Mateus 5
Stichia' Diose dialu (ZPLNT) vs NVT
1 Chenu ulañiꞌ Jesuse ye bee bene cuaꞌ, uquienu equie tucu dañi nu uzucunu zeꞌe. Che uyetesaꞌ bee beneꞌnu lunu zeꞌe,
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 nu uquixienu uzeteꞌnu liꞌibeella nú uninu lubeella: San Mateo 5:2|src="CN01700B.TIF" size="COL" ref="San Mateo 5:2"
2 e ele começou a ensiná-los.
3 ―Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu rriꞌi beyaꞌ nú chiquiꞌ rquiꞌñialla elietsaꞌ Diose, xne cuaꞌa beella liñibe elu rnibiyaꞌnu.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu nehuana nzu arquiꞌ, xne riꞌi Diose nú ñia tsu arquiꞌbeella.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu lleꞌna arquiꞌ, xne yucu beella yuu nú uni Diose nú deteꞌnu lubeella.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu neca xi neca nú rliaꞌnaꞌ nu rebichiꞌ, scua nuꞌ ana arquiꞌbeella riꞌibeella tucu nú rnibiyaꞌ Diose, xne liꞌinu riꞌinu elietsa lubeella para nú riꞌibeella tucu nú niarquiꞌnu.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu ruaꞌa arquiꞌ bee bene, xne leꞌca huaꞌa arquiꞌ Diose liꞌibeella.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu lecaxi naa lu Diose, xne liꞌibeella neca beella enu lañiꞌ liꞌinu.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu rcuaꞌna nú nzuxe arquiꞌ lusaꞌ, xne liꞌibeella chiuꞌuleebeella lliꞌñi Diose.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ’Ñia neca lu cuendaꞌ bee bene enu nehuana seca luye nú rriꞌinu bee bene liꞌibeella equie nú rriꞌi beella tucu nú rnibiyaꞌ Diose, xne liꞌibeella chuꞌu beella liñibe elu rnibiyaꞌnu.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 ’Ñia neca lu cuendaꞌhua chenu riquichiꞌquiꞌ bee bene liꞌihua, nu chenu xitserriꞌinu bee bene liꞌihua nu chenu rtaꞌ bee bene yelu clasiaꞌ bee eluquichiaꞌ liꞌihua, equie nú necahua bee benea.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Ñia utsu arquiꞌhua nu ullilaꞌhua, xne chiquiꞌ ñia neca nú lia liquiꞌ Diose luhua liñibe, nu liꞌihua nediyaꞌhua nú leꞌca scua uriꞌi condra beella bee profeta enu udetela enu uhuañi rlutila luquela liꞌihua.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 ’Liꞌihua necahua xi neca zete lu iliulabequieꞌ. Pero tunu niti nú neriꞌi, ¿xa modo zibiꞌ zecae che? Lecaꞌ xi zibiꞌi, tsiꞌquitsia benene nu taꞌ bene equiee.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 ’Nu leꞌca liꞌihua necahua xi neca ellieꞌe lu iliulabequieꞌ, liꞌihua necahua xi neca tucu eyeche nú nchiucuꞌ equie tucu dañi nú leca modo nú ricu aꞌchiꞌ.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Lecati quieꞌe quii tucu quinqué nu tsacuꞌlla tucu caja equiee, rquiꞌña nú zucune aya para nú duꞌllieꞌe luye bee bene enu nucuaꞌa liñi niꞌi.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Leꞌca scua liꞌihua, ucuaꞌnahua nú huañi nzeꞌcahua lubee bene para nú chenu lañiꞌ beella beenú neca nzeꞌca rriꞌihua, che nibeella bee bedichiaꞌ nzeꞌca equie cuendaꞌ Paꞌahua Diose enu nzucu liñibe.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 ’La riꞌihua elliebacuꞌ nú uriña para nú huachua ley, ley nú udeteꞌ Diose lu Moisés urre beenú uzeteꞌ bee profeta bee bene, xne liꞌá uriña para nú tsalua tucu nú rni ley.