Lucas 12

Xchiʼdxyi cuubi dxiohs nin bieʼgaluuʼyi daada Jesucristu (El Nuevo Testamento en el zapoteco de Chichicapan y en español) (ZPVNT) vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Gaduhbi cañiꞌ Ñiꞌh guzaꞌloh cagadzihn pur mihyi raꞌ bwiinn hasta rreeldaa lasaaꞌ raꞌ ba tantu ziahan raꞌ ba, chiꞌchi guzaꞌloh cañiꞌ Jesuhs loh raꞌ xpwiinn Ñiꞌh, rahbi Ñiꞌh:
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 laasii xiilla tuhbi cohsa nin guunn bwiinn ralaꞌn nahpa rdxeelan ya xiilla dxyiꞌdxyi ralaꞌn nahpa rihn bwiinnan,
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 nee garaa dxyiꞌdxyi nin rñiꞌ bwiinn laꞌn gueꞌla nahpa zihn bwiinnan ya nin rñiꞌ ralaꞌn bwiinn ziga tuhbi yuuꞌ ñieꞌw nahpa zibwihdxyidxiahan hasta guiyaꞌ yihca yuuꞌ.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 Rahbiza Jesuhs:
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 per guiñaan loh tu chyu mahzi guidxyihbi tu: tuhbidxiꞌh sola Dxiohs mahzi gulguidxyihbi tin laꞌhdxiꞌh Ñiꞌh zaca guzaꞌhla laꞌh tu gabihldxyi chin gahchi tu sidela ayi guzoꞌbadxiahga tu xchiꞌdxyi Ñiꞌh. Nen guchiin nin rñiꞌn, gulchuuꞌ guelrzaaꞌ laꞌh Ñiꞌh.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Laꞌtu naannla, rioꞌh chiohpa maaniꞌhn pur chiohpa gaꞌyu, per ayi rbweꞌhestoꞌ Dxiohs laꞌh raꞌ ma nicala ayi guilasahca raꞌ ma guyahlli.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Hasta dxyichyihca tu laꞌraꞌn nagaabala ya niꞌchin ayi guidxyihbi tu tin laꞌh tu mahziru lasahca tu loh ziahan raꞌ maaniꞌhn.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 Neezaa rahbi Jesuhs:
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 ya nin rñiꞌ nez loh raꞌ bwiinn: “Ayi nuꞌnbwaꞌn Jesuhs laasii ayi xclaaꞌdzihn gacaꞌhn xpwiinn ba”, ziꞌchi gahcaza naꞌh guiñiꞌn loh raꞌ xaanjla Dxiohs: “Ayi nuꞌnbwaꞌn bwiinn ca laasii ayi gunnah ba ñahca ba xpwiiꞌnnahn.”
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Naꞌh naan Lliiꞌn Dxiohs nin naa ndxiꞌhw ya guxeꞌhla Xpaaꞌn naꞌh loh guidxyiyuh, ya chyuchiꞌhzi nin guiñiꞌyah naꞌh zusiaꞌldastoꞌ Xpaaꞌn xtuhlda bwiinn chi; per sidela niꞌchi guiñiꞌyah laꞌh Spíritu Saantu xteenn Dxiohs, ayi dxiaꞌldatiiꞌ stoꞌ Xpaaꞌn xtuhlda bwiinn chi.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Chin chenee raꞌ ba laꞌh tu nezloh raꞌ bwiinn guidoꞌ o nezloh raꞌ guxchiisi nin rnabwaꞌ tin gucaꞌchiah raꞌ ba laꞌh tu saca nin riachiistoꞌ tu xchiꞌdxyiꞌhn, ayi xi lligaaba guunn tu xa gusiaꞌgarii tu dxyiꞌdxyi,
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 tin chin gadzihn hohra nin guiñiꞌ tu, laꞌSpíritu Saantu guluuꞌyi xa gusiaꞌgarii tu dxyiꞌdxyi loh raꞌ ba.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Ya tuhbi bwiinn nin dxaꞌga loh raꞌ bwiinn ziahan chi rahbi loh Jesuhs:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Chiꞌchi rahbi Jesuhs loh bi:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Rahbi gahca Jesuhs loh raꞌ ba:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Ya seguihdu guleꞌhe Jesuhs tuhbi cweenta loh raꞌ ba, rahbi Ñiꞌh:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Chiꞌchi guzaꞌloh ruhnn ba lligaaba nastoꞌ ba: “¡Laaxchimma naꞌh naꞌpahn ziahan xica cohsa!; nnah ayi naꞌpahn canehz cwii xñiizahn.”
