Alguém me tocou; pois percebi que de mim saiu poder.
47 Ya chin guhcabwaꞌ gunnaꞌh chi laꞌJesuhs naann bidxiꞌ bi xahba Ñiꞌh, chiꞌchi bidxyihbi bi gwabiiga bi guzaꞌloh xchihchi bi, bazuꞌnllihbi bi nez ñaaꞌ Ñiꞌh, tin guhdzi bi delaanta loh raꞌ bwiinn bidxiꞌ bi laꞌh Ñiꞌh nee hohrachi gahca biaca bi gueldxyihdxyi nin rahca bi.
47 Então, vendo a mulher que não passara despercebida, aproximou-se tremendo e, prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como fora imediatamente curada.
48 Chiꞌchi rahbi Jesuhs:
48 Disse-lhe ele: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Gaduhbi cañiꞌ gahca Jesuhs niꞌchi badzihn tuhbi bwiinn nin zeꞌ rwaaꞌ yihdzi Jairu, rahbi ba loh Jairu:
49 Enquanto ainda falava, veio alguém da casa do chefe da sinagoga dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes mais o Mestre.
50 Ya chin bihn Jesuhs niꞌchi, rahbi Ñiꞌh loh Jairu:
50 Jesus, porém, ouvindo-o, respondeu-lhe: Não temas: crê somente, e será salva.
51 Ya chin badzihn raꞌ ba rwaaꞌ yihdzi Jairu, ayi basaaꞌn Jesuhs ñuꞌtii garaa raꞌ bwiinn; Pehdru si cun Jacobo cun Jwahn cun xpaah dxaꞌpa chi cun xmaah bi guyuꞌtii raꞌ ba laꞌñuuꞌ.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém deixou entrar com ele, senão a Pedro, João, Tiago, e o pai e a mãe da menina.
52 Garaa raꞌ bwiinn nin rii rwaaꞌ yuuꞌ chi riiyuꞌn raꞌ ba pur laꞌh bi. Chiꞌchi rahbi Jesuhs loh raꞌ ba:
52 E todos choravam e pranteavam; ele, porém, disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Ya sola ballihdzinee raꞌ ba laꞌh Jesuhs laasii naann raꞌ ba guhchi bi.
53 E riam-se dele, sabendo que ela estava morta.
54 Chiꞌchi gunaꞌzu Jesuhs naa bi, guñiꞌ Ñiꞌh jweersi, rahbi Ñiꞌh:
54 Então ele, tomando-lhe a mão, exclamou: Menina, levanta-te.
55 Hohrchi gahca babiaꞌgarii xquelnabahan bi ya gwastii bi, guzohba bi. Chiꞌchi gunabwaꞌ Jesuhs gudiꞌhi raꞌ ba xi gahw bi.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e Jesus mandou que lhe desse de comer.
56 Ya xpaah bi cun xmaah bi badxyigaaꞌ duxa loh raꞌ ba per gunabwaꞌ Jesuhs ayi chyulootiiꞌ guuyi raꞌ ba cohsa nin guhca riꞌchi.
56 E seus pais ficaram maravilhados; e ele mandou-lhes que a ninguém contassem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.