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Liꞌá rnia luhua nú mase fácil nú nitilu liñibe cuna iliulabe, luquelá nú rila tucu letra urre tucu punto nú nzeꞌta lu leyꞌ Diose, hasta nu yalu lunú nzu nú aca.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Enzeꞌe bene enu la zucuꞌ tucu bee mandamiento nú nzeꞌta lu ley cuaꞌ, mase secalla nú la neca equie bee mandamiento cuaꞌ, nu leꞌca esquie tunu la zeteꞌlla bee bene nú zucuꞌe, chequie liꞌilla lleꞌnatsia aca neca equiella elurnibiyaꞌ Diose liñibe. Pero bene enu sucuꞌ ye bee mandamiento nú nzeꞌta lu ley cuaꞌ, nu seteꞌlla bee bene nú zucuꞌe, liꞌilla acalla enu máse aca neca equie elurnibiyaꞌ Diose liñibe.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Enzeꞌe nia luhua nú tunu la nehuañi nzeꞌcaláhua luquelá bee ulaxcuela enu reca ley cuna bee fariseo leca modo chuꞌuhua liñibe elurnibiyaꞌ Diose.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 ’Liꞌihua nediyaꞌlaꞌhua lunú uni Moisés lubee beneꞌahua enu udetela: “La uti bene saꞌ bene, xne bene enu ruuti saꞌ yalalla castiya.”
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Pero liꞌá nia luhua nú titse bene enu rana arquiꞌsaꞌ, challa lu usticia, nu leꞌca titse bene enu rquiexuusaꞌ, rquiꞌña nú dete bene zeꞌe lu usticia enu mase neca equie para nú chiulue lu cuendaꞌlla, leꞌca titse bene enu rni bedichiaꞌ chiꞌquiꞌ lusaꞌ nzucheꞌ nú challa lu quii ebila.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 ’Enzeꞌe, tunu nzeyulu uꞌna ruꞌu ecuꞌcuꞌ Diose nu ulluꞌcu arquiꞌlu nú rlelu lu bene,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 utsaꞌnascaꞌ uꞌnaꞌlu zeꞌe. Nu uquiatsalaxuhua arquiꞌ saꞌhua, che benchilaꞌlu nu deteꞌlu uꞌna lu Diose.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 ’Tunu nuꞌ ti deteꞌ cuenda liꞌilu lu juese, ante nú chahua lu juese utsucheꞌxuhua nucuaꞌ diquila nú nuꞌ tiempo para nú la deteꞌ cuendalla liꞌilu lu juese, xne tunu deteꞌ cuenda benecuaꞌ liꞌilu lu juese che juese deteꞌcuenda liꞌilu lu policía para nú chalu niꞌcuꞌ.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Liꞌá nia lulu nú la chiuaꞌlu niꞌcuꞌ hasta nú ixiuxulu nzieꞌ dimi nú nacuꞌ juese lulu.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 ’Liꞌihua nediyaꞌlaꞌhua nú rni lu ley: “La luꞌcu niyu stucu unaꞌa enu la neca unaꞌi, nu la luꞌcu unaꞌa stucu niyu enu la neca niyuꞌnchu.”
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Pero liꞌá nia luhua nú titse bene enu riꞌyatsia lu tucu unaꞌa nu rriꞌilla elliebacuꞌ nú necha neca chenu riꞌyalla lu tucu unaꞌa, uriꞌilalla dula arquiꞌlla lu cuendaꞌnchu che.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 ’Tunu rriꞌi iꞌcululu chube nú rriꞌilu dula, neca nzeꞌcalá nú uhuane nu utsiꞌquii istu. Xne neca nzeꞌcalá nú nitilu tucutsia iꞌcululu luquela nú diquinecalu chálu ebila.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Nu tunu rriꞌi yalu chube nú rriꞌilu dula, uchieꞌcue nu utsiꞌquii istu. Xne neca nzeꞌcalá nú nitilu techu yalu luquela nú cha diquilu ebila.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 ’Leꞌca rni lu ley: “Titse bene enu leꞌe unaꞌa, rquiꞌña nú hualla tucu ichiꞌ elu rni nú uleꞌella unaꞌalla.”