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Talguꞌnsi bwiꞌhnnlagaꞌh ba lligaaba: “Laꞌn guhcabwaꞌ xa guꞌnnahn nnah; gutsiiyihn yihdzi biꞌtuꞌhnaꞌhn tin dxyuun gurooꞌñihn ya laꞌn chi cuꞌchaꞌyiꞌhn garaa xliꞌhnaꞌhn cun garaa nin naꞌpahn.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Ya chin guꞌnnahn gahn gaca niꞌchi, zaca guuyidxyiꞌdxyi tuhsihn: Bayinnah laꞌluꞌh nahpa ziahan cohsa para ziahan yihza, guziꞌlaaꞌdzi luꞌh gahw zaꞌca luꞌh guee luꞌh vihnnu dxiahxi luꞌh.”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Chiꞌchi rahbi Dxiohs loh ba: “¡Bwiinn nahda! Nnahgueꞌla gahca gachi luꞌh gabwiidxyihn xaalma luꞌh ya garaa nin nahpa luꞌh ¿chyuulla guicaꞌha raꞌ chiꞌhn?”
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Ziꞌchichiꞌhzi rzahca bwiinn raꞌ nin rbahchicwaꞌh xquelnazaꞌca Ñiꞌh loh guidxyiyuh riiꞌ ya nin Dxiohs ayi ruhnn cweenta raꞌ ba, per ziꞌchi gahcaza par nez loh Dxiohs ayi guinacweenta raꞌ ba, prohbizii-prohbilaasa raꞌ ba.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Chiꞌchi guñiꞌ Jesuhs loh raꞌ xpwiinn Ñiꞌh rahbi Ñiꞌh:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 tin xquelnabahan bwiinn mahzi lasahca que ziga nin rahw raꞌ ba; ya tihxi ba mahziza lasahca que ziga lahdxi nin rahcu ba.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Gulguiꞌhnn lligaaba biahchi raꞌ xa loh nabahan raꞌ ma ayi raaꞌn raꞌ ma ayiza ruchah raꞌ ma yuuꞌñihza ziga ruhnn tu ayiza nahpa raꞌ ma ca cuꞌchaꞌyi raꞌ ma llooba, per nicala ayi xi nahpa raꞌ ma Dxiohs gahca rudiꞌhi nin rahw raꞌ ma cun nin reeꞌ raꞌ ma; ziꞌchilla laꞌh tu ¿tayi ruhnn tu lligaaba mahziru lasahca tu nez loh Dxiohs que maaniꞌhn raꞌ? Guyaa mahziru lasahca tu que ziga laꞌh raꞌ ma.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 ¿Ta nastoꞌ tu pur riuuꞌ tu guelrzaaꞌ zahca chyooru tu ziga za garoolda metru?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Sidela rguꞌbwaꞌ tu nin tuhbi cohsa biꞌtuꞌhn ayi guunn tu gahn gaca, ¿xixnaa chiꞌh riuuꞌ tu guelrzaaꞌ guunn tu tuhbi cohsa rooꞌ?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 Gulguiꞌhnn lligaaba dxiaꞌ billiiga raꞌ xa rrooꞌraꞌn. Ayi ruhnnraꞌn dziꞌn ayiza rdxihba raꞌn lahdxi, niꞌchin rñaan loh tu nin rrehyi Salomohn nicala ziahanrooꞌ cohsa raꞌ gohpa ba per ayi guhtatiiꞌ ba lahdxi zaꞌca ziga rzuchaꞌyi dxiaꞌ raꞌ chi.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Sidela ziꞌchi ruhnnchaꞌyi Dxiohs dxiaꞌ nagaaꞌ joosca raꞌ nin rii loh dahan nnah ya guillii gwaꞌha ban laꞌngubihdzila chiꞌchi gucaꞌdxih raꞌ ban, niꞌchin nnah gulgahcabwaꞌ laꞌh tu mahzi lasahca tu que dxiaꞌ raꞌ chi niꞌchin nahpa guniꞌhi Ñiꞌh nin gahcu tu, ¡bwiinn raꞌ nin zee-zeꞌ loh xigaaba raꞌ ñiꞌh!
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Niꞌchin nin rñiꞌn ayi ruzuꞌhyi yihca tu cun lligaaba xa guidxeela nin gahw tu nin guee tu,
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 tin bwiinn guidxyiyuh lligaaba chiꞌhzi nin xa guidxeela raꞌ ba nin gahw raꞌ ba nin guee raꞌ ba cun nin gacu raꞌ ba riuuꞌ raꞌ ba, per Xtaada nuꞌh nin nuu dxibaaꞌ laꞌÑiꞌh naannla cuun nin xchiꞌhn tu;
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 niꞌchin gulgadxiꞌhyisi loh xquel rnabwaꞌ Dxiohs nen gulgacaꞌdxiahga gahca xchiꞌdxyi Ñiꞌh, naannca Ñiꞌh guluuꞌyi Ñiꞌh garaa nin xchiꞌhn tu par guibahannee tu.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Rahbiza Jesuhs loh raꞌ ba:
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Gulgatooꞌ xixteenn tu nin nahpa tu, gulgadiꞌhin laꞌh bwiinn nin ayi xi nahpa, tin ziꞌchi guunn tu tuhbi buuxa nin ayi dxiuullatiiꞌ tin chuu guelnazaꞌca laꞌnan llaaꞌndxibaaꞌ hasta ayi chyu gubaꞌn nuu nin maan nin rahw lahdxi ayi chuutiiꞌ,
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 laasii hastasi naann tu chuu xquelnazaꞌca tu, riꞌchisiza naann tu chuu stoꞌ tu.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 Rahbiza Ñiꞌh loh raꞌ ba:
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 gulguiꞌhnn ziga mooza raꞌ nin cabweeza guibiaꞌgarii xpallwaaꞌn ñiꞌh nin zee tuhbi saaꞌ tin chin gusihdzi ba rwaaꞌleeꞌ talguꞌnsi guillaalan dxiuꞌgarii ba.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Dxiahxi mooza raꞌ chi sidela ziꞌchi guunn raꞌ ba chin guibiaꞌgarii xpallwaaꞌn raꞌ ba nen guchiin nin rñiꞌn loh tu, laꞌh gahca xpalwaaꞌn raꞌ ba chi gacu ba lahdxi ziga xahba gahca xmooza ba, ya laꞌhgahca ba cwachi ba mooza raꞌ chi loh mweella tin gudiꞌhi ba xi gahw raꞌ ba.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Ya sidela gadzihn ba garoolda gueꞌla o gucahyiroozi gwaꞌha ba laꞌ raꞌ xmooza ba riisiinla cabweeza raꞌ ba laꞌh ba, ya chiꞌchi dxiahxi duxa mooza raꞌ chi.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Ya laꞌh tu gulgahcabwaꞌ nin rñiꞌn loh tu, sidela ñahcabwaꞌ ballwaaꞌn xteenn tuhbi yuuꞌ xohra ñahdzihn tuhbi nin ruhnn gubaꞌn, pwehda ayi ñusaaꞌn ba ñuꞌtii gubaꞌn chi yihdzi ba ñibaaꞌn ba.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Ya ziꞌchi gahca laꞌh tu gulgahca nasiin, laasii hohra nin ayi nuu tu lligaaba gadzihnaꞌhn hohrachi gadzihnaꞌhn ziga naan Lliiꞌn Dxiohs nin naa ndxiꞌhw.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Chiꞌchi gunaabadxyiꞌdxyi Pehdru loh Ñiꞌh, rahbi ba:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Chiꞌchi rahbi Jesuhs:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Dxiahxi duxa mooza chi sidela rgaꞌha cayuhnn ba chin gabiaꞌgarii xpallwaaꞌn ba.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Guchiin nin cañiꞌn loh tu, zusiaꞌhannee ballwaaꞌn chi garaa nin nahpa ba laꞌh mooza zaꞌca chi tin guinabwaꞌ ban.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Per sidela guunn mooza chi lligaaba laꞌn lastoꞌ ba: “Zahcataꞌh guibiaꞌgarii xpallwaaꞌnaꞌhn”, talguꞌnsi soobaaloh ba gahwxaꞌta ba, guee ba, suhdzi ba;