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Pero liꞌá nia luhua nú tunu tucu niyu leꞌe unaꞌa, nula necane nú uriꞌi unaꞌalla eluhuexe cuna stucu niyu, che leꞌca liꞌilla uriꞌilla nú rluꞌcu unaꞌalla stucu niyu. Nu niyu enu xia tucu unaꞌa enu lá acaxeelá uleꞌe niyuꞌ, rriꞌilla dula.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 ’Leꞌca nediyalaꞌhua nú uni Moisés lubee beneꞌhua enu udetela: “Rquiꞌña nú tsaꞌalu bene lunú unilla nú riꞌilla chenu rquieꞌella Diose nú riꞌilla.”
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Pero liꞌá nia luhua nula quiꞌña nú quieꞌehua dioseꞌhua nú nihua ista liñibe riꞌya, para nú aca achee nú neli nú rnihua xne liñibe nzucu Diose,
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 nu niꞌ lu yuu, xne necane elu nzu eꞌyanu, nu niꞌ eyeche Jerusalén, xne necane lachinu, liꞌinu enu neca arre enu mase rnibiyaꞌ.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Nu niꞌ la yala quieꞌe bene equie cuendaꞌ lluca equie bene, xne leca modo nú riꞌi bene nú aca nequichi urre aca naatsa niꞌ tucu ichia equiella.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Mejora uniꞌhua, “aahua” urre “aꞌa”, xne ye beela bee bedichiaꞌ nú nihua nzeꞌtae lu cuendaꞌ bezeꞌlu.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 ’Leꞌca ubeneꞌlaꞌhua bedichiaꞌ nú rni: “Enu lua iꞌcululu, leꞌca ulua iꞌculu nzeꞌe. Nu enu lua layalu, leꞌca ulua laya nzeꞌe.”
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Pero liꞌá nia luhua: Nú la duseꞌehua nú necha neca cuna nú necha neca, tunu nuꞌ enu duꞌ tucue xecalu chube, uzela nú duꞌllae stucu chú xecalu.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Tunu nuꞌ bene enu rliunuu liꞌilu para nú axilla lliacaꞌlu, uzela nú leꞌca uyaꞌlla chiamarraꞌlu.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Tunu ti rriꞌi juersa liꞌilu nú uyaꞌlu steneꞌlla tucu kilometro, uyaꞌe stucu kilometro.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Titse bene enu rnacuꞌ tucu elietsa lulu, uriꞌi elietsa lulla, nula aca nechiquiꞌlu chenu xi riꞌñalla lulu.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 ’Leꞌca ubeneꞌhua bedichiaꞌ nú rni: “Uzeca bene enu seca liꞌilu nu uhuana arquiꞌ bene enu rana arquiꞌ liꞌilu.”
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Pero liꞌá nia luhua: Uzecahua bene enu rle luhua, nu niꞌhua nú cha nzeꞌca lu cuendaꞌ bene enu rnacuꞌ nú la cha nzeꞌca lu cuendaꞌhua, uriꞌi nzeꞌcahua lubee bene enu rana arquiꞌ liꞌihua, unaꞌcuhua lu Diose lu cuendaꞌ bee bene enu riquichiꞌquiꞌ liꞌihua nu xitse rriꞌinu liꞌihua.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Scua acahua lliꞌñi Diose paꞌhua enu nzucu liñibe, xne liꞌinu rriꞌinu nú rliñi bichia para yebee bene enu rriꞌi nzeꞌca nu cuna lubee bene enu la riꞌi nzeꞌca, nu rriꞌinu nú rlaca quiu para bee bene enu rriꞌi nzeꞌca nu cuna lubee bene enu la riꞌi nzeꞌca.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Xne tunu secatsiahua bee bene enu seca liꞌihua, ¿xi atiꞌhua lu Diose che? Xne hasta bee bene enu rriꞌi cobre equie impuesto rriꞌi scua.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Nu tunu rnihua Diose lubee saꞌtsiahua, lecaxi nú neca nzeꞌca rriꞌihua, xne hasta bene enu la chulu Diose rriꞌi scua.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Aca nzeꞌcahua tucu nú nzeꞌca paꞌhua Diose enu nzucu liñibe.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.