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 ya ballwaaꞌn chi gabiaꞌgarii ba tuhbi dxih nin ayi cabweeza ba laꞌh ba, hohra nin ayi guunn ba lligaaba gadzihn ba, chiꞌchisihn zuhnn ba tuhbi caxchihgu rooꞌ laꞌh ba zuchielda ba tuhbi duꞌh dihtsi ba chiꞌchi zinabwaꞌ ba gadxaꞌga ba loh raꞌ bwiinn nin ayi ruzoꞌbadxiahga xchiꞌdxyi Dxiohs.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ’Ya mooza nin naann xi xclaaꞌdzi xpallwaaꞌn ba gaca per ayi rzuhsiin ba ayiza ruzoꞌbadxiahga ba xchiꞌdxyi ba nahpa guirehlda ba paaldaa cwaarta,
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 ya mooza nin ayi gaann xi xclaaꞌdzi xpallwaaꞌn ba gaca ya bwiꞌhnn ba cohsa raꞌ nin ayi biuꞌstoꞌ xpallwaaꞌn ba, gulliaaꞌ caxchihgu gaca ba gulliaaꞌ za cwaarta guicahyahga ba. Bwiinn raꞌ nin mahzi rudiꞌhi Dxiohs xiilla cohsa nahpa gusiaꞌgarii raꞌ ban cun lliiꞌnan, ya bwiinn nin rudiꞌhi Ñiꞌh ziahan cohsa ziahanrun nahpa gusiaꞌgarii raꞌ ba.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 Rahbiza Jesuhs:
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 tin naꞌh nahpa zachiꞌhn, sacazii duxaꞌhn pur xtuhlda garaa bwiinn guidxyiyuh. Niꞌchi naa ziga tuhbi guelgusacazii xlawaaꞌha guelrrohbañihsa, ya ziahan lligaaba ruꞌnnahn tin chaꞌlohon.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿Ta ruhnn tu lligaaba guelrbahchidxyiistoꞌ zeꞌldaneꞌhn loh guidxyiyuh? Rñaan loh tu ayi niꞌchidxiꞌhn sino que bieꞌldahn tin gutaaꞌha raꞌn bwiinn loh lasaaꞌ raꞌ ba,
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 laasii deznnah zilaaꞌha lasaaꞌ tuhbi jwamihyi bwiinn; loh gaꞌyu raꞌ ba zidxyiꞌchinee chohnna raꞌ ba laꞌh chiohpa raꞌ ba per laꞌh chiohpa raꞌ ba chi zidxyiꞌchinee za laꞌh chohnna raꞌ ba.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Zilaaꞌha lasaaꞌ raꞌ ba; zidxyiꞌchinee daada laꞌh lliiꞌngaꞌn ba ya lliiꞌngaꞌn ba zidxyiꞌchinee za laꞌh ba; ziꞌchi gahcaza naan raꞌ zidxyiꞌchinee ba lliiꞌndxaꞌpa ba ya lliiꞌndxaꞌpa ba zidxyiꞌchineezaa laꞌh ba. Ziꞌchi gahca nanswehgra zidxyiꞌchinee ba xguyihdzi ba neezaa xguyihdzi ba zidxyiꞌchineezaa laꞌh ba.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Guñiꞌza Jesuhs loh raꞌ bwiinn ziahan chi, rahbi Ñiꞌh:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 ya chin riꞌ bwih nez lahdu laꞌngueeta, chiꞌchi rahbi tu: “Bayinnahsihn, naldaꞌh gaca”, nee ziꞌchi rahca.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 ¡Bwiinn nahda raꞌ!, laꞌtu naann xa rzaꞌloh sehn raꞌ nin nuu guidxyiyuh cun llaaꞌndxibaaꞌ, ya ¿xixnaa ayi rahcabwaꞌ tu xa rzaꞌloh chieempa raꞌ nin dxuu nuꞌh nnah?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 Rahbiza Ñiꞌh loh raꞌ ba:
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 laasii sidela chyuulla chetachi xquelchiah tu loh guxchiisi, ya gaduhbi nin zenee ba yiꞌh para rwaaꞌ jusgahdu basiaꞌlda dxyiꞌdxyi cun laꞌh ba loh neziuhgah tin ayi gadzihnnee ba yiꞌh loh raꞌ guxchiisi laasii guxchiisi raꞌ chi zutiꞌdxi raꞌ ba yiꞌh loh raꞌ guixaꞌga, ya guixaꞌga raꞌ chi gusieꞌw raꞌ ba yiꞌh laꞌn lahtsidxiꞌba.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Per rñaan loh luꞌh, ayi gariaꞌh luꞌh laꞌn lahtsidxiꞌba chi hasta gusaaꞌ luꞌh chilli luꞌh garaa nin bwiꞌhnn luꞌh, chiꞌchiyi gutaꞌh raꞌ ba yiꞌh.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.